Sukta 95
Sukta 10.95
Dialogue hymn (Purūravas & Urvāśī); devatā as the divine-human relational power (apsaras as luminous inspiration)
Triṣṭubh (predominant in RV 10.95; dialogue sections vary but largely Triṣṭubh)
RV 10.95 ເປັນບົດສົນທະນາທາງລະຄອນລະຫວ່າງກະສັດມະນຸດ Purūravas (Aiḷa) ແລະ ອັບສະຣັສ Urvāśī, ສຳຫຼວດຄວາມຕຶງຄາດລະຫວ່າງຄວາມປາຖະໜາຂອງມະນຸດ ແລະ ເງື່ອນໄຂຂອງສະຫວັນ. ຜ່ານການແລກປ່ຽນທີ່ຄົມແຫນ້ນ, ມັນຈັດໃສ່ຄວາມຮັກເປັນພະລັງທີ່ສາມາດຍົກສູງຫຼື ທຳລາຍ, ແລະ ມັນປິດທ້າຍໂດຍວາງຄູ່ຮ່ວມຊາດມະນຸດໄວ້ພາຍໃຕ້ຄວາມຕາຍຍັງ ໃນຂະນະທີ່ຍັງອະນຸຍາດໃຫ້ມີເສັ້ນທາງໄປສູ່ການມີສ່ວນຮ່ວມໃນສະຫວັນຜ່ານລູກຫຼານ ແລະ ການບູຊາຍັງ.
Mantras
Mantra 1
हये जाये मनसा तिष्ठ घोरे वचांसि मिश्रा कृणवावहै नु । न नौ मन्त्रा अनुदितास एते मयस्करन्परतरे चनाहन् ॥
ມາເດີ້ ໂອເມຍຜູ້ເປັນທີ່ຮັກ, ຈົ່ງຢູ່ໃນຈິດໃຈໃນຍາມມື້ອັນລໍາບາກນີ້; ບັດນີ້ຈົ່ງໃຫ້ຄຳເວົ້າຂອງພວກເຮົາເປັນສຽງປະສານກັນ. ມັນຕຣາເຫຼົ່ານີ້ຂອງພວກເຮົາບໍ່ໄດ້ຍັງບໍ່ໄດ້ກ່າວ ຫຼື ບໍ່ມີຮາກຖານ; ພວກມັນນຳຄວາມຫວານມາ ແລະ ສາມາດສົ່ງຜົນສະທ້ອນໄປສູ່ວັນຕໍ່ໄປດ້ວຍອຳນາດຂອງພວກມັນ.
Mantra 2
किमेता वाचा कृणवा तवाहं प्राक्रमिषमुषसामग्रियेव । पुरूरवः पुनरस्तं परेहि दुरापना वात इवाहमस्मि ॥
ຂ້ອຍຈະເຮັດຫຍັງກັບຄຳເວົ້ານີ້ຂອງເຈົ້າ? ຂ້ອຍໄດ້ກ້າວໄປຂ້າງໜ້າຄືກັບຮຸ່ງອອກຄັ້ງທຳອິດຂອງວັນ. ໂອ ປູຣູຣະວັດ, ຈົ່ງກັບໄປທີ່ບ້ານຂອງເຈົ້າອີກເທື່ອໜຶ່ງ; ຂ້ອຍເປັນຜູ້ທີ່ຍາກຈະເຂົ້າໃຈໄດ້, ຄືກັບລົມ.
Mantra 3
इषुर्न श्रिय इषुधेरसना गोषाः शतसा न रंहिः । अवीरे क्रतौ वि दविद्युतन्नोरा न मायुं चितयन्त धुनयः ॥
ຄືກັບລູກສຳລິດເພື່ອຄວາມງົດງາມ, ຄືກັບສິ່ງທີ່ເກັບຢູ່ໃນສະໜາມລູກສຳລິດ, ຄືກັບການຊະນີການລ້ຽງສັດ, ຄືກັບຄວາມໄວຂອງຮ້ອຍໆ - ຈຸດປະສົງຂອງພວກເຮົາໄດ້ສ່ອງແສງແລ້ວ. ແຕ່ໂດຍບໍ່ມີວິລະບຸກຄົນໃນຄວາມຕັ້ງໃຈ, ພະລັງທີ່ສັ່ນສະເທົາບໍ່ໄດ້ຟັງສຽງຮ້ອງ, ແລະ ບໍ່ໄດ້ຮັບຮູ້ຄວາມພະຍາຍາມທີ່ເຈັບປວດ.
Mantra 4
सा वसु दधती श्वशुराय वय उषो यदि वष्ट्यन्तिगृहात् । अस्तं ननक्षे यस्मिञ्चाकन्दिवा नक्तं श्नथिता वैतसेन ॥
ນາງ, ຜູ້ຖືຄວາມຮັ່ງມີພາຍໃນ, ຊອກຫາໃນຍາມຮຸ່ງອອກການເພີ່ມພູນທີ່ຈຳເປັນສຳລັບພະລັງອັນເกົ່າກ້າ; ຈາກນັ້ນນາງກໍກັບໄປທາງບ້ານ - ໄປສູ່ຈຸດໝາຍທີ່ໃນນັ້ນ, ທັງວັນແລະ ຄືນ, ພັນຜູກພັນຖືກຕັດອອກໂດຍໄວຕາເສນະ.
Mantra 5
त्रिः स्म माह्नः श्नथयो वैतसेनोत स्म मेऽव्यत्यै पृणासि । पुरूरवोऽनु ते केतमायं राजा मे वीर तन्वस्तदासीः ॥
ສາມເທື່ອໃນໜຶ່ງວັນ ໄວຕາເສນະຕັດບວງຜູກ; ແລະ ເຈົ້າເຕີມເຕັມຂ້ອຍເພື່ອການສືບຕໍ່ໄປຢ່າງບໍ່ຂາດຕົວ. ໂອ ປູຣູຣະວັດ, ຂ້ອຍໄດ້ມາຕາມແສງສະໜາຂອງເຈົ້າ; ເຈົ້າເປັນກະສັດຂອງຂ້ອຍ, ວິລະບຸກຄົນ, ຄວາມເຂັ້ມແຂງຂອງຮ່າງກາຍອັນເປັນຢ່າງງາມຂອງຂ້ອຍ.
Mantra 6
या सुजूर्णिः श्रेणिः सुम्नआपिर्ह्रदेचक्षुर्न ग्रन्थिनी चरण्युः । ता अञ्जयोऽरुणयो न सस्रुः श्रिये गावो न धेनवोऽनवन्त ॥
ຊັ້ນທີ່ໄຫຼລົ່ນໄວເຫຼົ່ານັ້ນ, ອຸດົມດ້ວຍພອນ, ມີສາຍຕາໃນຫົວໃຈ, ບໍ່ຖືກຜູກພັນແຕ່ເຄື່ອນໄຫວຢ່າງເສລີ - ຄືກັບນ້ຳມັນສົດສີແດງພວກມັນໄຫຼ; ເພື່ອຄວາມງົດງາມ ແລະ ການເພີ່ມພູນ ພວກມັນມາ, ຄືກັບງົວ, ຄືກັບໂຕເມຍທີ່ບໍ່ຫຼົງເຫຼືອ.
Mantra 7
समस्मिञ्जायमान आसत ग्ना उतेमवर्धन्नद्यः स्वगूर्ताः । महे यत्त्वा पुरूरवो रणायावर्धयन्दस्युहत्याय देवाः ॥
ໃນເວລາເຈົ້າເກີດ ພະລັງອັນສະຫວ່າງໄດ້ມາປະກົດ, ແລະ ແມ່ນ້ຳຕ່າງໆກໍໄດ້ເພີ່ມພູນເຈົ້າ, ຊີ້ນຳຢ່າງຖືກຕ້ອງ. ເພື່ອພາລະກິດອັນຍິ່ງໃຫຍ່, ໂອ ປູຣູຣະວັດ, ເທບະພາບໄດ້ເພີ່ມພະລັງໃຫ້ເຈົ້າເພື່ອສົງຄາມ - ເພື່ອກຳຈັດຜູ້ລ່າລືນຊົນມົນ.
Mantra 8
सचा यदासु जहतीष्वत्कममानुषीषु मानुषो निषेवे । अप स्म मत्तरसन्ती न भुज्युस्ता अत्रसन्रथस्पृशो नाश्वाः ॥
ແຕ່ເມື່ອໃນການເຄື່ອນໄຫວທີ່ບໍ່ເປັນມະນຸດເຫຼົ່ານັ້ນ ມະນຸດພະຍາຍາມຢູ່ຮ່ວມ, ເມື່ອພວກມັນປ່ອຍວາງຮ່າງກາຍທີ່ຕາຍໄດ້, ພວກມັນບໍ່ທົນທານ - ໜີຈາກຂ້ອຍດ້ວຍຄວາມຢ້ານ, ຄືກັບມ້າທີ່ສຳຜັດລົດຮົງ ແລະ ເບີກໜີ.
Mantra 9
यदासु मर्तो अमृतासु निस्पृक्सं क्षोणीभिः क्रतुभिर्न पृङ्क्ते । ता आतयो न तन्वः शुम्भत स्वा अश्वासो न क्रीळयो दन्दशानाः ॥
ເມື່ອມະນຸດຜູ້ຕາຍໄດ້, ຜູ້ບໍ່ຖືກສຳຜັດ, ບໍ່ປະສານກັບຜູ້ເປັນອະມະຕະດ້ວຍພະລັງທີ່ຕັ້ງຢູ່ ແລະ ຄວາມຕັ້ງໃຈທີ່ຮູ້ແຈ້ງ, ແລ້ວການກະທຳທີ່ຫຼົບຫຼີ້ນເຫຼົ່ານັ້ນບໍ່ປະດັບຮ່າງກາຍຂອງເຂົາ - ຄືກັບມ້າທີ່ຊອບຊ້ອຍ, ກັດ ແລະ ບໍ່ສະຫງົບ, ພວກມັນຍັງເປັນຂອງເຂົາເອງແຕ່ບໍ່ກົມກຽວ.
Mantra 10
विद्युन्न या पतन्ती दविद्योद्भरन्ती मे अप्या काम्यानि । जनिष्टो अपो नर्यः सुजातः प्रोर्वशी तिरत दीर्घमायुः ॥
ຄືກັບຟ້າຜ່າໃນການບິນນາງສ່ອງແສງ, ນຳເອົາສິ່ງທີ່ເປັນທີ່ປາຖະໜາ ແລະ ເຊື່ອງຢູ່ມາໃຫ້ຂ້ອຍ. 'ເຂົາເກີດແລ້ວ' - ບຸດຊາຍຜູ້ມີຄວາມເປັນລູກຊາຍ, ຜູ້ເກີດດີຂອງນ້ຳ; ຂໍໃຫ້ອູຣວາສີ ນຳເຂົາໄປຂ້າງໜ້າສູ່ຊີວິດທີ່ຍາວນານ.
Mantra 11
जज्ञिष इत्था गोपीथ्याय हि दधाथ तत्पुरूरवो म ओजः । अशासं त्वा विदुषी सस्मिन्नहन्न म आशृणोः किमभुग्वदासि ॥
ເຈົ້າເກີດມາແນວນີ້, ແລະ ດ້ວຍເຫດນັ້ນເຈົ້າຈຶ່ງໄດ້ວາງພະລັງນັ້ນໄວ້ໃນຂ້ອຍເພື່ອການປ້ອງກັນ. ແຕ່ໂອ ປູຣູຣະວັດ, ເຖິງແມ່ນຂ້ອຍຮູ້, ຂ້ອຍກໍບໍ່ໄດ້ສັ່ງເຈົ້າໃນມື້ນັ້ນ; ເຈົ້າບໍ່ໄດ້ຟັງຂ້ອຍ, ເປັນຫຍັງເຈົ້າຈຶ່ງເວົ້າຄືກັບຜູ້ທີ່ບໍ່ໄດ້ແບ່ງປັນຄວາມສຸກ?
Mantra 13
प्रति ब्रवाणि वर्तयते अश्रु चक्रन्न क्रन्ददाध्ये शिवायै । प्र तत्ते हिनवा यत्ते अस्मे परेह्यस्तं नहि मूर मापः ॥
ໃນຂະນະທີ່ຂ້ອຍຕອບ, ນ້ຳຕາໄຫຼກັບຄືນ; ລາວຮ້ອງໄຫ້, ແຕ່ບໍ່ແມ່ນເພື່ອສັນຕິສຸກອັນສູງສົ່ງ. ຂ້ອຍຊຸກຍູ້ສິ່ງທີ່ເປັນຂອງເຈົ້າທີ່ຢູ່ກັບພວກເຮົາ, ໄປໃຫ້ໄກ, ຈາກໄປສູ່ທິດຕາເວັນຕົກ; ຢ່າເວັ້ນ, ຜູ້ທີ່ສັບສົນ, ໃຫ້ເຂົ້າມາໃກ້ຂ້ອຍ.
Mantra 14
सुदेवो अद्य प्रपतेदनावृत्परावतं परमां गन्तवा उ । अधा शयीत निॠतेरुपस्थेऽधैनं वृका रभसासो अद्युः ॥
ໃນມື້ນີ້ຜູ້ທີ່ໄດ້ຮັບຄວາມສະໝັກໃຈອາດຈະບິນໄປ, ບໍ່ຫັນກັບ, ໄປສູ່ທີ່ໄກແສນອັນ, ສູ່ຄວາມເຫນືອອັນສູງສົ່ງ. ແລ້ວລາວຈະນອນຢູ່ໃນອົງຂອງການສູນສິ້ນ; ແລະ ແລ້ວໝາໂຈນທີ່ດຸຮ້າຍຈະມາຈັບລາວ.
Mantra 15
पुरूरवो मा मृथा मा प्र पप्तो मा त्वा वृकासो अशिवास उ क्षन् । न वै स्त्रैणानि सख्यानि सन्ति सालावृकाणां हृदयान्येता ॥
ໂອ ປູຣູຣະວັດ, ຢ່າຕາຍ; ຢ່າຕົກໄປສູ່ຄວາມພິບາກ. ຢ່າໃຫ້ໝາໂຈນແຫ່ງຄວາມຄິດທີ່ປາດກັບມາຂ້າທ່ານ. ເພາະພັນທະມິດທີ່ເປັນພຽງຂອງທຳມະຊາດພາຍນອກນັ້ນບໍ່ຍືນຍົງ; ເຊັ່ນດຽວກັບໃຈຂອງໝາໂຈນປ່າ, ຜູ້ທີ່ເບິ່ງຄືເປັນມິດແຕ່ພາຍໃນເປັນຜູ້ລ່າເຫຍື່ອ.
Mantra 16
यद्विरूपाचरं मर्त्येष्ववसं रात्रीः शरदश्चतस्रः । घृतस्य स्तोकं सकृदह्न आश्नां तादेवेदं तातृपाणा चरामि ॥
ໃນຄາວທີ່ຂ້ອຍ, ພະລັງທີ່ມີຮູບຊົດຫຼາຍ, ໄດ້ເຄື່ອນໄຫວໃນທ່າມກາງມະນຸດແລະ ຢູ່ຜ່ານຄືນຫຼາຍໆຄືນ ແລະ ສີ່ລະດູການ, ໄດ້ລ່າຊີມພຽງແຕ່ມື້ລະຄັ້ງໜຶ່ງຕົ້ນເດືອດຄວາມຫວາດຊື່ນ, ດ້ວຍປະລິມານນັ້ນ, ດ້ວຍມາດຕະການນີ້, ຂ້ອຍເດີນທາງຢ່າງພໍໃຈ.
Mantra 17
अन्तरिक्षप्रां रजसो विमानीमुप शिक्षाम्युर्वशीं वसिष्ठः । उप त्वा रातिः सुकृतस्य तिष्ठान्नि वर्तस्व हृदयं तप्यते मे ॥
ຂ້ອຍ, ວະສິສຖະ, ພະຍາຍາມສອນ ແລະ ຊະນະນຳຄືນອູຣະວະສີ ຜູ້ທີ່ພັດທະນາຢູ່ໃນທ່າມກາງອາກາດ ແລະ ວັດແທກໂລກຂອງອາວະກາດ. ການຖວາຍຂອງການປະຕິບັດທີ່ດີຢູ່ໃກ້ເຈົ້າ; ຈົ່ງຫັນກັບມາ, ໃຈຂອງຂ້ອຍເຜົາລົນດ້ວຍຄວາມຮ້ອນແຫ່ງການຊອກຫາ.
Mantra 18
इति त्वा देवा इम आहुरैळ यथेमेतद्भवसि मृत्युबन्धुः । प्रजा ते देवान्हविषा यजाति स्वर्ग उ त्वमपि मादयासे ॥
ດັ່ງນັ້ນ ພະເທບທັງຫຼາຍໄດ້ກ່າວກັບເຈົ້າ, ໂອ ໄອລະ: ເຈົ້າຈະກາຍເປັນຜູ້ທີ່ມີຄວາມຕາຍເປັນສະຫາຍ, ຜູ້ທີ່ຜູກພັນກັບຄວາມຕາຍ. ແຕ່ລູກຫຼານຂອງເຈົ້າຈະບູຊາພະເທບດ້ວຍການຖວາຍ; ແລະ ເຈົ້າກໍຕາມ, ໃນສະຫວັນອັນສະຫວ່າງ, ຈະໄດ້ຮັບຄວາມສຸກສະເໝືອນພະເທບ.
Frequently Asked Questions
It is a conversation between a human king and a divine apsaras. Their love becomes a lesson about why the human world cannot hold the divine on its own terms, and how sacrifice and right order give a lawful connection to heaven.
Because it draws a clear boundary: passion cannot override the conditions of embodied life. The hymn teaches that immortality is approached through alignment with cosmic order—especially through yajña and disciplined will (kratu)—not through possession.
It suggests that inspiration and beauty (apsaras-like energies) must be met with steadiness of mind and discernment. Otherwise, impulses remain restless and unharmonized; when integrated, they ‘adorn’ life and support duty, continuity, and higher joy.
Ask anything about Sukta 95 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.