Sarga 27
सीताया वनगमननिश्चयः (Sita’s Resolve to Accompany Rama to the Forest)
अयोध्याकाण्ड
అయోధ్యాకాండ 27వ సర్గంలో, వనవాస విషయమై రాముడు సీతను తనతో రావద్దన్నట్లుగా, ఆమె హక్కైన సహభాగిత్వాన్ని తక్కువ చేసినట్లు మాట్లాడినప్పుడు, సీత దీర్ఘంగా, స్థిరంగా ప్రతివాదం చేస్తుంది. భార్య మాత్రమే భర్త భాగ్యానికి (భర్తృ-భాగ్య) సహభాగినని, భర్తే స్త్రీకి ఇహలోక పరలోకాలలో నిత్యాశ్రయమని ఆమె చెప్పుతుంది. తల్లిదండ్రుల వద్ద ధర్మశిక్ష పొందినందున తన ప్రవర్తనపై మరింత ఉపదేశం అవసరం లేదని స్పష్టం చేస్తుంది. సీత—నిర్జనమైన కఠిన అరణ్యంలో రాముని ముందే నడిచి, ఆయన మార్గం సులభం కావడానికి ముళ్లను కూడా నలిపేస్తానని ప్రతిజ్ఞ చేస్తుంది. ఫలమూలాలతో నియమబద్ధ జీవితం గడుపుతాను, ఎప్పుడూ భారంగా మారను అని హామీ ఇస్తుంది. ఇక్కడ న్యాయతర్కం నుంచి భావనాత్మక నిబద్ధతకు మలుపు వస్తుంది—రామవియోగం అసహ్యం; ఆయన లేక స్వర్గమూ అంగీకారయోగ్యం కాదు. నదులు, పర్వతాలు, కమలసరోవరాలు, వన్యజీవుల మధ్య రామునితో అరణ్యజీవితం ఆనందమైన సహచర్యంగా ఆమె ఊహిస్తుంది. చివరికి ఆమె వేడుకున్నా రాముడు ఇంకా సంకోచిస్తూనే ఉండి, ఆమెను ఆపేందుకు అరణ్యవాస కష్టాలను వివరించడం ప్రారంభిస్తాడు—తదుపరి వాదప్రతివాదానికి పునాది పడుతుంది.
Shlokas
Verse 1
एवमुक्ता तु वैदेही प्रियार्हा प्रियवादिनी।प्रणयादेव संक्रुद्धा भर्तारमिदमब्रवीत्।।।।
ఇలా అనబడినప్పుడు, స్నేహార్హురాలైన మధురవాక్యాల వైదేహి, కేవలం ప్రేమవశాత్ కోపించి, భర్తతో ఈ మాటలు చెప్పింది।
Verse 2
किमिदं भाषसे राम वाक्यं लघुतया ध्रुवम्।त्वया यदपहास्यं मे श्रुत्वा नरवरात्मज।।।।
ఓ రామా! నీవు ఎందుకు ఇంత తేలికగా, నిశ్చయంగా ఇలాంటి మాటలు పలుకుతున్నావు? ఓ నరశ్రేష్ఠుని కుమారా! ఇవే మాటలు ఎవరో నీతో చెప్పి నీవు వింటే, నీవు కూడా వాటిని హాస్యాస్పదంగానే భావిస్తావు.
Verse 3
आर्यपुत्र पिता माता भ्राता पुत्रस्तथा स्नुषा।स्वानि पुण्यानि भुञ्जानाः स्वं स्वं भाग्यमुपासते।।।।
హే ఆర్యపుత్రా! తండ్రి, తల్లి, అన్నదమ్ములు, కుమారుడు, అలాగే కోడలూ—ప్రతివాడూ తన తన పుణ్యఫలమును అనుభవించి, తన తన భాగ్యమునే పొందుతాడు।
Verse 4
भर्तुर्भाग्यं तु भार्यैका प्राप्नोति पुरुषर्षभ।अतश्चैवाहमादिष्टा वने वस्तव्यमित्यपि।।।।
హే పురుషోత్తమా! భర్త భాగ్యాన్ని భార్య ఒక్కతే పంచుకుంటుంది. అందువల్ల నాకూ ‘వనంలో నివసించాలి’ అనే ఆజ్ఞ ఉంది; మీ ఆజ్ఞ నాపై కూడా బద్ధమే.
Verse 5
न पिता नात्मजो नात्मा न माता न सखीजनः।इह प्रेत्य च नारीणां पतिरेको गतिस्सदा।।।।
స్త్రీకి తండ్రి కాదు, కుమారుడు కాదు, తన ఆత్మ కూడా కాదు, తల్లి కాదు, స్నేహితులు కాదు—ఇహలోకములోనూ పరలోకములోనూ సదా భర్తయే ఏకైక గతి (ఆశ్రయం).
Verse 6
यदि त्वं प्रस्थितो दुर्गं वनमद्यैव राघव।अग्रतस्ते गमिष्यामि मृद्नन्ती कुशकण्टकान्।।।।
హే రాఘవా! మీరు ఈ రోజే ఆ దుర్గమమైన అడవికి బయలుదేరితే, నేను మీ ముందే ముందుగా సాగుతాను—కుశగడ్డి, ముళ్లను తొక్కుతూ.
Verse 7
ईर्ष्यारोषौ बहिष्कृत्य भुक्तशेषमिवोदकम्।नय मां वीर विस्रब्धः पापं मयि न विद्यते।।।।
తాగిన తరువాత మిగిలిన నీటిలా ఈర్ష్యా, కోపాలను విసర్జించండి. హే వీరా! నిశ్చింతగా నన్ను వెంట తీసుకెళ్లండి; నాలో ఏ పాపమూ లేదు.
Verse 8
प्रासादाग्रैर्विमानैर्वा वैहायसगतेन वा।सर्वावस्थागता भर्तुः पादच्छाया विशिष्यते।।।।
ప్రాసాద శిఖరాలపై ఉన్నా, విమానాలలో ఉన్నా, ఆకాశమార్గంలో సంచరించినా—ఏ స్థితిలోనైనా భర్త పాదఛాయయే అత్యుత్తమ ఆశ్రయం అని భావిస్తారు.
Verse 9
अनुशिष्टाऽस्मि मात्रा च पित्रा च विविधाश्रयम्।नाऽस्मि सम्प्रति वक्तव्या वर्तितव्यं यथा मया।।।।
నా తల్లి, తండ్రి నన్ను నానావిధ ధర్మకర్తవ్యాలు మరియు సదాచార విధానాలలో సమ్యగ్గా ఉపదేశించారు; అందువల్ల ఇప్పుడు నేను ఎలా ప్రవర్తించాలో చెప్పవలసిన అవసరం లేదు।
Verse 10
अहं दुर्गं गमिष्यामि वनं पुरुषवर्जितम्।नानामृगगणाकीर्णं शार्दूलवृकसेवितम्।।।।
నేనూ ఆ దుర్గమమైన అరణ్యానికి వెళ్తాను; అది మనుష్యరహితం, నానావిధ మృగగణాలతో నిండినది, పులులు మరియు తోడేళ్లు సంచరించేది।
Verse 11
सुखं वने निवत्स्यामि यथैव भवने पितुः।अचिन्तयन्ती त्रीन्लोकांश्च्चिन्तयन्ती पतिव्रतम्।।।।
నేను అరణ్యంలో కూడా తండ్రి భవనంలో ఉన్నట్లే సుఖంగా నివసిస్తాను; త్రిలోకాలను గురించి చింతించకుండా, కేవలం నా పతివ్రతాన్ని మాత్రమే ధ్యానిస్తాను।
Verse 12
शुश्रूषमाणा ते नित्यं नियता ब्रह्मचारिणी।सह रंस्ये त्वया वीर वनेषु मधुगन्धिषु।।।।
నేను నిత్యం మీ సేవలో నిమగ్నమై, నియమంతో బ్రహ్మచర్యవ్రతాన్ని ఆచరిస్తూ ఉంటాను. ఓ వీరా! మధుగంధంతో సువాసనలెత్తే అరణ్యాలలో నేను మీతో కలిసి విహరిస్తాను.
Verse 13
त्वं हि शक्तो वने कर्तुं राम सम्परिपालनम्।अन्यस्यापि जनस्येह किं पुनर्मम मानद।।।।
ఓ రామా! అరణ్యంలో ఇతరులకైనా సంపూర్ణ రక్షణ చేయగల శక్తి నీకు ఉంది; మరి నాకు ఎంత ఎక్కువగా, ఓ గౌరవదాతా!
Verse 14
सह त्वया गमिष्यामि वनमद्य न संशयः।नाहं शक्या महाभाग निवर्तयितुमुद्यता।।।।
సందేహమే లేదు—ఈ రోజు నేను మీతో కలిసి అరణ్యానికి వెళ్తాను. ఓ మహాభాగుడా! ఒకసారి నిశ్చయించుకున్నాక నన్ను వెనక్కి తిప్పలేరు.
Verse 15
फलमूलाशना नित्यं भविष्यामि न संशयः।न ते दुःखं करिष्यामि निवसन्ती सह त्वया।।।।
సందేహం లేదు—నేను నిత్యం ఫలమూలాలనే ఆహారంగా చేసుకుంటాను. మీతో కలిసి నివసిస్తూ నేను మీకు ఏ కష్టమూ కలిగించను.
Verse 16
इच्छामि सरितश्शैलान्पल्वलानि वनानि च।द्रष्टुं सर्वत्र निर्भीता त्वया नाथेन धीमता।।।।
హే నాథా, మీ వంటి ధీమంతుడైన రక్షకునితో నేను నిర్భయంగా ఎక్కడెక్కడా నదులు, పర్వతాలు, సరస్సులు, అరణ్యాలు దర్శించాలనుకుంటున్నాను।
Verse 17
हंसकारण्डवाकीर्णाः पद्मिनीस्साधुपुष्पिताः।इच्छेयं सुखिनी द्रष्टुं त्वया वीरेण सङ्गता।।।।
హే వీరా, మీ సాంగత్యంలో సుఖంగా నేను హంసలు, కరండవాలతో నిండిన, చక్కగా వికసించిన పద్మసరోవరాలను చూడాలని కోరుకుంటున్నాను।
Verse 18
अभिषेकं करिष्यामि तासु नित्यं यतव्रता।सह त्वया विशालाक्ष रंस्ये परमनन्दिनी ।।।।
వ్రతనిష్ఠతో నేను ఆ పద్మసరోవరాలలో ప్రతిరోజూ స్నానం చేస్తాను; హే విశాలాక్షా, మీతో కలిసి క్రీడిస్తూ పరమానందంతో విహరిస్తాను।
Verse 19
एवं वर्षसहस्राणां शतं वाऽहं त्वया सह।व्यतिक्रमं न वेत्स्यामि स्वर्गोऽपि न हि मे मतः।।।।
ఇలా మీతో కలిసి నేను వేల సంవత్సరాలు—లేదా లక్ష సంవత్సరాలైనా—ఉండినా కాలం గడిచిందని నాకు అనిపించదు; నాకు స్వర్గమూ కోరతగినది కాదు।
Verse 20
स्वर्गेऽपि च विना वासो भविता यदि राघव।त्वया मम नरव्याघ्र नाहं तमपि रोचये।।।।
హే రాఘవా, నరవ్యాఘ్రా, మీ లేకుండా నాకు స్వర్గంలోనూ నివాసం కలిగితే, ఆ స్వర్గాన్నికూడా నేను కోరను।
Verse 21
अहं गमिष्यामि वनं सुदुर्गमंमृगायुतं वानरवारणैर्युतम्।वने निवत्स्यामि यथा पितुर्गृहेतवैव पादावुपगृह्य संयता।।।।
నేను దాటుటకు కఠినమైన ఆ వనానికి వెళ్తాను; అది మృగాలతో నిండినది, వానరాలు మరియు గజాలు సంచరించేది. వనంలోనూ నేను తండ్రి గృహంలో ఉన్నట్లే నియమ-సంయమాలతో నివసిస్తాను; మీ పాదయుగ్మాన్నే ఆశ్రయించి ఉంటాను।
Verse 22
अनन्यभावामनुरक्तचेतसंत्वया वियुक्तां मरणायनिश्चिताम्।नयस्व मां साधु कुरुष्व याचनाम्न ते मयाऽतो गुरुता भविष्यति।।।।
నేను మీపైనే ఏకనిష్ఠగా ఉన్నాను; నా హృదయం మీతోనే బంధించబడి ఉంది. మీ నుండి విడిపోతే నేను మరణానికే నిశ్చయించుకున్నాను. నన్ను వెంట తీసుకెళ్లండి, దయచేసి నా ప్రార్థనను మంజూరు చేయండి; నావల్ల మీకు భారమేమీ ఉండదు।
Verse 23
तथा ब्रुवाणामपि धर्मवत्सलोन च स्म सीतां नृवरो निनीषति।उवाच चैनां बहु सन्निवर्तनेवने निवासस्य च दुःखितां प्रति।।।।
సీత ఈ విధంగా వేడుకున్నప్పటికీ ధర్మప్రియుడైన శ్రేష్ఠ నరుడు రాముడు ఆమెను వెంట తీసుకెళ్లలేదు. వనవాసంలోని అనేక కష్టాలను వివరించి ఆమెను నిలిపివేయుటకు, దుఃఖితమైన సీతతో ఆయన విస్తారంగా పలికాడు।
Verse 24
నేను నిత్యం ఫలమూలములనే భుజించి జీవిస్తాను—ఇందులో సందేహం లేదు. నీతో కలిసి నివసిస్తూ నేను నీకు ఏ దుఃఖమూ, క్లేశమూ కలిగించను।
Verse 25
एवमुक्ता तु वैदेही प्रियार्हा प्रियवादिनी।प्रणयादेव संक्रुद्धा भर्तारमिदमब्रवीत्।।2.27.1।।
ఇలా చెప్పబడినప్పుడు, స్నేహార్హమైన మధురభాషిణి వైదేహి సీత ప్రేమవశమై కోపించుకొని తన భర్తతో ఈ మాటలు పలికింది।
Verse 26
एवमुक्ता तु वैदेही प्रियार्हा प्रियवादिनी।प्रणयादेव संक्रुद्धा भर्तारमिदमब्रवीत्।।2.27.1।।
ఇలా చెప్పబడినప్పుడు, స్నేహార్హమైన మధురభాషిణి వైదేహి సీత ప్రేమవశమై కోపించుకొని తన భర్తతో ఈ మాటలు పలికింది।
Verse 27
एवमुक्ता तु वैदेही प्रियार्हा प्रियवादिनी।प्रणयादेव संक्रुद्धा भर्तारमिदमब्रवीत्।।2.27.1।।
ఇలా అనబడినప్పుడు వైదేహి సీత—ప్రేమార్హురాలు, మధురవాక్యములు పలికేది—ప్రణయమువలననే కోపించి తన భర్తతో ఈ మాటలు పలికింది।
Verse 28
एवमुक्ता तु वैदेही प्रियार्हा प्रियवादिनी।प्रणयादेव संक्रुद्धा भर्तारमिदमब्रवीत्।।2.27.1।।
ఇలా అనబడినప్పుడు వైదేహి సీత—ప్రేమార్హురాలు, మధురవాక్యములు పలికేది—ప్రణయమువలననే కోపించి తన భర్తతో ఈ మాటలు పలికింది।
Verse 29
एवमुक्ता तु वैदेही प्रियार्हा प्रियवादिनी।प्रणयादेव संक्रुद्धा भर्तारमिदमब्रवीत्।।2.27.1।।
ఇలా అనబడినప్పుడు వైదేహి సీత—ప్రేమార్హురాలు, మధురవాక్యములు పలికేది—ప్రణయమువలననే కోపించి తన భర్తతో ఈ మాటలు పలికింది।
Verse 30
एवमुक्ता तु वैदेही प्रियार्हा प्रियवादिनी।प्रणयादेव संक्रुद्धा भर्तारमिदमब्रवीत्।।2.27.1।।
ఇలా అనబడినప్పుడు వైదేహి సీత—ప్రేమార్హురాలు, మధురవాక్యములు పలికేది—ప్రణయమువలననే కోపించి తన భర్తతో ఈ మాటలు పలికింది।
Frequently Asked Questions
The dilemma is whether Sītā should remain in Ayodhyā for safety and propriety or accompany Rāma into exile; she asserts that marital dharma requires sharing his fate and refuses separation even at the cost of hardship.
The sarga frames dharma as embodied commitment: duty is not merely rule-following but steadfast relational responsibility, where discipline (saṃyama) and love-informed resolve can coexist with renunciation.
The ‘vana’ is mapped through poetic ecology—rivers, mountains, lotus-ponds with swans/ducks, and dangerous fauna (tigers, wolves, monkeys, elephants)—contrasting palace life with a culturally charged forest-as-ashrama landscape.
Read Valmiki Ramayana in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.