Prakarana 30
त्याग-धर्म की देहरी: राज-सुख और गृह-आसक्ति के बीच ‘राम-रजाइ’ (दैवी आज्ञा) को सर्वोच्च मानकर मन का राज्य ईश्वर को अर्पित करना। यह सोपान साधक को ‘स्व’ के अधिकार-बोध से निकालकर ‘सेवक-भाव’ और लोकहित-धर्म में प्रतिष्ठित करता है—जहाँ विरह (वियोग) ही वैराग्य का ईंधन बनता है।
ການຈັດລຽງຣາສະໃນອະໂຍະທຍາການເປັນການປະສົມຂອງກະຣຸນາແລະຊານຕະ, ກະຣຸນາ ເພາະສັງຄົມທັງໝົດໄດ້ຖືກສັ່ນສະເທືອນດ້ວຍຄວາມໂສກເສົ້າຈາກການແຍກຈາກພຣະຣາມ, ຊານຕະ ເພາະການແຍກຈາກນັ້ນໄດ້ໃຫ້ກຳເນີດວິເວກະແລະໄວຣາຄະ. ໃນພາກນີ້ການຫັນປ່ຽນເປັນຢ່າງລະອຽດຢ່າງຍິ່ງ, ຄວາມຮັກຊຶ່ງກັນຂອງພຣະຣາມແລະພຣະພະຣະຕະ, ຄວາມເຄົາລົບຕໍ່ຄູບາ, ວິກິດທຳຂອງຊະນະກະ, ຄວາມພະຍາຍາມຕາມຜົນປະໂຫຍດຂອງເທບະ, ແລະສຸດທ້າຍຄວາມເປັນທາດຂອງພຣະພະຣະຕະ, ໂດຍຜ່ານທັງໝົດນີ້ ທຳໄດ້ຮັບການສ້າງຕັ້ງບໍ່ແມ່ນເປັນເພຽງກົດລະບຽບ, ແຕ່ເປັນອຳນາດຕັດສິນໃຈເພື່ອສະເໝີຜົນປະໂຫຍດຂອງປະຊາຊົນທີ່ສອດຄ່ອງກັບນ້ຳພຣະອົງ. ທຸລະສີໄດ້ຫັນຣາຊະທຳ, ຄູທຳ, ແລະພັກຕິພາວະມາໄວ້ເທິງແກນດຽວ, ໂດຍບໍ່ມີຄວາມຮັກຕໍ່ບາດພຣະຣາມ ໂຍຄະ, ຊຍານະ, ແລະກັມມະລືມໝົດໄຫມ້າໄຫມ້າ. ໃນຂັ້ນນີ້ສາທະກະໄດ້ຮຽນຮູ້ວ່າເສັ້ນທາງສູ່ຄວາມຫຼຸດພົ້ນບໍ່ແມ່ນສິດທິສ່ວນຕົວ, ແຕ່ເປັນການຍອມຮັບຢ່າງຖ່ອມຕົນຕໍ່ບັນຍັດຂອງພຣະອົງ, ນີ້ແມ່ນຈິດວິນຍານສູ່ສູນກາງຂອງຕົວລະຄອນພຣະພະຣະຕະ.
Verses
ເຈົາໄປ 290.1-4
राम भरत गुन गनत सप्रीती।निसि दंपतिहि पलक सम बीती।।
राज समाज प्रात जुग जागे।न्हाइ न्हाइ सुर पूजन लागे।।
गे नहाइ गुर पहीं रघुराई।बंदि चरन बोले रुख पाई।।
नाथ भरतु पुरजन महतारी।सोक बिकल बनबास दुखारी।।
सहित समाज राउ मिथिलेसू।बहुत दिवस भए सहत कलेसू।।
उचित होइ सोइ कीजिअ नाथा।हित सबही कर रौरें हाथा।।
अस कहि अति सकुचे रघुराऊ।मुनि पुलके लखि सीलु सुभाऊ।।
तुम्ह बिनु राम सकल सुख साजा।नरक सरिस दुहु राज समाजा।।
rāma bharata guna ganata saprītī |nisi daṁpatihi palaka sama bītī ||
rāja samāja prāta juga jāge |nhāi nhāi sura pūjana lāge ||
ge nahāi gura pahīṁ raghurāī |baṁdi carana bole rukha pāī ||
nātha bharatu purajana mahatārī |soka bikala banabāsa dukhārī ||
sahita samāja rāu mithilesū |bahuta divasa bhae sahata kalesū ||
ucita hoi soi kījia nāthā |hita sabahī kara raureṁ hāthā ||
asa kahi ati sakuce raghurāū |muni pulake lakhi sīlu subhāū ||
tumha binu rāma sakala sukha sājā |naraka sarisa duhu rāja samājā ||
ພະຣາມ ແລະ ນາງສີດາ ລຳລຶກເຖິງຄຸນງາມຄວາມດີຂອງພະຣະພົຕ ໂດຍຄວາມຮັກ ຄືນຜ່ານໄປສຳລັບທັງສອງດຸດັກການກະພິບຕາ ເມື່ອຮຸ່ມເຊົ້າ ທັງສອງສະພາກະສັດຕິຍົກຂຶ້ນ ແລະ ຫຼັງອາບນ້ຳແລ້ວກໍ່ເລີ່ມບູຊາເທບພະເຈົ້າ ອົງພະຣາຄຸນ ຫຼັງອາບນ້ຳແລ້ວ ກໍ່ເສດຖາໄປຫາຄູຂອງພະອົງ ຖວາຍບາດຢູ່ພະບາດ ແລະ ເມືເຫັນວ່າເວລາເໝາະສົມກໍ່ຕຣັດວ່າ ຂໍອົງພະຜູ້ເປັນນາຍ ພະຣະພົຕ ປະຊາຊົນໃນເມືອງ ແລະ ພະມານດາທັງຫຼາຍ ມີຄວາມໂສກເສົ້າ ແລະ ເດືອດຮ້ອນຈາກຄວາມທຸກໃນການຢູ່ປ່າ ກະສັດຊະນກະແຫ່ງມິຖິລາ ພ້ອມດ້ວຍບັນດາບໍລິວານ ຊົງອົດທົນຕໍ່ຄວາມລຳບາກມາເປັນເວລາຫຼາຍວັນແລ້ວ ຂໍອົງພະຜູ້ເປັນນາຍຊົງກະທຳສິ່ງໃດກໍ່ຕາມທີ່ເໝາະສົມ ຄວາມສະເຫຼີມພາບແກ່ຄົນທັງປວງຢູ່ໃນພະຫັດຂອງອົງພະຜູ້ເປັນນາຍ ຕຣັດດັ່ງນີ້ແລ້ວ ອົງພະຣາຄຸນຊົງຮູ້ອາຍເປັນຢ່າງຍິ່ງ ແລະ ພະສັດຊົງດີໃຈຍິນດີເມືເຫັນຄວາມຖ່ອມຕົນ ແລະ ນິໄສຂອງພະອົງ ຫາກປາສະຈາຍທ່ານ ພະຣາມ ຄວາມສຸກສະບາຍ ແລະ ເຄື່ອງອຳນວຍຄວາມສະດວກທັງປວງຂອງທັງສອງສະພາກະສັດຍ່ອມເປັນດຸດັກນະລົກ
ໂດຫາ 290
प्रान प्रान के जीव के जिव सुख के सुख राम।तुम्ह तजि तात सोहात गृह जिन्हहि तिन्हहिं बिधि बाम।।290।।
prāna prāna ke jīva ke jiva sukha ke sukha rāma |tumha taji tāta sohāta gṛha jinhahi tinhahiṁ bidhi bāma ||290||
ພະຣາມ ເຈົ້າຄືຊີວິດແຫ່ງຊີວິດ ວິນຍານແຫ່ງວິນຍານ ແລະຄວາມສຸກແຫ່ງຄວາມສຸກທັງປວນ ຜູ້ໃດທີ່ລະເຈົ້າແລ້ວຍັງພໍໃຈຢູ່ໃນບ້ານ ໂອລູກ ຜູ້ນັ້ນຍົກມີພະພະຫັມລິຂິດຜິດທາງ
ເຈົາໄປ 291.1-4
सो सुखु करमु धरमु जरि जाऊ।जहँ न राम पद पंकज भाऊ।।
जोगु कुजोगु ग्यानु अग्यानू।जहँ नहिं राम पेम परधानू।।
तुम्ह बिनु दुखी सुखी तुम्ह तेहीं।तुम्ह जानहु जिय जो जेहि केहीं।।
राउर आयसु सिर सबही कें।बिदित कृपालहि गति सब नीकें।।
आपु आश्रमहि धारिअ पाऊ।भयउ सनेह सिथिल मुनिराऊ।।
करि प्रनाम तब रामु सिधाए।रिषि धरि धीर जनक पहिं आए।।
राम बचन गुरु नृपहि सुनाए।सील सनेह सुभायँ सुहाए।।
महाराज अब कीजिअ सोई।सब कर धरम सहित हित होई।।
so sukhu karamu dharamu jari jāū |jahã na rāma pada paṁkaja bhāū ||
jogu kujogu gyānu agyānū |jahã nahiṁ rāma pema paradhānū ||
tumha binu dukhī sukhī tumha tehīṁ |tumha jānahu jiya jo jehi kehīṁ ||
rāura āyasu sira sabahī keṁ |bidita kṛpālahi gati saba nīkeṁ ||
āpu āśramahi dhāria pāū |bhayau saneha sithila munirāū ||
kari pranāma taba rāmu sidhāe |riṣi dhari dhīra janaka pahiṁ āe ||
rāma bacana guru nṛpahi sunāe |sīla saneha subhāyã suhāe ||
mahārāja aba kījia soī |saba kara dharama sahita hita hoī ||
ຂໍໃຫ້ຄວາມສຸກ ການກະທຳ ແລະຫນ້າທີ່ນັ້ນ ຈົງໄໝໄປ ໃນບ່ອນທີ່ບໍ່ມີຄວາມຮັກຕໍ່ບາດບົວຂອງພຣະຣາມ ໃຫ້ໂຍຄະນັ້ນເປັນໂຍຄະປອມ ແລະຄວາມຮູ້ນັ້ນເປັນຄວາມບໍ່ຮູ້ ໃນບ່ອນທີ່ຄວາມຮັກຕໍ່ພຣະຣາມບໍ່ເປັນໃຫຍ່ ປາສະຈາຍທ່ານແລ້ວຜູ້ຄົນຍ່ອມເປັນທຸກ ແລະດ້ວຍທ່ານຍ່ອມເປັນສຸກ ທ່ານຍ່ອມຮູ້ສິ່ງທີ່ຢູ່ໃນໃຈຂອງຜູ້ໃດຜູ້ຫນຶ່ງ ພຣະບັນຍັດຂອງທ່ານເປັນທີ່ແບກຫາບໄວ້ເທິງຫົວຂອງຄົນທັງປວງ ແລະຕໍ່ຄວາມກຣຸນາຂອງທ່ານ ການເປັນໄປຂອງສັບພະສິ່ງຍ່ອມເປັນທີ່ຮູ້ດີ ບັດນີ້ຂໍທ່ານຈົ່ງວາງພຣະບາດຍ່າງໄປສູ່ອາສຣະມ ພຣະຣາຊາແຫ່ງພຣະຣິສີທຣະອ່ອນແຮງດ້ວຍຄວາມຮັກ ແລ້ວພຣະຣາມທຣະທຳຄວາມເຄົາລົດແລະເດີນຈາກໄປ ພຣະຣິສີທຣະສງບຈິດແລະມາເຖິງຊນກະ ພຣະຄຸຣຸທຣະເລົ່າພຣະວາຈາຂອງພຣະຣາມແກ່ພຣະຣາຊາ ຊຶ່ງງົດງາມດ້ວຍຄວາມອ່ອນໂຍນແລະຄວາມຮັກຕາມທຳມະຊາດ ມຫາຣາຊາ ບັດນີ້ຈົ່ງທຳສິ່ງທີ່ຈະນຳຄວາມດີມາສູ່ຄົນທັງປວງ ພ້ອມກັບການຮັກສາທຳມະ
ໂດຫາ 291
ग्यान निधान सुजान सुचि धरम धीर नरपाल।तुम्ह बिनु असमंजस समन को समरथ एहि काल।।291।।
gyāna-nidhāna sujāna suci dharama dhīra narapāla |tumha binu asamañjasa samana ko samaratha ehi kāla ||291||
ໂອ ກະສັດ, ພະຄັງແຫ່ງປັນຍາ, ຜູ້ມີສະຕິ, ບໍລິສຸດ, ແລະ ໝັ້ນຄົງໃນທັມມະ, ໂດຍບໍ່ມີເຈົ້າ, ໃນຍຸກນີ້, ໃຜມີພະລັງທີ່ຈະປັບປຸງຄວາມສັບສົນຂອງອານາຈັກ?
ເຈົາໄປ 292.1-4
सुनि मुनि बचन जनक अनुरागे।लखि गति ग्यानु बिरागु बिरागे।।
सिथिल सनेहँ गुनत मन माहीं।आए इहाँ कीन्ह भल नाही।।
रामहि रायँ कहेउ बन जाना।कीन्ह आपु प्रिय प्रेम प्रवाना।।
हम अब बन तें बनहि पठाई।प्रमुदित फिरब बिबेक बड़ाई।।
तापस मुनि महिसुर सुनि देखी।भए प्रेम बस बिकल बिसेषी।।
समउ समुझि धरि धीरजु राजा।चले भरत पहिं सहित समाजा।।
भरत आइ आगें भइ लीन्हे।अवसर सरिस सुआसन दीन्हे।।
तात भरत कह तेरहुति राऊ।तुम्हहि बिदित रघुबीर सुभाऊ।।
suni muni bacana janaka anurāge |lakhi gati gyānu birāgu birāge ||
sithila sanehaṁ gunata mana māhīṁ |āe ihā̃ kīnha bhala nāhī ||
rāmahi rāyã kaheu bana jānā |kīnha āpu priya prema pravānā ||
hama aba bana teṁ banahi paṭhāī |pramudita phiraba bibeka baṛāī ||
tāpasa muni mahisura suni dekhī |bhae prema basa bikala biseṣī ||
samau samujhi dhari dhīraju rājā |cale bharata paiṁ sahita samājā ||
bharata āi āgeṁ bhai līnhe |avasara sarisa su-āsana dīnhe ||
tāta bharata kaha terahuti rāū |tumhahi bidita raghubīra subhāū ||
ໄດ້ຍິນຄຳຂອງພຣາຊີ ພຣະເຈົ້າຊນກປຣະເຕມດ້ວຍຄວາມຮັກ ແລະ ເມື່ອທອດພຣະເນດຣາເຫັນສະພາບຂອງຜູ້ອື່ນ ປັນຍາ ແລະ ຄວາມວິຣັກຂອງພຣະອົງກໍຍິ່ງວິຣັກຂຶ້ນ ດ້ວຍຄວາມຮັກທີ່ອ່ອນແອ ພຣະອົງພຣະດຳລືນັກໃນພຣະຫະລະວ່າ "ການທີ່ເຮົາມາຫານີ້ບໍ່ດີ" "ພຣະຣາຊາຣະບັນຊາໃຫ້ພຣະຣາມໄປປ່າ ແຕ່ພຣະອົງເອງສະແດງຄວາມຮັກອັນເປັນທີ່ຮັກດ້ວຍການສິ້ນພຣະຊົນເພື່ອພຣະຣາຊບຸດ" "ບັດນີ້ເຮົາສົ່ງພຣະອົງຈາກປ່າໜຶ່ງໄປອີກປ່າໜຶ່ງ ແລ້ວເຮົາຈະກັບໄປດ້ວຍຄວາມຍິນດີ ອວດພຣະປັນຍາຂອງເຮົາ" ເມື່ອພຣາຊີ ມຸນີ ແລະ ພຣາມະຫາຣະໄດ້ຍິນ ແລະ ໄດ້ເຫັນເຊັ່ນນີ້ ທ່ານເຫຼົ່ານັ້ນກໍຖືກຄວາມຮັກເອົາໃຈໄປ ແລະ ເປັນທຸກໂຍສົດເປັນພິເສດ ເຂົ້າໃຈໂອກາດ ພຣະຣາຊາຊົງຕັ້ງຄວາມອົດທົນ ແລະ ຊົງອອກເດີນທາງໄປຫາທີ່ຂອງພຣະພຣະຣະຕະພ້ອມດ້ວຍບໍລິວານ ພຣະພຣະຣະຕະເດີນອອກມາຮັບ ແລະ ຖວາຍອາສັນທີ່ເໝາະສົມກັບໂອກາດ ພຣະຣາຊາແຫ່ງຕິຣະຫຸຕະຣະຕັກວ່າ "ພຣະພຣະຣະຕະທີ່ຮັກ ສະພາບຂອງພຣະຣາມ ວີຣະບຸຣຸດແຫ່ງຣາຊວົງຣະຄຸ ເຈົ້າຮູ້ດີຢູ່ແລ້ວ"
ໂດຫາ 292
राम सत्यब्रत धरम रत सब कर सीलु सनेहु।संकट सहत सकोच बस कहिअ जो आयसु देहु।।292।।
rāma satya-brata dharama-rata saba kara sīlu sanehu |saṅkaṭa sahata sakoca basa kahi-a jo āyasu dehu ||292||
ພະລາມທີ່ປະຕິຍານຕໍ່ຄວາມຈິງ, ອຸທິດຕົນໃນທຳມະ, ອ່ອນໂຍນ ແລະ ເຕັມໄປດ້ວຍຄວາມຮັກຕໍ່ທຸກຄົນ; ແຕ່ຖືກສະກັດດ້ວຍຄວາມອາຍໃນທ່າມກາງຄວາມທຸກຍາກນີ້, ເວົ້າເຖິງ: ບັນຍັດໃດກໍ່ຕາມທີ່ເຈົ້າຈະປະທານ.
ເຈົາໄປ 293.1-4
सुनि तन पुलकि नयन भरि बारी।बोले भरतु धीर धरि भारी।।
प्रभु प्रिय पूज्य पिता सम आपू।कुलगुरु सम हित माय न बापू।।
कौसिकादि मुनि सचिव समाजू।ग्यान अंबुनिधि आपुनु आजू।।
सिसु सेवक आयसु अनुगामी।जानि मोहि सिख देइअ स्वामी।।
एहिं समाज थल बूझब राउर।मौन मलिन मैं बोलब बाउर।।
छोटे बदन कहउँ बड़ि बाता।छमब तात लखि बाम बिधाता।।
आगम निगम प्रसिद्ध पुराना।सेवाधरमु कठिन जगु जाना।।
स्वामि धरम स्वारथहि बिरोधू।बैरु अंध प्रेमहि न प्रबोधू।।
suni tana pulaki nayana bhari bārī |bole bharatu dhīra dhari bhārī ||
prabhu priya pūjya pitā sama āpū |kula-guru sama hita māya na bāpū ||
kausika-ādi muni saciva samājū |gyāna ambu-nidhi āpuna ājū ||
sisu sevaka āyasu anugāmī |jāni mohi sikha dei-a svāmī ||
ehiṁ samāja thala būjhaba rāura |mauna malina maiṁ bolaba bāura ||
choṭe badana kahauṁ baṛi bātā |chamaba tāta lakhi bāma bidhātā ||
āgama nigama prasiddha purānā |sevā-dharamu kaṭhina jagu jānā ||
svāmi dharama svārathahi birodhū |bairu aṁdha premahi na prabodhū ||
ໄດ້ຍິນດັ່ງນັ້ນ ກາຍະຂອງພະຣະພົບຕະຂົນຫົນຊູບ ຕາເຕັມດ້ວຍນ້ຳຕາ ສະຫງົບຈິດຢ່າງຍິ່ງແລ້ວຈຶ່ງຕຣັດວ່າ ຂ້າທ້າພະອົງຜູ້ເປັນທີ່ຮັກຍິ່ງແລະຄ້ອບຄຸນເຄົາຣະບູຊາດັ່ງບິດາ ທ່ານຊົງເປັນຜູ້ປາຖະຫນາດີດັ່ງຄູຕະກຸນ ມານດາແລະບິດາກໍບໍ່ສາເປັນມິດດັ່ງທ່ານໄດ້ ຢູ່ທີ່ນີ້ມີພະວິສົວາມິດຕຣະແລະພະຣາສີທັງປວງ ພ້ອມດ້ວຍອຳມາຕະຍ໌ແລະທີ່ປະຊຸມທັງປວງ ແລະຕົວທ່ານເອງໃນວັນນີ້ກໍຊົງເປັນມະຫາສະມຸດຂອງປັນຍາ ຊົງຊາບວ່າຂ້າພະອົງເປັນເດັກ ເປັນຜູ້ຮັບໃຊ້ ເປັນຜູ້ເຊື່ອຟັງພະບັນຍັດ ຂໍພະອົງສະຫວາມີຊົງສັ່ງສອນຂ້າພະອົງເຖີດ ໃນທີ່ປະຊຸມດັ່ງນີ້ແລະໃນສະຖານທີ່ດັ່ງນີ້ ທ່ານຊົງຖາມຂ້າພະອົງ ຂ້າພະອົງເປັນຜູ້ມົວໝອງຄວນເງຽບສຽງ ແລະຫາກກ່າວກໍເປັນດັ່ງຄົນບ້າ ຂ້າພະອົງກ່າວເລື່ອງໃຫຍ່ຈາກປາກນ້ອຍ ຂໍທ່ານຜູ້ເປັນບິດາອະໄພໃຫ້ ເມື່ອຊົງເຫັນວ່າພະພຣະຫມາຍເປັນປະປະກັບຂ້າພະອົງ ພະເວດ ພະອາຄົມ ແລະປຸຣານທີ່ລືຊືທີ່ປະກາດໄວ້ ແລະໂລກຍ່ອມຮູ້ວ່າ ທັມມະແຫ່ງການຮັບໃຊ້ນັ້ນຍາກຍິ່ງ ທັມມະຂອງຜູ້ຮັບໃຊ້ທີ່ມີຕໍ່ສະຫວາມີນັ້ນຂັດກັບຜົນປະໂຫຍດສ່ວນຕົວ ຄວາມເປັນສັດຕຣູນັ້ນຕາບອດ ແລະຄວາມຮັກກໍບໍ່ສາໃຫ້ຕຣະຫນັກຮູ້ໄດ້
ໂດຫາ 293
राखि राम रुख धरमु ब्रतु पराधीन मोहि जानि।सब कें संमत सर्ब हित करिअ पेमु पहिचानि।।293।।
rākhi rāma rukha dharamu bratu parādhīna mohi jāni |saba keṁ sammata sarba hita kari-a pemu pahicāni ||293||
ຮັກສາໄວ້ຕໍ່ໜ້າເຈົ້າຄວາມປະສົງຂອງພະລາມ, ທຳມະ ແລະ ການປະຕິຍານຂອງພະອົງ, ແລະ ຮູ້ວ່າຂ້າພະເຈົ້າຢູ່ພາຍໃຕ້ການຄວບຄຸມ, ເຮັດສິ່ງທີ່ທຸກຄົນອະນຸມັດ, ສິ່ງທີ່ນຳພາສັງຄົມໄປສູ່ທຸກຄົນ, ໂດຍຈຳແນກວ່າຄວາມຮັກແທ້ແມ່ນຫຍັງ.
ເຈົາໄປ 294.1-4
भरत बचन सुनि देखि सुभाऊ।सहित समाज सराहत राऊ।।
सुगम अगम मृदु मंजु कठोरे।अरथु अमित अति आखर थोरे।।
ज्यौ मुख मुकुर मुकुरु निज पानी।गहि न जाइ अस अदभुत बानी।।
भूप भरत मुनि सहित समाजू।गे जहँ बिबुध कुमुद द्विजराजू।।
सुनि सुधि सोच बिकल सब लोगा।मनहुँ मीनगन नव जल जोगा।।
देवँ प्रथम कुलगुर गति देखी।निरखि बिदेह सनेह बिसेषी।।
राम भगतिमय भरतु निहारे।सुर स्वारथी हहरि हियँ हारे।।
सब कोउ राम पेममय पेखा।भउ अलेख सोच बस लेखा।।
bharata bacana suni dekhi subhāū |sahita samāja sarāhata rāū ||
sugama agama mṛdu mañju kaṭhore |arathu amita ati ākhara thore ||
jyau mukha mukura mukuru nija pānī |gahi na jāi asa adabhuta bānī ||
bhūpa bharata muni sahita samājū |ge jahã bibudha kumuda dvija-rājū ||
suni sudhi soca bikala saba logā |manahũ mīna-gana nava jala jogā ||
devã prathama kula-guru gati dekhī |nirakhi videha saneha biseṣī ||
rāma bhakti-maya bharatu nihāre |sura svārathī hahari hiyã hāre ||
saba kou rāma pema-maya pekhā |bhau alekha soca basa lekhā ||
ໄດ້ຍິນຄຳຂອງພຣະພະຣາດ ແລະ ໄດ້ເຫັນອຸປະນິໄສຂອງພຣະອົງ ພຣະຣາຊາຊນກ ພ້ອມດ້ວຍສະພາທັງໝົດໄດ້ສຣະນີຍະພຣະອົງ ຖ້ອຍຄຳຂອງພຣະອົງເຂົ້າໃຈງ່າຍແຕ່ເລິກເຊິ່ງ ອ່ອນໂຍນແລະໄພເຣາະແຕ່ໝັ້ນຄົງ ມີຄວາມໝາຍບໍ່ຈຳກັດດ້ວຍຖ້ອຍຄຳພຽງນ້ອຍ ດັ່ງໃບໜ້າສະທຳໃນກະຈົກ ຊຶ່ງມືບໍ່ສາມາດຈັບໄດ້ ດັ່ງນັ້ນຄືຖ້ອຍຄຳອັດສະຈັນຂອງພຣະອົງ ທີ່ບໍ່ສາມາດຫຍັບຈັບໄດ້ ພຣະຣາຊາ ພຣະພະຣາດ ແລະ ມຸນີ ພ້ອມດ້ວຍສະພາທັງໝົດ ໄດ້ໄປຍັງບ່ອນທີ່ພຣະຣາມປະທັບຢູ່ ຜູ້ທີ່ຊົງເປັນດັ່ງພຣະຈັນຕໍ່ດອກກຸມຸດຄືເທວະດາທັງຫຼາຍ ໄດ້ຍິນຂ່າວນັ້ນ ປວງຊົນທັງໝົດຍ່ອນວິຕົກກັງວົນ ດັ່ງຝູງປາເມື່ອນ້ຳໃໝ່ໄຫຼມາຮອດ ເທວະດາໄດ້ເຫັນສະພາບຂອງຄູຂອງວົງຕະກູນກ່ອນເປັນອັນດັບທຳອິດ ແລະ ຈາກນັ້ນຈຶ່ງເຫັນຄວາມຮັກພິເສດຂອງພຣະຣາຊາຊນກ ໄດ້ທອດພຣະເນຕາເຫັນພຣະພະຣາດຜູ້ເຕັມໄປດ້ວຍຄວາມຈົງຮັກພຣະຣາມ ເທວະດາຜູ້ເຫັນແກ່ຕົນເອງຍ່ອນໝົດກຳລັງໃຈ ສັ່ນສະເທືອນໃນຫົວໃຈ ໄດ້ເຫັນທຸກຄົນເຕັມໄປດ້ວຍຄວາມຮັກຕໍ່ພຣະຣາມ ຄວາມວິຕົກກັງວົນຈຶ່ງເກີນປົກກະຕິທຸກປະການ ແລະ ຍ່ອນຢູ່ໄຮ້ທີ່ພຶ່ງໃນຄວາມວິຕົກ
ໂດຫາ 294
रामु सनेह सकोच बस कह ससोच सुरराज।रचहु प्रपंचहि पंच मिलि नाहिं त भयउ अकाजु।।294।।
rāmu saneha sakoca basa kaha sasoca surarāja |racahu prapañcahi pañca mili nāhi ta bhayau akāju ||294||
ທ້າວອິນທຣະກະສັດເທບະດາໄດ້ກ່າວດ້ວຍຄວາມວິຕົກວິຫານວ່າ ພະຣາມຖືກຄວາມຮັກແລະຄວາມອາຍແອງຍຶດໝັ້ນ ພະອົງທັງຫຼາຍຈົ່ງຮ່ວມກັນຄິດຫາອຸບາຍບາງຢ່າງ ບໍ່ດັ່ງນັ້ນກິດຈະການຂອງພວກເຮົາກໍຈະລົ້ມເຫຼວ
ເຈົາໄປ 295.1-4
सुरन्ह सुमिरि सारदा सराही।देबि देव सरनागत पाही।।
फेरि भरत मति करि निज माया।पालु बिबुध कुल करि छल छाया।।
बिबुध बिनय सुनि देबि सयानी।बोली सुर स्वारथ जड़ जानी।।
मो सन कहहु भरत मति फेरू।लोचन सहस न सूझ सुमेरू।।
बिधि हरि हर माया बड़ि भारी।सोउ न भरत मति सकइ निहारी।।
सो मति मोहि कहत करु भोरी।चंदिनि कर कि चंडकर चोरी।।
भरत हृदयँ सिय राम निवासू।तहँ कि तिमिर जहँ तरनि प्रकासू।।
अस कहि सारद गइ बिधि लोका।बिबुध बिकल निसि मानहुँ कोका।।
suranha sumiri sāradā sarāhī |debi deva saranāgata pāhī ||
pheri bharata mati kari nija māyā |pālu bibudha kula kari chala chāyā ||
bibudha binaya suni debi sayānī |bolī sura svāratha jaṛa jānī ||
mo sana kahahu bharata mati pherū |locana sahasa na sūjha sumerū ||
bidhi hari hara māyā baṛi bhārī |sou na bharata mati sakai nihārī ||
so mati mohi kahata karu bhorī |caṁdinī kara ki caṇḍakara corī ||
bharata hṛdayã siya rāma nivāsū |tahã ki timira jahã tarani prakāsū ||
asa kahi sāradā gai bidhi lokā |bibudha bikala nisi mānahũ kokā ||
ທວຍເທບທັງຫຼາຍຮື້ກຮອດພະສາຣະທາ ແລ້ວສັນລະເສີນວ່າ ເຈົ້າຍິງເອີຍ ຂໍປົກປ້ອງທວຍເທບຜູ້ມາພຶງທ່ານ ຂໍໃຊ້ມາຢາຂອງທ່ານຫັນຄວາມຄິດຂອງພະຣະຕະໄປທາງອື່ນ ແລະ ປົກປ້ອງວົງສະທວຍເທບພາຍໃຕ້ການລວງ ໄດ້ຍິນຄຳອັດຖະພາຍຂອງທວຍເທບ ເທວີຜູ້ມີປັນຍາ ຮູ້ວ່າທວຍເທບເປັນຄົນໂງ່ເຫັນແກ່ຕົວ ກໍຕອບວ່າ ທ່ານທັງຫຼາຍຂໍໃຫ້ຂ້ອຍຫັນຄວາມຄິດຂອງພະຣະຕະບໍ ແມ່ນມີຕາພັນຄູ່ກໍເບິ່ງພູສຸເມຣຸບໍ່ເຫັນ ມາຢາຂອງພະພຣະມ ພະວິສນຸ ແລະ ພະສິວະນັ້ນໃຫຍ່ຫຼວງຫຼາຍ ຖ້າຊັ້ນກໍຍັງບໍ່ສາມາດເຫັນຄວາມຄິດຂອງພະຣະຕະໄດ້ ທ່ານໃຫ້ຂ້ອຍຫລອກຄວາມຄິດແບບນັ້ນບໍ ແສງຈັນທຳມາລັກແສງຕາເສື້ອທີ່ແຮງໄດ້ບໍ ພະສີຕາ ແລະ ພະຣາມປະທັບຢູ່ໃນຫົວໃຈຂອງພະຣະຕະ ຈະມີຄວາມມືດໄດ້ແນວໃດໃນບ່ອນທີ່ຕາເສື້ອສ່ອງແສງ ຕຣົດດັ່ງນັ້ນແລ້ວ ພະສາຣະທາກໍຄົນໄປສູ່ໂລກຂອງພະພຣະມ ທວຍເທບທັງຫຼາຍຍັງຄວາມຫຍ້ອງເສົ້າດັ່ງນົກຈັກຣະວາກະໃນຍາມຄໍ່າຄືນ
ໂດຫາ 295
सुर स्वारथी मलीन मन कीन्ह कुमंत्र कुठाटु।रचि प्रपंच माया प्रबल भय भ्रम अरति उचाटु।।295।।
sura svārathī malīna mana kīnha kumantra kuṭhāṭu |raci prapañca māyā prabala bhaya bhrama arati ucāṭu ||295||
ພວກເທບທີ່ມີຄວາມເຫັນແກ່ຕົວເຫຼົ່ານັ້ນ, ໃຈຂອງພວກເຂົາໄດ້ເປັນມົນ, ໄດ້ຄິດຄົ້ນຄຳແນະນຳທີ່ບິດເບືອນ ແລະ ຊົ່ວຮ້າຍ. ພວກເຂົາໄດ້ສ້າງກົງກຽມ, ມາຢາທີ່ເຂັ້ມແຂງ, ເຮັດໃຫ້ເກີດຄວາມຢ້ານ, ຄວາມສັບສົນ, ຄວາມທຸກທົດ ແລະ ຄວາມບໍ່ສະຫງົບ.
ເຈົາໄປ 296.1-4
करि कुचालि सोचत सुरराजू।भरत हाथ सबु काजु अकाजू।।
गए जनकु रघुनाथ समीपा।सनमाने सब रबिकुल दीपा।।
समय समाज धरम अबिरोधा।बोले तब रघुबंस पुरोधा।।
जनक भरत संबादु सुनाई।भरत कहाउति कही सुहाई।।
तात राम जस आयसु देहू।सो सबु करै मोर मत एहू।।
सुनि रघुनाथ जोरि जुग पानी।बोले सत्य सरल मृदु बानी।।
बिद्यमान आपुनि मिथिलेसू।मोर कहब सब भाँति भदेसू।।
राउर राय रजायसु होई।राउरि सपथ सही सिर सोई।।
kari kucāli socata surarājū |bharata hātha sabu kāju akāju ||
gae janaku raghunātha samīpā |sanamāne saba rabikula dīpā ||
samaya samāja dharama abirodhā |bole taba raghubaṁsa purodhā ||
janaka bharata saṁbādu sunāī |bharata kahāuti kahī suhāī ||
tāta rāma jasa āyasu dehū |so sabu karai mora mata ehū ||
suni raghunātha jori juga pānī |bole satya sarala mṛdu bānī ||
bidyamāna āpuni mithilesū |mora kahaba saba bhā̃ti bhadesū ||
rāura rāya rajāyasu hoī |rāuri sapatha sahī sira soī ||
ອິນທຣະກະເຈົ້າເທບໄດ້ວາງແຜນຊົ່ວຮ້າຍແລ້ວລໍຖ້າດ້ວຍຄວາມວິຕົກກັງວົນ ຄວາມສຳເລັດຫຼືລົ້ມເຫຼວທັງໝົດຢູ່ໃນມືຂອງພຣະຣະຕະ ຊນກະເສດພຣະລາມ ແລະ ພຣະລາມຜູ້ເປັນປະທີບແຫ່ງວົງສະກຸນສຸຣິຍະຊົງໂຮມຮັບທຸກທ່ານດ້ວຍກຽດຕິຍົດ ໃນເວລາອັນເໝາະສົມຕໍ່ການຊຸມນຸມ ແລະ ສອດຄ່ອງກັບທຳມະ ວະສິດທະປະໂຫຼດຂອງວົງສະຣາຄຸ ໄດ້ຕຣົມ ພະອົງແຈ້ງວ່າສົນທະນາລະຫວ່າງຊນກະກັບພຣະຣະຕະ ແລະ ກ່າວຄຳສັບອັນງົດງາມຂອງພຣະຣະຕະອີກຄັ້ງ ພຣະຣາມທີ່ຮັກ ບັນຍັດໃດທີ່ພຣະອົງປະທານ ຂໍໃຫ້ປະຕິບັດຕາມທັງໝົດ ນີ້ແມ່ນຄວາມເຫັນຂອງຂ້າພະເຈົ້າ ໄດ້ຍິນດັງນັ້ນ ພຣະລາມຊົງປະນົບມືທັງສອງແລ້ວຕຣົມດ້ວຍສຽງອັນຈິງແທ້ ບໍລິສຸດ ແລະ ອ່ອນນຸ່ມ ໃນຂະນະທີ່ທ່ານແລະອົງພຣະເຈົ້າມິຖິລາຍັງປະທັບຢູ່ ການທີ່ຂ້າພະເຈົ້າຈະຕຣົມຍ່ອມບໍ່ສົມຄວນຢ່າງຍິ່ງ ບັນຍັດໃດທີ່ທ່ານກັບພຣະເຈົ້າແຜ່ນດິນຈະປະທານ ຂ້າພະເຈົ້າຂໍສາບາດດ້ວຍທ່ານວ່າຈັກຮັບໄວ້ເທິງພຣະລະຊະສີເປັນແນ່ແທ້
ໂດຫາ 296
राम सपथ सुनि मुनि जनकु सकुचे सभा समेत।सकल बिलोकत भरत मुखु बनइ न उतरु देत।।296।।
rāma sapatha suni muni janaku sakuce sabhā sameta |sakala bilokata bharata mukhu banai na utaru deta ||296||
ໄດ້ຍິນຄຳສາບານຂອງພະຣາມ ມູນີວັສິດຖະ ແລະ ພະຍາຊະນະ ກໍຮູ້ສຶກອາຍ ພ້ອມດ້ວຍສະມາຊິກທັງໝົດໃນສະພາ ທຸກຄົນຕ່າງມອງພະພັກຂອງພະພົຣະຕະ ເພາະບໍ່ມີຜູ້ໃດສາມາດຫາຄຳຕອບໄດ້
ເຈົາໄປ 297.1-4
सभा सकुच बस भरत निहारी।रामबंधु धरि धीरजु भारी।।
कुसमउ देखि सनेहु सँभारा।बढ़त बिंधि जिमि घटज निवारा।।
सोक कनकलोचन मति छोनी।हरी बिमल गुन गन जगजोनी।।
भरत बिबेक बराहँ बिसाला।अनायास उधरी तेहि काला।।
करि प्रनामु सब कहँ कर जोरे।रामु राउ गुर साधु निहोरे।।
छमब आजु अति अनुचित मोरा।कहउँ बदन मृदु बचन कठोरा।।
हियँ सुमिरी सारदा सुहाई।मानस तें मुख पंकज आई।।
बिमल बिबेक धरम नय साली।भरत भारती मंजु मराली।।
sabhā sakuca basa bharata nihārī |rāmabaṁdhu dhari dhīraju bhārī ||
kusamau dekhi sanehu sãbhārā |baṛhata biṁdhi jimi ghaṭaja nivārā ||
soka kanakalocana mati chonī |harī bimala guna gana jagajonī ||
bharata bibeka barāhã bisālā |anāyāsa udharī tehi kālā ||
kari pranāmu saba kahã kara jore |rāmu rāu gura sādhu nihore ||
chamaba āju ati anucita morā |kahaũ badana mṛdu bacana kaṭhorā ||
hiyã sumirī sāradā suhāī |mānasa teṁ mukha paṁkaja āī ||
bimala bibeka dharama naya sālī |bharata bhāratī maṁju marālī ||
ພຣະພົດຕະ ຜູ້ເປັນນ້ອງຊາຍຂອງພຣະຣາມ ໄດ້ຊົມເຫັນສະພາທີ່ຈົມຢູ່ໃນຄວາມອາຍອັບອາຍ ແລະ ໄດ້ຕັ້ງມັ่ນໃນຄວາມອົດທົນອັນຍິ່ງໃຫຍ່ ເຫັນວ່າບໍ່ແມ່ນເວລາທີ່ສົມຄວນ ຈຶ່ງສະກັດຄວາມຮັກໄວ້ ດັ່ງທີ່ຣິສີອາຄັດສະຕຍະຜູ້ເກີດໃນໄຫໄດ້ສະກັດພູວິນທະຍະທີ່ກຳລັງເລີົ້າສູງຂຶ້ນ ຄວາມໂສກເສົ້າເປຣຽບດັ່ງອສູຣຫິຣັນຍາກສະ ແລະ ປັນຍາຂອງພຣະພົດຕະເປຣຽບດັ່ງແຜ່ນດິນທີ່ອສູຣນັ້ນພາໄປ ແຕ່ຄຸນທຳອັນບໍລິສຸດທັງປວງຂອງພຣະອົງເປຣຽບດັ່ງຄັນພຂອງໂລກ ຊຶ່ງຜູ້ຊ່ວຍໃຫ້ຣອດໄດ້ມາຈາກບ່ອນນັ້ນ ປັນຍາຍານຂອງພຣະພົດຕະເປຣຽບດັ່ງພຣະວຣາຫະຜູ້ມີອຳນາດ ຜູ້ໃນຂະນະນັ້ນໄດ້ຍົກແຜ່ນດິນຂຶ້ນມາອີກຄັ້ງໂດຍບໍ່ຕ້ອງເຫນືອຍາກ ໄດ້ນຳມືທຳສະມາຄາດຕໍ່ທຸກທ່ານ ແລະ ໄດ້ທູນຂໍຕໍ່ພຣະຣາມ ພຣະຣາຊາ ພຣະຄຸຣູ ແລະ ນັກບຸນ ຂໍພຣະອົງອະໄພແກ່ຂ້າພຣະອົງໃນມື້ນີ້ ເພາະຄວາມບໍ່ສົມຄວນອັນຍິ່ງໃຫຍ່ຂອງຂ້າພຣະອົງ ເພາະຂ້າພຣະອົງກ່າວວາຈາອັນຫຍາບຄາຍດ້ວຍປາກອັນອ່ອນໂຍນ ໄດ້ລະນຶກເຖິງພຣະສຣສະວຕີຜູ້ງົດງາມໃນພຣະຫະດັຍ ແລະ ນາງໄດ້ເສດຖີມາຈາກທະເລສາດມານັສຂອງພຣະຫະດັຍ ສູ່ດອກບົວຄືປາກຂອງພຣະອົງ ວາຈາຂອງພຣະພົດຕະເປຣຽບດັ່ງຫົງສ໌ອັນງົດງາມ ທີ່ເຕັມໄປດ້ວຍປັນຍາຍານອັນບໍລິສຸດ ທຳມະ ແລະ ການປະພຶດອັນຊາບຊາຣີ
ໂດຫາ 297
निरखि बिबेक बिलोचनन्हि सिथिल सनेहँ समाजु।करि प्रनामु बोले भरतु सुमिरि सीय रघुराजु।।297।।
nirakhi bibeka bilocananhi sithila sanehã samāju |kari pranāmu bole bharatu sumiri sīya raghurāju ||297||
ໂດຍເບິ່ງດ້ວຍຕາແຫ່ງປັນຍາ ຕໍ່ທີ່ປະຊຸມຜູ້ທີ່ຄວາມຮັກຂອງເຂົາເຈົ້າອ່ອນແອ ແລະ ໄດ້ປະນາມ ພະພົມໄດ້ກ່າວວ່າ ຈື່ພະນາງສີດາ ແລະ ພະຜູ້ເປັນເຈົ້າແຫ່ງລາດຊະວົງຣະຄຸ
ເຈົາໄປ 298.1-4
प्रभु पितु मातु सुहृद गुर स्वामी।पूज्य परम हित अतंरजामी।।
सरल सुसाहिबु सील निधानू।प्रनतपाल सर्बग्य सुजानू।।
समरथ सरनागत हितकारी।गुनगाहकु अवगुन अघ हारी।।
स्वामि गोसाँइहि सरिस गोसाई।मोहि समान मैं साइँ दोहाई।।
प्रभु पितु बचन मोह बस पेली।आयउँ इहाँ समाजु सकेली।।
जग भल पोच ऊँच अरु नीचू।अमिअ अमरपद माहुरु मीचू।।
राम रजाइ मेट मन माहीं।देखा सुना कतहुँ कोउ नाहीं।।
सो मैं सब बिधि कीन्हि ढिठाई।प्रभु मानी सनेह सेवकाई।।
prabhu pitu mātu suhṛda gura svāmī |pūjya parama hita ataṁrajāmī ||
sarala susāhibu sīla nidhānū |pranatapāla sarbagya sujānū ||
samaratha saranāgata hitakārī |gunagāhaku avaguna agha hārī ||
svāmi gosā̃ihi sarisa gosāī |mohi samāna maiṁ sāĩ dohāī ||
prabhu pitu bacana moha basa pelī |āyaũ ihā̃ samāju sakelī ||
jaga bhala poca ū̃ca aru nīcū |amia amarapada māhuru mīcū ||
rāma rajāi meṭa mana māhīṁ |dekhā sunā katahũ kou nāhīṁ ||
so maiṁ saba bidhi kīnhi ḍhiṭhāī |prabhu mānī saneha sevakāī ||
ພຣະອົງເປັນບິດາ ມາຕາ ມິດ ຄູ ແລະນາຍ ເປັນຜູ້ສົມຄວນໄຫວ້ວາຍ ເປັນຜູ້ປາຖະນາຄວາມດີສູງສຸດ ແລະ ເປັນຜູ້ຮູ້ດີໃຈທຸກດວງ ພຣະອົງເປັນຜູ້ຕັ້ງຕົງ ນາຍທີ່ດີແທ້ ຄັງແຫ່ງຄຸນທຳອັນອ່ອນນຸ່ມ ຜູ້ປົກປ້ອງຜູ້ທີ່ກົ້ມຄາບ ຜູ້ຮູ້ສັບພະສິ່ງ ແລະ ຜູ້ມີປັນຍາ ພຣະອົງມີອຳນາດທຸກດ້ານ ເປັນຜູ້ເຮັດປະໂຫຍດແກ່ຜູ້ທີ່ເຂົ້າມາພາລະພຣະອົງ ຜູ້ຮັກຄຸນງາມ ແລະ ຜູ້ຂັບຂົນຂໍ້ບົກພ່ອງແລະບາບ ໃນບັນດານາຍ ພຣະອົງທີ່ເປັນນາຍຂອງຂ້ານ້ອຍສະເມີນະນາຍຂອງພຣະອົງເອງ ໃນບັນດາຜູ້ຮັບໃຊ້ ຂ້ານ້ອຍສະເມີນະຕົນເອງ ຂ້ານ້ອຍຂໍເອີ້ນນາຍເປັນພະຍານ ປະຖິ້ມພຣະວະຈະຂອງພຣະອົງທີ່ເປັນນາຍແລະບິດາ ໂດຍຄວາມຫຼົງ ຂ້ານ້ອຍໄດ້ມາຍັງນີ້ ພ້ອມດ້ວຍຄະນະທັງໝົດ ໃນໂລກນີ້ມີທັງຄົນດີແລະຄົນຊົ່ວ ທັງສູງແລະຕ່ຳ ດ້ານໜຶ່ງແມ່ນອຳຣິດແລະສະຖານະແຫ່ງຄວາມເປັນອະມຣະ ອີກດ້ານໜຶ່ງແມ່ນຢາພິດແລະຄວາມຕາຍ ແຕ່ຂ້ານ້ອຍບໍ່ເຄີຍເຫັນຫຼືໄດ້ຍິນວ່າມີຜູ້ໃດຢູ່ບ່ອນໃດສາມາດລຶກພຣະບັນຍັດຂອງພຣະຣາມອອກຈາກໃຈໄດ້ ຢ່າງໃດກໍຕາມ ຂ້ານ້ອຍໄດ້ສະແດງຄວາມກ້າຫານໃນທຸກວິທີ ແລະ ພຣະອົງທີ່ເປັນນາຍໄດ້ຮັບໄວ້ດ້ວຍຄວາມຮັກໃນຖານະການຮັບໃຊ້
ໂດຫາ 298
कृपाँ भलाई आपनी नाथ कीन्ह भल मोर।दूषन भे भूषन सरिस सुजसु चारु चहु ओर।।298।।
kṛpā̃ bhalāī āpanī nātha kīnha bhala mora |dūṣana bhe bhūṣana sarisa sujasu cāru cahu ora ||298||
ຄວາມເມດຕາ ແລະ ຄວາມດີຂອງພະອົງ ພະຜູ້ເປັນເຈົ້າ ໄດ້ອວຍຄວາມດີແກ່ຂ້າພະເຈົ້າ ຂໍ້ຜິດພາດຂອງຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ກາຍເປັນເຄື່ອງປະດັບ ຊື່ສຽງງາມຂອງຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ງາມໄປທຸກທິດ
ເຈົາໄປ 299.1-4
राउरि रीति सुबानि बड़ाई।जगत बिदित निगमागम गाई।।
कूर कुटिल खल कुमति कलंकी।नीच निसील निरीस निसंकी।।
तेउ सुनि सरन सामुहें आए।सकृत प्रनामु किहें अपनाए।।
देखि दोष कबहुँ न उर आने।सुनि गुन साधु समाज बखाने।।
को साहिब सेवकहि नेवाजी।आपु समाज साज सब साजी।।
निज करतूति न समुझिअ सपनें।सेवक सकुच सोचु उर अपनें।।
सो गोसाइँ नहि दूसर कोपी।भुजा उठाइ कहउँ पन रोपी।।
पसु नाचत सुक पाठ प्रबीना।गुन गति नट पाठक आधीना।।
rāuri rīti subāni baṛāī |jagata bidita nigamāgama gāī ||
kūra kuṭila khala kumati kalaṁkī |nīca nisīla nirīsa nisaṁkī ||
teu suni sarana sāmuheṁ āe |sakṛta pranāmu kiheṁ apanāe ||
dekhi doṣa kabahũ na ura āne |suni guna sādhu samāja bakhāne ||
ko sāhiba sevakahi nevājī |āpu samāja sāja saba sājī ||
nija karatūti na samujhia sapaneṁ |sevaka sakuca socu ura apaneṁ ||
so gosāĩ nahi dūsara kopī |bhujā uṭhāi kahaũ pana ropī ||
pasu nācata suka pāṭha prabīnā |guna gati naṭa pāṭhaka ādhīnā ||
ຮີດຄອງ ຄຳເອື້ອນໂຍນ ແລະ ຄວາມຍິ່ງໃຫຍ່ຂອງທ່ານ ເປັນທີ່ຮູ້ຈັກທົ່ວໂລກ ແລະ ເວດພະສູດຕ່າງໆສັນລະນາ ຜູ້ໂຫດຮ້າຍ ຄົດຫຼອກ ຊົ່ວຮ້າຍ ມີຈິດບາບ ມີມົນທິນ ຕ່ຳຊັກ ບໍ່ມີຄຸນທຳ ບໍ່ມີນາຍ ແລະ ບໍ່ມີຄວາມອາຍ: ເຖິງແມ່ນພວກເຂົາ ເມືໄດ້ຍິນກ່ຽວກັບທ່ານແລ້ວຈຶ່ງມາຂໍຄວາມຄຸ້ມຄອງ ທ່ານກໍຮັບເຂົາເປັນຂອງທ່ານດ້ວຍການຄາບຄັ້ງດຽວ ທ່ານເຫັນຄວາມຜິດຂອງເຂົາ ແຕ່ບໍ່ເຄີຍເອົາໄປໄວ້ໃນໃຈ ໄດ້ຍິນກ່ຽວກັບຄຸນງາມຄວາມດີໃດ ທ່ານກໍກາລະສັນລະນາໃນທີ່ປະຊຸມສັດຕະບຸລຸດ ນາຍອື່ນໃດຈະເມດຕາຜູ້ຮັບໃຊ້ເຊັ່ນນີ້ ແລະ ຈັດແຈງອຸປະກອນທຸກຢ່າງເອງ? ບໍ່ເຄີຍຄິດກ່ຽວກັບສິ່ງທີ່ຕົນເອງໄດ້ກະທຳ ເຖິງແມ່ນໃນຄວາມຝັນ ແຕ່ທ່ານຮູ້ສຶກເຖິງຄວາມຫຍຸ້ງຍຸ້ງຂອງຜູ້ຮັບໃຊ້ ແລະ ເປັນທຸກໃນພະຫະຍິດ ພະຜູ້ເປັນເຈົ້າຂອງຂ້າເປັນແນວນີ້ ບໍ່ມີຜູ້ໃດເທົ່າທຽມ ຂ້າຂໍຍົກແຂນຂຶ້ນ ແລະ ກາລະເວົ້າປະຕິຍານ ສັດຟ້າລຳ ແລະ ນົກເສື້ອຫວາວຊຳນານໃນການທ່ອງ ແຕ່ຄຸນງາມຄວາມດີ ແລະ ຄວາມຊຳນານຂອງມັນ ຂຶ້ນຢູ່ກັບຄູສອນຟ້າລຳ ແລະ ຄູສອນທັງສິ້ນ
ໂດຫາ 299
यों सुधारि सनमानि जन किए साधु सिरमोर।को कृपाल बिनु पालिहै बिरिदावलि बरजोर।।299।।
yoṁ sudhāri sanamāni jana kie sādhu siramora |ko kṛpāla binu pālihai biridāvali barajora ||299||
ໂດຍວິທີນີ້ ໄດ້ປັບປຸງແລະໃຫ້ກຽດແກ່ຜູ້ຮັບໃຊ້ຂອງພະອົງ ແລະຍົກຍ້ຽວໃຫ້ເປັນມົງກຸດເທິງພະເຫືອກຂອງຜູ້ທີ່ມີຄວາມຊອບທຳ ຜູ້ໃດນອກຈາກຜູ້ມີຄວາມເມດຕາຈະສາມາດຮັກສາກຽດຕິຍົດຂອງພະນາມພະອົງໃຫ້ຄົງຢູ່ໄດ້
Frequently Asked Questions
परंपरागत मान्यता में भरत-चरित्र का पाठ ‘सेवक-भाव’, ‘विवेक’ और ‘राम-आज्ञा-निष्ठा’ को दृढ़ करता है; गृह-कलह/अधिकार-विवाद शांत होकर ‘लोकहित-धर्म’ की बुद्धि जागती है, तथा राम-वियोगजन्य करुण रस मन को शान्त-वैैराग्य की ओर मोड़ता है।
सामान्य सत्संग-परंपरा में दास्य-स्थापन हेतु ‘श्रीराम जय राम जय जय राम’ या ‘सीयावर रामचंद्र की जय’ का जप-सम्पुट जोड़ा जाता है; विशेषतः ‘राम-रजाइ’ विषयक पंक्तियों के बाद ‘राम’ नाम-स्मरण का सम्पुट प्रचलित है।
Ask anything about Prakarana 30 of the Ramcharitmanas
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Ramcharitmanas in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
