Sukta 55

Mantra 1

दूरे तन्नाम गुह्यं पराचैर्यत्त्वा भीते अह्वयेतां वयोधै । उदस्तभ्नाः पृथिवीं द्यामभीके भ्रातुः पुत्रान्मघवन्तित्विषाणः ॥

દૂર છે તે ગુહ્ય નામ—બાહ્ય તરફ જતાંથી પરાવર્તિત; છતાં ભયગ્રસ્ત એ બે તને પોકારે છે, હે વયોધા (સમૃદ્ધિ-વિતરણકર્તા). હે મઘવન, તેજસ્વી, તું પૃથ્વી અને દ્યૌને નજીક જ ટેકો આપ્યો છે, ભાઈના પુત્રોને (રક્ષતાં).

Mantra 2

महत्तन्नाम गुह्यं पुरुस्पृग्येन भूतं जनयो येन भव्यम् । प्रत्नं जातं ज्योतिर्यदस्य प्रियं प्रियाः समविशन्त पञ्च ॥

મહાન છે તે ગુહ્ય નામ—બહુને સ્પર્શતું; જેના દ્વારા તું ભૂતને જનમાવે છે અને જેના દ્વારા ભવ્યને (આગામીને) પણ. તેનું પ્રાચીન, જન્મેલું જ્યોતિ—તેના પ્રિય ધામમાં—પાંચ પ્રિયાઓ એકસાથે પ્રવેશે છે.

Mantra 3

आ रोदसी अपृणादोत मध्यं पञ्च देवाँ ऋतुशः सप्तसप्त । चतुस्त्रिंशता पुरुधा वि चष्टे सरूपेण ज्योतिषा विव्रतेन ॥

તેણે દ્યાવા-પૃથિવી બંનેને અને મધ્યલોકને પણ પરિપૂર્ણ કર્યા; ઋતુ અનુસાર પાંચ દેવોને (સ્થાપ્યા), સાત-સાતને. બત્રીસ દ્વારા તે અનેક રીતે નિહાળે છે—એકરૂપ તેજથી, છતાં વિસ્તૃત ઋત (વ્યાપક નિયમ) સાથે.

Mantra 4

यदुष औच्छः प्रथमा विभानामजनयो येन पुष्टस्य पुष्टम् । यत्ते जामित्वमवरं परस्या महन्महत्या असुरत्वमेकम् ॥

હે ઉષા, જ્યારે તું તેજસ્વિતાઓમાં પ્રથમ પ્રકાશિત થઈ, ત્યારે તું ‘પોષણના પોષણ’ને જન્મ આપ્યો. અને જ્યારે તારો જામી-ત્વ (સગપણ) નીચલો હોય અને બીજો ઊંચો—ત્યારે એક જ મહાનની મહાન ‘અસુરત્વ’ (સર્વાધિકાર) છે.

Mantra 5

विधुं दद्राणं समने बहूनां युवानं सन्तं पलितो जगार । देवस्य पश्य काव्यं महित्वाद्या ममार स ह्यः समान ॥

ઘણાંના સમાગમે ધાવતાંને ધૂસરે ભક્ષી લીધો—યુવાન હોવા છતાં. દેવના મહાત્મ્યથી તેની કાવ્ય-કલા નિહાળો: આજે તે મર્યો છે—પણ ગઇકાલે તો એ જ સમાન હતો.

Mantra 6

शाक्मना शाको अरुणः सुपर्ण आ यो महः शूरः सनादनीळः । यच्चिकेत सत्यमित्तन्न मोघं वसु स्पार्हमुत जेतोत दाता ॥

શાક્મન બળથી તેજસ્વી, અરુણ, સુપર્ણ (સુવર્ણપંખી) એ મહાન વિશાળમાં શૂરવીર બની આવે છે—સનાતનથી અવિરત ગતિશીલ. જે કંઈ તે ચિતે છે તે જ સત્ય છે; તે કદી નિષ્ફળ નથી: તે ઇચ્છનીય વસુ-સમૃદ્ધિ જીતે છે અને તે જ દાન પણ કરે છે.

Mantra 7

ऐभिर्ददे वृष्ण्या पौंस्यानि येभिरौक्षद्वृत्रहत्याय वज्री । ये कर्मणः क्रियमाणस्य मह्न ऋतेकर्ममुदजायन्त देवाः ॥

આ બળોથી તેણે વೃಷણ્ય પૌંસ્ય (વીર્યશક્તિઓ) પ્રદાન કરી છે; એ જ બળોથી વજ્રી (વજ્રધારી) વૃત્રહત્યામાં બળવાન થયો. કર્મના મહિમાથી—ક્રીયમાન કાર્યમાં—દેવો ઋતકર્મ (ઋતનું કર્મ) તરફ ઊર્ધ્વ ઉદ્ભવ્યા.

Mantra 8

युजा कर्माणि जनयन्विश्वौजा अशस्तिहा विश्वमनास्तुराषाट् । पीत्वी सोमस्य दिव आ वृधानः शूरो निर्युधाधमद्दस्यून् ॥

કર્મ સાથે યુક્ત થઈ, વિશ્વૌજા (સર્વશક્તિમાન) કર્મો ઉત્પન્ન કરે છે—અશસ્તિહા (અપકીર્તિનો સંહારક), વિશ્વમના, આક્રમণে અતુરાષાટ્ (અપરાજિત). દિવ્ય સોમ પીને અને તે ઊંચાઈમાં વૃદ્ધિ પામી, શૂરવીરે યુદ્ધથી દસ્યુઓને બહાર હાંકી કાઢ્યા.