Adhyaya 3: Nārada’s Account of a Former Birth and a Hymn to Nārāyaṇa

Verse 1

प्रियव्रत उवाच । अन्यस्मिन् भगवन् जन्मन्यासीत् यत् तद् विचेष्टितम् । सर्वं कथय देवर्षे महत् कौतूहलं हि मे ॥ ३.१ ॥

ಪ್ರಿಯವ್ರತನು ಹೇಳಿದರು: ಹೇ ಭಗವನ್! ಇನ್ನೊಂದು ಜನ್ಮದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಆ ವರ್ತನೆ/ವೃತ್ತಾಂತವೆಲ್ಲವನ್ನು ಹೇಳು. ಹೇ ದೇವರ್ಷಿ! ನನಗೆ ಮಹತ್ತರ ಕುತೂಹಲ ಉಂಟಾಗಿದೆ.

Verse 2

नारद उवाच । स्नातस्य मम राजेन्द्र तस्मिन् वेदसरस्यथ । सावित्र्याश्च वचः श्रुत्वा तस्मिन् जन्मसहस्रकम् । स्मरणं तत्क्षणाज्जातं शृणु जन्मान्तरं मम ॥ ३.२ ॥

ನಾರದನು ಹೇಳಿದರು—ಓ ರಾಜೇಂದ್ರ! ಆ ವೇದಸರಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನಮಾಡಿ, ಸಾವಿತ್ರೀದೇವಿಯ ವಚನಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದ ತಕ್ಷಣವೇ ನನಗೆ ಸಹಸ್ರ ಜನ್ಮಗಳ ಸ್ಮರಣೆ ಉದಯವಾಯಿತು. ನನ್ನ ಪೂರ್ವಜನ್ಮವನ್ನು ಕೇಳು.

Verse 3

अस्त्यवन्तीपुरं राजंस्तत्राहं प्राग् द्विजोत्तमः । नाम्ना सारस्वतः पूर्वं वेदवेदाङ्गपारगः ॥ ३.३ ॥

ಓ ರಾಜನ್! ‘ಅವಂತೀಪುರ’ ಎಂಬ ನಗರವಿದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಪೂರ್ವಕಾಲದಲ್ಲಿ ನಾನು ಶ್ರೇಷ್ಠ ದ್ವಿಜನಾಗಿದ್ದೆ; ಆಗ ನನ್ನ ಹೆಸರು ‘ಸಾರಸ್ವತ’ ಮತ್ತು ನಾನು ವೇದ ಹಾಗೂ ವೇದಾಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಪಾರಂಗತನಾಗಿದ್ದೆ.

Verse 4

बहुभृत्यपरिवारो बहुधान्यश्च पार्थिवः । अन्यस्मिन् कृतसंज्ञे तु युगे परमबुद्धिमान् ॥ ३.४ ॥

ಕೃತ (ಸತ್ಯ) ಯುಗವೆಂಬ ಮತ್ತೊಂದು ಯುಗದಲ್ಲಿ ಆ ರಾಜನು ಅನೇಕ ಸೇವಕರು ಹಾಗೂ ಪರಿವಾರದಿಂದ ಆವರಿತನಾಗಿ, ಅಪಾರ ಧಾನ್ಯಸಂಪತ್ತಿನಿಂದ ಸಮೃದ್ಧನಾಗಿ, ಪರಮ ಬುದ್ಧಿವಂತನಾಗಿದ್ದನು.

Verse 5

ततो ध्यातं मयैकान्ते किमनेन करोम्यहम् । द्वन्द्वेन सर्वमेतद्धि न्यस्त्वा पुत्रेषु याम्यहम् । तपसे धृतसङ्कल्पः सरः सारस्वतं द्रुतम् ॥ ३.५ ॥

ನಂತರ ನಾನು ಏಕಾಂತದಲ್ಲಿ ಚಿಂತಿಸಿದೆ—‘ಇದರಿಂದ ನಾನು ಏನು ಮಾಡಲಿ? ಇವೆಲ್ಲವೂ ದ್ವಂದ್ವಗಳಿಂದ ಬಂಧಿತವೇ. ಇದನ್ನು ಪುತ್ರರಿಗೆ ಒಪ್ಪಿಸಿ ನಾನು ಹೊರಡುತ್ತೇನೆ.’ ತಪಸ್ಸಿಗೆ ದೃಢಸಂಕಲ್ಪ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಅವನು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಸಾರಸ್ವತ ಸರಸ್ಸಿಗೆ ಹೋದನು.

Verse 6

एवं चिन्त्य मया इष्टः कर्मकाण्डेन केशवः । श्राद्धैश्च पितरो देवा यज्ञैश्चान्ये तथा जनाः ॥ ३.६ ॥

ಹೀಗೆ ಚಿಂತಿಸಿ ನಾನು ಕರ್ಮಕಾಂಡ ವಿಧಿಯಿಂದ ಕೇಶವನನ್ನು ಆರಾಧಿಸಿದೆ. ಶ್ರಾದ್ಧಗಳಿಂದ ಪಿತೃಗಳು ಮತ್ತು ದೇವತೆಗಳು ಪೂಜಿತರಾಗುತ್ತಾರೆ; ಯಜ್ಞಗಳಿಂದ ಇತರ ಜನರೂ ಹಾಗೆಯೇ ತೃಪ್ತರಾಗುತ್ತಾರೆ.

Verse 7

ततोऽहं निर्गतो राजंस्तपसे धृतमानसः । सारस्वतं नाम सरो यदेतत् पुष्करं स्मृतम् ॥ ३.७ ॥

ಆಮೇಲೆ ಓ ರಾಜನೇ, ತಪಸ್ಸಿಗಾಗಿ ದೃಢಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ನಾನು ಹೊರಟು, ಸಾರಸ್ವತವೆಂಬ ಆ ಸರೋವರಕ್ಕೆ ಹೋದೆನು; ಅದೇ ಪುಷ್ಕರವೆಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.

Verse 8

तत्र गत्वा मया विष्णुः पुराणः पुरुषः शिवः । आराधितो मया भक्त्या जपं नारायणात्मकम् ॥ ३.८ ॥

ಅಲ್ಲಿ ಹೋಗಿ ನಾನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ವಿಷ್ಣುವನ್ನು—ಪುರಾತನ, ಪರಮಪುರುಷ, ಶಿವಮಂಗಳಸ್ವರೂಪ—ಆರಾಧಿಸಿದೆನು; ನಾರಾಯಣಾತ್ಮಕ ಜಪವನ್ನು ಮಾಡಿದೆನು.

Verse 9

ब्रह्मपारमयं राजन् जपता परमं स्तवम् । ततो मे भगवान् तुष्टः प्रत्यक्षत्वं जगाम ह ॥ ३.९ ॥

ಓ ರಾಜನೇ, ಬ್ರಹ್ಮಪಾರಮಯವಾದ ಪರಮ ಸ್ತವವನ್ನು ನಾನು ಜಪಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಆಗ ಭಗವಾನ್ ನನ್ನ ಮೇಲೆ ತೃಪ್ತನಾಗಿ ಪ್ರತ്യക്ഷವಾಗಿ ಪ್ರಕಟನಾದನು.

Verse 10

प्रियव्रत उवाच । कीदृशं ब्रह्मपारं तु श्रोतुमिच्छामि सत्तम । कथयस्व प्रसादेन देवर्षे सुप्रसन्नधीः ॥ ३.१० ॥

ಪ್ರಿಯವ್ರತನು ಹೇಳಿದನು—ಓ ಸತ್ತಮ, ಬ್ರಹ್ಮಪಾರವಾದ ಆ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಕೇಳಲು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತೇನೆ. ಓ ದೇವರ್ಷೇ, ಕೃಪೆಯಿಂದ, ಸಂಪೂರ್ಣ ಶಾಂತಬುದ್ಧಿಯಿಂದ ವಿವರಿಸು.

Verse 11

नारद उवाच । परं पराणाममृतं पुराणं पारं परं विष्णुमनन्तवीर्यम् । नमामि नित्यं पुरुषं पुराणं परायणं पारगतं पराणाम् ॥ ३.११ ॥

ನಾರದನು ಹೇಳಿದನು—ಪರಾತ್ಪರ, ಅಮೃತಸ್ವರೂಪ, ಪುರಾತನ, ಅನಂತವೀರ್ಯನಾದ ವಿಷ್ಣುವಿಗೆ ನಾನು ನಿತ್ಯ ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತೇನೆ; ಅವನು ಪರಮಪಾರ, ಆದಿಪುರುಷ, ಪರಮಾಶ್ರಯ, ಎಲ್ಲ ಪರತ್ವಗಳನ್ನೂ ದಾಟಿದವನು.

Verse 12

पुरातनं त्वप्रतिमं पुराणं परापरं पारगमुग्रतेजसम् । गम्भीरगम्भीरधियां प्रधानं नतोऽस्मि देवं हरिमीशितारम् ॥ ३.१२ ॥

ನಾನು ಅಧಿಪತಿಯಾದ ದೇವ ಹರಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತೇನೆ—ಅವರು ಪ್ರಾಚೀನರು, ಅಪರಿಮಿತ-ಅಪ್ರತಿಮರು, ಸ್ವಯಂ ಪುರಾಣಸ್ವರೂಪರು; ಪರಾ-ಅಪರಗಳಾತೀತರು, ಪಾರಗಮಕರು, ಉಗ್ರತೇಜಸ್ವಿಗಳು, ಗಂಭೀರಬುದ್ಧಿಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನರು।

Verse 13

परात्परं चापरमं प्रधानं परास्पदं शुद्धपदं विशालम् । परात्परेशं पुरुषं पुराणं नारायणं स्तौमि विशुद्धभावः ॥ ३.१३ ॥

ವಿಶುದ್ಧಭಾವದಿಂದ ನಾನು ನಾರಾಯಣನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸುತ್ತೇನೆ—ಅವರು ಪರಾತ್ಪರರೂ, ಪರಮರೂ; ಪ್ರಧಾನ ತತ್ತ್ವ, ಪರಮ ಆಶ್ರಯ, ಶುದ್ಧ ಹಾಗೂ ವಿಶಾಲ ಪದ; ಪರಾತ್ಪರೇಶ, ಆದಿಪುರುಷ, ಪುರಾಣಪುರುಷ।

Verse 14

पुरा पुरं शून्यमिदं ससर्ज्ज तदा स्थितत्वात् पुरुषः प्रधानः । जने प्रसिद्धः शरणं ममास्तु नारायणो वीतमलः पुराणः ॥ ३.१४ ॥

ಪೂರ್ವಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅವರು ಈ ಜಗತ್-ನಗರವನ್ನು ಶೂನ್ಯವಂತೆಯೇ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದರು; ನಂತರ ತಮ್ಮ ಸ್ಥಿತಿಸ್ಥೈರ್ಯದಿಂದ ಪ್ರಧಾನತತ್ತ್ವಸ್ವರೂಪನಾದ ಪುರುಷನು ಅದರ ಆಧಾರನಾದನು। ಜನಪ್ರಸಿದ್ಧ, ಮಲರಹಿತ, ಪುರಾತನ ನಾರಾಯಣನೇ ನನ್ನ ಶರಣವಾಗಲಿ।

Verse 15

पारं परं विष्णुमपाररूपं पुरातनं नीतिमतां प्रधानम् । धृतक्षमं शान्तिधरं क्षितीशं शुभं सदा स्तौमि महानुभावम् ॥ ३.१५ ॥

ನಾನು ಸದಾ ಮಹಾನುಭಾವ ವಿಷ್ಣುವನ್ನು ಸ್ತುತಿಸುತ್ತೇನೆ—ಅವರು ಪರಮಪಾರ, ಅಪಾರರೂಪಿಗಳು, ಪುರಾತನರು, ನೀತಿವಂತರಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನರು; ಧೃತಕ್ಷಮರು, ಶಾಂತಿಧರರು, ಕ್ಷಿತೀಶರು, ಸದಾ ಶುಭಸ್ವರೂಪರು।

Verse 16

सहस्रमूर्धानमनन्तपादम् अनेकबाहुं शशिसूर्यनेत्रम् । क्षराक्षरं क्षीरसमुद्रनिद्रं नारायणं स्तौम्यमृतं परेशम् ॥ ३.१६ ॥

ನಾನು ಪರಮೇಶ್ವರ ನಾರಾಯಣನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸುತ್ತೇನೆ—ಸಹಸ್ರಮೂರ್ಧಾನ, ಅನಂತಪಾದ, ಅನೇಕಬಾಹು, ಶಶಿ-ಸೂರ್ಯನೇತ್ರ; ಕ್ಷರ-ಅಕ್ಷರಸ್ವರೂಪ, ಕ್ಷೀರಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ನಿದ್ರಿಸುವವ, ಅಮೃತಸ್ವರೂಪ, ಪರಮಾಧಿಪತಿ।

Verse 17

त्रिवेदगम्यं त्रिनवैकमूर्तिं त्रिशुक्लसंस्थं त्रिहुताशभेदम् । त्रितत्त्वलक्ष्यं त्रियुगं त्रिनेत्रं नमामि नारायणमप्रमेयम् ॥ ३.१७ ॥

ತ್ರಿವೇದಗಳಿಂದ ಗಮ್ಯನಾಗಿ, ತ್ರಿವಿಧವಾಗಿ ಏಕಮೂರ್ತಿಯಾಗಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿ, ತ್ರಿಶುಕ್ಲ-ಶುದ್ಧಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತನಾಗಿ, ತ್ರಿಹುತಾಶನ (ಮೂರು ಪವಿತ್ರ ಅಗ್ನಿಗಳು) ಭೇದರూపನಾಗಿ, ತ್ರಿತತ್ತ್ವಲಕ್ಷ್ಯನಾಗಿ, ತ್ರಿಯುಗಸಂಬಂಧಿಯಾಗಿ, ತ್ರಿನೇತ್ರನಾದ ಅಪ್ರಮೇಯ ನಾರಾಯಣನಿಗೆ ನಾನು ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತೇನೆ।

Verse 18

कृते शितं रक्ततनुं तथा च त्रेतायुगॆ पूततनुं पुराणम् । तथा हरिं द्वापरतः कलौ च कृष्णीकृतात्मानमथो नमामि ॥ ३.१८ ॥

ಕೃತಯುಗದಲ್ಲಿ ಶ್ವೇತ ಹಾಗೂ ರಕ್ತವರ್ಣ ದೇಹಧಾರಿಯಾಗಿ, ತ್ರೇತಾಯುಗದಲ್ಲಿ ಪೂತದೇಹನಾದ ಪುರಾತನನಾಗಿ, ದ್ವಾಪರದಲ್ಲಿಯೂ ಹಾಗೆಯೇ, ಕಲಿಯುಗದಲ್ಲಿ ‘ಕೃಷ್ಣ’ (ಶ್ಯಾಮ) ಸ್ವಭಾವವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿತನಾದ ಹರಿಯನ್ನು ನಾನು ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತೇನೆ।

Verse 19

ससर्ज यो वक्त्रत एव विप्रान् भुजान्तरे क्षत्रमथोरुयुग्मे । विशः पदाग्रेषु तथैव शूद्रान् नमामि तं विश्वतनुं पुराणम् ॥ ३.१९ ॥

ಮುಖದಿಂದ ವಿಪ್ರರನ್ನು, ಭುಜಗಳ ಮಧ್ಯದಿಂದ ಕ್ಷತ್ರಿಯರನ್ನು, ಊರುಯುಗ್ಮದಿಂದ ವೈಶ್ಯರನ್ನು, ಪಾದಾಗ್ರದಿಂದ ಶೂದ್ರರನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ ಆ ಪುರಾತನ ವಿಶ್ವತನುವಿಗೆ ನಾನು ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತೇನೆ।

Verse 20

परात्परं पारगतं प्रमेयं युधाम्पतिं कार्यत एव कृष्णम्। गदासिचर्मण्यभृतोत्थपाणिं नमामि नारायणमप्रमेयम्॥ ३.२० ॥

ಪರಾತ್ಪರನಾಗಿ, ಮಿತಿಗಳನ್ನು ದಾಟಿ ಪಾರಗಾಮಿಯಾಗಿ, ಪ್ರಮೇಯನಾಗಿ ತಿಳಿಯಬಹುದಾದರೂ ಸ್ವರೂಪತಃ ಅಪ್ರಮೇಯನಾಗಿ, ಯುದ್ಧಗಳ ಅಧಿಪತಿಯಾಗಿ, ಕಾರ್ಯಪ್ರವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣರೂಪನಾಗಿ, ಎತ್ತಿದ ಕೈಗಳಲ್ಲಿ ಗದೆ, ಖಡ್ಗ ಮತ್ತು ಚರ್ಮಣಿ (ಢಾಲ) ಧರಿಸಿದ ನಾರಾಯಣನಿಗೆ ನಾನು ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತೇನೆ।

Verse 21

इति स्तुतो देववरः प्रसन्नो जगाद मां नीरदतुल्यघोषः । वरं वृणीष्वेत्यसकृत् ततोऽहं तस्यैव देहे लयमिष्टवान्श्च ॥ ३.२१ ॥

ಹೀಗೆ ಸ್ತುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ದೇವವರನು ಪ್ರಸನ್ನನಾಗಿ, ಮೇಘಗರ್ಜನೆಯಂತಿರುವ ಗಂಭೀರ ಧ್ವನಿಯಿಂದ ನನಗೆ ಪುನಃಪುನಃ ಹೇಳಿದನು—“ವರವನ್ನು ಬೇಡು.” ಆಗ ನಾನೂ ಅವನದೇ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಲಯ (ಆತ್ಮಲೀನತೆ) ಹೊಂದಲು ಇಚ್ಛಿಸಿದೆನು।

Verse 22

इति श्रुत्वा वचो मह्यं देवदेवः सनातनः । उवाच प्रकृतिं विप्र संसारस्वाक्षयामिमाम् ॥ ३.२२ ॥

ನನ್ನ ವಚನವನ್ನು ಕೇಳಿ ದೇವದೇವನಾದ ಸನಾತನನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ವಿಪ್ರ, ಸಂಸಾರದ ಅಕ್ಷಯ ಮೂಲಪ್ರಕೃತಿಯನ್ನು ನಾನು ನಿನಗೆ ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ।

Verse 23

ब्रह्मणो युगसहस्रं तत्ते तस्मात् समुद्भवः । भविता ते तथा नाम दास्यते संप्रयोजनम् ॥ ३.२३ ॥

ಬ್ರಹ್ಮನ ಕಾಲಮಾಪನ ಸಾವಿರ ಯುಗಗಳು; ಅದರಿಂದಲೇ ನಿನ್ನ ಉದ್ಭವ. ಹಾಗೆಯೇ ನಿನಗೆ ಒಂದು ನಾಮ ಉಂಟಾಗಿ, ಅದರ ಯೋಗ್ಯ ಪ್ರಯೋಜನವನ್ನು ನಿಯೋಜಿಸಲಾಗುವುದು।

Verse 24

नारं पानीयमित्युक्तं तं पितॄणां सदा भवान् । ददाति तेन ते नाम नारदेति भविष्यति ॥ ३.२४ ॥

‘ನಾರ’ ಎಂದರೆ ‘ಪಾನೀಯ ಜಲ’ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ನೀನು ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ಸದಾ ಜಲತರ್ಪಣ ನೀಡುವದರಿಂದ ನಿನ್ನ ನಾಮ ‘ನಾರದ’ ಆಗುವುದು।

Verse 25

एवमुक्त्वा गतो देवः सद्योऽदर्शनमुच्चकैः । अहं कलेवरं त्यक्त्वा कालेन तपसा तदा ॥ ३.२५ ॥

ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ ದೇವನು ತಕ್ಷಣವೇ ಮೇಲಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ದೃಷ್ಟಿಗೆ ಅತೀತನಾದನು. ಆಗ ನಾನು ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ದೇಹವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ, ಕಾಲಪ್ರವಾಹ ಮತ್ತು ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಮುಂದುವರಿದೆನು।

Verse 26

ब्रह्मणोऽङ्गे लयं प्राप्तस्तदुत्पत्तिं च पार्थिव । दिवसे तु पुनः सृष्टो दशभिस्तनयैः सह ॥ ३.२६ ॥

ಹೇ ಪಾರ್ಥಿವ, ಬ್ರಹ್ಮನ ಅಂಗದಲ್ಲಿ ಲಯವನ್ನು ಪಡೆದು ನಂತರ ಪುನರುತ್ಪತ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿ, (ಬ್ರಹ್ಮನ) ದಿನದಲ್ಲಿ ಅವನು ಹತ್ತು ಪುತ್ರರೊಂದಿಗೆ ಮತ್ತೆ ಸೃಷ್ಟಿಸಲ್ಪಟ್ಟನು।

Verse 27

दिनादिर्यो हि देवस्य ब्रह्मणोऽव्यक्तजन्मनः । स सृष्ट्यादिः समस्तानां देवादीनां न संशयः ॥ ३.२७ ॥

ಅವ್ಯಕ್ತದಿಂದ ಜನಿಸಿದ ದೇವ ಬ್ರಹ್ಮನ ‘ದಿನ’ದ ಆದಿ ಯಾರು ಎಂಬುದೋ, ಅವನೇ ದೇವಾದಿಗಳಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುವ ಸಮಸ್ತ ಜೀವಿಗಳ ಸೃಷ್ಟ್ಯಾದಿ—ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ।

Verse 28

सर्वस्य जगतः सृष्टिरेषैव प्रभुधर्मतः । एतन्मे प्राकृतं जन्म यन्मां पृच्छसि पार्थिव ॥ ३.२८ ॥

ಪ್ರಭುತ್ವಶಕ್ತಿಯ ಸ್ವಭಾವಧರ್ಮದಿಂದಲೇ ಇದು ಸಮಸ್ತ ಜಗತ್ತಿನ ಸೃಷ್ಟಿ. ಓ ಪಾರ್ಥಿವ! ನೀನು ನನ್ನನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಿರುವ ‘ಪ್ರಾಕೃತ’ (ಭೌತಿಕ) ಜನ್ಮ ಇದೇ.

Verse 29

तस्मान्नारायणं ध्यात्वा प्राप्तोऽस्मि परतो नृप । तस्मात् त्वमपि राजेन्द्र भव विष्णुपरायणः ॥ ३.२९ ॥

ಆದ್ದರಿಂದ, ಓ ನೃಪ! ನಾರಾಯಣನ ಧ್ಯಾನದಿಂದ ನಾನು ಪರಮಪದವನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದೇನೆ. ಹೀಗಾಗಿ, ಓ ರಾಜೇಂದ್ರ! ನೀನೂ ವಿಷ್ಣುಪರಾಯಣನಾಗಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಭಕ್ತನಾಗು।