Sukta 55
Sukta 10.55
Indra (Maghavan)
Trishtubh (probable)
इन्द्रं मघवनं प्रति अयं सूक्तः सोमबलवर्धितस्य वीरस्य स्तुतिं रहस्यमयैः विरोधाभासपूर्णैश्च चिन्तनैः सह मिश्रयति—गूढनामसु, काले, विपर्यये च (यथा धूसरैः “भक्षितं” यौवनम्) विचारयन्। अस्य द्यावापृथिव्योः धारणं, दुर्बलानां रक्षणं च स्मारयति; अन्ते तु तस्य रणप्रेरणा दस्यून् अपहन्ति, ऋतं पुनः स्थापयति। समग्रतः एषः स्तोत्रं च, इन्द्रस्य गुह्यशक्तेः ध्यानं च, या सामान्यापेक्षाः विपर्यस्यति।
Mantras
Mantra 1
दूरे तन्नाम गुह्यं पराचैर्यत्त्वा भीते अह्वयेतां वयोधै । उदस्तभ्नाः पृथिवीं द्यामभीके भ्रातुः पुत्रान्मघवन्तित्विषाणः ॥
दूरे तन्नाम गुह्यं पराचैर्यत्; त्वा भीते अह्वयेतां वयोधै। उदस्तभ्नाः पृथिवीं द्यामभीके, भ्रातुः पुत्रान् मघवन् त्विषाणः।
Mantra 2
महत्तन्नाम गुह्यं पुरुस्पृग्येन भूतं जनयो येन भव्यम् । प्रत्नं जातं ज्योतिर्यदस्य प्रियं प्रियाः समविशन्त पञ्च ॥
महत्तन्नाम गुह्यं पुरुस्पृक्; येन भूतं जनयो येन भव्यं। प्रत्नं जातं ज्योतिर्यदस्य, प्रियं प्रियाः समविशन्त पञ्च।
Mantra 3
आ रोदसी अपृणादोत मध्यं पञ्च देवाँ ऋतुशः सप्तसप्त । चतुस्त्रिंशता पुरुधा वि चष्टे सरूपेण ज्योतिषा विव्रतेन ॥
स रोदसी द्यावापृथिव्यौ च मध्यं चापृणात्; ऋतुशः पञ्च देवान् सप्तसप्त च न्यधात्। चतुस्त्रिंशता पुरुधा विचष्टे, सरूपेण ज्योतिषा विव्रतेन।
Mantra 4
यदुष औच्छः प्रथमा विभानामजनयो येन पुष्टस्य पुष्टम् । यत्ते जामित्वमवरं परस्या महन्महत्या असुरत्वमेकम् ॥
हे उषः, यद् विभानां मध्ये त्वं प्रथमा औच्छः, तदा पुष्टस्य पुष्टं येनाजनयः। यत्ते जामित्वम् अवरं परस्याः परं च, तदा महन्महत्याः असुरत्वम् एकम्।
Mantra 5
विधुं दद्राणं समने बहूनां युवानं सन्तं पलितो जगार । देवस्य पश्य काव्यं महित्वाद्या ममार स ह्यः समान ॥
बहूनां समने विधुं दद्राणं पलितोऽपि युवानं सन्तं जगार। देवस्य काव्यं पश्य महित्वात्—अद्य स ममार; स ह्यः समान आसीत्।
Mantra 6
शाक्मना शाको अरुणः सुपर्ण आ यो महः शूरः सनादनीळः । यच्चिकेत सत्यमित्तन्न मोघं वसु स्पार्हमुत जेतोत दाता ॥
शाक्मना शाकः अरुणः सुपर्णः सः आगच्छति—महि शूरः, सनादनीळः, अनवरतगमनः। यच्चिकेत स एव सत्यं; तन्न मोघं कदाचन। सः स्पार्हं वसु जयति, तदेव च ददाति।
Mantra 7
ऐभिर्ददे वृष्ण्या पौंस्यानि येभिरौक्षद्वृत्रहत्याय वज्री । ये कर्मणः क्रियमाणस्य मह्न ऋतेकर्ममुदजायन्त देवाः ॥
एभिः सः वृष्ण्याः पौंस्यानि ददौ; येभिः वज्री वृत्रहत्याय औक्षत्। कर्मणः क्रियमाणस्य मह्ना, ऋतेकर्मणा, देवाः सत्यकर्मणि उदजयन्त।
Mantra 8
युजा कर्माणि जनयन्विश्वौजा अशस्तिहा विश्वमनास्तुराषाट् । पीत्वी सोमस्य दिव आ वृधानः शूरो निर्युधाधमद्दस्यून् ॥
युजा कर्माणि जनयन् विश्वौजाः, अशस्तिहा, विश्वमनाः, तुरा-षाट्। पीत्वी सोमस्य दिवः आ वर्धानः, शूरः निर्युधा अधमत् दस्यून्।
Frequently Asked Questions
The hymn primarily addresses Indra, especially as Maghavan (“the bountiful”), the Soma-strengthened hero who protects and grants victory.
It suggests that Indra’s true power is not grasped by ordinary, outward-looking perception; yet he can still be invoked and becomes near and effective for those in fear or need.
On the outer level it is victory over hostile forces; on the inner level it symbolizes removing obstructive, chaotic tendencies so order, clarity, and strength can prevail.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.