Sukta 148
Sukta 1.148
Agni (with Mātariśvan as associated figure)
ഈ ചെറു അഗ്നിസൂക്തം ദിവ്യമായ അഗ്നിയെ സർവകൗശലസമ്പന്നനായ ഹോതൃവായി സ്തുതിക്കുന്നു. മാതരിശ്വൻ അവനെ ‘മഥനം’ ചെയ്ത് പുറത്തുകൊണ്ടുവന്ന് സ്ഥാപിച്ചതിനുശേഷം, അവൻ മനുഷ്യകുലങ്ങൾക്കിടയിൽ നിയുക്തനായി നിലകൊള്ളുന്നു. സ്തുതിയിലൂടെ യാഗകർമ്മത്തിൽ അവനെ പിടിച്ച് മുന്നോട്ട് നയിക്കുന്നതായി—ഉത്സുകമായ രഥാശ്വങ്ങളെപ്പോലെ—ചിത്രീകരിക്കുന്നു. അവന്റെ അവിഘാത്യതയും ഉറപ്പിക്കുന്നു: വൈരശക്തികൾക്ക് അവനെ ഹാനിപ്പെടുത്താൻ കഴിയില്ല, കാരണം ശാശ്വത രക്ഷകർ അവന്റെ മുന്നോട്ടുള്ള ഗതിയെ കാത്തുസൂക്ഷിക്കുന്നു.
Mantras
Mantra 1
मथीद्यदीं विष्टो मातरिश्वा होतारं विश्वाप्सुं विश्वदेव्यम् । नि यं दधुर्मनुष्यासु विक्षु स्वर्ण चित्रं वपुषे विभावम् ॥
മാതരിശ്വൻ അവനെ മഥിച്ച് പുറത്തുകൊണ്ടുവന്ന് സ്ഥാപിച്ചപ്പോൾ, സർവ്വകൗശലവാനും സർവ്വദേവസംബന്ധിയുമായ ഹോതാവിനെ—സകലജലങ്ങളിലും വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നവനെ—നിയോഗിച്ചു. പിന്നെ മനുഷ്യകുലങ്ങൾ അവനെ തങ്ങളുടെ ജനങ്ങളിൽ സ്ഥാപിച്ചു: ദീപ്തവും വർണ്ണവൈവിധ്യമുള്ള രൂപം, പ്രകാശലോകത്തിന്റെ വിശാലമായി തിളങ്ങുന്ന വിഭവം.
Mantra 2
ददानमिन्न ददभन्त मन्माग्निर्वरूथं मम तस्य चाकन् । जुषन्त विश्वान्यस्य कर्मोपस्तुतिं भरमाणस्य कारोः ॥
അവൻ ദാനം ചെയ്യുമ്പോഴും എന്റെ മനോഭാവം അവനെ വിട്ടുമാറുന്നില്ല; അഗ്നി എനിക്ക് ശരണം ആകുന്നു—അവനിൽ ഞാൻ ആനന്ദിക്കുന്നു. അർപ്പണം മുന്നോട്ട് വഹിക്കുന്ന ഗായകന്റെ, അവന്റെ എല്ലാ കർമങ്ങളെയും അവയോടൊപ്പം വരുന്ന ഉപസ്തുതി-സ്തുതിയെയും അവർ സ്വീകരിക്കട്ടെ.
Mantra 3
नित्ये चिन्नु यं सदने जगृभ्रे प्रशस्तिभिर्दधिरे यज्ञियासः । प्र सू नयन्त गृभयन्त इष्टावश्वासो न रथ्यो रारहाणाः ॥
നിത്യമായ സദനത്തിൽ അവനെ അവർ സത്യമായി പിടിച്ചിരിക്കുന്നു; സ്തുതികളാൽ അവിടെ തന്നേ അവനെ സ്ഥാപിച്ചു—യജ്ഞത്തിന്റെ യജ്ഞീയ ഉപാസകർ. ഇഷ്ടകർമ്മത്തിൽ അവർ അവനെ മുന്നോട്ട് നയിച്ച് പിടിച്ചെടുക്കുന്നു; രഥകുതിരകൾ പാച്ചിലിൽ വലിഞ്ഞോടുന്നതുപോലെ, ഉത്സാഹത്തോടെ കുതിക്കുന്നു.
Mantra 4
पुरूणि दस्मो नि रिणाति जम्भैराद्रोचते वन आ विभावा । आदस्य वातो अनु वाति शोचिरस्तुर्न शर्यामसनामनु द्यून् ॥
അത്ഭുതനായ ദസ്മൻ തന്റെ താടികളാൽ അനേകം തടസ്സങ്ങൾ നീക്കുന്നു; വനത്തിൽ അവൻ ദീപ്തിയോടെ പ്രകാശിക്കുന്നു—വിഭാവി, വിശാല-പ്രഭാമയൻ. അവന്റെ പിന്നാലെ കാറ്റ് വീശുന്നു, ജ്വാലയ്ക്കുമേൽ ഊതിക്കൊണ്ട്; വേഗധനുർധരന്റെ അമ്പിന്റെ പറക്കൽപോലെ, അത് ദിവസങ്ങളെ അനുഗമിച്ച് അശ്രാന്തമായി ഓടുന്നു.
Mantra 5
न यं रिपवो न रिषण्यवो गर्भे सन्तं रेषणा रेषयन्ति । अन्धा अपश्या न दभन्नभिख्या नित्यास ईं प्रेतारो अरक्षन् ॥
അവൻ ഗർഭത്തിൽ ഇരിക്കുമ്പോൾ ശത്രുക്കളും ആക്രമകരും അവനെ മുറിവേൽപ്പിക്കുകയില്ല; ഹാനികരന്മാർക്കും അവനെ ഹാനിപ്പിക്കാനാവില്ല. അന്ധരും അപശ്യരുമായ അവർ, അവരുടെ ചാരനോട്ടംകൊണ്ട് ജയിക്കുകയില്ല; നിത്യരക്ഷകർ അവനെ അവന്റെ മുന്നേറ്റഗതിയിൽ സംരക്ഷിച്ചു.
Frequently Asked Questions
Mātariśvan is the figure who “brings out” and establishes Agni—often understood as the divine bringer of fire to human ritual life, recalling the churning/ignition of fire.
It means Agni functions as the chief priest and messenger for every deity: through him, offerings and praises are carried to the whole divine world.
It teaches that the sacred fire, even when hidden or just being born (before it blazes openly), is protected by cosmic guardians; hostile forces cannot obstruct a properly established rite.
Ask anything about Sukta 148 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.