Sukta 46
Sukta 3.46
Viśvāmitra Gāthina (traditional, Mandala 3)
Indra
Triṣṭubh (very likely)
এই সৰু ইন্দ্ৰ-স্তোত্ৰত বজ্ৰধাৰী প্ৰভুক স্বয়ং-সাৰ্বভৌম, সদায়-যুৱক কিন্তু অজৰ বৃষভ ৰূপে মহিমা কৰা হৈছে; তেওঁৰ বীৰ কীৰ্তি বিশাল আৰু সৰ্বত্ৰ খ্যাত। ইয়াত ইন্দ্ৰক সকলো মাপ অতিক্ৰম কৰা—দ্যৌ, পৃথিৱী আৰু অন্তৰীক্ষকো চেৰাই যোৱা—বুলি চিত্ৰিত কৰা হৈছে; আৰু যজ্ঞৰ পৰিসমাপ্তিত সোম প্ৰস্তুত কৰি অৰ্পণ কৰা হয়, যাতে তেওঁ পান কৰি ৰক্ষা আৰু বিজয়ক শক্তিশালী কৰে।
Mantras
Mantra 1
युध्मस्य ते वृषभस्य स्वराज उग्रस्य यूनः स्थविरस्य घृष्वेः । अजूर्यतो वज्रिणो वीर्याणीन्द्र श्रुतस्य महतो महानि ॥
হে ইন্দ্ৰ! যুদ্ধপ্ৰিয়, বৃষভ-সদৃশ, স্ব-সাম্ৰাজ্যধাৰী, উগ্ৰ, যুৱান অথচ স্থিৰ, আঘাতত তীব্ৰ—তোমাৰেই সেই বীৰ্যসমূহ। অজৰ, বজ্ৰধাৰীজনাৰ মহিমা—শ্ৰুতিমান মহাবীৰৰ মহৎ কৰ্মসমূহ অতি মহান।
Mantra 2
महाँ असि महिष वृष्ण्येभिर्धनस्पृदुग्र सहमानो अन्यान् । एको विश्वस्य भुवनस्य राजा स योधया च क्षयया च जनान् ॥
হে মহিষ! পুৰুষোচিত বৃষ্ণ্যশক্তিসমূহে তুমি মহান; ধন জয় কৰোঁতা, উগ্ৰ, অন্যসকলক দমন কৰোঁতা। সমগ্ৰ ভুবনৰ একমাত্ৰ ৰজা তুমি; তুমি জনসকলক যুদ্ধলৈ প্ৰেৰণা দিওঁ, আৰু তেওঁলোকক নিৰাপদ নিবাসতো স্থাপন কৰোঁ।
Mantra 3
प्र मात्राभी रिरिचे रोचमानः प्र देवेभिर्विश्वतो अप्रतीतः । प्र मज्मना दिव इन्द्रः पृथिव्याः प्रोरोर्महो अन्तरिक्षादृजीषी ॥
মাপসমূহত তেওঁ উপচি উঠে, দীপ্তিমান; সকলো দিশৰ পৰা দেৱসকলকো অতিক্ৰম কৰি আগবাঢ়ে—অপ্ৰতিহত। ঋজীষী ইন্দ্ৰ মহিমাৰে দ্যৌ আৰু পৃথিৱীৰো ওপৰে বৃদ্ধি পায়; অন্তৰিক্ষৰ বিস্তৃত মহত্ত্বৰো ওপৰে।
Mantra 4
उरुं गभीरं जनुषाभ्युग्रं विश्वव्यचसमवतं मतीनाम् । इन्द्रं सोमासः प्रदिवि सुतासः समुद्रं न स्रवत आ विशन्ति ॥
উৰু আৰু গভীৰ, জন্মতেই ভয়ংকৰ, বিশ্বব্যাপী, চিন্তাৰ সহায়—ইন্দ্ৰলৈ প্ৰদিবিত সুত সোমধাৰাসমূহ প্ৰৱেশ কৰে, যেন স্ৰৱন্ত জলসমূহ সাগৰত প্ৰৱেশ কৰে।
Mantra 5
यं सोममिन्द्र पृथिवीद्यावा गर्भं न माता बिभृतस्त्वाया । तं ते हिन्वन्ति तमु ते मृजन्त्यध्वर्यवो वृषभ पातवा उ ॥
হে ইন্দ্ৰ, যি সোমক পৃথিৱী আৰু দ্যৌ (আকাশ) মাতৃয়ে গৰ্ভধাৰণ কৰা শিশুৰ দৰে তোমাৰ বাবে ধৰি ৰাখে—সেই সোম তোমাৰ বাবে সঞ্চালিত কৰে, সেই সোম তোমাৰ বাবে পৰিষ্কাৰ কৰে, হে বৃষভ, যাতে তুমি পান কৰিব পাৰা।
Frequently Asked Questions
It proclaims Indra’s unmatched, immeasurable power—he overflows all limits—and it directs that praise into the Soma offering so Indra may drink and empower the sacrificer.
It is a poetic way of saying Indra cannot be contained by ordinary limits: his might and radiance surpass even the cosmic domains of heaven, earth, and the midspace.
Soma is the purified offering prepared by the priests; it is upheld by Heaven and Earth and then pressed and cleansed so Indra, the Bull, may drink and become fully invigorated.
Ask anything about Sukta 46 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.