
Sukta 6.71
Bharadvāja (Bārhaspatya)
Savitṛ (Savitar)
Triṣṭubh
ಆರು ಋಚಿಗಳ ಈ ಸೂಕ್ತವು ದಿವ್ಯ ಪ್ರೇರಕನಾದ ಸವಿತೃನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸುತ್ತದೆ. ಅವನು ಉದಯಿಸಿ ತನ್ನ ಸುವರ್ಣ ಭುಜಗಳನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿ, ಲೋಕಲೋಕಾಂತರಗಳಲ್ಲಿ ಋತವೆಂಬ ವಿಶ್ವಕ್ರಮವನ್ನು ಚಲನೆಯಲ್ಲಿಡುತ್ತಾನೆ. ಯಜ್ಞವನ್ನು ಅಭಿಷೇಕಿಸಿ ಶಕ್ತಿಮಂತಗೊಳಿಸಲೆಂದು, ದಾನಶೀಲ ಆರಾಧಕನಿಗೆ ಸಮೃದ್ಧಿಯನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸಲೆಂದು, ಮತ್ತು ಪ್ರೇರಿತ ಚಿಂತನೆ ಹಾಗೂ ಸನ್ಮನಸ್ಸಿನ ಮೂಲಕ ದಿನದಿಂದ ದಿನಕ್ಕೆ “ಇಷ್ಟವಾದುದನ್ನು” ನೀಡಲೆಂದು ಅವನನ್ನು ಬೇಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
Mantra 1
उदु ष्य देवः सविता हिरण्यया बाहू अयंस्त सवनाय सुक्रतुः । घृतेन पाणी अभि प्रुष्णुते मखो युवा सुदक्षो रजसो विधर्मणि ॥
ಉದು ಷ್ಯ ದೇವಃ ಸವಿತಾ—ಹಿರಣ್ಯ ಬಾಹುಗಳಿಂದ—ಸವನಾಯ ತನ್ನ ಭುಜಗಳನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿದನು, ಸುಕ್ರತು. ಘೃತದಿಂದ ತನ್ನ ಪಾಣಿಗಳನ್ನು ತೇವಗೊಳಿಸುತ್ತಾನೆ; ಮಖದಲ್ಲಿ ಯುವ, ಸುದಕ್ಷ, ರಜಸೋ ವಿಶಾಲ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವಿಧರ್ಮಣಿ—ಧರ್ಮವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತಾನೆ.
Mantra 2
देवस्य वयं सवितुः सवीमनि श्रेष्ठे स्याम वसुनश्च दावने । यो विश्वस्य द्विपदो यश्चतुष्पदो निवेशने प्रसवे चासि भूमनः ॥
ದೇವ ಸವಿತೃನ ಪ್ರೇರಣೆಯಲ್ಲಿ—ಅವನ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪ್ರೇರಣೆಯಲ್ಲಿ—ನಾವು ಸ್ಥಿತರಾಗಿರಲಿ; ಅವನ ವಸುಗಳ ದಾನದಲ್ಲಿ ಪಾಲುಗಾರರಾಗಿರಲಿ. ಏಕೆಂದರೆ ನೀನೇ ಮಹಾನ್—ಎರಡು ಕಾಲುಳ್ಳವರೂ ನಾಲ್ಕು ಕಾಲುಳ್ಳವರೂ ಆದ ಸಮಸ್ತ ಜೀವಿಗಳ ನಿವಾಸ-ಸ್ಥಾಪನದಲ್ಲಿಯೂ ಪ್ರಸವ/ಪ್ರೇರಣೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಅಧಿಪತಿ.
Mantra 3
अदब्धेभिः सवितः पायुभिष्ट्वं शिवेभिरद्य परि पाहि नो गयम् । हिरण्यजिह्वः सुविताय नव्यसे रक्षा माकिर्नो अघशंस ईशत ॥
ಹೇ ಸವಿತಃ, ಅಡಬ್ಧ (ಅವಿಫಲ) ಪಾಯುಗಳು ಮತ್ತು ಶಿವ (ಕಲ್ಯಾಣಕರ) ರಕ್ಷಣೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಇಂದು ನಮ್ಮ ಗಯ (ಜೀವಬಲ/ಪ್ರಾಣಶಕ್ತಿ) ಯನ್ನು ಸುತ್ತುವರಿದು ಕಾಪಾಡು. ಹೇ ಹಿರಣ್ಯಜಿಹ್ವ (ಸುವರ್ಣ-ಜಿಹ್ವೆಯವನೇ), ನವ್ಯವಾದ ಸುವಿತ (ಪ್ರಕಾಶಮಯ ಕಲ್ಯಾಣ)ಕ್ಕಾಗಿ ನಮ್ಮನ್ನು ರಕ್ಷಿಸು; ಯಾವ ಅಘಶಂಸ (ದುಷ್ಟಾಶಯಿ/ಅಪಶಕುನವಾಣಿ) ಯೂ ನಮ್ಮ ಮೇಲೆ ಅಧಿಪತ್ಯ ಪಡೆಯದಿರಲಿ.
Mantra 4
उदु ष्य देवः सविता दमूना हिरण्यपाणिः प्रतिदोषमस्थात् । अयोहनुर्यजतो मन्द्रजिह्व आ दाशुषे सुवति भूरि वामम् ॥
ಏಳುತ್ತಾನೆ ಆ ದೇವ ಸವಿತಾ—ದಮೂನಾ (ಗೃಹನಿವಾಸಿ); ಹಿರಣ್ಯಪಾಣಿ (ಸುವರ್ಣ-ಹಸ್ತ) ಪ್ರತಿದೋಷಂ (ಪ್ರತಿ ಸಂಧ್ಯೆಯಲ್ಲಿ) ನಿಂತಿರುತ್ತಾನೆ. ಅಯೋಹನು (ಇರಿಯ ದವಡೆಯವನು), ಯಜತ (ಪೂಜ್ಯ), ಮಂದ್ರಜಿಹ್ವ (ಮಧುರ/ಆನಂದಮಯ ಜಿಹ್ವೆಯವನು)—ದಾಶುಷೆ (ದಾನಿಗ) ಗೆ ಭೂರಿ ವಾಮ (ಪ್ರಚುರ ಕಲ್ಯಾಣ)ವನ್ನು ಪ್ರೇರೇಪಿಸುತ್ತಾನೆ.
Mantra 5
उदू अयाँ उपवक्तेव बाहू हिरण्यया सविता सुप्रतीका । दिवो रोहांस्यरुहत्पृथिव्या अरीरमत्पतयत्कच्चिदभ्वम् ॥
ಮೇಲಕ್ಕೆ ಅವನು ತನ್ನ ಬಾಹುಗಳನ್ನು ಚಾಚಿದ್ದಾನೆ—ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಪ್ರೇರಿಸಿ ದಾರಿ ತೋರಿಸುವವನಂತೆ; ಸುವರ್ಣಮಯ ರೂಪಶಕ್ತಿಯುಳ್ಳ, ಶುಭ ಪ್ರತಿರೂಪವಿರುವ ಸವಿತೃ. ಪೃಥಿವಿಯ ವಿಶಾಲತೆಯಿಂದ ದ್ಯೌದ ಆರೋಹಣಗಳನ್ನು ಏರುತ್ತಾನೆ; ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಯಥೋಚಿತ ಚಲನೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ಅಪ್ರಮಿತ ಅಜ್ಞಾತದಲ್ಲಿಯೂ ಹಾರಾಡುತ್ತಾನೆ.
Mantra 6
वाममद्य सवितर्वाममु श्वो दिवेदिवे वाममस्मभ्यं सावीः । वामस्य हि क्षयस्य देव भूरेरया धिया वामभाजः स्याम ॥
ಹೇ ಸವಿತೃ, ಇಂದು ನಮಗೆ ವಾಮ (ಇಷ್ಟಕರ ಕಲ್ಯಾಣ)ವನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸು; ನಾಳೆಯೂ ವಾಮವನ್ನು; ದಿನೇದಿನೇ ನಮ್ಮಿಗಾಗಿ ವಾಮವನ್ನು ಪ್ರೇರೇಪಿಸು. ಏಕೆಂದರೆ, ಹೇ ದೇವ, ಆ ಸಮೃದ್ಧ ಆನಂದ-ನಿವಾಸದಿಂದ—ಈ ಧೀ (ಚಿಂತನೆ-ಇಚ್ಛಾಶಕ್ತಿ)ಯ ಮೂಲಕ ನಾವು ವಾಮದ ಪಾಲುದಾರರಾಗಲಿ.
Savitṛ is the divine “Impeller” who sets things in motion—sun’s course, life’s activity, and the sacrifice. The hymn describes him with golden arms and hands that consecrate and energize the rite.
It repeatedly asks for vāmá—“the desirable good”: prosperity, well-being, and a secure share in Savitṛ’s abundant dwelling of delight, today and every day.
They are transition points when Savitṛ is invoked as the power that ‘turns on’ right movement and right order. The hymn explicitly places him at dusk and also portrays his rising, making it suitable for liminal ritual moments.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.