Sarga 27

Verse 1

एवमुक्ता तु वैदेही प्रियार्हा प्रियवादिनी ।प्रणयादेव संक्रुद्धा भर्तारमिदमब्रवीत् ॥१॥

ಹೀಗೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟ ವೈದೇಹಿ—ಪ್ರಿಯತೆಗೆ ಯೋಗ್ಯಳೂ ಮಧುರವಾಣಿಯೂ—ಪ್ರಣಯದಿಂದಲೇ ಕ್ರುದ್ಧಳಾಗಿ, ತನ್ನ ಭರ್ತಾರನಿಗೆ ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದಳು.

Verse 2

किमिदं भाषसे राम वाक्यं लघुतया ध्रुवम् ।त्वया यदपहास्यं मे श्रुत्वा नरवरात्मज ॥२॥

ಹೇ ರಾಮ, ನೀನು ಇಂತಹ ವಚನವನ್ನು ಇಷ್ಟು ಲಘುವಾಗಿ, ನಿಶ್ಚಯದಿಂದ ಏಕೆ ಹೇಳುತ್ತೀ? ಹೇ ನರವರನ ಪುತ್ರ, ಇದೇ ಮಾತುಗಳನ್ನು ನಿನಗೆ ಹೇಳಿ ನೀನು ಕೇಳಿದರೆ, ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಅವು ನಿನಗೆ ಹಾಸ್ಯಾಸ್ಪದವೆನಿಸುತವೆ.

Verse 3

आर्यपुत्र पिता माता भ्राता पुत्रस्तथा स्नुषा ।स्वानि पुण्यानि भुञ्जानाः स्वं स्वं भाग्यमुपासते ॥३॥

ಆರ್ಯಪುತ್ರನೇ! ತಂದೆ, ತಾಯಿ, ಸಹೋದರ, ಪುತ್ರ ಮತ್ತು ಸೊಸೆ ಸಹ—ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಪುಣ್ಯಫಲವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿ, ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ವಿಧಿಯ ಭಾಗವನ್ನೇ ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.

Verse 4

भर्तुर्भाग्यं तु भार्यैका प्राप्नोति पुरुषर्षभ ।अतश्चैवाहमादिष्टा वने वस्तव्यमित्यपि ॥४॥

ಹೇ ಪುರುಷರ್ಷಭ! ಪತಿಯ ಭಾಗ್ಯದಲ್ಲಿ ಪತ್ನಿಯೇ ಏಕಮಾತ್ರ ಸಹಭಾಗಿನಿ; ಆದಕಾರಣ ನನಗೂ ವನದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಬೇಕೆಂದು ವಿಧಿಸಲಾಗಿದೆ—ನಿನ್ನ ಆಜ್ಞೆ ನನಗೂ ಬಾಧ್ಯವಾಗಿದೆ.

Verse 5

न पिता नात्मजो नात्मा न माता न सखीजनः ।इह प्रेत्य च नारीणां पतिरेको गतिस्सदा ॥५॥

ಸ್ತ್ರೀಯರಿಗೆ ತಂದೆಯೂ ಅಲ್ಲ, ಮಗನೂ ಅಲ್ಲ, ಸ್ವತಃ ಆತ್ಮವೂ ಅಲ್ಲ, ತಾಯಿಯೂ ಅಲ್ಲ, ಸಖೀಜನರೂ ಅಲ್ಲ—ಇಹಲೋಕದಲ್ಲಿಯೂ ಪರಲೋಕದಲ್ಲಿಯೂ ಸದಾ ಪತಿಯೇ ಏಕಮಾತ್ರ ಗತಿ ಹಾಗೂ ಆಶ್ರಯ.

Verse 6

यदि त्वं प्रस्थितो दुर्गं वनमद्यैव राघव ।अग्रतस्ते गमिष्यामि मृद्नन्ती कुशकण्टकान् ॥६॥

ಹೇ ರಾಘವ! ನೀನು ಇಂದುಲೇ ದುರ್ಗಮವಾದ ಕಠಿಣ ವನಕ್ಕೆ ಹೊರಟರೆ, ನಾನು ನಿನ್ನ ಮುಂದೆಯೇ ಹೋಗಿ ಕುಶಗಿಡಗಳನ್ನೂ ಮುಳ್ಳುಗಳನ್ನೂ ತುಳಿದು ದಾರಿ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ.

Verse 7

ईर्ष्यारोषौ बहिष्कृत्य भुक्तशेषमिवोदकम् ।नय मां वीर विस्रब्धः पापं मयि न विद्यते ॥७॥

ಕುಡಿದ ನಂತರ ಉಳಿದ ನೀರಿನಂತೆ ಈರ್ಷ್ಯೆಯನ್ನೂ ರೋಷವನ್ನೂ ತೊರೆದುಬಿಡು; ಹೇ ವೀರ! ನಿಶ್ಶಂಕವಾಗಿ ನನ್ನನ್ನು ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗು—ನನ್ನಲ್ಲಿ ಯಾವ ದೋಷವೂ ಇಲ್ಲ.

Verse 8

प्रासादाग्रैर्विमानैर्वा वैहायसगतेन वा ।सर्वावस्थागता भर्तुः पादच्छाया विशिष्यते ॥८॥

ಪ್ರಾಸಾದಗಳ ಶಿಖರಗಳ ಮೇಲಿರಲಿ, ವೈಭವಶಾಲಿ ವಿಮಾನಗಳಲ್ಲಿರಲಿ, ಆಕಾಶಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುತಿರಲಿ—ಎಲ್ಲಾ ಸ್ಥಿತಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಭರ್ತೃನ ಪಾದಛಾಯೆಯೇ ಪರಮ ಆಶ್ರಯವೆಂದು ಶ್ರೇಷ್ಠವಾಗಿದೆ.

Verse 9

अनुशिष्टाऽस्मि मात्रा च पित्रा च विविधाश्रयम् ।नाऽस्मि सम्प्रति वक्तव्या वर्तितव्यं यथा मया ॥९॥

ತಾಯಿ ಮತ್ತು ತಂದೆಯವರು ನನಗೆ ನಾನಾವಿಧ ಧರ್ಮಕর্তವ್ಯಗಳನ್ನೂ ಯೋಗ್ಯ ಆಚರಣೆಯ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನೂ ಉಪದೇಶಿಸಿದ್ದಾರೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ಈಗ ನಾನು ಹೇಗೆ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕೆಂದು ಹೇಳಬೇಕಾದ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಇಲ್ಲ.

Verse 10

अहं दुर्गं गमिष्यामि वनं पुरुषवर्जितम् ।नानामृगगणाकीर्णं शार्दूलवृकसेवितम् ॥१०॥

ನಾನೂ ಆ ದುರ್ಗಮವಾದ, ಪುರುಷವರ್ಜಿತವಾದ ಅರಣ್ಯಕ್ಕೆ ಹೋಗುವೆನು; ಅದು ನಾನಾ ಮೃಗಗಣಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ್ದು, ಶಾರ್ದೂಲ ಹಾಗೂ ವೃಕಗಳಿಂದ ಸೇವಿತವಾಗಿದೆ.

Verse 11

सुखं वने निवत्स्यामि यथैव भवने पितुः ।अचिन्तयन्ती त्रीन्लोकांश्च्चिन्तयन्ती पतिव्रतम् ॥११॥

ನಾನು ವನವಾಸದಲ್ಲಿಯೂ ತಂದೆಯ ಭವನದಲ್ಲಿರುವಂತೆ ಸುಖವಾಗಿ ವಾಸಿಸುವೆನು; ತ್ರಿಲೋಕಗಳ ಚಿಂತೆಯನ್ನು ಬಿಡಿಸಿ, ಕೇವಲ ಪತಿವ್ರತ ಧರ್ಮವನ್ನೇ ಚಿಂತಿಸುವೆನು.

Verse 12

शुश्रूषमाणा ते नित्यं नियता ब्रह्मचारिणी ।सह रंस्ये त्वया वीर वनेषु मधुगन्धिषु ॥१२॥

ನಿತ್ಯವೂ ನಿಮ್ಮ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ನಿರತಳಾಗಿ, ನಿಯಮಸಂಯಮದಿಂದ ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯವ್ರತವನ್ನು ಪಾಲಿಸುವೆನು; ಹೇ ವೀರ, ಮಧುಗಂಧಭರಿತ ವನಗಳಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮೊಡನೆ ಸಂಚರಿಸುವೆನು.

Verse 13

त्वं हि शक्तो वने कर्तुं राम सम्परिपालनम् ।अन्यस्यापि जनस्येह किं पुनर्मम मानद ॥१३॥

ಹೇ ಮಾನದ ರಾಮ, ವನದಲ್ಲಿ ನೀನು ಇತರರಿಗೂ ಸಂಪೂರ್ಣ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ನೀಡಲು ಶಕ್ತನಾಗಿರುವೆ; ಇನ್ನು ನನ್ನ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಹೇಳಬೇಕೇನು?

Verse 14

सह त्वया गमिष्यामि वनमद्य न संशयः ।नाहं शक्या महाभाग निवर्तयितुमुद्यता ॥१४॥

ಸಂಶಯವೇ ಇಲ್ಲ: ಇಂದು ನಾನು ನಿನ್ನೊಡನೆ ವನಕ್ಕೆ ಹೋಗುವೆನು. ಹೇ ಮಹಾಭಾಗ, ಒಮ್ಮೆ ಹೊರಡಲು ಉದ್ಧತಳಾದ ಮೇಲೆ ನನ್ನನ್ನು ಹಿಂದಿರುಗಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.

Verse 15

फलमूलाशना नित्यं भविष्यामि न संशयः ।न ते दुःखं करिष्यामि निवसन्ती सह त्वया ॥१५॥

ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ: ನಾನು ನಿತ್ಯವೂ ಫಲಮೂಲಗಳನ್ನು ಆಹಾರವಾಗಿ ಸೇವಿಸುವೆನು. ನಿನ್ನೊಡನೆ ವಾಸಿಸುತ್ತಾ ನಿನಗೆ ದುಃಖದ ಕಾರಣವಾಗುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 16

इच्छामि सरितश्शैलान्पल्वलानि वनानि च ।द्रष्टुं सर्वत्र निर्भीता त्वया नाथेन धीमता ॥१६॥

ನಾಥನೇ, ಧೀಮಂತ ಪ್ರಭು! ನೀನು ರಕ್ಷಕರಾಗಿ ಜೊತೆಗಿದ್ದರೆ ನಾನು ನಿರ್ಭಯವಾಗಿ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಸಂಚರಿಸಿ ನದಿಗಳು, ಪರ್ವತಗಳು, ಸರೋವರಗಳು ಮತ್ತು ಅರಣ್ಯಗಳನ್ನು ನೋಡಲು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತೇನೆ.

Verse 17

हंसकारण्डवाकीर्णाः पद्मिनीस्साधुपुष्पिताः ।इच्छेयं सुखिनी द्रष्टुं त्वया वीरेण सङ्गता ॥१७॥

ಹೇ ವೀರನೇ! ನಿನ್ನ ಸಂಗದಲ್ಲಿ ಸುಖಿಯಾಗಿ, ಹಂಸಗಳೂ ಕಾರಂಡವಗಳೂ ತುಂಬಿರುವ, ಸುಂದರವಾಗಿ ಅರಳಿದ ಕಮಲ ಸರೋವರಗಳನ್ನು ನೋಡಲು ನಾನು ಬಯಸುತ್ತೇನೆ.

Verse 18

अभिषेकं करिष्यामि तासु नित्यं यतव्रता ।सह त्वया विशालाक्ष रंस्ये परमनन्दिनी ॥१८॥

ಹೇ ವಿಶಾಲಾಕ್ಷನೇ! ವ್ರತದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರಳಾಗಿ ನಾನು ಆ ಕಮಲ ಸರೋವರಗಳಲ್ಲಿ ನಿತ್ಯ ಸ್ನಾನಮಾಡುವೆನು; ಮತ್ತು ನಿನ್ನೊಂದಿಗೆ ಪರಮಾನಂದದಿಂದ ತುಂಬಿ ಕ್ರೀಡಿಸುವೆನು.

Verse 19

एवं वर्षसहस्राणां शतं वाऽहं त्वया सह ।व्यतिक्रमं न वेत्स्यामि स्वर्गोऽपि न हि मे मतः ॥१९॥

ಈ ರೀತಿ, ನಿನ್ನೊಂದಿಗೆ ನಾನು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳಾಗಲಿ—ಅಥವಾ ಲಕ್ಷ ವರ್ಷಗಳಾಗಲಿ—ಬಾಳಿದರೂ ಕಾಲ ಕಳೆದಂತೆ ನನಗೆ ತಿಳಿಯದು; ಏಕೆಂದರೆ ನನಗೆ ಸ್ವರ್ಗವೂ ಸಹ ಇಷ್ಟವಲ್ಲ.

Verse 20

स्वर्गेऽपि च विना वासो भविता यदि राघव ।त्वया मम नरव्याघ्र नाहं तमपि रोचये ॥२०॥

ಹೇ ರಾಘವ, ನರವ್ಯಾಘ್ರನೇ! ನಿನ್ನಿಲ್ಲದೆ ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿಯೂ ವಾಸವಾಗಬೇಕಾದರೆ, ಅದನ್ನೂ ನಾನು ಇಷ್ಟಪಡುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 21

अहं गमिष्यामि वनं सुदुर्गमं मृगायुतं वानरवारणैर्युतम् ।वने निवत्स्यामि यथा पितुर्गृहे तवैव पादावुपगृह्य संयता ॥२१॥

ನಾನು ಅತಿದುರ್ಗಮವಾದ ಅರಣ್ಯಕ್ಕೆ ಹೋಗುವೆನು—ಅಲ್ಲಿ ಮೃಗಗಳು ತುಂಬಿವೆ, ವಾನರರೂ ಗಜಗಳೂ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿಯೂ ಪಿತೃಗೃಹದಲ್ಲಿರುವಂತೆ ಸಂಯಮದಿಂದ ವಾಸಿಸುವೆನು; ನಿಮ್ಮ ಪಾದಗಳನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ, ಅವುಗಳಲ್ಲೇ ಶರಣಾಗುವೆನು.

Verse 22

अनन्यभावामनुरक्तचेतसं त्वया वियुक्तां मरणायनिश्चिताम् ।नयस्व मां साधु कुरुष्व याचनाम् न ते मयाऽतो गुरुता भविष्यति ॥२२॥

ನಾನು ಅನನ್ಯಭಾವದಿಂದ ನಿಮ್ಮಲ್ಲೇ ಸ್ಥಿರಳಾಗಿದ್ದೇನೆ; ನನ್ನ ಚಿತ್ತವು ನಿಮ್ಮಲ್ಲೇ ಆಸಕ್ತವಾಗಿದೆ. ನಿಮ್ಮಿಂದ ವಿಯೋಗವಾದರೆ ನಾನು ಮರಣವನ್ನೇ ನಿಶ್ಚಯಿಸಿದ್ದೇನೆ. ದಯಮಾಡಿ ನನ್ನನ್ನು ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗಿರಿ, ನನ್ನ ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಿರಿ—ನನ್ನಿಂದ ನಿಮಗೆ ಯಾವುದೇ ಭಾರವಾಗದು.

Verse 23

तथा ब्रुवाणामपि धर्मवत्सलो न च स्म सीतां नृवरो निनीषति ।उवाच चैनां बहु सन्निवर्तने वने निवासस्य च दुःखितां प्रति ॥२३॥

ಸೀತೆ ಹೀಗೆ ಬೇಡಿಕೊಂಡರೂ ಧರ್ಮವತ್ಸಲ ನರವೀರ ರಾಮನು ಅವಳನ್ನು ಜೊತೆಗೇ ಕರೆದೊಯ್ಯಲು ಒಪ್ಪಲಿಲ್ಲ. ಅವಳನ್ನು ತಡೆಯಲು, ಅರಣ್ಯವಾಸದ ಅನೇಕ ಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ಕುರಿತು ದುಃಖಿತಳಾದ ಸೀತೆಗೆ ಅವನು ದೀರ್ಘವಾಗಿ ಉಪದೇಶಿಸಿದನು.