Sukta 3
Sukta 7.3
Vasiṣṭha
Agni
Triṣṭubh
अस्य सूक्तस्य वसिष्ठऋषिः अग्निं परमं दूतं यज्ञस्य पुरोहितशक्तिं च आह्वयति—यो मर्त्येषु सुदृढं प्रतिष्ठितोऽपि ऋतं वहति। स तेजसा दीप्त्या सूर्यवत् गर्जितप्रभया च स्तूयते, तथा च गायकानां तेषां समुदायस्य च समृद्धिं सुस्चेतसः/क्रतुम् (शुद्धां प्रज्ञां) दीर्घकालिकं कल्याणं च प्रज्वालयितुं प्रार्थ्यते।
Mantras
Mantra 1
अग्निं वो देवमग्निभिः सजोषा यजिष्ठं दूतमध्वरे कृणुध्वम् । यो मर्त्येषु निध्रुविॠतावा तपुर्मूर्धा घृतान्नः पावकः ॥
देवैरग्निभिः सजोषा युष्माभिरध्वरे यजिष्ठो दूतः अग्निर्देवः क्रियताम्। यो मर्त्येषु निध्रुवि प्रतिष्ठितः ऋतावा, तपुर्मूर्धा, घृतान्नः पावकः सः।
Mantra 2
प्रोथदश्वो न यवसेऽविष्यन्यदा महः संवरणाद्व्यस्थात् । आदस्य वातो अनु वाति शोचिरध स्म ते व्रजनं कृष्णमस्ति ॥
यदा स महानः संवरणाद् व्यस्थात्, तदा यवसेऽविष्यन् अश्व इव प्रोथत्। अथास्य शोचिरनु वातो वाति; तस्मात् ते व्रजनं कृष्णं भवति—यत्राग्निर्गतः, तत्र तमो दग्धं पथचिह्नं भवति।
Mantra 3
उद्यस्य ते नवजातस्य वृष्णोऽग्ने चरन्त्यजरा इधानाः । अच्छा द्यामरुषो धूम एति सं दूतो अग्न ईयसे हि देवान् ॥
उद्यस्य ते नवजातस्य वृष्णोऽग्ने, अजराः इधानाः चरन्ति प्रसर्पन्ति। अरुषो धूमो द्याम् अच्छैति; दूतः सन् अग्ने, त्वं हि देवान् प्रति ईयसे, लोकान् सं योजयन्।
Mantra 4
वि यस्य ते पृथिव्यां पाजो अश्रेत्तृषु यदन्ना समवृक्त जम्भैः । सेनेव सृष्टा प्रसितिष्ट एति यवं न दस्म जुह्वा विवेक्षि ॥
पृथिव्यां तव पाजो बलं विस्तीर्णम्; यदा त्वं तृषु स्थलेषु स्थितान्यन्नानि जम्भैः शुद्धीकृत्य समवृक्तवान्। तव प्रसितिः सेनेव सृष्टा अग्रेति। हे दस्म, जुह्वा यवं विवेक्षि—यदाहवनीये ग्राह्यं तद्विविच्य पृथक्करोषि।
Mantra 5
तमिद्दोषा तमुषसि यविष्ठमग्निमत्यं न मर्जयन्त नरः । निशिशाना अतिथिमस्य योनौ दीदाय शोचिराहुतस्य वृष्णः ॥
तमिद् दोषा तमुषसि यविष्ठम् अग्निम्—अत्यं न—नराः मर्जयन्ति। निशिशानाः अतिथिमस्य योनौ, आहुतस्य वृष्णः शोचिः दीदाय।
Mantra 6
सुसंदृक्ते स्वनीक प्रतीकं वि यद्रुक्मो न रोचस उपाके । दिवो न ते तन्यतुरेति शुष्मश्चित्रो न सूरः प्रति चक्षि भानुम् ॥
सुसंदृक्ते स्वनीकं तव प्रतीकम्; उपाके रुक्मो न रोचसः वि भासि। दिवो न ते तन्यतुरेति शुष्मः; चित्रो न सूरः प्रति चक्षि भानुम्।
Mantra 7
यथा वः स्वाहाग्नये दाशेम परीळाभिर्घृतवद्भिश्च हव्यैः । तेभिर्नो अग्ने अमितैर्महोभिः शतं पूर्भिरायसीभिर्नि पाहि ॥
यथा वः स्वाहाग्नये दाशेम परीळाभिर्घृतवद्भिश्च हव्यैः । तेभिर्नो अग्नेऽमितैर्महोभिः शतं पूर्भिरायसीभिर्नि पाहि ॥
Mantra 8
या वा ते सन्ति दाशुषे अधृष्टा गिरो वा याभिर्नृवतीरुरुष्याः । ताभिर्नः सूनो सहसो नि पाहि स्मत्सूरीञ्जरितॄञ्जातवेदः ॥
या वा ते सन्ति दाशुषेऽधृष्टा गिरो वा याभिर्नृवतीरुरुष्याः । ताभिर्नः सूनो सहसो नि पाहि स्मत्सूरीञ्जरितॄञ्जातवेदः ॥
Mantra 9
निर्यत्पूतेव स्वधितिः शुचिर्गात्स्वया कृपा तन्वा रोचमानः । आ यो मात्रोरुशेन्यो जनिष्ट देवयज्याय सुक्रतुः पावकः ॥
निर्यत्पूतेव स्वधितिः शुचिर्गात्स्वया कृपा तन्वा रोचमानः । आ यो मात्रोरुशेन्यो जनिष्ट देवयज्याय सुक्रतुः पावकः ॥
Mantra 10
एता नो अग्ने सौभगा दिदीह्यपि क्रतुं सुचेतसं वतेम । विश्वा स्तोतृभ्यो गृणते च सन्तु यूयं पात स्वस्तिभिः सदा नः ॥
हे अग्ने, एतानि नः सौभाग्यानि दिदीह्य्; अपि च सुचेतसं क्रतुं वयं वतेम। विश्वानि स्तोतृभ्यो गृणते च सन्तु; यूयं नः सदा स्वस्तिभिः पात।
Frequently Asked Questions
Agni is praised—the sacred Fire who serves as the messenger between humans and the gods and purifies the sacrifice.
The hymn asks Agni to blaze forth prosperity (saubhāgya), grant a clear and luminous will/intelligence (kratu), and protect the community with lasting well-being (svasti).
These images describe Agni’s visible and cosmic power: golden radiance (beauty and purity), thunder-like force (divine energy), and sun-like illumination (making truth and right action seen).
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.