Upanishads - Katha
Mukhya (Principal)Krishna Yajur Veda119 Verses

Katha

Mukhya (Principal)Krishna Yajur Veda

កថោបនិសទ (ពាក់ព័ន្ធនឹង ក្រឹស្ន យជុរវេទ) ជាអុបនិសទសំខាន់មួយ ដែលបង្ហាញជាសន្ទនារវាង នចិកេតា និង យមៈ អំពីមរណភាព អាត្មន និងមោក្ខ។ អត្ថបទនេះលើកឡើងពីការបែងចែករវាង ព្រេយស (សេចក្តីរីករាយភ្លាមៗ) និង ស្រេយស (សេចក្តីល្អខ្ពស់បំផុត) ជាមូលដ្ឋាននៃវិន័យខាងក្នុង។ តាមរយៈអុបមារថ វាពន្យល់ការគ្រប់គ្រងអង្គញាណ ចិត្ត និងបញ្ញា ដោយអាត្មនជាគោល។ អាត្មនត្រូវបានពិពណ៌នាថាមិនកើត មិនស្លាប់ និងមិនរលាយ; ការសម្រេចដឹងអាត្មនបំបាត់ភ័យ និងទុក្ខ នាំទៅមោក្ខ។

Start Reading

Key Teachings

Naciketā–Yama dialogue: death as a doorway to Self-knowledge, not merely an end

Śreyas vs preyas: ethical discernment as the foundation of spiritual life

Ātman is unborn, eternal, and distinct from body–mind; realization removes fear and grief

Chariot allegory: disciplined governance of senses and mind under buddhi guided by the Self

Hierarchy of inner faculties: sense-objects < senses < mind < intellect < the Great Self

Yoga as restraint and inward stillness; the “razor’s edge” path of steady practice

Critique of mere ritualism and intellectualism; knowledge must become direct realization

Mokṣa as freedom from saṃsāra through Self-realization; immortality as identity with the Self

Adhyayas

This Upanishad is organized into 2 adhyayas.

Adhyaya 1

នៅក្នុងជំពូកទីមួយនៃ Katha Upanishad Nachiketa បានបង្កើតខ្លួនគាត់ថាជាអ្នកស្វែងរកចំណេះដឹងអំពីខ្លួនឯងដែលមានសេចក្ដីស្មោះត្រង់។ នៅពេលឪពុករបស់គាត់ Vajashrava ប្រគល់គោចាស់ដែលគ្មានតម្លៃក្នុងការបូជា Nachiketa បានសួរបីដងថា 'អ្នកនឹងប្រគល់ខ្ញុំទៅឱ្យនរណា?' ដោយកំហឹងឪពុករបស់គាត់បាននិយាយថា 'ខ្ញុំប្រគល់អ្នកទៅឱ្យមរណភាព។' Nachiketa បានធ្វើដំណើរទៅកាន់លំនៅរបស់ Yama ហើយរង់ចាំបីថ្ងៃ។ Yama បានផ្ដល់ boon បី។ ទីមួយគឺការផ្សះផ្សាជាមួយឪពុក ទីពីរគឺចំណេះដឹងអំពីពិធីភ្លើងពិសិតា និងទីបីគឺចំណេះដឹងអំពីអ្វីដែលនៅពីក្រោយការស្លាប់៖ តើខ្លួនឯងមានឬមិនមាន? Yama បានព្យាយាមល្បងចិត្ត Nachiketa ដោយកាមភូមិ នារីសួគ៌ និងអំណាចគ្មានដែនកំណត់ ប៉ុន្តែ Nachiketa បានបដិសេធទាំងអស់។ Yama បានបង្រៀនប្រាជ្ញាភាពខ្ពស់កំពូល៖ ភាពខុសគ្នារវាងសុខក្នុង (shreyas) និងសុខផ្ទៃក្រៅ (preyas) លក្ខណៈនៃខ្លួនឯងដែលមិនកើតមិនស្លាប់ អំណាចនៃ Om ជាស្ពានទៅកាន់អមតៈ និងការចាំបាច់នៃគ្រូដែលបានសម្រេចដើម្បីណែនាំអ្នកស្វែងរកនៅលើផ្លូវស្និតនៃការសម្រេចខ្លួនឯង។

Adhyaya 2

អធ្យាយទីពីរនៃ Katha Upanishad ពិពណ៌នាថាស្ថបត្តិករបានបង្កើតវិញ្ញាណឲ្យបែរមកក្រៅ ដែលជាហេតុធ្វើឲ្យមនុស្សមើលមិនឃើញខ្លួនឯងផ្ទៃក្នុង។ មានតែអ្នកប្រាជ្ញដែលស្វែងរកអមរភាពប៉ុណ្ណោះដែលបង្វែរភ្នែកទៅក្នុងដើម្បីមើលឃើញ Atman។

Verses of the Katha

119 verses with Sanskrit text, transliteration, and translation.

Verse 1.1.1

उशन् ह वै वाजश्रवसः सर्ववेदसं ददौ। तस्य ह नचिकेता नाम पुत्र आस॥१॥

វាជស្រវសៈ ដោយប្រាថ្នាចង់បាននូវផលល្អនៅស្ថានសួគ៌ បានបរិច្ចាគនូវទ្រព្យសម្បត្តិទាំងប៉ុន្មានរបស់ខ្លួន។ លោកមានបុត្រម្នាក់ឈ្មោះនចិកេតា។

Śrāddha (faith) and Tyāga (renunciation)

Verse 1.1.2

तं ह कुमारं सन्तं दक्षिणासु नीयमानासु श्रद्धा आविवेश सोऽमन्यत ॥२॥

ក្នុងកាលដែលកុមារនោះនៅតែជាក្មេង និងក្នុងពេលដែលគោដែលជាទានកំពុងតែត្រូវបាននាំយកទៅ សទ្ធា គឺជំនឿបរិសុទ្ធ បានចូលក្នុងចិត្តរបស់គាត់ ហើយគាត់ក៏គិតដូច្នេះ។

Śraddhā (Faith) and Dāna (Charity/Sacrificial Giving)

Verse 1.1.3

पीतोदका जग्धतृणा दुग्धदोहा निरिन्द्रिया:। अनन्दा नाम ते लोकास्तान् स गच्छति ता ददन् ॥३॥

គោទាំងនេះបានផឹកទឹករបស់វា បានស៊ីស្មៅរបស់វា បានឲ្យទឹកដោះរបស់វា ហើយគ្មានកម្លាំងទេ។ លោកទាំងនោះហៅថា អនន្ទ គឺគ្មានសេចក្តីសុខ អ្នកណាឲ្យគោបែបនេះ ត្រូវទៅកាន់លោកទាំងនោះ។

Dāna-phala (Fruit of Charity) and Karmic Consequence

Verse 1.1.4

स होवाच पितरं तत् कस्मै मां दास्यतीति। द्वितीयं तृतीयं तं होवाच मृत्यवे त्वा ददामीति॥४॥

គាត់បាននិយាយទៅកាន់បិតារបស់គាត់ថា បិតានឹងឲ្យខ្ញុំទៅនរណា? លើកទីពីរ លើកទីបី គាត់បាននិយាយទៅកាន់គាត់ថា អញឲ្យឯងទៅមរណៈទៅ។

Vairagya (Dispassion) and Adhikari (Qualification for Knowledge)

Verse 1.1.5

बहूनामेमि प्रथमो बहूनामेमि मध्यमः। किं स्विद्यमस्य कर्तव्यं यन्मयाद्य करिष्यति॥५॥

ក្នុងចំណោមមនុស្សជាច្រើន ខ្ញុំទៅជាអ្នកដំបូង ក្នុងចំណោមមនុស្សជាច្រើន ខ្ញុំទៅជាអ្នកកណ្តាល។ តើអ្វីដែលត្រូវធ្វើសម្រាប់យមៈនៅថ្ងៃនេះ នោះខ្ញុំនឹងសម្រេចឲ្យបាន។

Dharma and Vrata (Sacred Vow)

Verse 1.1.6

अनुपश्य यथा पूर्वे प्रतिपश्य तथापरे। सस्यमिव मर्त्यः पच्यते सस्यमिवाजायते पुनः॥६॥

សូមមើលទៅក្រោយនូវអ្នកដែលមកមុន សូមមើលទៅមុខនូវអ្នកដែលនឹងមកក្រោយ។ ដូចស្រូវ សត្វមនុស្សចាស់ទុំ ដូចស្រូវ គេកើតមកវិញ។

Samsara and Punarjanma (Cycle of Birth and Death)

Verse 1.1.7

वैश्वानरः प्रविशत्यतिथिर्ब्राह्मणो गृहान्। तस्यैतां शान्तिं कुर्वन्ति हर वैवस्वतोदकम्॥

ព្រះវៃស្វានរៈ គឺព្រះអគ្គី ចូលទៅក្នុងផ្ទះជាភ្ញៀវព្រាហ្មណ៍។ ដើម្បីព្រះអង្គ គេធ្វើនូវការបូជាសន្តិភាពនេះថា សូមនាំយកទឹករបស់វៃវស្វតៈ គឺយមៈមក។

Atithi Devo Bhava (Guest is God) - Sacred hospitality as spiritual practice

Verse 1.1.8

आशा प्रतीक्षे संगतं सूनृतां च इष्टापूर्ते पुत्रपशूंश्च सर्वान्। एतद्वृड्क्ते पुरुषस्याल्पमेधसो यस्यानश्नन्वसति ब्राह्मणो गृहे॥८॥

ការសង្ឃឹម និងការរង់ចាំ ការជួបជុំជាមួយអ្នកពោលសច្ចៈ និងកិច្ចការបូជាទាំងប៉ុន្មាន បុត្រ និងបសុសត្វ ទាំងនេះជារបស់បុគ្គលដែលមានប្រាជ្ញាតិច ដែលក្នុងផ្ទះរបស់គេ មានភ្ញៀវព្រាហ្មណ៍គង់នៅដោយគ្មានអាហារ។

Dharma of Hospitality (Atithi-dharma) and Spiritual Discrimination

Verse 1.1.9

तिस्रो रात्रीर्यदवात्सीर्गृहे मेऽनश्नन्ब्रह्मन्नतिथिर्नमस्यः। नमस्तेऽस्तु ब्रह्मन्स्वस्ति मेऽस्तु तस्मात्प्रतित्रीन्वरान्वृणीष्व॥९॥

ហៃព្រាហ្មណ៍ ព្រោះថាអ្នក ដែលជាភ្ញៀវសក្តិសម បានគង់នៅក្នុងផ្ទះរបស់អញបីយប់ ដោយគ្មានអាហារ សូមនមស្ការដល់អ្នក ហៃព្រាហ្មណ៍។ សូមសុខសាន្តមកដល់អញ។ ហេតុនេះ សូមជ្រើសរើសនូវវរប្រាថ្នាបីយ៉ាងជាថ្នូរនឹងអ្នក។

Prayaschitta (Atonement) and Varaprada (Granting Boons)

Verse 1.1.10

शान्तसकल्पः सुमना यथा स्याद्वीतमन्युर्गौरवं माभि मृत्यो। त्वत्प्रसृष्टं माभिवदेत्प्रतीत एतत्त्रयाणां प्रथमं वरं वृणे ॥१०॥

សូមឲ្យខ្ញុំក្លាយជាអ្នកស្ងប់ស្ងាត់ មានឆន្ទៈទូន្មានហើយ មានចិត្តបរិសុទ្ធ មិនមានកំហឹង ហៃព្រះមរណៈ ហើយសូមកុំឲ្យខ្ញុំមានការភ័យខ្លាចធំ។ ដោយជាអ្នកទទួលនូវការប្រគល់ពាក្យពីអ្នក ខ្ញុំជ្រើសរើសនូវវរប្រាថ្នាទីមួយក្នុងចំណោមបីយ៉ាងនេះ។

Shanti (Inner Peace) and Prasada (Divine Grace)

Verse 1.1.11

यथा पुरस्ताद् भविता प्रतीत औद्दालकिरारुणिर्मत्प्रसृष्टः। सुखं रात्रीः शयिता वीतमन्युस्त्वां ददृशिवान्मृत्युमुखात्प्रमुक्तम् ॥११॥

ដូចជាអ្នកដែលបានទទួលការប្រាប់ឲ្យប្រាកដ អូទ្ទាលកី អារុណីនឹងបានជាសះស្បើយជាមួយខ្ញុំ។ គាត់នឹងគេងដេកយប់ទាំងឡាយដោយសុខសាន្ត មិនមានកំហឹង ដោយបានឃើញអ្នកត្រូវបានលែងឲ្យរួចពីមាត់នៃមរណៈ។

Pitr-Putra Sambandha (Father-Son Relationship) and Kshama (Forgiveness)

Verse 1.1.12

स्वर्गे लोके न भयं किञ्चनास्ति न तत्र त्वां न जरया बिभेति। उभे तीर्त्वाशनायापिपासे शोकातिगो मोदते स्वर्गलोके ॥१२॥

នៅក្នុងលោកសួគ៌មិនមានការភ័យខ្លាចអ្វីទេ នៅទីនោះគ្មានការភ័យខ្លាចចាស់ជរាទេ។ ដោយបានឆ្លងកាត់នូវទុក្ខឃ្លាននិងស្រេកទាំងពីរ លើសពីទុក្ខវេទនា គេរីករាយនៅក្នុងលោកសួគ៌។

Svarga (Heavenly Realm) and Vimoksha (Liberation from Suffering)

Verse 1.1.13

स त्वमग्नि स्वर्ग्यमध्येषि मृत्यों प्रब्रूहि त्वं श्रद्दधानाय मह्यम्। स्वर्गलोका अमृतत्वं भजन्त एतद् द्वितीयेन वृणे वरेण ॥१३॥

ហេតុនេះអ្នកជាអគ្គី ដែលនាំទៅកាន់សួគ៌ សូមប្រាប់ដល់ខ្ញុំដែលមានជំនឿចិត្តពេញលេញ។ អ្នកដែលបានដល់នូវលោកសួគ៌ រីករាយនូវភាពអមតៈ។ នេះជាអំណោយទីពីរដែលខ្ញុំជ្រើសរើស។

Svargaloka (Heavenly World) and Amṛtatva (Immortality)

Verse 1.1.14

प्र ते ब्रवीमि तदु मे निवोध स्वर्ग्यमग्निं नचिकेतः प्रजानन्। अनन्तलोकाप्तिमथो प्रतिष्ठां विद्धि त्वमेतं निहितं गुहायाम् ॥१४॥

ខ្ញុំនឹងប្រាប់អ្នក ចូរស្វែងរកពីខ្ញុំ នាចិកេតៈអើយ ដោយដឹងច្បាស់នូវអគ្គីដែលនាំទៅកាន់សួគ៌។ ចូរដឹងថាអគ្គីនោះជាការសម្រេចនូវលោកអនន្តនិងជាគ្រឹះស្ថានរបស់វា ដែលលាក់ខ្លួននៅក្នុងគុហាសម្ងាត់នៃហឫទ័យ។

Guhā (Secret Cave of the Heart) and Anantaloka (Infinite World)

Verse 1.1.15

लोकादिमग्निं तमुवाच तस्मै या इष्टका यावतीर्वा यथा वा। स चापि तत्प्रत्यवदद्यथोक्तमथास्य मृत्युः पुनरेवाह तुष्टः ॥१५॥

លោកបានប្រាប់គាត់នូវអគ្គីដែលជាដើមកំណើតនៃលោកទាំងឡាយ ថាមានឥដ្ឋក៍ប៉ុន្មាន រាងដូចម្តេច និងរៀបចំដូចម្តេច។ ហើយគាត់ក៏បានសូត្រតាមដូច្នោះដែរ។ ទើបមរណៈដែលពេញចិត្ត និយាយទៅកាន់គាត់ម្តងទៀត។

Guru-Śiṣya Paramparā (Teacher-Student Lineage) and Yajña (Sacrificial Ritual)

Verse 1.1.16

तमब्रवीत्प्रीयमाणो महात्मा वरं तवेहाद्य ददामि भूयः। तवैव नामा भवितायमग्निः सृक्ङां चेमामनेकरूपां गृहाण ॥१६॥

ដោយពេញចិត្ត អ្នកមានព្រលឹងធំបានមើលទៅកាន់គាត់ថា ថ្ងៃនេះខ្ញុំនឹងឲ្យអំណោយមួយទៀតដល់អ្នក។ អគ្គីនេះនឹងមានឈ្មោះតាមអ្នក ចូរទទួលយកខ្សែកដែលមានរូបរាងច្រើនយ៉ាងនេះ។

Ishvara Prasada (Divine Grace)

Verse 1.1.17

त्रिणाचिकेतस्त्रिभिरेत्य सन्धिं त्रिकर्मकृत्तरति जन्ममृत्यू। ब्रह्मजज्ञ देवमीड्यं विदित्वा निचाय्येमां शान्तिमत्यन्तमेति ॥१७॥

ដោយបានសម្រេចនូវការរួបរួមត្រីវិភាគតាមរយៈអគ្គីនាចិកេតទាំងបី អ្នកប្រតិបត្តិកម្មទាំងបីឆ្លងកាត់កំណើតនិងមរណៈ។ ដោយបានដឹងនូវព្រហ្មដែលជាទេពតាទីគួរសរសើរ និងបានកំណត់នូវសន្តិនេះរឹងមាំ គេបានដល់នូវសភាពបរមត។

Moksha (Liberation from Samsara)

Verse 1.1.18

त्रिणाचिकेतस्त्रयमेतद्विदित्वा य एवं विद्वांश्चिनुते नाचिकेतम्। स मृत्युपाशानृ पुरतः प्रणोद्य शोकातिगो मोदते स्वर्गलोके ॥१८॥

ដោយបានដឹងនូវចំណេះដឹងនាចិកេតទាំងបីនេះ និងបានជ្រើសរើសនាចិកេតតាមរបៀបនេះ អ្នកមានប្រាជ្ញាបានរុញច្រាននូវច្រវាកីនៃមរណៈឲ្យចេញពីមុខ លើសពីទុក្ខវេទនា ហើយរីករាយនៅក្នុងលោកសួគ៌។

Jivanmukti (Liberation while Living)

Verse 1.1.19

एष तेऽग्निर्नचिकेतः स्वर्ग्यो यमवृणीथा द्वितीयेन वरेण। एतमग्निं तवैव प्रवक्ष्यन्ति जनासस्तृतीयं वरं नचिकेतो वृणीष्व ॥१९॥

នេះជាអគ្គីនាចិកេតដែលនាំទៅកាន់សួគ៌ ដែលអ្នកបានជ្រើសរើសដោយអំណោយទីពីរ។ មនុស្សទាំងឡាយនឹងប្រកាសអគ្គីនេះថាជារបស់អ្នក។ នាចិកេតអើយ ចូរជ្រើសរើសនូវអំណោយទីបី។

Vaisvanara Agni - Sacred fire as a means to svarga (heavenly realms)

Verse 1.1.20

येयं प्रेते विचिकित्सा मनुष्येऽस्तीत्येके नायमस्तीति चैके। एतद्विद्यामनुशिष्टस्त्वयाहं वराणामेष वरस्तृतीयः॥२०॥

មានការសង្ស័យនេះចំពោះមនុស្សនៅពេលគាត់ស្លាប់ ខ្លះថាគាត់នៅមាន ខ្លះទៀតថាគាត់មិនមានទេ។ ខ្ញុំចង់ដឹងរឿងនេះ ដោយឲ្យអ្នកបង្រៀន។ នេះជាអំណោយទីបីក្នុងចំណោមអំណោយទាំងឡាយ។

Atman (the Self) and Paraloka-vidya (knowledge of the afterlife)

Verse 1.1.21

देवैरत्रापि विचिकित्सितं पुरा न हि सुविज्ञेयमणुरेष धर्मः। अन्यं वरं नचिकेतो वृणीष्व मा मोपरोत्सीरति मा सृजैनम् ॥२१॥

សូម្បីតែពួកទេព្ដាក៏នៅតែសង្ស័យចំពោះបញ្ហានេះក្នុងកាលយូរអង្វែងមកហើយ ដ្បិតធម៌នេះមិនមែនងាយនឹងដឹងច្បាស់ទេ ដោយសារតែជារបស់ល្អិតល្អន់។ ហៃនចិកេតៈ ចូរឯងជ្រើសរើសយកពរដ៏ទៃទៀតចុះ។ កុំធ្វើឲ្យអាត្មាអស់សំណើច្រើនពេក កុំសុំយករឿងនេះពីអាត្មាចុះ។

Atma-jnana (Self-knowledge) - The subtle nature of ultimate reality that transcends ordinary comprehension

Verse 1.1.22

देवैरत्रापि विचिकित्सितं किल त्वं च मृत्यो यत्र सुविज्ञेममात्थ। वक्ता चास्य त्वादृगन्यो न लभ्यो नान्यो वरस्तुल्य एतस्य कश्चित् ॥२२॥

សូម្បីតែពួកទេព្ដាក៏នៅតែសង្ស័យចំពោះបញ្ហានេះមកហើយ ហៃមរណៈ។ ឯងបានពន្យល់វាបានល្អណាស់កន្លែងដែលវាពិបាកនឹងយល់។ អ្នកនិយាយដូចជាឯងនេះពុំអាចរកបានទៀតទេ ហើយក៏គ្មានពរណាមួយស្មើនឹងពរនេះដែរ។

Adhyatma Vidya (Knowledge of the Self)

Verse 1.1.23

शतायुषः पुत्रपौत्रान् वृणीष्व बहून् पशून् हस्तिहिरण्यमश्वान्। भूमेर्महदायतनं वृणीष्व स्वयं च जीव शरदो यावदिच्छसि ॥२३॥

ចូរជ្រើសរើសយកបុត្រនិងចៅដែលមានអាយុរយឆ្នាំ គោនិងក្របីច្រើន ដំរី មាស និងសេះ។ ចូរជ្រើសរើសយកដីធ្លីធំទូលាយ ហើយឯងចូររស់នៅយូរប៉ុន្មានរដូវទៅតាមចិត្តចុះ។

Kama (Worldly Desires) vs. Moksha (Liberation)

Verse 1.1.24

एतत्तुल्यं यदि मन्यसे वरं वृणीष्व वित्तं चिरजीविकां च। महाभूभौ नचिकेतस्त्वमेधि कामानां त्वा कामभाजं करोमि ॥२४॥

បើឯងគិតថាពរណាមួយស្មើនឹងពរនេះ ចូរជ្រើសរើសយកទ្រព្យសម្បត្តិនិងអាយុយូរចុះ។ ហៃនចិកេតៈ ចូរក្លាយជាអ្នកគ្រប់គ្រងដ៏ធំនៅលើផែនដី អាត្មានឹងធ្វើឲ្យឯងបានសប្បាយចំពោះបំណងទាំងឡាយ។

Viveka (Discrimination) between Preya (Pleasant) and Shreya (Good)

Verse 1.1.25

ये ये कामा दुर्लभा मर्त्यलोके सर्वान् कामांश्छन्दतः प्रार्थयस्व। इमा रामाः सरथाः सतूर्या न हीदृशा लम्भनीया मनुष्यैः। आभिर्मत्प्रत्ताभिः परिचारयस्व नचिकेतो मरणं मानुप्राक्षीः॥

បំណងណាដែលពិបាកនឹងបានក្នុងលោកមនុស្ស ចូរសុំយកបំណងទាំងនោះទាំងអស់តាមចិត្តឯងចុះ។ នារីទាំងនេះជាមួយរថនិងអ្នកបម្រើ មិនអាចរកបានដោយមនុស្សធម្មតាទេ។ ដោយទាំងនេះដែលអាត្មាបានឲ្យហើយ ចូរសប្បាយចុះ។ ហៃនចិកេតៈ កុំសួរពីមរណៈទៀត។

Vairagya (dispassion) and the rejection of worldly desires for higher spiritual knowledge

Verse 1.1.26

श्वो भावा मर्त्यस्य यदन्तकैतत् सर्वेन्द्रियाणां जरयन्ति तेजः। अपि सर्वम् जीवितमल्पमेव तवैव वाहास्तव नृत्यगीते॥

របស់ទាំងនេះជារបស់នៃថ្ងៃស្អែក ហៃមនុស្សមរណៈ វាធ្វើឲ្យកម្លាំងនៃអវយវៈទាំងឡាយចុះខ្សោយ។ សូម្បីជីវិតទាំងមូលក៏ខ្លីណាស់។ រថទាំងឡាយជារបស់ឯង និងរបាំនិងចម្រៀងក៏ជារបស់ឯងដែរ។

Anityata (impermanence) of worldly life and the fleeting nature of sensory pleasures

Verse 1.1.27

न वित्तेन तर्पणीयो मनुष्यो लप्स्यामहे वित्तमद्राक्ष्म चेत्त्वा। जीविष्यामो यावदीशिष्यसि त्वं वरस्तु मे वरणीयः स एव॥

មនុស្សមិនអាចពេញចិត្តដោយទ្រព្យសម្បត្តិបានទេ។ យើងនឹងបានទ្រព្យសម្បត្តិបើយើងបានឃើញឯង។ យើងនឹងរស់នៅយូរប៉ុន្មានដូចឯងបានគ្រប់គ្រង។ ពរនោះហើយដែលយើងត្រូវជ្រើសរើសយក។

Mumukshutva (intense desire for liberation) and the supremacy of spiritual knowledge over material wealth

Verse 1.1.28

अजीर्यताममृतानामुपेत्य जीर्यन्मर्त्यः क्वधःस्थः प्रजानन्। अभिध्यायन्वर्णरतिप्रमोदानतिदीर्घे जीविते को रमेत ॥२८॥

បានចូលទៅដល់សភាពមិនចេះចាស់នៃអមតៈទាំងឡាយ មនុស្សមរណៈដែលចេះចាស់នោះអាចនឹងឈរនៅទីណាក្រោមបាន? ដឹងច្បាស់នូវរឿងនេះហើយ នរណានឹងត្រេកអរក្នុងជីវិតយូរ ខណៈពេលប្រាថ្នានូវសេចក្តីសុខពីរូបសម្បត្តិនិងសេចក្តីស្រឡាញ់?

Amṛtatva (Immortality) vs. Martya (Mortality)

Verse 1.1.29

यस्मिन्निदं विचिकित्सन्ति मृत्यो यत्साम्पराये महति ब्रूहि नस्तत्। योऽयं वरो गूढमनुप्रविष्टो नान्यं तस्मान्नचिकेता वृणीते ॥२९॥

របស់នោះដែលមានការសង្ស័យក្នុងរឿងមរណៈ និងរបស់ដែលនៅក្នុងលោកបរលោក ចូរប្រាប់យើងនូវរបស់នោះចុះ។ ពរនេះបានចូលទៅកន្លែងលាក់ខ្លួនហើយ ដូច្នេះហើយនចិកេតៈមិនជ្រើសរើសពរដ៏ទៃទៀតទេ។

Paraloka Vidya (Knowledge of the Beyond) and Atma-jnana

Verse 1.2.1

अन्यच्छेयोऽन्यदुतैव प्रेयस्ते उभे नानार्भे पुरुषं सिनीतः। तयोः श्रेय आददानस्य साधु भवति हीयतेऽर्थाद्य उ प्रेयो वृणीते ॥१॥

សេចក្តីល្អជារបស់មួយ សេចក្តីពេញចិត្តជារបស់មួយទៀត ទាំងពីរនេះចងមនុស្សឲ្យទៅកាន់គោលដៅខុសគ្នា។ ក្នុងចំណោមទាំងពីរនេះ ការជ្រើសរើសយកសេចក្តីល្អនាំទៅរកសុខក្សេមក្សាន្ត តែការជ្រើសរើសយកសេចក្តីពេញចិត្តធ្វើឲ្យនរណាម្នាក់បាត់បង់គោលដៅ។

Shreya vs. Preya - The fundamental Vedantic discrimination between the beneficial and the pleasurable

Verse 1.2.2

श्रेयश्च प्रेयश्च मनुष्यमेतस्तौ सम्परीत्य विविनक्ति धीरः। श्रेयो हि धीरोऽभिप्रेयसो वृणीते प्रेयो मन्दो योगक्षेमाद् वृणीते॥

ទាំងសុចរិត និងប្រាសាទសុខស្រួលសុខចិត្ត តែងមកដល់មនុស្សម្នាក់ៗ អ្នកប្រាជ្ញដែលពិចារណាឱ្យបានល្អិតល្អន់ នឹងញែកចេញពីគ្នាឱ្យបានច្បាស់ អ្នកប្រាជ្ញពិតជាជ្រើសរើសយកសុចរិតវិញ ដោយលះបង់នូវសុខស្រួលសុខចិត្ត ឯជនពាលវិញ ជ្រើសរើសយកសុខស្រួលសុខចិត្ត ដើម្បីសុខសន្តិភាព និងទ្រព្យសម្បត្តិក្នុងលោកនេះ។

Viveka (discrimination) between Śreya (the spiritually beneficial) and Preya (the immediately pleasant)

Verse 1.2.3

स त्वं प्रियान् प्रियरूपांश्च कामानभिध्यायन्नचिकेतोऽत्यस्त्राक्षीः। नैतां सृष्टिं वित्तमयीमवाप्तो यस्यां मज्जन्ति बहवो मनुष्याः॥

ហៃនចិកេតៈអើយ ឯងបានពិចារណាអំពីវត្ថុដែលគេប្រាថ្នា និងកាមតម្រេកក្នុងរូបដ៏គួរឱ្យចង់អាឡោះអាល័យ រួចក៏បោះបង់ចោលវាទាំងអស់ ឯងមិនទទួលយកការបង្កើតដែលពេញដោយទ្រព្យសម្បត្តិនេះទេ ដែលមនុស្សជាច្រើនកំពុងលិចលង់ក្នុងនោះ។

Vairagya (dispassion) and the rejection of worldly desires for higher spiritual pursuit

Verse 1.2.4

दूरमेते विपरीत विषूची अविद्या या च विद्येति ज्ञाता। विद्याभीप्सितं नचिकेतसं मन्ये न त्वा कामा बहवोऽलोलुपन्त॥

របស់ទាំងពីរនេះគឺនៅឆ្ងាយគ្នាណាស់ គឺអវិជ្ជា និងអ្វីដែលគេស្គាល់ថាជាវិជ្ជា ខ្ញុំសំគាល់នចិកេតៈថាជាអ្នកប្រាថ្នានូវវិជ្ជា កាមតម្រេកជាច្រើនមិនអាចល្បួងឯងបានឡើយ។

The fundamental opposition between Avidya (ignorance) and Vidya (knowledge) as mutually exclusive paths

Verse 1.2.5

अविद्यायामन्तरे वर्तमानः स्वयं धीराः पण्डितम्मन्यमानाः। दन्द्रम्यमाणाः परियन्ति मूढा अन्धेनैव नीयमाना यथान्धाः॥५॥

គង់នៅក្នុងកណ្តាលនៃអវិជ្ជា ដោយគិតថាខ្លួនឯងជាអ្នកប្រាជ្ញ និងជាអ្នកចេះដឹង ជនដែលវង្វេងទាំងនោះក៏ត្រាច់ចរទៅ ដូចជាមនុស្សខ្វាក់ដែលត្រូវគេនាំដោយមនុស្សខ្វាក់ដែរ ហើយវិលវល់ទៅមកម្តងទៀត។

Avidya (Ignorance) and the delusion of intellectual pride

Verse 1.2.6

न साम्परायः प्रतिभाति बालं प्रमाद्यन्तं वित्तमोहेन मूढम्। अयं लोको नास्ति पर इति मानी पुनः पुनर्वशमापद्यते मे॥६॥

លោកបរលោកមិនបានបញ្ចាំងឱ្យឃើញចំពោះជនពាលទេ ដែលវង្វេងដោយការប្រាថ្នាទ្រព្យសម្បត្តិ និងនៅប្រមាថមិនខ្វល់ខ្វាយ ដោយគិតថាលោកនេះទេដែលមាន លោកឯទៀតគ្មានទេ គាត់ក៏ធ្លាក់ចូលក្រោមអំណាចរបស់ខ្ញុំម្តងទៀត។

Samsara and material delusion (vitta-moha)

Verse 1.2.7

श्रवणायापि बहुरभिर्यो न लक्ष्यः श्रृण्वन्तोपि बहवो यं न विद्युः। आश्चर्यो वक्ता कुशलोस्य लब्धाश्चर्यो ज्ञाता कुशलानुशिष्टः॥७॥

អ្វីដែលមនុស្សជាច្រើនស្តាប់ហើយមិនអាចយល់ឃើញបាន និងអ្វីដែលមនុស្សជាច្រើនស្តាប់ហើយមិនដឹង អ្នកនិយាយពីរឿងនោះពិតជាអស្ចារ្យណាស់ អ្នកស្វែងរកពិតជាខ្លាំងក្លាណាស់ អ្នកដឹងពិតជាអស្ចារ្យណាស់ ហើយត្រូវបានគេបង្រៀនឱ្យបានល្អដោយអ្នកមានជំនាញ។

Atman - the difficulty of Self-realization and rarity of true knowledge

Verse 1.2.8

न नरेणावरेण प्रोक्त एष सुविज्ञेयो बहुधा चिन्त्यमानः। अनन्यप्रोक्ते गतिरत्र नास्ति अणीयान् ह्यतर्क्यमणुप्रमाणात् ॥८॥

អាត្ម័ននេះមិនអាចសម្រេចបានដោយការបង្រៀនពីអ្នកថោកទាបទេ ក៏មិនអាចដឹងងាយៗទេនៅពេលគិតពិចារណាដោយវិធីជាច្រើន នៅពេលដែលគេបង្រៀនដោយអ្នកដែលគ្មានអត្តសញ្ញាណផ្សេងទៀត នោះគ្មានផ្លូវឯទៀតទេនៅទីនេះ ព្រោះវាល្អិតល្អន់ជាងអ្វីដែលល្អិតល្អន់ទៅទៀត ហួសពីតក្កវិជ្ជា ហួសពីការវាស់វែង។

Guru-Shishya Parampara (Teacher-Student Lineage) and the necessity of a realized teacher for Self-knowledge

Verse 1.2.9

नैषा तर्केण मतिरापनेया प्रोक्तान्येनैव सुज्ञानाय प्रेष्ठ। यां त्वमापः सत्यधृतिर्बतासि त्वादृङ्नो भूयान्नचिकेतः प्रष्टा ॥९॥

ការយល់ដឹងនេះមិនអាចសម្រេចបានដោយតក្កវិជ្ជាទេ វាត្រូវបានគេប្រកាសដោយគ្រូម្នាក់គត់ដើម្បីឱ្យមានចំណេះដឹងច្បាស់លាស់ ហៃអ្នកជាទីស្រឡាញ់ អ្វីដែលឯងបានសម្រេចហើយនោះ គឺសេចក្តីប្រកបដោយសច្ចធម៌មែន សូមឱ្យយើងបានអ្នកសួរដូចនចិកេតៈដែរ។

Prapatti (surrender to divine truth) and the value of sincere spiritual inquiry

Verse 1.2.10

जानाम्यहं शेवधिरित्यनित्यं न ह्यध्रुवैः प्राप्यते हि ध्रुवं तत्। ततो मया नाचिकेतश्चितोऽग्निः अनित्यैर्द्रव्यैः प्राप्तवानस्मि नित्यम् ॥१०॥

ខ្ញុំដឹងថាទ្រព្យសម្បត្តិគឺមិនអចិន្ត្រឹយ្យទេ ព្រោះរបស់អចិន្ត្រឹយ្យមិនអាចសម្រេចបានដោយឧបាយដែលមិនអចិន្ត្រឹយ្យទេ ហេតុនោះហើយទើបខ្ញុំបានដុតភ្លើងនចិកេតៈ ដោយរបស់មិនអចិន្ត្រឹយ្យ ខ្ញុំបានសម្រេចនូវរបស់អចិន្ត្រឹយ្យហើយ។

Nitya-Anitya Viveka (discrimination between eternal and ephemeral) - a key qualification for spiritual seeking

Verse 1.2.11

कामस्याप्तिं जगतः प्रतिष्ठां क्रतोरानन्त्यमभयस्य पारम्। स्तोममहदुरुगायं प्रतिष्ठां दृष्ट्वा धृत्या धीरो नचिकेतोऽत्यस्राक्षीः ॥११॥

បន្ទាប់ពីបានឃើញនូវការសម្រេចកាមតម្រេក គ្រឹះនៃលោកីយ៍ ភាពគ្មានទីបញ្ចប់នៃយញ្ញកម្ម ត្រើយខាងលើនៃភាពគ្មានភ័យ គាថាធំដែលច្រើនដោយអត្ថន័យ គ្រឹះដែលធំទូលាយ នចិកេតៈអ្នកប្រាជ្ញដែលមានសេចក្តីប្រកបដោយសទ្ធាមាំក្លា ក៏លះបង់នូវកាមតម្រេកទាំងនោះចោល។

Vairagya (dispassion) and Brahman as the ultimate refuge

Verse 1.2.12

तं दुर्दर्शं गूढमनुप्रविष्टं गुहाहितं गह्वरेष्ठं पुराणम्। अध्यात्मयोगाधिगमेन देवं मत्वा धीरो हर्षशोकौ जहाति ॥१२॥

ព្រះអង្គដែលពិបាកនឹងមើលឃើញ ដែលលាក់ខ្លួន ដែលស្ថិតនៅខាងក្នុង ដែលតាំងនៅក្នុងរន្ធខាងក្នុង ដែលគង់នៅកន្លែងសម្ងាត់ ដែលជាបុរាណ ដោយបានស្គាល់ព្រះដ៏សក្តិសិទ្ធិនោះតាមរយៈយោគនៃខ្លួនខាងក្នុង អ្នកប្រាជ្ញលើសពីភាពរីករាយ និងទុក្ខព្រួយ។

Adhyatma Yoga (inner spiritual practice) and transcendence of dualities

Verse 1.2.13

एतच्छ्रुत्वा सम्परिगृह्य मर्त्यः प्रवृह्य धर्म्यमणुमेतमाप्य। स मोदते मोदनीयँ हि लब्ध्वा विवृतँ सद्म नचिकेतसं मन्ये ॥१३॥

បន្ទាប់ពីបានឮនេះ ហើយបានយល់ច្បាស់នូវទាំងស្រុង សត្វមនុស្សដែលបានស្រង់យកធម៌ដ៏ល្អិតនេះ ក៏បានដល់នូវធម៌នោះ។ គាត់រីករាយ ព្រោះបានទទួលនូវអ្វីដែលសមនឹងរីករាយ។ ខ្ញុំយល់ថា នចិកេតបានដល់នូវលំនៅដែលបានបើកបង្ហាញ។

Sravana (hearing) and realization leading to supreme bliss

Verse 1.2.14

अन्यत्र धर्मादन्यत्राधर्मादन्यत्रास्मात्कृताकृतात् । अन्यत्र भूताच्च भव्याच्च यत्तत्पश्यसि तद्वद ॥१४॥

ក្រៅពីធម៌ ក្រៅពីអធម៌ ក្រៅពីលទ្ធផលនៃការងារដែលបានធ្វើ និងមិនទាន់ធ្វើ ក្រៅពីអតីត និងក្រៅពីអនាគត អ្វីដែលជាអ្វីនោះដែលអ្នកឃើញ សូមប្រាប់ខ្ញុំពីអ្វីនោះ។

Ātman/Brahman as transcending karma and time (akartṛtva, nityatva)

Verse 1.2.15

सर्वे वेदा यत्पदमामनन्ति तपांसि सर्वाणि च यद्वदन्ति । यदिच्छन्तो ब्रह्मचर्यं चरन्ति तत्ते पदं संग्रहेण ब्रवीम्योमित्येतत् ॥१५॥

គោលដៅដែលព្រះវេទទាំងឡាយសរសើរ និងដែលការតបត្រាស់ទាំងអស់និយាយពី ដែលពួកគេប្រាថ្នាហើយអនុវត្តព្រហ្មចរិយធម៌ គោលដៅនោះខ្ញុំនឹងប្រាប់អ្នកសង្ខេបថា ឱម នេះឯង។

Praṇava (Oṃ) as symbol/support (ālambana) of Brahman; sādhanā toward mokṣa

Verse 1.2.16

एतद्ध्येवाक्षरं ब्रह्म एतद्ध्येवाक्षरं परम् । एतद्ध्येवाक्षरं ज्ञात्वा यो यदिच्छति तस्य तत् ॥१६॥

នេះជាព្រហ្មដែលមិនចេះរលួយ នេះជាអាទិបទដែលមិនចេះរលួយ នេះជាអក្សរដែលមិនចេះរលួយ ដែលដឹងហើយ អ្វីដែលគេប្រាថ្នា នោះជារបស់គេ។

Akṣara Brahman; praṇava as gateway to the imperishable; siddhi/fulfillment through right knowledge/meditation

Verse 1.2.17

एतदालम्बनं श्रेष्ठमेतदालम्बनं परम्। एतदालम्बनं ज्ञात्वा ब्रह्मलोके महीयते॥१७॥

ការទ្រទ្រង់នេះជាកំពូល ការទ្រទ្រង់នេះជាអមតៈ។ ដោយបានស្គាល់ការទ្រទ្រង់នេះ មនុស្សត្រូវបានត្រឹស្តិបូជាក្នុងលោកព្រហ្ម។

Brahman as the ultimate support (ālambana)

Verse 1.2.18

न जायते म्रियते वा विपश्चिन्नायं कुतश्चिन्न बभूव कश्चित्। अजो नित्यः शाश्वतोऽयं पुराणो न हन्यते हन्यमाने शरीरे॥१८॥

ព្រះប្រាជ្ញមិនកើត មិនស្លាប់។ ព្រះអង្គនេះមិនមកពីណា ហើយក៏មិនក្លាយជានរណាម្នាក់ដែរ។ ព្រះអង្គគ្មានកំណើត និងជានិរន្តរ៍ ជាអមតៈ ជាបុរាណ។ ព្រះអង្គមិនត្រូវបានសម្លាប់នៅពេលដែលរាងកាយត្រូវបានសម្លាប់ឡើយ។

Atman - the eternal, unborn Self

Verse 1.2.19

हन्ता चेन्मन्यते हन्तुं हतश्चेन्मन्यते हतम्। उभौ तौ न विजानीतो नायमन्ति न हन्यते॥१९॥

បើអ្នកសម្លាប់គិតថា ខ្ញុំសម្លាប់ បើអ្នកត្រូវបានសម្លាប់គិតថា ខ្ញុំត្រូវបានសម្លាប់ ទាំងពីរនាក់នោះមិនយល់ពិតឡើយ។ ព្រះអង្គនេះមិនសម្លាប់ ហើយក៏មិនត្រូវបានសម្លាប់ដែរ។

Akartṛtva - the non-doership of the Self

Verse 1.2.20

अणोरणीयान्महतो महीयानात्माऽस्य जन्तोर्निहितो गुहायाम्। तमक्रतुः पश्यति वीतशोको धातुप्रसादान्महिमानमात्मनः ॥२०॥

តូចជាងអ្វីដែលតូច ធំជាងអ្វីដែលធំ អាត្ម័នគង់នៅក្នុងហឫទ័យនៃសត្វមានជីវិតនេះ។ អ្នកដែលមិនមានចំណង់តេជះឃើញព្រះអង្គ ដោយក្លាយជាអ្នកមិនមានទុក្ខ តាមរយៈព្រះគុណរបស់ព្រះបរមគ្រូ នូវសិរីល្អរបស់អាត្ម័ន។

Atman - The immanent Self that transcends all limitations of size and form

Verse 1.2.21

आसीनो दूरं व्रजति शयानो याति सर्वतः। कस्तं मदामदं देवं मदन्यो ज्ञातुमर्हति ॥२१॥

នៅពេលអង្គុយ ព្រះអង្គធ្វើដំណើរទៅឆ្ងាយ។ នៅពេលដេក ព្រះអង្គទៅគ្រប់ទីកន្លែង។ នរណាផ្សេងពីខ្ញុំអាចស្គាល់ព្រះដ៏សក្តិសិទ្ធិដែលរីករាយក្នុងព្រះអង្គ និងលើសពីភាពរីករាយនោះ?

Sarvaga-Atman - The all-pervading Self that moves without moving, omnipresent consciousness

Key episodes

  1. Nachiketa and Yama

    Adhyayas 1-2

    With Vajashravasa, Nachiketa and Yama

Ask anything about the Katha Upanishad

Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.

Not sure where to start?

A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.

Read Upanishads in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.

Download on the App StoreGet it on Google Play

Continue reading in the Vedapath app

Open in App
Download on the App StoreGet it on Google Play