
Sukta 1.119
Kakṣīvān Dairghatamasa (traditional for RV 1.119)
Aśvinau
Jagatī (probable for RV 1.119.1; longer line typical of Jagatī)
ഈ സൂക്തം പ്രഭാതത്തിൽ അശ്വിനൗകളെ അടിയന്തരമായി ആഹ്വാനം ചെയ്യുന്നതാണ്: അവരുടെ അനേകശക്തിയുള്ള രഥം യജ്ഞത്തിലേക്ക് വരികയും, അവരുടെ സംരക്ഷണവും ദാനങ്ങളും മൂലം ആരാധകൻ “സത്യമായി ജീവിക്കുവാൻ” കഴിയികയും ചെയ്യണമെന്ന അപേക്ഷ. ഇതിൽ പ്രസിദ്ധമായ രക്ഷകളും പുനഃസ്ഥാപനങ്ങളും വിവരിക്കുന്നു—രേഭനെ രക്ഷിക്കൽ, അത്രിയെ ശമിപ്പിച്ച് തണുപ്പിക്കൽ, വന്ദനന്റെ ആയുസ്സ് നീട്ടൽ. അവസാനം, പ്രശസ്തമായ വെളുത്ത കുതിര ‘ശ്വേത’യിലൂടെ പേടുവിന് വിജയശക്തി നൽകുന്നതോടെ, ഈ ദ്വയത്തെ വേഗമേറിയ വൈദ്യന്മാരും സഹായികളും യുദ്ധസഹായികളും ആയി ചിത്രീകരിക്കുന്നു.
Mantra 1
आ वां रथं पुरुमायं मनोजुवं जीराश्वं यज्ञियं जीवसे हुवे । सहस्रकेतुं वनिनं शतद्वसुं श्रुष्टीवानं वरिवोधामभि प्रयः ॥
ഹേ നിങ്ങളിരുവരേ, പുരുമായ—അനേകം ശക്തികളാൽ നിറഞ്ഞ—മനോജുവം, വേഗാശ്വങ്ങളുള്ള, യജ്ഞയോഗ്യമായ നിങ്ങളുടെ രഥത്തെ നാം ആഹ്വാനം ചെയ്യുന്നു, നാം സത്യമായി ജീവിക്കേണ്ടതിന്. സഹസ്രകേതു—ആയിരം പതാകകളുള്ള—വിജയി, ശതവസു—അനേകം ധനസമ്പത്തുള്ള—ശ്രുഷ്ടീവാൻ, പാതകൾ വിശാലമാക്കുന്നവൻ, ഞങ്ങളുടെ പ്രയഃ (അർപ്പണം)വിലേക്കു വരിക.
Mantra 2
ऊर्ध्वा धीतिः प्रत्यस्य प्रयामन्यधायि शस्मन्त्समयन्त आ दिशः । स्वदामि घर्मं प्रति यन्त्यूतय आ वामूर्जानी रथमश्विनारुहत् ॥
ധീ മേലോട്ടുയരുന്നു; ഈ പുരോഗമനപഥത്തിൽ അതു മുന്നിൽ സ്ഥാപിക്കപ്പെടുന്നു; സ്തുതിയിലേക്കു ദിക്കുകൾ ഒന്നിച്ചു ചേരുന്നു. ഞാൻ ഘർമം—ഉഷ്ണ അർപ്പണം—മധുരമാക്കുന്നു; സഹായങ്ങൾ അതിലേക്കു നീങ്ങുന്നു. ഹേ അശ്വിന്മാരേ, ഊർജ്ജ തന്നെ നിങ്ങളുടെ രഥത്തിൽ आरोഹിക്കുന്നു.
Mantra 3
सं यन्मिथः पस्पृधानासो अग्मत शुभे मखा अमिता जायवो रणे । युवोरह प्रवणे चेकिते रथो यदश्विना वहथः सूरिमा वरम् ॥
പരസ്പരം മത്സരിച്ചു പോരുന്നവർ ശുഭ മഖാ—സുന്ദരമായ മത്സരത്തിൽ—ഒന്നിച്ചു ചേരുമ്പോൾ, അമിത ശക്തികൾ യുദ്ധത്തിൽ ജയത്തെ തേടുമ്പോൾ; അപ്പോൾ ഹേ അശ്വിന്മാരേ, ചരിവിൽ നിങ്ങളുടെ രഥം വ്യക്തമായി പ്രത്യക്ഷമാകുന്നു, നിങ്ങൾ വീരനെ വര—തിരഞ്ഞെടുത്ത വരദാനം—വരെ വഹിക്കുമ്പോൾ.
Mantra 4
युवं भुज्युं भुरमाणं विभिर्गतं स्वयुक्तिभिर्निवहन्ता पितृभ्य आ । यासिष्टं वर्तिर्वृषणा विजेन्यं दिवोदासाय महि चेति वामवः ॥
നിങ്ങൾ ഇരുവരും ഭുജ്യുവിനെ—തിരകളിൽ എറിയപ്പെട്ടു അലഞ്ഞുതിരിഞ്ഞ്, തരംഗങ്ങൾക്കിടയിൽ അകപ്പെട്ടവനെ—സ്വയംയുക്ത ശക്തികളാൽ വഹിച്ച് പിതൃകളിലേക്കു തിരിച്ചുകൊണ്ടുവന്നു. ഹേ വൃഷണന്മാരേ, നിങ്ങൾ വിജയപഥത്തിൽ യാത്ര ചെയ്തു; ദിവോദാസനുവേണ്ടി നിങ്ങളുടെ മഹാ അവഃ—സഹായം—വ്യക്തമായി പ്രകാശിക്കുന്നു.
Mantra 5
युवोरश्विना वपुषे युवायुजं रथं वाणी येमतुरस्य शर्ध्यम् । आ वां पतित्वं सख्याय जग्मुषी योषावृणीत जेन्या युवां पती ॥
ഹേ അശ്വിന്മാരേ, നിങ്ങളുടെ ദീപ്തമായ രൂപത്തിനായി വാണി യുവത്വം ചേർന്ന, നിങ്ങളുടെ ഗണത്തിന്റേതായ രഥം യോജിപ്പിച്ചു. സഖ്യത തേടി വന്ന ഒരു കന്യക നിങ്ങളുടെ പത്യാധികാരം തിരഞ്ഞെടുത്തു—നിങ്ങളിരുവരെയും തന്റെ പതികളായി വരിച്ചു.
Mantra 6
युवं रेभं परिषूतेरुरुष्यथो हिमेन घर्मं परितप्तमत्रये । युवं शयोरवसं पिप्यथुर्गवि प्र दीर्घेण वन्दनस्तार्यायुषा ॥
ഹേ അശ്വിന്മാരേ, ചുറ്റിപ്പിടിക്കുന്ന സമ്മർദ്ദബന്ധനത്തിൽ നിന്ന് നിങ്ങൾ രേഭനെ രക്ഷിക്കുന്നു; അത്രിക്കായി അതിയായി കത്തിയ ഘർമത്തെ ഹിമംകൊണ്ട് ശമിപ്പിക്കുന്നു. ശയുവിന്റെ രക്ഷക സഹായം നിങ്ങൾ പുഷ്ടിപ്പെടുത്തി വർധിപ്പിക്കുന്നു; ഗവി—പ്രകാശമുള്ള ഗോക്ഷേത്രത്തിൽ—വന്ദനനെ ദീർഘായുസ്സിലേക്കു കടത്തുന്നു.
Mantra 7
युवं वन्दनं निॠतं जरण्यया रथं न दस्रा करणा समिन्वथः । क्षेत्रादा विप्रं जनथो विपन्यया प्र वामत्र विधते दंसना भुवत् ॥
ഹേ ദസ്രാ അശ്വിന്മാരേ, നിങ്ങൾ വന്ദനനെ നിരൃതിയുടെ ലോകത്തിൽ നിന്ന് മോചിപ്പിക്കുന്നു—ചലനത്തിനായി ശില്പികൾ രഥം പുനഃസജ്ജമാക്കുന്നതുപോലെ. അത്ഭുതശക്തിയാൽ നിങ്ങൾ ക്ഷേത്രത്തിൽ നിന്ന് വിപ്രനെ ജനിപ്പിക്കുന്നു. അന്തരത്തിൽ യജ്ഞം സ്ഥാപിക്കാൻ പരിശ്രമിക്കുന്ന വിധാതാ ഉപാസകനുവേണ്ടി ഇവിടെ നിങ്ങളുടെ ദംസനങ്ങൾ—കൗശലകൃത്യങ്ങൾ—പ്രകടമാകട്ടെ.
Mantra 8
अगच्छतं कृपमाणं परावति पितुः स्वस्य त्यजसा निबाधितम् । स्वर्वतीरित ऊतीर्युवोरह चित्रा अभीके अभवन्नभिष्टयः ॥
ഹേ അശ്വിനൗ, പരാവതി (ദൂരദേശത്ത്) സഹായത്തിനായി കരഞ്ഞുകൊണ്ടിരുന്നവന്റെ അടുക്കൽ നിങ്ങൾ ഇരുവരും ചെന്നു; അവൻ തന്റെ തന്നെ പിതാവിന്റെ ത്യജസ് (പ്രബല തേജസ്) കൊണ്ട് നിബാധിതനായി അമർന്നു കിടന്നിരുന്നു. സത്യമായും, സ്വർവതീ (സ്വർ-ലോകത്തിന്റെ പ്രകാശം നിറഞ്ഞ) നിങ്ങളുടെ ഊതികൾ അവിടെ അടുത്തുതന്നെ അത്ഭുതകരമായി ഫലപ്രദമായി—അഭീകെ (സമീപത്ത്) അഭിഷ്ടയഃ (ഇഷ്ടസിദ്ധികൾ) ആയി തെളിഞ്ഞു.
Mantra 9
उत स्या वां मधुमन्मक्षिकारपन्मदे सोमस्यौशिजो हुवन्यति । युवं दधीचो मन आ विवासथोऽथा शिरः प्रति वामश्व्यं वदत् ॥
അതും, നിങ്ങളുടെ മധുമാൻ മക്ഷികാര (മധുവഹിക്കുന്ന ഭ്രമരം/തേനീച്ച) സോമമദത്തിൽ മുഴങ്ങിക്കൊണ്ട് വരുന്നു; ഉശിജന്റെ പുത്രൻ നിങ്ങളെ വിളിക്കുന്നു. നിങ്ങൾ ഇരുവരും ദധീചിയുടെ മനസ്സിനെ പ്രകാശഭരിതമായ സ്വാഗതത്തിലേക്ക് ആകർഷിച്ചു; പിന്നെ അശ്വ്യം ശിരഃ (കുതിരത്തല) നിങ്ങളോട് പ്രതിയായി സംസാരിച്ചു—ഗൂഢരഹസ്യം വെളിപ്പെടുത്തിക്കൊണ്ട്.
Mantra 10
युवं पेदवे पुरुवारमश्विना स्पृधां श्वेतं तरुतारं दुवस्यथः । शर्यैरभिद्युं पृतनासु दुष्टरं चर्कृत्यमिन्द्रमिव चर्षणीसहम् ॥
ഹേ അശ്വിനൗ, നിങ്ങൾ ഇരുവരും പേദുവിനെ പുരുവാര (ബഹുദാനവാൻ) സഹിതം ആദരിക്കുന്നു—ശ്വേതനെ, സ്പർധകളെ അതിക്രമിക്കുന്ന തരുതാര (പരമവിജയി)യെ. ശര്യൈഃ (ശസ്ത്രങ്ങളാൽ) ദീപ്തനായി, യുദ്ധങ്ങളിൽ ദുഷ്ടര (ദുര്ഗമൻ) ആയി, ദൃഢകർമ്മങ്ങൾ ചെയ്യുന്നവനായി, ചർഷണീസഹ (മാനവസമൂഹങ്ങളെ ധരിക്കുന്ന) ഇന്ദ്രനെപ്പോലെ.
The Aśvins are the youthful twin gods who arrive at dawn in a swift chariot. In the Rig Veda they are famed for healing, rescuing those in danger, and granting long life and safe passage.
The hymn asks the Aśvins to come to the offering, protect the worshipper, widen the paths (remove obstacles), and grant vitality and longevity—supported by examples of their past rescues.
Pedu and Śveta represent the Aśvins’ gift of conquering power. The ‘white’ (luminous) steed symbolizes a force that overcomes rivalries and hardships, turning divine help into practical victory.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.