Deities of Anuvaka 9
- I
- BBrihaspatiBṛhaspati
Priestly protector (brahman-power, rite-guardian, rock-splitter)
In 2 hymns
Anuvaka 9
ഇന്ദ്ര–ബൃഹസ്പതി സംരക്ഷണ–സമൃദ്ധി ലിതുര്‍ജി: ബ്രഹ്മശക്തിയാല്‍ സോമയാഗവും സമൂഹവും ധനവും കാത്ത്, തടസ്സം സൃഷ്ടിക്കുന്ന ശക്തികളെ ജയിച്ച് അഭിവൃദ്ധി നേടല്‍. ഉപവിഷയങ്ങള്‍: (1) പിഴിഞ്ഞ സോമത്തിലേക്ക് ഇന്ദ്രനെ ‘ആ-യാഹി’ എന്നു ക്ഷണിച്ച്, സ്തുതിശക്തിയാല്‍ അവന്റെ വേഗത്തിലുള്ള വരവ്. (2) വൃത്ര/വല മാതൃകയിലെ തടസ്സങ്ങള്‍ ഭേദിച്ച്, സമ്പത്ത്, പശുക്കള്‍, വിശാലാവകാശം (വരിവസ്) എന്നിവ മോചിപ്പിക്കല്‍. (3) മനുഷ്യ/ദൈത്യ ശത്രുക്കളില്‍ നിന്ന് എല്ലാ ദിക്കുകളിലേക്കും പാളിപ്പാളിയായ അഭയം, പ്രതിരോധം. (4) ബൃഹസ്പതി യാജക-രക്ഷകനായി: ഋതം, ഗര്‍ജനം, പാറബന്ധനം ഭേദിക്കുന്ന ശക്തി എന്നിവയിലൂടെ സംരക്ഷണം.
Kinds of charm
Shantika (pacifying): 6Paushtika (prosperity): 4
Suktas in Anuvaka 9
Sukta 81
ഈ സംക്ഷിപ്ത ഇന്ദ്രസ്തുതി ഇന്ദ്രന്റെ അതുല്യതയെ മഹത്വപ്പെടുത്തുന്നു: ആകാശങ്ങളും ഭൂമികളും പലമടങ്ങ് വർധിച്ചാലും, ആയിരം സൂര്യന്മാർ ഉദിച്ചാലും, വജ്രധാരിയുടെ ശക്തിക്ക് തുല്യമാകില്ല. ഇങ്ങനെ ബ്രഹ്മാണ്ഡതലത്തിലുള്ള പരമാധികാരം സ്ഥാപിച്ച്, ഈ സ്തുതി രക്ഷയും വിജയവും ആയി മാറുന്നു—ഇന്ദ്രന്റെ അത്ഭുതസഹായങ്ങൾ ഉപാസകനെ സംരക്ഷിക്കുകയും, പ്രത്യേകിച്ച് ഗോശാല/കന്നുകാലിവേലി (വ്രജ)യിൽ, സമൃദ്ധിയും ജയവും ഉറപ്പാക്കുകയും ചെയ്യും എന്ന ആത്മവിശ്വാസം നൽകുന്നു.
Sukta 82
ഈ ചുരുക്കമായ ഇന്ദ്രസ്തുതി, ആരാധകൻ ആഗ്രഹിക്കുന്ന പരമാധികാരവും സമൃദ്ധിയും ഇന്ദ്രന്റെ തന്നെ പരാക്രമത്തിന്റെ അളവുമായി ഒത്തുചേർത്ത്, ശക്തിയും ധനവും പാപത്വം (നൈതിക/യാഗാനുഷ്ഠാന മലിനത) ആയി വഴുതിപ്പോകാതെ വർധിക്കണമെന്നു പ്രാർത്ഥിക്കുന്നു. ‘ദിവസംതോറും’ ആവർത്തിച്ചു ലഭിക്കുന്ന ഐശ്വര്യത്തിന്റെ അതുല്യ ഉറവിടമായി ഇന്ദ്രനെ അവതരിപ്പിച്ച്, പാത്രോനേജ്/പോഷകത്വം, ആത്മവിശ്വാസം, ധർമ്മാനുസൃത സമ്പാദനം എന്നിവയെ ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നു.
Sukta 83
AV 20.83 ഋഗ്വേദത്തിൽ നിന്നെടുത്ത, ഇന്ദ്രന്റെ സംരക്ഷണം അപേക്ഷിക്കുന്ന ഒരു ചെറു സൂക്തമാണ്. ഇതിൽ യജമാന-സംഘത്തിനും പാരായണം ചെയ്യുന്ന വ്യക്തിക്കും “ത്രിവിധ” അഭയം—സ്ഥിരവും പാളിപാളിയായും ഉള്ള പ്രതിരോധം—അപേക്ഷിക്കുന്നു. പ്രത്യേകിച്ച് കണ്ണുതിളക്കിപ്പിക്കുന്ന, ആയുധസദൃശമായ അല്ലെങ്കിൽ ഹിംസാത്മകമായി മിന്നുന്ന ഭീഷണികളെ അകറ്റി, സംഘർഷത്തിലും പശു-കവർച്ചാ സാഹചര്യങ്ങളിലും ഇന്ദ്രനെ ഏറ്റവും അടുത്ത “ശരീര-രക്ഷകൻ” (തനൂപാ) ആയി തേടുന്നു.
Sukta 84
AV 20.84 ഒരു സംക്ഷിപ്ത ‘ആ-യാഹി’ (വരിക) ഇന്ദ്ര-ആഹ്വാന സൂക്തമാണ്; പുതുതായി പിഴിഞ്ഞ് ശുദ്ധീകരിച്ച സോമത്തിലേക്ക് ദേവനെ ബ്രഹ്മൻ (സ്തുതിമന്ത്ര-രചനകൾ) എന്ന നിർബന്ധക സൗന്ദര്യത്തിലൂടെ ആകർഷിക്കുന്നു. ‘ഇന്ദ്രനെ സമീപത്തേക്ക് കൊണ്ടുവരുക’ എന്നതിലാണ് ഇതിന്റെ ശക്തി—യജമാനന്റെ യാഗകർമ്മത്തിന് ഉജ്ജീവനം നൽകി, സോമാർപ്പണത്തെ യജമാനനും അവന്റെ സമൂഹത്തിനും വിജയം, ബലം, വർദ്ധി എന്നിങ്ങനെ മാറ്റുന്നു.
Sukta 85
AV 20.85 അതർവവേദത്തിൽ സംരക്ഷിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന ഋഗ്വേദീയ ശൈലിയിലുള്ള ഇന്ദ്രസ്തോത്രമാണ്; സംരക്ഷണ–സമൃദ്ധി സൂത്രമായി ഇത് കർമം ക്ഷയിക്കാതെയും തെറ്റായ ദിശയിലേക്കു വഴുതാതെയും കാക്കുന്നു—ഇന്ദ്രനോടുള്ള ഏകാഗ്ര സ്തുതിയെ നിർബന്ധിച്ച്. സോമയാഗപരിസരത്തിൽ ഈ സൂക്തം ‘ബ്രഹ്മൻ’ (ഫലപ്രദമായ പരിശുദ്ധ വാക്ക്) ഏകീകരിച്ച്, ഇന്ദ്രൻ വേഗത്തിൽ എത്തി സമീപസ്ഥമായ വാജ—ബലം, വിജയം, ധനസമ്പത്തിന്റെ വർധനം—നൽകുന്നതിന് ഇടയാക്കുന്നു.
Sukta 86
AV 20.86 ഋഗ്വേദത്തിലെ സോമ-ലിറ്റർജിക്കൽ പ്രവാഹത്തിൽ നിന്നുള്ള ഒരു ഏകപദ ഇന്ദ്ര-സ്തോത്രത്തിന്റെ പുനഃപ്രയോഗമാണ് (AV 20-ൽ RV പുനരുച്ചാരം). ബ്രഹ്മൻ (പവിത്ര ഉച്ചാരണം) കൊണ്ട് ഇന്ദ്രന്റെ തവിട്ടുനിറമുള്ള അശ്വങ്ങളെ ‘യോജിപ്പിച്ച്’, അവനെ സോമാർപ്പണത്തിലേക്ക് വേഗത്തിൽ ആകർഷിക്കാനാണ് ഇതിന്റെ ലക്ഷ്യം. മന്ത്രത്തിന്റെ ശക്തി ആചാരപരമായ ക്ഷണത്തിലാണ്: ഇത് ഇന്ദ്രന്റെ രഥത്തെ സ്ഥിരപ്പെടുത്തുന്നു, അവന്റെ ജ്ഞാനവും പാനത്തിനുള്ള സന്നദ്ധതയും ഉറപ്പിക്കുന്നു; അതിലൂടെ വിജയം, ബലം, കൂടാതെ പീഡനം/വിരുന്ന് (സോമപീഡനം-ഭോജനം) തടസ്സമില്ലാതെ പൂർത്തിയാകുക എന്നതും ലക്ഷ്യമാക്കുന്നു.
Sukta 87
AV 20.87 റിഗ്വേദീയ ശൈലിയിലുള്ള ത്രിഷ്ടുഭ് സ്തോത്രമാണ്; യജമാനന് വിജയം, കീർത്തി (ശ്രവസ്), കൂടാതെ സംരക്ഷണകരമായ “വിശാല അവസരം/സ്വതന്ത്ര ഇടം” (വരിവസ്) ലഭിക്കാനായി ഇന്ദ്രന്റെ യുദ്ധപരാക്രമവും ധനം നൽകുന്ന അധിപത്യവും ആഹ്വാനം ചെയ്യുന്നു. ഇന്ദ്രന്റെ ആദിമ സോമപാനം, മധ്യാകാശത്തെ കോസ്മികമായി വിശാലമാക്കിയ പ്രവർത്തി എന്നിവ ഓർമ്മിപ്പിച്ച്, ഈ സ്തോത്രം പൗരാണിക മുൻനിദർശനത്തെ ഇപ്പോഴത്തെ ഫലപ്രാപ്തിയാക്കി മാറ്റുന്നു: “സ്വയം-മഹാൻ” ശത്രുക്കളെ വീഴ്ത്തിയ അതേ ശക്തി നമ്മുടെ മത്സരത്തിൽ ജയിപ്പിക്കട്ടെ; ദീർഘകാല സ്വസ്തിയോടെ നമ്മെ സുരക്ഷിതമായി കാത്തുകൊള്ളട്ടെ.
Sukta 88
AV 20.88 ബൃഹസ്പതിയെ അഭിസംബോധന ചെയ്യുന്ന ഋഗ്വേദീയ ശൈലിയിലുള്ള ത്രിഷ്ടുഭ് സ്തോത്രമാണ്; സമൂഹത്തിനും യാഗകർമ്മത്തിനും ബ്രഹ്മശക്തിയെ പരമമായ സംരക്ഷണമായി സ്ഥാപിക്കുന്നു. പാഞ്ഞെത്തുന്ന വൈരശക്തികളെ (രക്ഷസ്—മാനുഷമോ ദൈത്യമായോ) അകറ്റി, വലസദൃശമായ തടസ്സങ്ങളെ ഭേദിച്ച്, ദുർബലമായ ‘യോനി’യെ (ആസനം/ഉത്ഭവ-സ്ഥാനം) സുരക്ഷിതമാക്കുന്നു—ഹാനി വീണ്ടും പ്രവേശിക്കാതിരിക്കാൻ. ഇതിന്റെ പ്രഭാവം ബൃഹസ്പതിയുടെ ഗംഭീര ‘രവ’ (ഗർജ്ജനം) എന്ന ശബ്ദശക്തിയായി സങ്കൽപ്പിക്കുന്നു; അത് ലോകത്തെ സ്ഥിരപ്പെടുത്തുകയും സമൃദ്ധിയെ മോചിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
Sukta 89
AV 20.89 ഋഗ്വേദീയ ശൈലിയിലുള്ള ഒരു രക്ഷാ–വിജയ സൂക്തമാണ്; ഇന്ദ്രന്റെ യുദ്ധശക്തിയെ ബൃഹസ്പതിയുടെ യാജകീയ കാവലുമായി ബന്ധിപ്പിച്ച്, എല്ലാ ദിക്കുകളിലും സുരക്ഷ ലഭിക്കാനും ശത്രുതാപരമായ തടസ്സങ്ങളെ തകർക്കാനും പ്രാർത്ഥിക്കുന്നു. ദുരിതവും വിശപ്പും ഹാനിയില്ലാതെ കടന്നുപോകാൻ (ഗോസംപത്തും യവവും വഴി) അപേക്ഷിക്കുന്നു; രാജകീയ മത്സരങ്ങളിൽ മുൻതൂക്കം വേണമെന്ന് അപേക്ഷിക്കുന്നു; ശരിയായ സ്തുതിയും ഹവിർഅർപ്പണവും വഴി ദേവന്മാരെ ശക്തിപ്പെടുത്തി ശത്രുക്കളുടെ സ്ഥിരമായ പരാജയം ഉറപ്പാക്കണമെന്നുമാണ് പ്രാർത്ഥന.
Sukta 90
ഈ ചെറുതായ ത്രിഷ്ടുഭ് സ്തുതി, അങ്ഗിരസജന്യനും ഋതധാരിയുമായ ബൃഹസ്പതിയെ ‘ശിലാഭേദകൻ’ ആയി പുകഴ്ത്തുന്നു; അവന്റെ ഗർജ്ജനം ഇരുലോകങ്ങളിലേക്കും എത്തി, പരിശ്രമിക്കുന്ന യജമാനന് ഉറച്ച ലോകസ്ഥിതി സ്ഥാപിക്കുന്നു. ശത്രുക്കളുടെ ആവരണങ്ങൾ/ദുർഗങ്ങൾ (പുരഃ) തകർക്കുന്നവൻ, മത്സരങ്ങളിലും യുദ്ധങ്ങളിലും ജയിക്കുന്നവൻ, പവിത്രവാക്ശക്തിയുടെ ബലത്തിൽ—പ്രത്യേകിച്ച് ഗോശാലകളും ജീവസാര വിഭവങ്ങളും—സമ്പത്ത് നേടുന്നവൻ എന്നിങ്ങനെ അവനെ ചിത്രീകരിക്കുന്നു. അഥർവവേദീയ പ്രയോഗത്തിൽ ഇത് സംരക്ഷണാത്മകമായ രാജ-പുരോഹിതാധികാര-ശക്തിവർധക മന്ത്രമായി പ്രവർത്തിക്കുന്നു: തടസ്സങ്ങൾ നീക്കാൻ, നിയമ്യത/അധികാരം ഉറപ്പിക്കാൻ, മന്ത്രാധിഷ്ഠിത അധികാരത്തോടെ എതിരാളികളെ കീഴടക്കാൻ.
Deities of Anuvaka 9
Inside Anuvaka 9
The theme
Indra–Bṛhaspati protection-and-prosperity liturgy: brahman-powered safeguarding of soma-rite, community, and wealth through victory over obstruction
Threads through it
- Invitation of Indra to the pressed Soma (ā-yāhi) and swift arrival by hymn-power
- Breaking obstructions (Vṛtra/Vala pattern) to release goods, cattle, and space (varivas)
- Layered shelter and all-direction defense against hostile forces (human/demonic)
- Bṛhaspati as priestly guardian: ṛta, roar, and rock-splitting speech that stabilizes the worlds
- Single-pointed praise as ritual integrity: preventing dilution/misdirection of the rite
Who it serves
Used when a patron group seeks secure performance of offerings, protection from attacks/ill-will, victory in conflicts, and the recovery/increase of cattle-wealth, goods, and reputation.
What it heals
- Fear, insecurity, and exposure to hostile forces (rakṣas/assaults/ill-will)Sukta 20.83, 20.85, 20.88, 20.89, 20.91
- Obstruction, stagnation, and ‘withheld goods’ (blocked prosperity, delayed gains)Sukta 20.87, 20.91, 20.92
- Ritual weakness or misdirection (loss of efficacy, scattered intent in worship)Sukta 20.84, 20.85, 20.86, 20.88, 20.90
- Livestock/cattle vulnerability and need for go-wealth increaseSukta 20.92, 20.87, 20.91
Frequently Asked Questions
They function as a single protective-prosperity sequence: Indra is summoned to Soma to smash obstruction and restore wealth, while Bṛhaspati secures the rite through brahman-power and priestly guardianship.
Indra dominates as the victory-bringer and releaser of withheld goods (especially cattle), while Bṛhaspati appears as the rite’s guardian whose authoritative speech stabilizes and protects the community and offering.
It is primarily śāntika and paustika: it aims at pacifying threats, securing safe ritual space, winning victory, and increasing prosperity rather than treating specific bodily diseases.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
