Sukta 136
Sukta 10.136
Keśin / Muni (the inspired ascetic power)
ఈ సూక్తం కేశిన్ లేదా ముని—దీర్ఘకేశుడైన ప్రేరిత తపస్విని—స్తుతిస్తుంది. అతడు అంచుల మధ్య నిలిచే, కాంతిమయమైన సత్త్వంగా చిత్రితుడై, అగ్ని మరియు విషం వంటి విరుద్ధాలను తనలో ధరించి, లోకాల మధ్య స్వేచ్ఛగా సంచరిస్తాడు. ముని వాయువేగంతో నడిచేవాడిగా, దేవప్రేరితుడిగా, “దేవుల దేవుడు”తో అనుబంధితుడిగా వర్ణింపబడి, ప్రేరణతో కూడిన అంతర్గత స్వాతంత్ర్యం మరియు దర్శనశక్తి అనే వైదిక ఆదర్శాన్ని వెల్లడిస్తుంది.
Mantras
Mantra 1
केश्यग्निं केशी विषं केशी बिभर्ति रोदसी । केशी विश्वं स्वर्दृशे केशीदं ज्योतिरुच्यते ॥
కేశీ అగ్నిని ధరిస్తాడు; కేశీ విషాన్ని ధరిస్తాడు; కేశీయే ద్యావా-పృథివీ (రోదసీ)ని నిలబెడతాడు. కేశీ స్వర్-దర్శనంతో సమస్త విశ్వాన్ని చూస్తాడు; ఈ కేశీయే ‘జ్యోతి’ అని పిలువబడతాడు.
Mantra 2
मुनयो वातरशनाः पिशङ्गा वसते मला । वातस्यानु ध्राजिं यन्ति यद्देवासो अविक्षत ॥
మునులు వాయువునే రశనగా (కటిబంధంగా) ధరించి, పిశంగ—తామ్ర-దీప్తితో—మల (ధూళి)ని వస్త్రంలా ధరించుచున్నారు. వారు వాయువు యొక్క ధ్రాజి (వేగవంతమైన ప్రవాహం/ఝంఝ)ను అనుసరించి సాగుతారు; దేవులు వారిని అవిక్షత్—దర్శనంలో గ్రహించి—చూసినప్పుడు.
Mantra 3
उन्मदिता मौनेयेन वाताँ आ तस्थिमा वयम् । शरीरेदस्माकं यूयं मर्तासो अभि पश्यथ ॥
మౌన్య (అంతర్మౌనం) శక్తిచేత ఉన్మదితులమై, మేము వాయు ప్రవాహాలలో నిలిచి ఉన్నాము. హే మర్త్యులారా, మీరు మా శరీరాన్నే మాత్రమే చూస్తారు; కాని మా సత్తా ఆ విశాల గమనంలో సంచరిస్తుంది.
Mantra 4
अन्तरिक्षेण पतति विश्वा रूपावचाकशत् । मुनिर्देवस्यदेवस्य सौकृत्याय सखा हितः ॥
అతడు అంతరిక్షమార్గంలో సంచరిస్తాడు; సమస్త రూపాలను క్రిందనుండి పరిశీలిస్తాడు. ముని, దేవస్య దేవస్య—దేవుల దేవుడు—యొక్క సౌకృత్యం (సత్కర్మం) కొరకు మిత్రునిగా నియమింపబడి, దివ్యునితో సాంగత్యంగా కార్యం చేస్తాడు.
Mantra 5
वातस्याश्वो वायोः सखाथो देवेषितो मुनिः । उभौ समुद्रावा क्षेति यश्च पूर्व उतापरः ॥
ముని వాయువు యొక్క అశ్వము; వాయుదేవుని సఖుడు; దేవులచే ప్రేరితుడు. అతడు రెండు సముద్రాలలో నివసిస్తాడు—ముందున్నదానిలోను, అవతల ఉన్నదానిలోను—ఆ రెండు మహావిస్తారాల మధ్య సంచరిస్తూ.
Mantra 6
अप्सरसां गन्धर्वाणां मृगाणां चरणे चरन् । केशी केतस्य विद्वान्त्सखा स्वादुर्मदिन्तमः ॥
అప్సరసులూ గంధర్వులూ నడిచే మార్గంలో, మృగాల సంచారంలో సంచరిస్తూ—కేశీ (దీర్ఘకేశుడు) ‘కేత’ (గూఢచిహ్నం)ను తెలిసినవాడు. అతడు ఆ అంతర్లీన జ్యోతికి సఖుడు—అత్యంత మధురుడు, పరవశ మదంతో నిండినవాడు.
Frequently Asked Questions
The Keśin is a “long-haired” Muni—an inspired ascetic figure. The hymn portrays him as luminous, wind-driven, and able to hold intense powers like fire and poison without being harmed.
It is a symbolic way to show mastery of opposites. The Muni can contain transformative energy (fire) and dangerous intensity (poison), suggesting spiritual steadiness and inner power.
It links the Muni to breath and life-force. The hymn suggests that inspired consciousness “rides” the wind—moving freely, gaining vision, and crossing the limits of ordinary experience.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.