Sukta 148
Sukta 1.148
Agni (with Mātariśvan as associated figure)
अयं लघुरग्निसूक्तः मातरिश्वना मन्थितं प्रतिष्ठापितं च देवं वह्निं स्तौति—सर्वकुशलं होतारं मनुष्यकुलेषु निहितम्। स्तुतिभिः स यज्ञे गृहीत्वा पुरो नीयते, यथा रथाश्वा उत्सुकाः। तस्य चावध्यता प्रतिपाद्यते—नैनं कश्चिद् द्विषन् हिंसितुं शक्नोति, नित्यरक्षिणः तस्य प्रसरतः पन्थानं पालयन्ति।
Mantras
Mantra 1
मथीद्यदीं विष्टो मातरिश्वा होतारं विश्वाप्सुं विश्वदेव्यम् । नि यं दधुर्मनुष्यासु विक्षु स्वर्ण चित्रं वपुषे विभावम् ॥
यदा मातरिश्वा मथित्वा तम् अविष्टः, होतारं विश्वाप्सुं विश्वदेव्यम्, तदा मनुष्येषु विक्षु नि दधुः—स्वर्णं चित्रं वपुषे विभावम्, दीप्तलोकस्य विस्तीर्णप्रभामयम्।
Mantra 2
ददानमिन्न ददभन्त मन्माग्निर्वरूथं मम तस्य चाकन् । जुषन्त विश्वान्यस्य कर्मोपस्तुतिं भरमाणस्य कारोः ॥
ददानमपि न मे मन्मा ददभत; अग्निर्मम वरूथं भवति—तस्य चाकन्। जुṣन्तां विश्वानि तस्य कर्माणि, भरमाणस्य कारोरुपस्तुतिं च।
Mantra 3
नित्ये चिन्नु यं सदने जगृभ्रे प्रशस्तिभिर्दधिरे यज्ञियासः । प्र सू नयन्त गृभयन्त इष्टावश्वासो न रथ्यो रारहाणाः ॥
नित्ये सदने यं खलु जगृभ्रे, तं प्रशस्तिभिः तत्र दधिरे यज्ञियासः। इष्टायां क्रियायां तं प्र नयन्ति गृभ्णन्ति च; रथ्याः अश्वा इव रारहाणाः प्रवेगेन।
Mantra 4
पुरूणि दस्मो नि रिणाति जम्भैराद्रोचते वन आ विभावा । आदस्य वातो अनु वाति शोचिरस्तुर्न शर्यामसनामनु द्यून् ॥
पुरूणि दस्मो जम्भैः नि रिणाति; वने विभावा आद्रोचते। तदनु वातोऽस्य शोचिरनु वाति; तुर्न इव शर्यामसः, अनामन् द्यून् अनु धावति।
Mantra 5
न यं रिपवो न रिषण्यवो गर्भे सन्तं रेषणा रेषयन्ति । अन्धा अपश्या न दभन्नभिख्या नित्यास ईं प्रेतारो अरक्षन् ॥
न यं रिपवो न रिषण्यवो गर्भे सन्तं रेषणा रेषयन्ति। अन्धा अपश्या न दभन्नभिख्यया; नित्याः प्रेतारो एनं प्रेत्य रक्षन्।
Frequently Asked Questions
Mātariśvan is the figure who “brings out” and establishes Agni—often understood as the divine bringer of fire to human ritual life, recalling the churning/ignition of fire.
It means Agni functions as the chief priest and messenger for every deity: through him, offerings and praises are carried to the whole divine world.
It teaches that the sacred fire, even when hidden or just being born (before it blazes openly), is protected by cosmic guardians; hostile forces cannot obstruct a properly established rite.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.