Sukta 136

Mantra 1

केश्यग्निं केशी विषं केशी बिभर्ति रोदसी । केशी विश्वं स्वर्दृशे केशीदं ज्योतिरुच्यते ॥

કેશી (દીર્ઘકેશ) અગ્નિને ધારણ કરે છે; કેશી વિષને ધારણ કરે છે; કેશી દ્યાવા-પૃથિવી (આકાશ અને ધરતી)ને થાંભલે છે. કેશી સમગ્ર વિશ્વને સ્વર્દૃશે (પ્રકાશમય દૃષ્ટિથી) જુએ છે; આ કેશી જ ‘જ્યોતિ’ કહેવાય છે.

Mantra 2

मुनयो वातरशनाः पिशङ्गा वसते मला । वातस्यानु ध्राजिं यन्ति यद्देवासो अविक्षत ॥

મુનિઓ પવનને પટ્ટા સમા ધારણ કરનારા, તેજમાં પીળાશભર્યા, ધરતીની ધૂળને જ વસ્ત્ર સમી ઓઢે છે. પવનની ધાવતી ગતિને અનુસરી તેઓ ચાલે છે—જ્યારે દેવો તેમની દૃષ્ટિમાં પ્રવેશે છે, જ્યારે દિવ્ય શક્તિઓ તેમને નિહાળે છે.

Mantra 3

उन्मदिता मौनेयेन वाताँ आ तस्थिमा वयम् । शरीरेदस्माकं यूयं मर्तासो अभि पश्यथ ॥

મૌનના બળથી ઉન્મત્ત (પરમાનંદિત) બની અમે પવનના પ્રવાહોમાં સ્થિર થયા છીએ. હે મર્ત્યો, તમે તો માત્ર અમારા શરીરને જ જુઓ છો; પરંતુ અમારું સત્ત્વ તે વિશાળ ગતિમાં ગતિમાન છે.

Mantra 4

अन्तरिक्षेण पतति विश्वा रूपावचाकशत् । मुनिर्देवस्यदेवस्य सौकृत्याय सखा हितः ॥

તે અંતરિક્ષમાં વિહરે છે; સર્વ રૂપોને નિહાળે છે. દેવોના દેવના સુકૃત્ય માટે મિત્રરૂપે સ્થાપિત મુનિ, દિવ્ય સાથે સખાભાવે શ્રમ કરે છે.

Mantra 5

वातस्याश्वो वायोः सखाथो देवेषितो मुनिः । उभौ समुद्रावा क्षेति यश्च पूर्व उतापरः ॥

મુનિ પવનનો અશ્વ છે, વાયુનો સખા છે, દેવોથી પ્રેરિત છે. તે બંને સમુદ્રોમાં નિવાસ કરે છે—જે પૂર્વે છે અને જે પરે છે—આ બે મહત્તાઓ વચ્ચે ગતિમાન રહે છે.

Mantra 6

अप्सरसां गन्धर्वाणां मृगाणां चरणे चरन् । केशी केतस्य विद्वान्त्सखा स्वादुर्मदिन्तमः ॥

અપ્સરાઓ અને ગંધર્વોના પદચિહ્નોમાં, તથા મૃગસમાન ભટકતી શક્તિઓના વિચરણમાં વિચરતો—કેશી (દીર્ઘકેશ) ‘કેત’ (ગુપ્ત સંકેત)ને જાણનાર છે. તે આંતરિક પ્રકાશનો સખા છે—ઉલ્લાસમાં સર્વથી મધુર, સર્વથી મદિર.