
Sukta 3.45
Viśvāmitra Gāthina (traditional for RV 3.45 Indra hymn)
Indra
Gāyatrī (probable)
ഈ ചെറുസൂക്തം ഇന്ദ്രനെ തന്റെ ഹരികൾ (തവിട്ടുനിറമുള്ള കുതിരകൾ/ശക്തികൾ) സഹിതം, യാതൊരു ബന്ധനവും തടസ്സമാകാതെ, വേഗത്തിൽ എത്തി ഹവിസ്സ് സ്വീകരിച്ച് യജമാനനെ ശക്തിപ്പെടുത്തണമെന്നു വിളിക്കുന്നു. സമുദ്രംപോലെ ആഴമുള്ള ഇന്ദ്രന്റെ ക്രതു (ദൃഢനിശ്ചയം) വർധനയെ പോഷിപ്പിക്കുന്നു എന്ന് ഇത് പുകഴ്ത്തുന്നു—നന്നായി കാവലിരിക്കുന്ന ഒഴുക്കുകളും മേയൽഭൂമിയിലേക്കു നീങ്ങുന്ന പശുക്കളും പോലെ. അവസാനം ഇന്ദ്രൻ സ്വയംപ്രേരിതനും സ്വയംഭരണനും ആണെന്ന് ഉറപ്പാക്കി, അവന്റെ വർധിച്ചുവരുന്ന പരാക്രമം ആരാധകനു ഏറ്റവും ഉന്നതവും ദീർഘകാലം നിലനിൽക്കുന്ന യശസ്സും മംഗളകരമായ ശ്രവണവും നൽകട്ടെ എന്നു പ്രാർത്ഥിക്കുന്നു.
Mantra 1
आ मन्द्रैरिन्द्र हरिभिर्याहि मयूररोमभिः । मा त्वा के चिन्नि यमन्विं न पाशिनोऽति धन्वेव ताँ इहि ॥
ഹേ ഇന്ദ്രാ, മന്ദ്ര—ആനന്ദകര—ഹരിഭിഃ സഹിതം വരിക; മയൂരരോമഭിഃ—മയിൽപ്പീലി പോലെ ദീപ്തമായ—ശക്തികളോടുകൂടി വരിക. പാശിനഃ (ബന്ധകർ) ആരും നിന്റെ ഗതിയെ തടയരുത്; തുറന്ന വിശാലത കടന്നുപോകുന്നതുപോലെ അവരെ അതിക്രമിച്ച്, നേരെ ഞങ്ങളിലേക്കു വരിക.
Mantra 2
वृत्रखादो वलंरुजः पुरां दर्मो अपामजः । स्थाता रथस्य हर्योरभिस्वर इन्द्रो दृळ्हा चिदारुजः ॥
വൃത്രഖാദഃ—വൃത്രത്തിന്റെ ആവരണങ്ങളെ ഭക്ഷിക്കുന്നവൻ, വലംരുജഃ—വലയുടെ ബന്ധനം ഭേദിക്കുന്നവൻ, പുരാം ദർമഃ—പുരങ്ങളെ പിളർക്കുന്നവൻ, അപാമജഃ—ജലങ്ങളുടെ ജന്മത്തെ പ്രേരിപ്പിക്കുന്നവൻ—ആ ഇന്ദ്രൻ, ഹര്യോരഥത്തിൽ നിലകൊണ്ട്, അഭിസ്വര—ഗർജനമയമായ ആക്രമണം—കൊണ്ട്, ദൃഢമായതുപോലും തകർക്കുന്നു.
Mantra 3
गम्भीराँ उदधीँरिव क्रतुं पुष्यसि गा इव । प्र सुगोपा यवसं धेनवो यथा ह्रदं कुल्या इवाशत ॥
ഹേ ഇന്ദ്രാ, സമുദ്രങ്ങളെപ്പോലെ ഗംഭീരമായ ക്രതു (കർമ്മശക്തി/സങ്കൽപം) നീ പോഷിപ്പിക്കുന്നു; പ്രകാശമുള്ള ഗോവൃന്ദത്തെ പോറ്റുന്നതുപോലെ. സുഗോപാ—നന്നായി കാവലുള്ള—വർദ്ധനയുടെ പ്രവാഹങ്ങൾ മുന്നോട്ട് നീങ്ങുന്നു; പാലുതരുന്ന പശുക്കൾ മേച്ചിലിലേക്ക് ഓടുന്നതുപോലെ, ചാലുകൾ തടാകത്തിന്റെ ഹൃദയത്തിലേക്ക് ഒഴുകുന്നതുപോലെ.
Mantra 4
आ नस्तुजं रयिं भरांशं न प्रतिजानते । वृक्षं पक्वं फलमङ्कीव धूनुहीन्द्र सम्पारणं वसु ॥
ഞങ്ങൾക്ക് പ്രേരകമായ റയി (സമൃദ്ധി) കൊണ്ടുവരിക—തടയാൻ പാടില്ലാത്ത ഒരു പങ്കായി. ഹേ ഇന്ദ്രാ, വൃക്ഷത്തിൽ നിന്നു പാകമായ ഫലം കുലുക്കി താഴെ വീഴ്ത്തുന്നതുപോലെ, ഞങ്ങൾക്കായി അത് കുലുക്കി വീഴ്ത്തുക: ഞങ്ങളെ സുരക്ഷിതമായി മറുകരയിലേക്കു കടത്തുന്ന വസു (ധനം).
Mantra 5
स्वयुरिन्द्र स्वराळसि स्मद्दिष्टिः स्वयशस्तरः । स वावृधान ओजसा पुरुष्टुत भवा नः सुश्रवस्तमः ॥
ഹേ ഇന്ദ്രാ, നീ സ്വയംപ്രേരിതൻ; സ്വരാട് (സ്വയംഭരണൻ); നിന്റെ തന്നെ ദിഷ്ടി/വിധിയാൽ നയിക്കപ്പെടുന്നവൻ, നിന്റെ തന്നെ യശസ്സിൽ അതിശ്രേഷ്ഠൻ. ഓജസ്സാൽ വളരുന്നവനേ, ഹേ പുരുഷ്ടുത (അനേകം സ്തുതികളാൽ പുകഴ്ത്തപ്പെട്ടവനേ), ഞങ്ങൾക്കായി സുശ്രവസ്തമ—ഏറ്റവും ഉത്തമ ശ്രവണ-യശസ്സുള്ളവൻ—ആകുക: ഞങ്ങളുടെ സത്യവാണി കേൾക്കുകയും അതിനെ പ്രസിദ്ധമാക്കുകയും ചെയ്യുക.
It invites Indra to come quickly to the sacrifice with his harī and to overcome any obstacles or restraints, so he can strengthen the worshipper and bless them with increase and renown.
Kratu here is Indra’s purposeful will and effective intelligence. Calling it ocean-deep means it is vast, steady, and powerful—able to sustain growth and right action over time.
It emphasizes that Indra’s power does not depend on external support—he acts from his own sovereignty. The worshipper then asks that this autonomous strength become a direct protection and a source of lasting fame.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.