
Sukta 10.52
Agni/Hotṛ persona (self-reflective hymn on becoming Hotṛ)
Viśve Devāḥ (All-Gods), with Agni as ritual agent implied
Trishtubh (probable; requires metrical verification)
ಈ ಚಿಕ್ಕ ಸೂಕ್ತವು ಆತ್ಮಪರಿಶೀಲನೆಯ ಹೋತ್ರ-ದೀಕ್ಷಾ ಕಥನವಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಅಗ್ನಿ (ಯಾಜಕಸ್ವರವಾಗಿ) ವಿಶ್ವೇ ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ, ಸರಿಯಾದ ಯಜ್ಞಮಾರ್ಗ, ತನ್ನಿಗೆ ಸಲ್ಲಬೇಕಾದ ಯೋಗ್ಯ ಪಾಲು, ಮತ್ತು ಹವಿಯನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಹೇಗೆ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ಬೋಧಿಸಬೇಕೆಂದು ಕೇಳುತ್ತಾನೆ. ದೇವತೆಗಳು ಅವನನ್ನು ಹವ್ಯವಾಹನಾಗಿ—ಅಡಚಣೆಗಳನ್ನು ದಾಟಿ, ಕ್ರಮಬದ್ಧ ಪ್ರಮಾಣಗಳಿಂದ ಯಜ್ಞವನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ರೂಪಿಸಬಲ್ಲವನಾಗಿ—ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತಾರೆ; ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಹರಡಿದ ಬರ್ಹಿಷಿನ ಮೇಲೆ ಅವನನ್ನು ಹೋತ್ರನಾಗಿ ಆಸೀನಗೊಳಿಸುತ್ತಾರೆ.
Mantra 1
विश्वे देवाः शास्तन मा यथेह होता वृतो मनवै यन्निषद्य । प्र मे ब्रूत भागधेयं यथा वो येन पथा हव्यमा वो वहानि ॥
ಹೇ ವಿಶ್ವೇ ದೇವಾಃ, ನನಗೆ ಹೀಗೆ ಶಾಸನ/ಉಪದೇಶ ಕೊಡಿ: ಇಲ್ಲಿ—ನಾನು ಮನುಷ್ಯನಿಗಾಗಿ ವೃತನಾದ ಹೋತಾ ಆಗಿ ಕುಳಿತುಕೊಂಡಾಗ—ನಾನು ತಿಳಿಯುವಂತೆ. ನನ್ನ ಭಾಗಧೇಯವನ್ನು ನಿಮಗೆ ಯಥಾವತ್ತಾಗಿ ತಿಳಿಸಿ; ಮತ್ತು ಯಾವ ಪಥದಿಂದ ನಾನು ನಿಮ್ಮ ಹವ್ಯವನ್ನು ನಿಮ್ಮ ಬಳಿಗೆ ವಹಿಸಬಲ್ಲೆನೋ—ಯಜ್ಞದ ಸತ್ಯ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಹೇಳಿರಿ.
Mantra 2
अहं होता न्यसीदं यजीयान्विश्वे देवा मरुतो मा जुनन्ति । अहरहरश्विनाध्वर्यवं वां ब्रह्मा समिद्भवति साहुतिर्वाम् ॥
ನಾನು, ಹೋತಾ, ಇಲ್ಲಿ ಕುಳಿತಿದ್ದೇನೆ—ಯಜ್ಞಕ್ಕೆ ಇನ್ನೂ ಯೋಗ್ಯನಾಗಿ; ವಿಶ್ವೇ ದೇವರುಗಳು ಮತ್ತು ಮರುತರು ನನ್ನನ್ನು ಪ್ರೇರೇಪಿಸುತ್ತಾರೆ. ಹೇ ಅಶ್ವಿನರೇ, ದಿನದಿಂದ ದಿನಕ್ಕೆ ನಿಮ್ಮ ಅಧ್ವರ್ಯುಕರ್ಮ ಬ್ರಹ್ಮದಲ್ಲಿ ಸಮಿಧ್ (ಇಂಧನ)ವಾಗುತ್ತದೆ; ಮತ್ತು ಆ ಸಮಿಧ್ವೇ ನಿಮ್ಮ ಸತ್ಯ ಆಹುತಿ ಆಗುತ್ತದೆ.
Mantra 3
अयं यो होता किरु स यमस्य कमप्यूहे यत्समञ्जन्ति देवाः । अहरहर्जायते मासिमास्यथा देवा दधिरे हव्यवाहम् ॥
ಈ ಹೋತಾ—ಅವನು ಯಾರು? ನಾನು ಯಮನ ರಹಸ್ಯವನ್ನೂ ಚಿಂತಿಸುತ್ತೇನೆ; ಏಕೆಂದರೆ ದೇವರುಗಳು ಅವನಿಗೆ ಅಭಿಷೇಕ ಮಾಡಿ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ದಿನದಿಂದ ದಿನಕ್ಕೆ ಅವನು ಜನಿಸುತ್ತಾನೆ, ತಿಂಗಳಿಂದ ತಿಂಗಳಿಗೆ; ಹೀಗೆ ದೇವರುಗಳು ಹವ್ಯವಾಹ (ಆಹುತಿ-ವಾಹಕ)ನನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು—ರೂಪದಲ್ಲಿ ಸದಾ ಹೊಸದು, ತತ್ತ್ವದಲ್ಲಿ ಒಂದೇ.
Mantra 4
मां देवा दधिरे हव्यवाहमपम्लुक्तं बहु कृच्छ्रा चरन्तम् । अग्निर्विद्वान्यज्ञं नः कल्पयाति पञ्चयामं त्रिवृतं सप्ततन्तुम् ॥
ದೇವರುಗಳು ನನ್ನನ್ನು ಹವ್ಯವಾಹ (ಆಹುತಿ-ವಾಹಕ)ನಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು—ಅಚಲ, ಅನೇಕ ಕಠಿಣತೆಗಳೊಳಗೆ ಸಂಚರಿಸುವವನಾಗಿ. ಅಗ್ನಿ, ವಿದ್ಯಾವಂತನು, ನಮ್ಮಿಗಾಗಿ ಯಜ್ಞವನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತಾನೆ: ಪಂಚಯಾಮ (ಐದು ಚಲನೆಗಳಿರುವುದು), ತ್ರಿವೃತ (ಮೂರುಮಟ್ಟದ ವಣಾಟ), ಸಪ್ತತಂತು (ಏಳು ತಂತುಗಳಿರುವುದು)—ಚೇತನೆಯ ಕ್ರಮಬದ್ಧ ಕರ್ಮ.
Mantra 5
आ वो यक्ष्यमृतत्वं सुवीरं यथा वो देवा वरिवः कराणि । आ बाह्वोर्वज्रमिन्द्रस्य धेयामथेमा विश्वाः पृतना जयाति ॥
ಓ ದೇವರೇ, ಅಮೃತತ್ವಕ್ಕೂ ಸುವೀರ್ಯಕ್ಕೂ (ವೀರಬಲಕ್ಕೂ) ನಿಮಗೆ ನಾನು ಯಜ್ಞ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ; ನಿಮ್ಮಿಗಾಗಿ ನನ್ನೊಳಗೆ ವಿಶಾಲ ಅವಕಾಶವನ್ನು (ವರಿವಃ) ನಾನು ಮಾಡಲಿ. ನನ್ನ ಬಾಹುಗಳಲ್ಲಿ ಇಂದ್ರನ ವಜ್ರಶಕ್ತಿಯನ್ನು ನಾನು ಧರಿಸಲಿ; ಆಗ ಈ ಎಲ್ಲ ಪೃತನೆಗಳು—ಬೆಳಕು ಪ್ರತಿರೋಧಕ ಅಂಧಕಾರವನ್ನು ಜಯಿಸಬೇಕಾದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸಂಘರ್ಷ—ಜಯವಾಗಲಿ.
Mantra 6
त्रीणि शता त्री सहस्राण्यग्निं त्रिंशच्च देवा नव चासपर्यन् । औक्षन्घृतैरस्तृणन्बर्हिरस्मा आदिद्धोतारं न्यसादयन्त ॥
ಮೂರು ನೂರು, ಮೂರು ಸಾವಿರ, ಮತ್ತು ಮೂವತ್ತು ಹಾಗೂ ಒಂಬತ್ತು—ದೇವರುಗಳು ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಸೇವಿಸಿದರು. ಅವರು ಘೃತದಿಂದ ಅವನಿಗೆ ಅಭಿಷೇಕ ಮಾಡಿದರು, ಅವನಿಗಾಗಿ ಬರ್ಹಿಸ್ (ಪವಿತ್ರ ಆಸನ) ಹಾಸಿದರು; ನಂತರ ನಿಜಕ್ಕೂ ಹೋತೃನನ್ನು ಕುಳ್ಳಿರಿಸಿದರು—ಕರ್ಮಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಯಜ್ಞಾಗ್ನಿಯನ್ನು ದೃಢವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು.
It is about Agni, speaking like a priest, asking the All-Gods to teach him the correct way to perform the sacrifice and then being established as the Hotṛ who carries offerings to the gods.
Because the hymn treats the sacrifice as something governed by the whole divine order; the “All-Gods” represent the complete set of powers that authorize and perfect the rite, with Agni acting as their ritual agent.
It describes the yajña as an ordered structure with multiple coordinated layers and continuities—ritual measures on the surface, and a deeper idea that the sacrifice must be properly arranged to work effectively.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.