
Sukta 1.148
Agni (with Mātariśvan as associated figure)
ಈ ಚಿಕ್ಕ ಅಗ್ನಿ ಸೂಕ್ತವು ದಿವ್ಯ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಸರ್ವಕೌಶಲ್ಯಸಂಪನ್ನ ಹೋತೃನಾಗಿ ಸ್ತುತಿಸುತ್ತದೆ. ಮಾತರಿಶ್ವನ್ ಅವನನ್ನು ‘ಮಂಥನ’ ಮಾಡಿ ಹೊರತಂದು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಬಳಿಕ, ಅವನು ಮಾನವ ಕುಲಗಳ ಮಧ್ಯೆ ನಿಯೋಜಿತನಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಸ್ತುತಿಯ ಮೂಲಕ ವಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಅವನನ್ನು ಹಿಡಿದು ಮುಂದಕ್ಕೆ ನಡೆಸುವಂತೆ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ—ಉತ್ಸುಕ ರಥಾಶ್ವಗಳಂತೆ. ಅವನ ಅವಧ್ಯತೆಯನ್ನೂ ದೃಢಪಡಿಸುತ್ತದೆ: ಶತ್ರುಶಕ್ತಿಗಳು ಅವನಿಗೆ ಹಾನಿ ಮಾಡಲಾರವು, ಏಕೆಂದರೆ ಶಾಶ್ವತ ರಕ್ಷಕರು ಅವನ ಮುಂದಿನ ಗತಿಯನ್ನು ಕಾಪಾಡುತ್ತಾರೆ.
Mantra 1
मथीद्यदीं विष्टो मातरिश्वा होतारं विश्वाप्सुं विश्वदेव्यम् । नि यं दधुर्मनुष्यासु विक्षु स्वर्ण चित्रं वपुषे विभावम् ॥
ಮಾತರಿಶ್ವನು ಅವನನ್ನು ಮಥಿಸಿ ಹೊರತಂದು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದಾಗ, ಸರ್ವಕೌಶಲ್ಯವಂತನೂ ಸರ್ವದೇವಸಂಬಂಧಿಯೂ ಆದ ಹೋತಾರನನ್ನು—ಎಲ್ಲೆಡೆ ವ್ಯಾಪಿಸಿರುವವನನ್ನು—ನಿಯೋಜಿಸಿದನು. ನಂತರ ಮಾನವ ಕುಲಗಳು ಅವನನ್ನು ತಮ್ಮ ಜನಗಳಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಳಿಸಿದವು: ಪ್ರಕಾಶಮಾನ, ವಿಚಿತ್ರವರ್ಣ ರೂಪವುಳ್ಳ, ಪ್ರಕಾಶಲೋಕದ ವಿಶಾಲವಾಗಿ ಹೊಳೆಯುವ ವೈಭವ.
Mantra 2
ददानमिन्न ददभन्त मन्माग्निर्वरूथं मम तस्य चाकन् । जुषन्त विश्वान्यस्य कर्मोपस्तुतिं भरमाणस्य कारोः ॥
ಅವನು ದಾನಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರೂ ನನ್ನ ಮನೋಭಾವನೆ ಅವನನ್ನು ಕೈಬಿಡದು; ಅಗ್ನಿ ನನಗೆ ಆಶ್ರಯವಾಗುತ್ತಾನೆ—ಅವನಲ್ಲೇ ನಾನು ಆನಂದಿಸುತ್ತೇನೆ. ಅರ್ಪಣೆಯನ್ನು ಮುಂದಕ್ಕೆ ಹೊತ್ತು ತರುವ ಗಾಯಕನ, ಅವನ ಎಲ್ಲಾ ಕರ್ಮಗಳನ್ನೂ ಅವುಗಳೊಡನೆ ಸಾಗುವ ಉಪಸ್ತುತಿ-ಸ್ತೋತ್ರವನ್ನೂ ಅವರು ಸ್ವೀಕರಿಸಲಿ.
Mantra 3
नित्ये चिन्नु यं सदने जगृभ्रे प्रशस्तिभिर्दधिरे यज्ञियासः । प्र सू नयन्त गृभयन्त इष्टावश्वासो न रथ्यो रारहाणाः ॥
ನಿತ್ಯವಾದ ಸದನದಲ್ಲಿ ಅವನನ್ನೇ ಅವರು ನಿಜವಾಗಿ ಹಿಡಿದುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ; ಸ್ತುತಿಗಳಿಂದ ಅಲ್ಲಿ ಅವನನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದಾರೆ—ಯಜ್ಞದ ಯಜ್ಞೀಯ ಉಪಾಸಕರು. ಇಷ್ಟಕರ್ಮದಲ್ಲಿ ಅವರು ಅವನನ್ನು ಮುಂದಕ್ಕೆ ನಡೆಸಿ ಹಿಡಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ; ರಥದ ಕುದುರೆಗಳು ಓಟದ ಒತ್ತಡದಲ್ಲಿ ತಣಿದು ಧಾವಿಸುವಂತೆ, ವೇಗದಿಂದ ಮುನ್ನುಗ್ಗುತ್ತಾರೆ.
Mantra 4
पुरूणि दस्मो नि रिणाति जम्भैराद्रोचते वन आ विभावा । आदस्य वातो अनु वाति शोचिरस्तुर्न शर्यामसनामनु द्यून् ॥
ಅದ್ಭುತ ದಸ್ಮನು ತನ್ನ ದವಡೆಗಳಿಂದ ಅನೇಕವನ್ನು ದೂರಮಾಡುತ್ತಾನೆ; ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಅವನು ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಾನೆ—ವಿಭಾವಿ, ವಿಶಾಲ-ಪ್ರಭಾವಂತ. ಅವನ ಹಿಂದೆ ಗಾಳಿ ಬೀಸುತ್ತದೆ, ಜ್ವಾಲೆಯ ಮೇಲೆ ಊದುತ್ತಾ; ವೇಗವಂತ ಧನುರ್ಧರನ ಬಾಣದ ಹಾರಾಟದಂತೆ, ಅದು ದಿನಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಓಡುತ್ತದೆ.
Mantra 5
न यं रिपवो न रिषण्यवो गर्भे सन्तं रेषणा रेषयन्ति । अन्धा अपश्या न दभन्नभिख्या नित्यास ईं प्रेतारो अरक्षन् ॥
ಅವನು ಗರ್ಭದಲ್ಲಿರುವಾಗ ಅವನನ್ನು ಶತ್ರುಗಳೂ ಅಲ್ಲ, ಆಕ್ರಮಣಕಾರರೂ ಅಲ್ಲ ಗಾಯಗೊಳಿಸಲಾರರು; ಹಾನಿಕಾರಕರೂ ಅವನಿಗೆ ಹಾನಿ ಮಾಡಲಾರರು. ಅಂಧರೂ ಅಪಶ್ಯರೂ ಆಗಿ, ಅವರ ಗುಪ್ತನೋಟದಿಂದ ಅವರು ಜಯಿಸಲಾರರು; ನಿತ್ಯ ರಕ್ಷಕರು ಅವನನ್ನು ಅವನ ಮುನ್ನಡೆಯ ಚಲನೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಪಾಡಿದ್ದಾರೆ.
Mātariśvan is the figure who “brings out” and establishes Agni—often understood as the divine bringer of fire to human ritual life, recalling the churning/ignition of fire.
It means Agni functions as the chief priest and messenger for every deity: through him, offerings and praises are carried to the whole divine world.
It teaches that the sacred fire, even when hidden or just being born (before it blazes openly), is protected by cosmic guardians; hostile forces cannot obstruct a properly established rite.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.