Sukta 129

Mantra 1

नासदासीन्नो सदासीत्तदानीं नासीद्रजो नो व्योमा परो यत् । किमावरीवः कुह कस्य शर्मन्नम्भः किमासीद्गहनं गभीरम् ॥

तेव्हा न असत् होते, न सत्; त्या वेळी न अंतरिक्ष होते, न त्यापलीकडचे दूरचे स्वर्ग. सर्वांवर आच्छादन करणारे काय—कुठे, आणि कोणाच्या आश्रयात? ते अंभस्—घन, गूढ व गहन—महाजलप्रलय होते काय?

Mantra 2

न मृत्युरासीदमृतं न तर्हि न रात्र्या अह्न आसीत्प्रकेतः । आनीदवातं स्वधया तदेकं तस्माद्धान्यन्न परः किं चनास ॥

तेव्हा न मृत्यू होता, न अमृतत्व; रात्र-दिवस यांचा कोणताही प्रकट संकेत नव्हता. ते एक—स्वधया—श्वासाविना जणू श्वास घेत होते; त्यापलीकडे काहीच नव्हते.

Mantra 3

तम आसीत्तमसा गूळ्हमग्रेऽप्रकेतं सलिलं सर्वमा इदम् । तुच्छ्येनाभ्वपिहितं यदासीत्तपसस्तन्महिनाजायतैकम् ॥

आदि काळी तमसाला तमसानेच झाकले होते; हे सर्व अ-प्रकेत, निराकार सलिल-समुद्र होते. जे शून्य व अगोचराने आच्छादित होते—तपसाच्या महिम्याने—ते एक उत्पन्न झाले.

Mantra 4

कामस्तदग्रे समवर्तताधि मनसो रेतः प्रथमं यदासीत् । सतो बन्धुमसति निरविन्दन्हृदि प्रतीष्या कवयो मनीषा ॥

त्या (तत्)च्या आदिमध्ये काम (इच्छा) उत्पन्न झाला—मनाचा प्रथम बीज, तेच रेतः। कवींनी मनीषेने, हृदयात प्रतिष्या (अंतर्मुख शोध घेत), असतामध्ये सताचा बंधु (संबंध) शोधून काढला.

Mantra 5

तिरश्चीनो विततो रश्मिरेषामधः स्विदासी३दुपरि स्विदासी३त् । रेतोधा आसन्महिमान आसन्त्स्वधा अवस्तात्प्रयतिः परस्तात् ॥

यांची रश्मी तिरश्चीन (आडवी) पसरली होती—ती खाली होती की वर होती? रेतोधा (बीज-धारक) होते, महिमान (महाशक्ती) होत्या; स्वधा खाली होती, आणि प्रयति (पुढे ढकलणारी प्रेरणा) परे होती.

Mantra 6

को अद्धा वेद क इह प्र वोचत्कुत आजाता कुत इयं विसृष्टिः । अर्वाग्देवा अस्य विसर्जनेनाथा को वेद यत आबभूव ॥

खरेच कोण जाणतो? आणि इथे कोण सांगू शकेल—हे कुठून जन्मले, ही विसृष्टि कुठून आली? देवही या सर्जनानंतरचे आहेत; मग हे प्रथम कुठून उद्भवले, ते कोण जाणेल?

Mantra 7

इयं विसृष्टिर्यत आबभूव यदि वा दधे यदि वा न । यो अस्याध्यक्षः परमे व्योमन्त्सो अङ्ग वेद यदि वा न वेद ॥

ही सृष्टी—जिथून ती उद्भवली—ती धारण केली गेली का, की धारण केली गेली नाही? हिचा अध्यक्ष जो परम व्योमात आहे, तो निश्चय जाणतो—किंवा कदाचित तोही जाणत नाही.