Opening the text

Sukta 1.118
Kutsa Āṅgirasa (traditional for this hymn cluster)
Aśvinau
Triṣṭubh (common for RV 1.118)
ഈ സൂക്തം ഉഷസ്സിന്റെ (പ്രഭാതത്തിന്റെ) വേളയിൽ അശ്വിനൗ ദേവന്മാരോടുള്ള അടിയന്തര ആഹ്വാനമാണ്. പരുന്തുപോലെ വേഗമുള്ള അവരുടെ രഥം സഹായത്തിനും ചികിത്സയ്ക്കും സുരക്ഷിത യാത്രയ്ക്കുമായി ഉടൻ എത്തണമെന്നു കവി അപേക്ഷിക്കുന്നു. പീഡിതരെ ഉയർത്തി നിർത്തുക, അപകടത്തിലായവരെ രക്ഷിക്കുക, ക്ഷീണിച്ച ജീവശക്തിയെ പുതുക്കുക എന്നീ അവരുടെ പ്രസിദ്ധ രക്ഷാപ്രവൃത്തികളും പുനഃസ്ഥാപനങ്ങളും ഇത് പുകഴ്ത്തുന്നു; അതുവഴി പ്രതിദിനം ഉഷസ്സിന്റെ വരവിൽ യജമാനന് സംരക്ഷണവും സമൃദ്ധിയും ലഭിക്കണമെന്നു പ്രാർത്ഥിക്കുന്നു.
Mantra 1
आ वां रथो अश्विना श्येनपत्वा सुमृळीकः स्ववाँ यात्वर्वाङ् । यो मर्त्यस्य मनसो जवीयान्त्रिवन्धुरो वृषणा वातरंहाः ॥
ഹേ അശ്വിന്മാരേ, ശ്യേനൻ (പരുന്ത്) പോലെ പറന്ന് നിങ്ങളുടെ രഥം ഞങ്ങളിലേക്കു വരട്ടെ—സുമൃളീക, മംഗളകരം, സ്വവാൻ (സ്വയംപ്രകാശമുള്ളത്). മനുഷ്യന്റെ മനസ്സിനെക്കാൾ വേഗമുള്ളത്; ത്രിവന്ധുര (മൂന്നു ആധാരമുള്ളത്); ഹേ വൃഷണാ (വീര്യവാന്മാരായ) ദേവന്മാരേ, കാറ്റിന്റെ അതിവേഗഗതിയാൽ പ്രേരിതമായി, അത് ഇവിടെ അർവാക് (ഞങ്ങളിലേക്കു) എത്തട്ടെ.
Mantra 2
त्रिवन्धुरेण त्रिवृता रथेन त्रिचक्रेण सुवृता यातमर्वाक् । पिन्वतं गा जिन्वतमर्वतो नो वर्धयतमश्विना वीरमस्मे ॥
ത്രിവന്ധുര, ത്രിവൃത (ത്രിഗുണക്രമമുള്ള) രഥത്താൽ, ത്രിചക്ര (മൂന്നു ചക്രങ്ങളുള്ള) സുവൃത (സുഗമമായി തിരിയുന്ന) രഥത്താൽ, ഹേ അശ്വിന്മാരേ, അർവാക് (ഞങ്ങളിലേക്കു) വരുവിൻ. ഞങ്ങളുടെ ഗാ (കിരണങ്ങൾ/ജ്ഞാനപ്രഭ) പിന്വതം (വളർത്തുവിൻ), ഞങ്ങളുടെ അർവതഃ (ചലനശക്തികൾ/അശ്വങ്ങൾ) ജിന്വതം (ഉത്സാഹിപ്പിക്കുവിൻ), ഞങ്ങളിലേ വീരം (അന്തരവീരശക്തി) വർധയതം, ഹേ അശ്വിന്മാരേ.
Mantra 3
प्रवद्यामना सुवृता रथेन दस्राविमं शृणुतं श्लोकमद्रेः । किमङ्ग वां प्रत्यवर्तिं गमिष्ठाहुर्विप्रासो अश्विना पुराजाः ॥
പ്രവദ്യാ (മുന്നോട്ടുള്ള പാതയിൽ) സുവൃത രഥത്തിൽ സഞ്ചരിച്ച്, ഹേ ദസ്രാ (അദ്ഭുതകർമ്മികൾ) ദേവന്മാരേ, അദ്രേ (കല്ലുപോലെയുള്ള ദൃഢത/സ്ഥിരത)യിൽ നിന്നു ഉച്ചരിക്കപ്പെട്ട ഈ ശ്ലോകം കേൾക്കുവിൻ. ഹേ അശ്വിന്മാരേ, പുരാജാഃ (പുരാതന) വിപ്രന്മാർ പറയുന്നു: ‘പ്രത്യവർത്തിം (പ്രതികരണമായി മടങ്ങിവരുന്നതിൽ) നിങ്ങൾ എങ്ങനെ ഏറ്റവും വേഗമുള്ളവർ?’
Mantra 4
आ वां श्येनासो अश्विना वहन्तु रथे युक्तास आशवः पतंगाः । ये अप्तुरो दिव्यासो न गृध्रा अभि प्रयो नासत्या वहन्ति ॥
ഹേ അശ്വിന്മാരേ, രഥത്തിൽ യുക്തരായ അതിവേഗ ശ്യേനപക്ഷികൾ—പതംഗങ്ങളായി—നിങ്ങളെ ഇവിടെ കൊണ്ടുവരട്ടെ; ദിവ്യമായ പ്രകാശപക്ഷികളെപ്പോലെ. അപ്രതിഹതഗതിയുള്ളവർ, ഗൃധ്രങ്ങളെപ്പോലെ, ഹേ നാസത്യന്മാരേ, അർപ്പണത്തിന്റെ പ്രേരണയെ നിങ്ങളുടെ അടുക്കലേക്ക് വഹിക്കുന്നു.
Mantra 5
आ वां रथं युवतिस्तिष्ठदत्र जुष्ट्वी नरा दुहिता सूर्यस्य । परि वामश्वा वपुषः पतंगा वयो वहन्त्वरुषा अभीके ॥
ഇവിടെ, ഹേ നരന്മാരേ, സൂര്യന്റെ ദുഹിതയായ യുവതി, നിങ്ങളെ തിരഞ്ഞെടുത്ത്, നിങ്ങളുടെ രഥത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്നു. നിങ്ങളുടെ ചുറ്റും, ഹേ അരുണവർണ്ണരേ, പ്രകാശമുള്ള ചിറകുള്ള അശ്വങ്ങൾ—സമീപസാന്നിധ്യത്തിൽ—പ്രാണവായുവിനെയും ചലനത്തെയും വഹിക്കട്ടെ.
Mantra 6
उद्वन्दनमैरतं दंसनाभिरुद्रेभं दस्रा वृषणा शचीभिः । निष्टौग्र्यं पारयथः समुद्रात्पुनश्च्यवानं चक्रथुर्युवानम् ॥
ഹേ ദസ്രാ വൃഷണന്മാരേ, ദംസനാ-ശക്തികളാൽ നിങ്ങൾ വന്ദനയെ ഉയർത്തി; ശചീ-ശക്തികളാൽ, ഹേ അത്ഭുതബലവാന്മാരേ, രേഭനെ ഉദ്ധരിച്ചു. സമുദ്രത്തിന്റെ ആഴത്തിൽ നിന്ന് നിങ്ങൾ തൗഗ്ര്യനെ സുരക്ഷിതമായി കടത്തിക്കൊണ്ടുവന്നു; ച്യവാനനെ വീണ്ടും യുവാവാക്കി.
Mantra 7
युवमत्रयेऽवनीताय तप्तमूर्जमोमानमश्विनावधत्तम् । युवं कण्वायापिरिप्ताय चक्षुः प्रत्यधत्तं सुष्टुतिं जुजुषाणा ॥
ഹേ അശ്വിന്മാരേ, താഴെയാക്കി തള്ളപ്പെട്ട അത്രിക്കായി നിങ്ങൾ ഇരുവരും തപ്തമായ ശക്തിയും പോഷകമായ സമൃദ്ധിയും സ്ഥാപിച്ചു. കൂടാതെ, അക്ഷതനും അഹതനും ആയ കണ്വനു നിങ്ങൾ ഇരുവരും ദൃഷ്ടി വീണ്ടും സ്ഥാപിച്ചു; സുനിർമ്മിതമായ സ്തുതിയെ സ്വീകരിച്ചുകൊണ്ട്.
Mantra 8
युवं धेनुं शयवे नाधितायापिन्वतमश्विना पूर्व्याय । अमुञ्चतं वर्तिकामंहसो निः प्रति जङ्घां विश्पलाया अधत्तम् ॥
ഹേ അശ്വിന്മാരേ, പുരാതന രീതിയിൽ ദുരിതപ്പെട്ട ശയുവിനായി നിങ്ങൾ ഇരുവരും പാൽ തരുന്ന പശുവിനെ അതിന്റെ പ്രവാഹത്തോടെ നിറച്ചു. നിങ്ങൾ വർത്തികയെ ദുഃഖത്തിൽ നിന്ന് മോചിപ്പിച്ചു; വിശ്പലയ്ക്ക് കാൽ വീണ്ടും സ്ഥാപിച്ചു—ചലനശക്തി പുനഃ നൽകി.
Mantra 9
युवं श्वेतं पेदव इन्द्रजूतमहिहनमश्विनादत्तमश्वम् । जोहूत्रमर्यो अभिभूतिमुग्रं सहस्रसां वृषणं वीड्वङ्गम् ॥
ഹേ അശ്വിന്മാരേ, നിങ്ങൾ ഇരുവരും പേദുവിന് ശ്വേത അശ്വം നൽകി—ഇന്ദ്രപ്രേരിതം, അഹിഹൻ, സർപ്പബലങ്ങളുടെ സംഹാരകൻ. അതു പ്രബലം, അധിജയശക്തിയുള്ളത്, ഉഗ്രം; സഹസ്രവിജയി, വീര്യവാൻ, ദൃഢാംഗങ്ങളുള്ളത്—യാത്രയുടെ ആഹ്വാനം വഹിക്കാൻ യോഗ്യം.
Mantra 10
ता वां नरा स्ववसे सुजाता हवामहे अश्विना नाधमानाः । आ न उप वसुमता रथेन गिरो जुषाणा सुविताय यातम् ॥
ഹേ നരാ അശ്വിനൗ, സ്വശക്തിക്കായി സുജാതരായ നിങ്ങളിരുവരെയും—ആവശ്യത്താൽ അമർന്നു നാം ആഹ്വാനം ചെയ്യുന്നു. വസുമത്തായ രഥത്തിൽ ഞങ്ങളോടടുത്തുവരിക; ഞങ്ങളുടെ ഗിരഃ (സ്തുതി-വാണി)യിൽ ആനന്ദിക്കുന്നവരായി, സുവിതായ—ശുഭഗതിക്കും ശരിയായ പുരോഗതിക്കും—വരിക.
Mantra 11
आ श्येनस्य जवसा नूतनेनास्मे यातं नासत्या सजोषाः । हवे हि वामश्विना रातहव्यः शश्वत्तमाया उषसो व्युष्टौ ॥
ഹേ നാസത്യൗ, ശ്യേനന്റെ പുതുമയുള്ള വേഗത്തോടെ, ഒരേ മനസ്സോടെ ഞങ്ങളിലേക്കു വരിക. ഹവ്യം ദാനം ചെയ്യുന്നവൻ (രാതഹവ്യ) നിങ്ങളെ, ഹേ അശ്വിനൗ, ഉഷസ്സിന്റെ നിത്യപുനർപ്രഭാതമായ വ്യുഷ്ടൗ സമയത്ത് ആഹ്വാനം ചെയ്യുന്നു.
The Aśvins are twin Vedic deities who arrive at dawn in a swift chariot. They are especially known as healers and rescuers who quickly help people in danger or distress.
These names recall famous stories where the Aśvins saved or restored devotees—lifting someone up, bringing someone safely from the sea, or making an old person young again. The hymn uses these examples to show their power is dependable.
It is best suited to dawn, when the Aśvins are believed to arrive with Uṣas (Dawn). It can be used in morning rites to seek protection, healing, safe travel, and renewed vitality.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.