
Sukta 10.129
Prajāpati Parameṣṭhin (traditionally ascribed for RV 10.129, Nā́sadīya)
Bhāva/Abhāva and the One (tad ekam) as the implicit absolute; not a single anthropomorphic devatā
Triṣṭubh
ನಾಸದೀಯ ಸೂಕ್ತವು ಆದಿಗಳ ರಹಸ್ಯವನ್ನು ಚಿಂತಿಸುತ್ತದೆ; ಅಸ್ತಿತ್ವವೂ ಅನಸ್ತಿತ್ವವೂ “ಇರುವುದಕ್ಕಿಂತ ಮುಂಚೆ” ಏನಿತ್ತು ಎಂಬುದರ ಕುರಿತು ಸುಲಭ ನಿಶ್ಚಿತತೆಯನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸುತ್ತದೆ. ಅದು ವಿಭೇದರಹಿತವಾದ ಆವರಣದಿಂದ ಮನಸ್ಸಿನ ಮತ್ತು ಇಚ್ಛೆಯ ಮೊದಲ ಕಂಪನಗಳತ್ತ ಸಾಗುವ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಚಲನೆಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತಾ, ತಿಳಿವಿನ ಮಿತಿಗಳನ್ನು ಮರುಮರು ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಸ್ತೋತ್ರದ ಉದ್ದೇಶವು ಸೃಷ್ಟಿಕಥೆಯನ್ನು ದೋಗ್ಮಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಹೇಳುವುದಲ್ಲ; ಪರಮ (ತದೇಕಂ) ಎದುರು ಆಶ್ಚರ್ಯ, ವಿಚಾರಣೆ, ಮತ್ತು ಭಕ್ತಿಭರಿತ ಅಜ್ಞಾತವಾದವನ್ನು ಪವಿತ್ರಗೊಳಿಸುವುದೇ.
Mantra 1
नासदासीन्नो सदासीत्तदानीं नासीद्रजो नो व्योमा परो यत् । किमावरीवः कुह कस्य शर्मन्नम्भः किमासीद्गहनं गभीरम् ॥
ಆಗ ನ ಅಸತ್ ಇತ್ತು, ನ ಸತ್ ಇತ್ತು; ಆಗ ನ ರಜಃ (ಮಧ್ಯಲೋಕ/ಅಂತರಿಕ್ಷ) ಇತ್ತು, ನ ಪರದ ವ್ಯೋಮ (ಆಕಾಶ) ಇತ್ತು. ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಏನು ಮುಚ್ಚಿತ್ತು—ಎಲ್ಲಿ, ಮತ್ತು ಯಾರ ಶರ್ಮನ್ (ಆಶ್ರಯ)ದಲ್ಲಿ? ಅಂಭಃ (ಜಲ)ವೇ ಇತ್ತೇ—ಘನ, ಗುಪ್ತ, ಗಹನ-ಗಂಭೀರ?
Mantra 2
न मृत्युरासीदमृतं न तर्हि न रात्र्या अह्न आसीत्प्रकेतः । आनीदवातं स्वधया तदेकं तस्माद्धान्यन्न परः किं चनास ॥
ಆಗ ನ ಮೃತ್ಯು ಇತ್ತು, ನ ಅಮೃತತ್ವ; ರಾತ್ರಿಯೂ ಅಲ್ಲ, ಅಹ್ನ (ದಿನ)ದ ಪ್ರಕೆತ (ಗುರುತು)ವೂ ಪ್ರಕಟವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ತದೇಕಂ ಸ್ವಧಯಾ (ಸ್ವಶಕ್ತಿಯಿಂದ) ಅವಾತಂ (ವಾಯುವಿಲ್ಲದೆ) ಆನೀದತ್—ಉಸಿರಿಲ್ಲದೆ ಉಸಿರಾಡಿತು; ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೊರತು ಇನ್ನೇನೂ ಇರಲಿಲ್ಲ.
Mantra 3
तम आसीत्तमसा गूळ्हमग्रेऽप्रकेतं सलिलं सर्वमा इदम् । तुच्छ्येनाभ्वपिहितं यदासीत्तपसस्तन्महिनाजायतैकम् ॥
ಆದಿಯಲ್ಲಿ ತಮಸ್ (ಕತ್ತಲೆ) ತಮಸದಿಂದಲೇ ಗುಢವಾಗಿತ್ತು; ಈ ಸರ್ವ ಇಡಂ ಅಪ್ರಕೆತ (ಲಕ್ಷಣರಹಿತ) ಸಲಿಲ (ಜಲ-ಸಮುದ್ರ)ವಾಗಿತ್ತು. ತುಚ್ಛ್ಯ (ಶೂನ್ಯ) ಮತ್ತು ಅಭ್ವ (ಅಗ್ರಾಹ್ಯ)ದಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿದ್ದುದೇ—ತಪಸ್ (ಅಂತರ್ತೇಜಸ್ಸು)ದ ಮಹಿಮೆಯಿಂದ ಆ ಏಕವು ಜನಿಸಿತು.
Mantra 4
कामस्तदग्रे समवर्तताधि मनसो रेतः प्रथमं यदासीत् । सतो बन्धुमसति निरविन्दन्हृदि प्रतीष्या कवयो मनीषा ॥
ಆದಿಯಲ್ಲಿ ಅದರಲ್ಲಿ ಕಾಮ (ಇಚ್ಛೆ) ಉದಯವಾಯಿತು—ಮನಸ್ಸಿನ ಮೊದಲ ಬೀಜ, ರೇತಃ. ಕವಿಗಳಾದ ಋಷಿಗಳು ಮಣೀಷಾ (ಅಂತರ್ದೃಷ್ಟಿ)ಯಿಂದ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಹುಡುಕುತ್ತ ಅಸತಿಯಲ್ಲಿ ಸತದ ಬಂಧು (ಬಂಧ/ಸಂಬಂಧ)ವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದರು.
Mantra 5
तिरश्चीनो विततो रश्मिरेषामधः स्विदासी३दुपरि स्विदासी३त् । रेतोधा आसन्महिमान आसन्त्स्वधा अवस्तात्प्रयतिः परस्तात् ॥
ಅವರ ರಶ್ಮಿ ತಿರಶ್ಚೀನ—ಅಡ್ಡವಾಗಿ ವಿಸ್ತರಿಸಿತ್ತು; ಅದು ಕೆಳಗಿತ್ತೋ, ಮೇಲಗಿತ್ತೋ? ರೇತೋಧಾ (ಬೀಜಧಾರಕರು) ಇದ್ದರು, ಮಹಿಮಾನ (ಮಹಾಶಕ್ತಿಗಳು) ಕೂಡ ಇದ್ದವು; ಸ್ವಧಾ ಕೆಳಗಿತ್ತು, ಮತ್ತು ಪ್ರಯತಿ (ಮುಂದೆ ತಳ್ಳುವ ಪ್ರೇರಣೆ) ಪರದಲ್ಲಿತ್ತು.
Mantra 6
को अद्धा वेद क इह प्र वोचत्कुत आजाता कुत इयं विसृष्टिः । अर्वाग्देवा अस्य विसर्जनेनाथा को वेद यत आबभूव ॥
ಯಾರು ನಿಜವಾಗಿ ತಿಳಿದಿದ್ದಾರೆ? ಮತ್ತು ಇಲ್ಲಿ ಯಾರು ಹೇಳಬಲ್ಲರು—ಅದು ಎಲ್ಲಿಂದ ಜನಿಸಿತು, ಈ ವಿಸೃಷ್ಟಿ (ವಿಸ್ತರಣೆ/ಸೃಷ್ಟಿಪ್ರವಾಹ) ಎಲ್ಲಿಂದ ಬಂತು? ದೇವರೂ ಈ ಸೃಷ್ಟಿಯ ನಂತರದವರೇ; ಹಾಗಾದರೆ ಅದು ಮೊದಲಾಗಿ ಎಲ್ಲಿಂದ ಉದಯವಾಯಿತೆಂದು ಯಾರು ತಿಳಿಯರು?
Mantra 7
इयं विसृष्टिर्यत आबभूव यदि वा दधे यदि वा न । यो अस्याध्यक्षः परमे व्योमन्त्सो अङ्ग वेद यदि वा न वेद ॥
ಈ ಸೃಷ್ಟಿ—ಎಲ್ಲಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿತೋ—ಅದು ಧಾರಿತವಾಯಿತೋ ಅಥವಾ ಧಾರಿತವಾಗಲಿಲ್ಲವೋ: ಇದರ ಅಧ್ಯಕ್ಷನು ಪರಮ ವ್ಯೋಮದಲ್ಲಿ ಇರುವನು; ಅವನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ತಿಳಿದಿರುವನು… ಅಥವಾ ಬಹುಶಃ ಅವನಿಗೂ ತಿಳಿಯದಿರಬಹುದು.
It is a philosophical hymn on the mystery of creation. It questions what existed before the cosmos and points to “tad ekam,” the One beyond being and non-being.
The verse highlights humility about ultimate origins. It suggests that creation’s beginning may be beyond ordinary knowledge and even beyond any describable ‘overseer’.
Kāma is not merely desire in a worldly sense; it indicates the first impulse or intention—the earliest stir of mind that allows differentiation and manifestation to begin.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.