
ಕಠೋಪನಿಷತ್ (ಕೃಷ್ಣ ಯಜುರ್ವೇದ ಸಂಬಂಧಿತ) ಪ್ರಮುಖ ಉಪನಿಷತ್ತುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. ನಚಿಕೇತ–ಯಮ ಸಂವಾದದ ಮೂಲಕ ಮರಣ, ಆತ್ಮ ಮತ್ತು ಮೋಕ್ಷದ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಆಳವಾಗಿ ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ. ‘ಪ್ರೇಯಸ್’ (ತಕ್ಷಣದ ಸುಖ) ಮತ್ತು ‘ಶ್ರೇಯಸ್’ (ಪರಮ ಹಿತ) ನಡುವಿನ ವಿವೇಕವನ್ನು ಸಾಧನೆಯ ಮೂಲವೆಂದು ಹೇಳುತ್ತದೆ. ರಥ-ಉಪಮೆಯಿಂದ ಇಂದ್ರಿಯ–ಮನ–ಬುದ್ಧಿಯ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮತ್ತು ಆತ್ಮನ ಪರಮತ್ವವನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಆತ್ಮ ಅಜ, ನಿತ್ಯ, ಅವಿನಾಶಿ; ಆತ್ಮಸಾಕ್ಷಾತ್ಕಾರವೇ ಭಯ-ಶೋಕ ನಿವಾರಿಸಿ ಮೋಕ್ಷಕ್ಕೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ.
Start ReadingNaciketā–Yama dialogue: death as a doorway to Self-knowledge, not merely an end
Śreyas vs preyas: ethical discernment as the foundation of spiritual life
Ātman is unborn, eternal, and distinct from body–mind; realization removes fear and grief
Chariot allegory: disciplined governance of senses and mind under buddhi guided by the Self
Hierarchy of inner faculties: sense-objects < senses < mind < intellect < the Great Self
Yoga as restraint and inward stillness; the “razor’s edge” path of steady practice
Critique of mere ritualism and intellectualism; knowledge must become direct realization
Mokṣa as freedom from saṃsāra through Self-realization; immortality as identity with the Self
This Upanishad is organized into 2 adhyayas.
ಕಠ ಉಪನಿಷದ್ದ ಮೊದಲ ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ನಚಿಕೇತ ಸತ್ಯನಿಷ್ಠ ಆತ್ಮಜ್ಞಾನ ಸಾಧಕನಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿತನಾಗುತ್ತಾನೆ. ತಂದೆ ವಾಜಶ್ರವಸ ಮೌಲ್ಯವಿಲ್ಲದ ವೃದ್ಧ ಹಸುಗಳನ್ನು ದಾನ ಮಾಡುವುದನ್ನು ಕಂಡು ನಚಿಕೇತ ಮೂರು ಬಾರಿ ಕೇಳುತ್ತಾನೆ—'ನನ್ನನ್ನು ಯಾರಿಗೆ ಕೊಡುತ್ತೀರಿ?' ಕೋಪದಿಂದ ತಂದೆ 'ನಿನ್ನನ್ನು ಮೃತ್ಯುವಿಗೆ ಕೊಡುತ್ತೇನೆ' ಎನ್ನುತ್ತಾನೆ. ನಚಿಕೇತ ಯಮನ ನಿವಾಸಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಮೂರು ದಿನ ಕಾಯುತ್ತಾನೆ. ಯಮ ಮೂರು ವರಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾನೆ—ಮೊದಲ ತಂದೆಯ ಸಂತೋಷ, ಎರಡನೆ ಅಗ್ನಿವಿದ್ಯೆ, ಮೂರನೆ ಮೃತ್ಯುವಿನ ನಂತರ ಆತ್ಮನ ಗತಿಯ ಜ್ಞಾನ. ಯಮ ನಚಿಕೇತನನ್ನು ಭೌಮಿಕ ಸುಖಗಳಿಂದ ಪ್ರಲೋಭಿಸುತ್ತಾನೆ, ಆದರೆ ನಚಿಕೇತ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ತಿರಸ್ಕರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಯಮ ಶ್ರೇಯಸ್-ಪ್ರೇಯಸ್ ಭೇದ, ಆತ್ಮನ ಅಜನ್ಮಾ-ಅಮೃತ ಸ್ವರೂಪ, ಓಂಕಾರದ ಮಹಿಮೆ ಮತ್ತು ಆತ್ಮಸಾಕ್ಷಾತ್ಕಾರದ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಬೋಧಿಸುತ್ತಾನೆ.
ಕಠ ಉಪನಿಷದ್ದ ಎರಡನೇ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತ ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ಹೊರಮುಖವಾಗಿ ಮಾಡಿದ ವಿವರಣೆ ನೀಡುತ್ತದೆ, ಇದರಿಂದಾಗಿ ಮನುಷ್ಯರು ಒಳಗಿನ ಆತ್ಮವನ್ನು ನೋಡಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅಮರತ್ವವನ್ನು ಬಯಸುವ ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಮಾತ್ರ ತಮ್ಮ ನೋಟವನ್ನು ಒಳಗೆ ತಿರುಗಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆತ್ಮವು ಎಲ್ಲ ಇಂದ್ರಿಯ ಅನುಭವಗಳ ಹಾಗೂ ಜಾಗೃತ ಮತ್ತು ಕನಸಿನ ಸ್ಥಿತಿಗಳ ಸಾಕ್ಷಿ. ಆತ್ಮವನ್ನು ಅಂತರ್ಯಾಮಿಯಾಗಿ ಅರಿತುಕೊಂಡಾಗ ಭಯ ಮತ್ತು ಶೋಕದಿಂದ ಮುಕ್ತಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.
119 verses with Sanskrit text, transliteration, and translation.
Verse 1.1.1
उशन् ह वै वाजश्रवसः सर्ववेदसं ददौ। तस्य ह नचिकेता नाम पुत्र आस॥१॥
ವಾಜಶ್ರವಸನು ಸ್ವರ್ಗದ ಫಲಗಳನ್ನು ಬಯಸಿ ತನ್ನ ಎಲ್ಲಾ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ದಾನ ಮಾಡಿದನು. ಅವನಿಗೆ ನಚಿಕೇತ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಮಗನಿದ್ದನು.
Śrāddha (faith) and Tyāga (renunciation)Verse 1.1.2
तं ह कुमारं सन्तं दक्षिणासु नीयमानासु श्रद्धा आविवेश सोऽमन्यत ॥२॥
ಆತ ಇನ್ನೂ ಬಾಲಕನಾಗಿದ್ದಾಗ, ದಕ್ಷಿಣೆಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ದನಗಳನ್ನು ಕೊಡುತ್ತಿರುವಾಗ, ಅವನಲ್ಲಿ ಶ್ರದ್ಧೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿತು, ಮತ್ತು ಅವನು ಹೀಗೆ ಯೋಚಿಸಿದನು.
Śraddhā (Faith) and Dāna (Charity/Sacrificial Giving)Verse 1.1.3
पीतोदका जग्धतृणा दुग्धदोहा निरिन्द्रिया:। अनन्दा नाम ते लोकास्तान् स गच्छति ता ददन् ॥३॥
ಇವು ನೀರು ಕುಡಿದು, ಹುಲ್ಲು ತಿಂದು, ಹಾಲು ಕೊಟ್ಟು, ಬಲಹೀನವಾಗಿವೆ. ಅಂತಹ ಲೋಕಗಳನ್ನು 'ಆನಂದರಹಿತ' ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ; ಇಂತಹ ದನಗಳನ್ನು ದಾನ ಮಾಡುವವನು ಆ ಲೋಕಗಳಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ.
Dāna-phala (Fruit of Charity) and Karmic ConsequenceVerse 1.1.4
स होवाच पितरं तत् कस्मै मां दास्यतीति। द्वितीयं तृतीयं तं होवाच मृत्यवे त्वा ददामीति॥४॥
ಅವನು ತನ್ನ ತಂದೆಯನ್ನು ಕೇಳಿದನು: 'ನನ್ನನ್ನು ಯಾರಿಗೆ ಕೊಡುತ್ತೀರಿ?' ಎರಡನೇ ಬಾರಿ, ಮೂರನೇ ಬಾರಿ ಕೇಳಿದಾಗ, ಅವನು ಹೇಳಿದನು: 'ನಿನ್ನನ್ನು ಮೃತ್ಯುವಿಗೆ ಕೊಡುತ್ತೇನೆ.'
Vairagya (Dispassion) and Adhikari (Qualification for Knowledge)Verse 1.1.5
बहूनामेमि प्रथमो बहूनामेमि मध्यमः। किं स्विद्यमस्य कर्तव्यं यन्मयाद्य करिष्यति॥५॥
ಅನೇಕರಲ್ಲಿ ನಾನು ಮೊದಲಿಗನಾಗಿ ಹೋಗುತ್ತೇನೆ; ಅನೇಕರಲ್ಲಿ ನಾನು ಮಧ್ಯಮನಾಗಿ ಹೋಗುತ್ತೇನೆ. ಯಮನ ಸಂಬಂಧದಲ್ಲಿ ಇಂದು ಮಾಡಬೇಕಾದದ್ದೇನೋ ಅದನ್ನು ನಾನು ನೆರವೇರಿಸುತ್ತೇನೆ.
Dharma and Vrata (Sacred Vow)Verse 1.1.6
अनुपश्य यथा पूर्वे प्रतिपश्य तथापरे। सस्यमिव मर्त्यः पच्यते सस्यमिवाजायते पुनः॥६॥
ಹಿಂದೆ ಬಂದವರನ್ನು ನೋಡು; ಮುಂದೆ ಬರುವವರನ್ನು ನೋಡು. ಧಾನ್ಯದಂತೆ ಮರ್ತ್ಯನು ಬಲಿಯುತ್ತಾನೆ; ಧಾನ್ಯದಂತೆ ಅವನು ಮತ್ತೆ ಜನಿಸುತ್ತಾನೆ.
Samsara and Punarjanma (Cycle of Birth and Death)Verse 1.1.7
वैश्वानरः प्रविशत्यतिथिर्ब्राह्मणो गृहान्। तस्यैतां शान्तिं कुर्वन्ति हर वैवस्वतोदकम्॥
ವೈಶ್ವಾನರನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಅತಿಥಿಯಾಗಿ ಗೃಹಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅವನಿಗಾಗಿ ಅವರು ಈ ಶಾಂತಿಕರ್ಮವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ: 'ವೈವಸ್ವತನ ನೀರನ್ನು ತರಿರಿ.'
Atithi Devo Bhava (Guest is God) - Sacred hospitality as spiritual practiceVerse 1.1.8
आशा प्रतीक्षे संगतं सूनृतां च इष्टापूर्ते पुत्रपशूंश्च सर्वान्। एतद्वृड्क्ते पुरुषस्याल्पमेधसो यस्यानश्नन्वसति ब्राह्मणो गृहे॥८॥
ಆಶೆ ಮತ್ತು ನಿರೀಕ್ಷೆ, ಸತ್ಯವಂತರ ಸಂಗತಿ, ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ಯಜ್ಞಕರ್ಮಗಳು, ಪುತ್ರರು ಮತ್ತು ದನಕರು - ಇವೆಲ್ಲವೂ ಅಲ್ಪಮೇಧಾವಿಯ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಅನ್ನವಿಲ್ಲದೆ ವಾಸಿಸುವ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಅತಿಥಿಗೆ ಸೇರುತ್ತವೆ.
Dharma of Hospitality (Atithi-dharma) and Spiritual DiscriminationVerse 1.1.9
तिस्रो रात्रीर्यदवात्सीर्गृहे मेऽनश्नन्ब्रह्मन्नतिथिर्नमस्यः। नमस्तेऽस्तु ब्रह्मन्स्वस्ति मेऽस्तु तस्मात्प्रतित्रीन्वरान्वृणीष्व॥९॥
ಹೇ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ನೀನು ನಮಸ್ಕಾರಾರ್ಹ ಅತಿಥಿಯಾಗಿ ನನ್ನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಮೂರು ರಾತ್ರಿಗಳ ಕಾಲ ಅನ್ನವಿಲ್ಲದೆ ವಾಸಿಸಿದೆ, ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ನನಗೆ ಕ್ಷೇಮವಾಗಲಿ. ಆದ್ದರಿಂದ ಮೂರು ವರಗಳನ್ನು ಬೇಡಿಕೊಳ್ಳು.
Prayaschitta (Atonement) and Varaprada (Granting Boons)Verse 1.1.10
शान्तसकल्पः सुमना यथा स्याद्वीतमन्युर्गौरवं माभि मृत्यो। त्वत्प्रसृष्टं माभिवदेत्प्रतीत एतत्त्रयाणां प्रथमं वरं वृणे ॥१०॥
ಹೇ ಮೃತ್ಯು, ನಾನು ಶಾಂತನಾಗಿ, ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ನಿಗ್ರಹಿಸಿದವನಾಗಿ, ಪವಿತ್ರ ಮನಸ್ಸಿನವನಾಗಿ, ಕೋಪರಹಿತನಾಗಿರಲಿ; ನನಗೆ ಮಹಾಭಯವು ಉಂಟಾಗದಿರಲಿ. ನಿನ್ನ ಆಶ್ವಾಸನೆಯನ್ನು ಪಡೆದವನಾಗಿ, ಈ ಮೂರು ವರಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೆಯದನ್ನು ಬೇಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೇನೆ.
Shanti (Inner Peace) and Prasada (Divine Grace)Verse 1.1.11
यथा पुरस्ताद् भविता प्रतीत औद्दालकिरारुणिर्मत्प्रसृष्टः। सुखं रात्रीः शयिता वीतमन्युस्त्वां ददृशिवान्मृत्युमुखात्प्रमुक्तम् ॥११॥
ಆಶ್ವಾಸನೆ ಪಡೆದವನಂತೆ, ಔದ್ದಾಲಕಿ ಆರುಣಿಯು ನನ್ನೊಂದಿಗೆ ಸಮಾಧಾನಗೊಳ್ಳುವರು. ಅವರು ಕೋಪವಿಲ್ಲದೆ ರಾತ್ರಿಗಳಲ್ಲಿ ಸುಖವಾಗಿ ನಿದ್ರಿಸುವರು, ನಿಮ್ಮನ್ನು ಮೃತ್ಯುವಿನ ಬಾಯಿಯಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಿ ಕಂಡು.
Pitr-Putra Sambandha (Father-Son Relationship) and Kshama (Forgiveness)Verse 1.1.12
स्वर्गे लोके न भयं किञ्चनास्ति न तत्र त्वां न जरया बिभेति। उभे तीर्त्वाशनायापिपासे शोकातिगो मोदते स्वर्गलोके ॥१२॥
ಸ್ವರ್ಗಲೋಕದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಭಯವಿಲ್ಲ; ಅಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು ಮುಪ್ಪಿನಿಂದ ಹೆದರುವುದಿಲ್ಲ. ಹಸಿವು ಮತ್ತು ಬಾಯಾರಿಕೆ ಎರಡನ್ನೂ ದಾಟಿ, ಶೋಕವನ್ನು ಮೀರಿ, ಒಬ್ಬರು ಸ್ವರ್ಗಲೋಕದಲ್ಲಿ ಆನಂದಿಸುತ್ತಾರೆ.
Svarga (Heavenly Realm) and Vimoksha (Liberation from Suffering)Verse 1.1.13
स त्वमग्नि स्वर्ग्यमध्येषि मृत्यों प्रब्रूहि त्वं श्रद्दधानाय मह्यम्। स्वर्गलोका अमृतत्वं भजन्त एतद् द्वितीयेन वृणे वरेण ॥१३॥
ಓ ಮೃತ್ಯುವೇ, ನೀವು ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ದಾರಿಯಾಗುವ ಆ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ತಿಳಿದಿರಿ. ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ತುಂಬಿರುವ ನನಗೆ ಅದನ್ನು ಬೋಧಿಸಿ. ಸ್ವರ್ಗಲೋಕವನ್ನು ಸೇರುವವರು ಅಮೃತತ್ವವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ. ಇದನ್ನು ನಾನು ಎರಡನೇ ವರವಾಗಿ ಬಯಸುತ್ತೇನೆ.
Svargaloka (Heavenly World) and Amṛtatva (Immortality)Verse 1.1.14
प्र ते ब्रवीमि तदु मे निवोध स्वर्ग्यमग्निं नचिकेतः प्रजानन्। अनन्तलोकाप्तिमथो प्रतिष्ठां विद्धि त्वमेतं निहितं गुहायाम् ॥१४॥
ನಾನು ನಿಮಗೆ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ; ಓ ನಚಿಕೇತಾ, ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ದಾರಿಯಾಗುವ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ತಿಳಿದು ನನ್ನಿಂದ ಕಲಿಯಿರಿ. ಆ ಅಗ್ನಿಯು ಅನಂತ ಲೋಕದ ಪ್ರಾಪ್ತಿ ಮತ್ತು ಅದರ ಪ್ರತಿಷ್ಠೆಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಯಿರಿ, ಇದು ಹೃದಯದ ಗುಹೆಯಲ್ಲಿ ಅಡಗಿದೆ.
Guhā (Secret Cave of the Heart) and Anantaloka (Infinite World)Verse 1.1.15
लोकादिमग्निं तमुवाच तस्मै या इष्टका यावतीर्वा यथा वा। स चापि तत्प्रत्यवदद्यथोक्तमथास्य मृत्युः पुनरेवाह तुष्टः ॥१५॥
ಅವರು ಅವನಿಗೆ ಲೋಕಗಳ ಆದಿಯಾದ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಹೇಳಿದರು, ಯಾವ ಇಟ್ಟಿಗೆಗಳಿವೆ, ಎಷ್ಟು ಇವೆ, ಮತ್ತು ಹೇಗೆ ಜೋಡಿಸಬೇಕು ಎಂದು. ಅವನು ಹೇಳಿದಂತೆಯೇ ಅದನ್ನು ಪುನರುಚ್ಚರಿಸಿದನು. ಆಗ ಮೃತ್ಯುವು ಸಂತುಷ್ಟನಾಗಿ ಅವನಿಗೆ ಮತ್ತೆ ಹೇಳಿದನು.
Guru-Śiṣya Paramparā (Teacher-Student Lineage) and Yajña (Sacrificial Ritual)Verse 1.1.16
तमब्रवीत्प्रीयमाणो महात्मा वरं तवेहाद्य ददामि भूयः। तवैव नामा भवितायमग्निः सृक्ङां चेमामनेकरूपां गृहाण ॥१६॥
ಸಂತುಷ್ಟನಾದ ಮಹಾತ್ಮನು ಅವನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು: 'ಇಂದು ನಾನು ನಿಮಗೆ ಮತ್ತೊಂದು ವರವನ್ನು ನೀಡುತ್ತೇನೆ. ಈ ಅಗ್ನಿಯು ನಿಮ್ಮ ಹೆಸರನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತದೆ; ಈ ಬಹುರೂಪದ ಮಣಿಸರವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ.'
Ishvara Prasada (Divine Grace)Verse 1.1.17
त्रिणाचिकेतस्त्रिभिरेत्य सन्धिं त्रिकर्मकृत्तरति जन्ममृत्यू। ब्रह्मजज्ञ देवमीड्यं विदित्वा निचाय्येमां शान्तिमत्यन्तमेति ॥१७॥
ಮೂರು ನಚಿಕೇತಾಗ್ನಿಗಳ ಮೂಲಕ ತ್ರಿವಿಧ ಸಂಧಿಯನ್ನು ಪಡೆದು, ತ್ರಿವಿಧ ಕರ್ಮವನ್ನು ಮಾಡುವವನು ಜನ್ಮ ಮತ್ತು ಮೃತ್ಯುವನ್ನು ದಾಟುತ್ತಾನೆ. ಬ್ರಹ್ಮವನ್ನು ತಿಳಿದು, ಆರಾಧನೀಯ ದೇವತೆಯನ್ನು ಅರಿದು, ಈ ಶಾಂತಿಯನ್ನು ದೃಢವಾಗಿ ಅರಸಿ, ಪರಮಪದವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
Moksha (Liberation from Samsara)Verse 1.1.18
त्रिणाचिकेतस्त्रयमेतद्विदित्वा य एवं विद्वांश्चिनुते नाचिकेतम्। स मृत्युपाशानृ पुरतः प्रणोद्य शोकातिगो मोदते स्वर्गलोके ॥१८॥
ಈ ತ್ರಿವಿಧ ನಚಿಕೇತಾ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ತಿಳಿದು, ಹೀಗೆ ನಚಿಕೇತಾವನ್ನು ಆರಿಸಿಕೊಂಡ ವಿದ್ವಾಂಸನು, ಮೃತ್ಯುವಿನ ಬಂಧನಗಳನ್ನು ತನ್ನ ಮುಂದಿನಿಂದ ತಳ್ಳಿ, ಶೋಕವನ್ನು ಮೀರಿ ಸ್ವರ್ಗಲೋಕದಲ್ಲಿ ಆನಂದಿಸುತ್ತಾನೆ.
Jivanmukti (Liberation while Living)Verse 1.1.19
एष तेऽग्निर्नचिकेतः स्वर्ग्यो यमवृणीथा द्वितीयेन वरेण। एतमग्निं तवैव प्रवक्ष्यन्ति जनासस्तृतीयं वरं नचिकेतो वृणीष्व ॥१९॥
ಓ ನಚಿಕೇತಾ, ಇದು ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ದಾರಿಯಾಗುವ ಆ ಅಗ್ನಿಯಾಗಿದೆ, ಇದನ್ನು ನೀವು ಎರಡನೇ ವರದಿಂದ ಬಯಸಿದ್ದೀರಿ. ಜನರು ಈ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ನಿಮ್ಮದೇ ಎಂದು ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತಾರೆ. ಓ ನಚಿಕೇತಾ, ಮೂರನೇ ವರವನ್ನು ಬಯಸಿ.
Vaisvanara Agni - Sacred fire as a means to svarga (heavenly realms)Verse 1.1.20
येयं प्रेते विचिकित्सा मनुष्येऽस्तीत्येके नायमस्तीति चैके। एतद्विद्यामनुशिष्टस्त्वयाहं वराणामेष वरस्तृतीयः॥२०॥
ಮನುಷ್ಯನು ಮೃತನಾದಾಗ ಇರುವ ಈ ಸಂಶಯವಿದೆ: ಕೆಲವರು 'ಅವನು ಇದ್ದಾನೆ' ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ, ಇತರರು 'ಅವನು ಇಲ್ಲ' ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ನಿಮ್ಮಿಂದ ಬೋಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟು ನಾನು ಇದನ್ನು ತಿಳಿಯಬಯಸುತ್ತೇನೆ. ಇದು ಮೂರನೇ ವರವಾಗಿದೆ.
Atman (the Self) and Paraloka-vidya (knowledge of the afterlife)Verse 1.1.21
देवैरत्रापि विचिकित्सितं पुरा न हि सुविज्ञेयमणुरेष धर्मः। अन्यं वरं नचिकेतो वृणीष्व मा मोपरोत्सीरति मा सृजैनम् ॥२१॥
ದೇವತೆಗಳಿಂದಲೂ ಇದು ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸಂಶಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು; ಈ ಧರ್ಮವು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಸುಲಭವಾಗಿ ತಿಳಿಯುವಂತಿಲ್ಲ. ನಚಿಕೇತನೇ, ಬೇರೆಯದೇ ವರವನ್ನು ಬೇಡಿಕೊಳ್ಳಿ. ನನ್ನನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಒತ್ತಾಯಿಸಬೇಡಿ. ಇದನ್ನು ನನ್ನಲ್ಲಿ ಕೇಳಬೇಡಿ.
Atma-jnana (Self-knowledge) - The subtle nature of ultimate reality that transcends ordinary comprehensionVerse 1.1.22
देवैरत्रापि विचिकित्सितं किल त्वं च मृत्यो यत्र सुविज्ञेममात्थ। वक्ता चास्य त्वादृगन्यो न लभ्यो नान्यो वरस्तुल्य एतस्य कश्चित् ॥२२॥
ದೇವತೆಗಳಿಂದಲೂ ಇದರ ಬಗ್ಗೆ ಸಂಶಯವಿತ್ತು, ಮೃತ್ಯುವೇ; ಮತ್ತು ತಿಳಿಯಲು ಕಷ್ಟವಾಗಿರುವ ವಿಷಯವನ್ನು ನೀವು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ವಿವರಿಸಿದ್ದೀರಿ. ನಿಮ್ಮಂತಹ ಬೇರೆ ವಕ್ತಾ ದೊರೆಯುವುದಿಲ್ಲ, ಇದಕ್ಕೆ ಸಮಾನವಾದ ಬೇರೆ ಯಾವ ವರವೂ ಇಲ್ಲ.
Adhyatma Vidya (Knowledge of the Self)Verse 1.1.23
शतायुषः पुत्रपौत्रान् वृणीष्व बहून् पशून् हस्तिहिरण्यमश्वान्। भूमेर्महदायतनं वृणीष्व स्वयं च जीव शरदो यावदिच्छसि ॥२३॥
ನೂರು ವರ್ಷಗಳ ಆಯುಷ್ಯವುಳ್ಳ ಪುತ್ರರನ್ನೂ ಪೌತ್ರರನ್ನೂ ಬೇಡಿಕೊಳ್ಳಿ, ಹಲವಾರು ದನಗಳು, ಆನೆಗಳು, ಚಿನ್ನ ಮತ್ತು ಕುದುರೆಗಳನ್ನು ಬೇಡಿಕೊಳ್ಳಿ. ಭೂಮಿಯ ಮಹಾ ವಿಸ್ತಾರವನ್ನು ಬೇಡಿಕೊಳ್ಳಿ, ಮತ್ತು ನೀವೇ ನಿಮಗೆ ಬೇಕಾದಷ್ಟು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಬಾಳಿ.
Kama (Worldly Desires) vs. Moksha (Liberation)Verse 1.1.24
एतत्तुल्यं यदि मन्यसे वरं वृणीष्व वित्तं चिरजीविकां च। महाभूभौ नचिकेतस्त्वमेधि कामानां त्वा कामभाजं करोमि ॥२४॥
ಇದಕ್ಕೆ ಸಮಾನವೆಂದು ನೀವು ಯಾವುದಾದರೂ ವರವನ್ನು ಭಾವಿಸಿದರೆ, ಸಂಪತ್ತು ಮತ್ತು ದೀರ್ಘಾಯುಷ್ಯವನ್ನು ಬೇಡಿಕೊಳ್ಳಿ. ನಚಿಕೇತನೇ, ಭೂಮಿಯ ಮಹಾ ಆಳ್ವಿಕೆಯಾಗಿ; ನಾನು ನಿಮ್ಮನ್ನು ಎಲ್ಲಾ ಇಚ್ಛೆಗಳ ಭೋಕ್ತನನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ.
Viveka (Discrimination) between Preya (Pleasant) and Shreya (Good)Verse 1.1.25
ये ये कामा दुर्लभा मर्त्यलोके सर्वान् कामांश्छन्दतः प्रार्थयस्व। इमा रामाः सरथाः सतूर्या न हीदृशा लम्भनीया मनुष्यैः। आभिर्मत्प्रत्ताभिः परिचारयस्व नचिकेतो मरणं मानुप्राक्षीः॥
ಮರ್ತ್ಯಲೋಕದಲ್ಲಿ ದುರ್ಲಭವಾಗಿರುವ ಯಾವೇ ಯಾವ ಇಚ್ಛೆಗಳಿರಲಿ, ಅವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ನಿಮ್ಮ ಇಷ್ಟದಂತೆ ಬೇಡಿಕೊಳ್ಳಿ. ರಥಗಳು ಮತ್ತು ಸೇವಕರೊಂದಿಗೆ ಇರುವ ಈ ಸ್ತ್ರೀಯರನ್ನು ಮನುಷ್ಯರು ಪಡೆಯಲಾಗದು. ನಾನು ನೀಡಿರುವ ಇವುಗಳಿಂದ ಸಂತೋಷವಾಗಿ ಇರಿ. ನಚಿಕೇತನೇ, ಮರಣದ ಬಗ್ಗೆ ಕೇಳಬೇಡಿ.
Vairagya (dispassion) and the rejection of worldly desires for higher spiritual knowledgeVerse 1.1.26
श्वो भावा मर्त्यस्य यदन्तकैतत् सर्वेन्द्रियाणां जरयन्ति तेजः। अपि सर्वम् जीवितमल्पमेव तवैव वाहास्तव नृत्यगीते॥
ಮರ್ತ್ಯನೇ, ನಾಳೆಯ ದಿನದವರೆಗೆ ಇರುವ ಈ ವಿಷಯಗಳು ಎಲ್ಲಾ ಇಂದ್ರಿಯಗಳ ತೇಜಸ್ಸನ್ನು ಕುಗ್ಗಿಸುತ್ತವೆ. ಇಡೀ ಜೀವಿತವೂ ಸಹ ಅಲ್ಪವೇ ಆಗಿದೆ. ವಾಹನಗಳು ನಿಮ್ಮವೇ, ನೃತ್ಯ ಮತ್ತು ಗೀತೆಗಳು ನಿಮ್ಮವೇ.
Anityata (impermanence) of worldly life and the fleeting nature of sensory pleasuresVerse 1.1.27
न वित्तेन तर्पणीयो मनुष्यो लप्स्यामहे वित्तमद्राक्ष्म चेत्त्वा। जीविष्यामो यावदीशिष्यसि त्वं वरस्तु मे वरणीयः स एव॥
ಮನುಷ್ಯನನ್ನು ಸಂಪತ್ತಿನಿಂದ ತೃಪ್ತಿಗೊಳಿಸಲಾಗದು. ನಿಮ್ಮನ್ನು ನೋಡಿದರೆ ನಾವು ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು. ನೀವು ಆಳುವಷ್ಟು ಕಾಲ ನಾವು ಬದುಕುತ್ತೇವೆ. ಆ ವರವನ್ನು ಮಾತ್ರವೇ ನಾನು ಬೇಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.
Mumukshutva (intense desire for liberation) and the supremacy of spiritual knowledge over material wealthVerse 1.1.28
अजीर्यताममृतानामुपेत्य जीर्यन्मर्त्यः क्वधःस्थः प्रजानन्। अभिध्यायन्वर्णरतिप्रमोदानतिदीर्घे जीविते को रमेत ॥२८॥
ಅಮರರ ಅಳಿಯದ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಸಮೀಪಿಸಿ, ಕ್ಷೀಣಿಸುವ ಮರ್ತ್ಯನು, ಕೆಳಗೆ ಎಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲಬಲ್ಲನು? ಇದನ್ನು ತಿಳಿದು, ಸೌಂದರ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರೇಮದ ಸುಖಗಳನ್ನು ಬಯಸುತ್ತಾ, ಅತಿ ದೀರ್ಘ ಜೀವಿತದಲ್ಲಿ ಯಾರು ಆನಂದಿಸುತ್ತಾರೆ?
Amṛtatva (Immortality) vs. Martya (Mortality)Verse 1.1.29
यस्मिन्निदं विचिकित्सन्ति मृत्यो यत्साम्पराये महति ब्रूहि नस्तत्। योऽयं वरो गूढमनुप्रविष्टो नान्यं तस्मान्नचिकेता वृणीते ॥२९॥
ಮೃತ್ಯುವೇ, ಮರಣದ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿರುವುದು ಮತ್ತು ಮಹಾನ್ ಪಾರದಲ್ಲಿ ಇರುವುದು ಯಾವುದೋ ಅದನ್ನು ನಮಗೆ ಹೇಳಿ. ಈ ವರವು ಗುಪ್ತ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದೆ; ಆದ್ದರಿಂದ, ನಚಿಕೇತನು ಬೇರೆ ಯಾವ ವರವನ್ನೂ ಬೇಡಿಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ.
Paraloka Vidya (Knowledge of the Beyond) and Atma-jnanaVerse 1.2.1
अन्यच्छेयोऽन्यदुतैव प्रेयस्ते उभे नानार्भे पुरुषं सिनीतः। तयोः श्रेय आददानस्य साधु भवति हीयतेऽर्थाद्य उ प्रेयो वृणीते ॥१॥
ಶ್ರೇಯಸ್ಸು ಒಂದು ವಿಷಯ, ಪ್ರೇಯಸ್ಸು ಬೇರೆ ವಿಷಯ; ಎರಡೂ ಮನುಷ್ಯನನ್ನು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಗುರಿಗಳಿಗೆ ಬಂಧಿಸುತ್ತವೆ. ಇವೆರಡರಲ್ಲಿ, ಶ್ರೇಯಸ್ಸನ್ನು ಆರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಕಲ್ಯಾಣಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಪ್ರೇಯಸ್ಸನ್ನು ಆರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದರಿಂದ ಗುರಿಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.
Shreya vs. Preya - The fundamental Vedantic discrimination between the beneficial and the pleasurableVerse 1.2.2
श्रेयश्च प्रेयश्च मनुष्यमेतस्तौ सम्परीत्य विविनक्ति धीरः। श्रेयो हि धीरोऽभिप्रेयसो वृणीते प्रेयो मन्दो योगक्षेमाद् वृणीते॥
ಶ್ರೇಯಸ್ಸು ಮತ್ತು ಪ್ರೇಯಸ್ಸು ಎರಡೂ ಮನುಷ್ಯನನ್ನು ಸಮೀಪಿಸುತ್ತವೆ. ಧೀರನಾದವನು ಅವೆರಡನ್ನೂ ಸಮಗ್ರವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಿ ಬೇರ್ಪಡಿಸುತ್ತಾನೆ. ಧೀರನು ಪ್ರೇಯಸ್ಸಿಗಿಂತ ಶ್ರೇಯಸ್ಸನ್ನು ಆರಿಸುತ್ತಾನೆ; ಮಂದಬುದ್ಧಿಯವನು ಯೋಗಕ್ಷೇಮಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರೇಯಸ್ಸನ್ನು ಆರಿಸುತ್ತಾನೆ.
Viveka (discrimination) between Śreya (the spiritually beneficial) and Preya (the immediately pleasant)Verse 1.2.3
स त्वं प्रियान् प्रियरूपांश्च कामानभिध्यायन्नचिकेतोऽत्यस्त्राक्षीः। नैतां सृष्टिं वित्तमयीमवाप्तो यस्यां मज्जन्ति बहवो मनुष्याः॥
ನಚಿಕೇತ, ನೀನು ಪ್ರಿಯವಾದ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಪ್ರಿಯರೂಪದ ಕಾಮನೆಗಳನ್ನು ಚಿಂತಿಸಿ ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದೆ. ಅನೇಕ ಮನುಷ್ಯರು ಮುಳುಗುವ ಈ ವಿತ್ತಮಯ ಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ನೀನು ಸ್ವೀಕರಿಸಲಿಲ್ಲ.
Vairagya (dispassion) and the rejection of worldly desires for higher spiritual pursuitVerse 1.2.4
दूरमेते विपरीत विषूची अविद्या या च विद्येति ज्ञाता। विद्याभीप्सितं नचिकेतसं मन्ये न त्वा कामा बहवोऽलोलुपन्त॥
ಅವಿದ್ಯೆ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯೆ ಎಂಬುದಾಗಿ ಜ್ಞಾತವಾದ ಇವೆರಡು ವಿಪರೀತವಾಗಿ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ದೂರವಿವೆ. ನಚಿಕೇತನು ವಿದ್ಯೆಯನ್ನು ಇಚ್ಛಿಸುವವನೆಂದು ನಾನು ಭಾವಿಸುತ್ತೇನೆ. ಅನೇಕ ಕಾಮನೆಗಳು ನಿನ್ನನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸಲಿಲ್ಲ.
The fundamental opposition between Avidya (ignorance) and Vidya (knowledge) as mutually exclusive pathsVerse 1.2.5
अविद्यायामन्तरे वर्तमानः स्वयं धीराः पण्डितम्मन्यमानाः। दन्द्रम्यमाणाः परियन्ति मूढा अन्धेनैव नीयमाना यथान्धाः॥५॥
ಅವಿದ್ಯೆಯ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ವರ್ತಿಸುತ್ತಾ, ತಾವೇ ಧೀರರೆಂದು ಮತ್ತು ಪಂಡಿತರೆಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತಾ, ಮೂಢರು ಕುರುಡರಿಂದ ನಡೆಸಲ್ಪಡುವ ಕುರುಡರಂತೆ ಪುನಃ ಪುನಃ ಸುತ್ತುತ್ತಾ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಾರೆ.
Avidya (Ignorance) and the delusion of intellectual prideVerse 1.2.6
न साम्परायः प्रतिभाति बालं प्रमाद्यन्तं वित्तमोहेन मूढम्। अयं लोको नास्ति पर इति मानी पुनः पुनर्वशमापद्यते मे॥६॥
ವಿತ್ತದ ಮೋಹದಿಂದ ಮೋಹಿತನಾಗಿ ಪ್ರಮಾದದಲ್ಲಿರುವ ಬಾಲಕನಿಗೆ ಪರಲೋಕವು ಪ್ರತಿಭಾಸವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಇಲ್ಲಿಯೇ ಲೋಕವಿದೆ, ಪರವಾದ ಲೋಕವಿಲ್ಲವೆಂದು ಭಾವಿಸಿ ಪುನಃ ಪುನಃ ನನ್ನ ವಶವಾಗುತ್ತಾನೆ.
Samsara and material delusion (vitta-moha)Verse 1.2.7
श्रवणायापि बहुरभिर्यो न लक्ष्यः श्रृण्वन्तोपि बहवो यं न विद्युः। आश्चर्यो वक्ता कुशलोस्य लब्धाश्चर्यो ज्ञाता कुशलानुशिष्टः॥७॥
ಅನೇಕರು ಕೇಳುತ್ತಾ ಕೂಡ ಗ್ರಹಿಸಲಾಗದ, ಅನೇಕರು ಕೇಳುತ್ತಾ ಕೂಡ ತಿಳಿಯದ ಆ ತತ್ವವು ಆಶ್ಚರ್ಯಕರ. ವಕ್ತಾ ಆಶ್ಚರ್ಯ, ಪ್ರಾಪ್ತನು ಕುಶಲ, ಜ್ಞಾತಾ ಆಶ್ಚರ್ಯ, ಕುಶಲನಿಂದ ಉಪದೇಶ ಪಡೆದವನು ಕುಶಲ.
Atman - the difficulty of Self-realization and rarity of true knowledgeVerse 1.2.8
न नरेणावरेण प्रोक्त एष सुविज्ञेयो बहुधा चिन्त्यमानः। अनन्यप्रोक्ते गतिरत्र नास्ति अणीयान् ह्यतर्क्यमणुप्रमाणात् ॥८॥
ಅವರಣನಿಂದ ಹೇಳಲ್ಪಡುವ ಈ ಆತ್ಮತತ್ವವು ಸುಲಭವಾಗಿ ತಿಳಿಯಲಾಗದು, ಬಹುವಿಧದಿಂದ ಚಿಂತಿಸಿದರೂ ಸಹ. ಅನನ್ಯನಾದವನಿಂದ ಉಪದೇಶಿಸಲ್ಪಡುವಾಗ ಇಲ್ಲಿ ಬೇರೆ ಗತಿಯಿಲ್ಲ. ಇದು ಅಣುವಿಗಿಂತ ಅಣುವಾಗಿದ್ದು, ತರ್ಕಕ್ಕೆ ಅತೀತವಾಗಿದೆ, ಪ್ರಮಾಣಕ್ಕೆ ಅತೀತವಾಗಿದೆ.
Guru-Shishya Parampara (Teacher-Student Lineage) and the necessity of a realized teacher for Self-knowledgeVerse 1.2.9
नैषा तर्केण मतिरापनेया प्रोक्तान्येनैव सुज्ञानाय प्रेष्ठ। यां त्वमापः सत्यधृतिर्बतासि त्वादृङ्नो भूयान्नचिकेतः प्रष्टा ॥९॥
ಈ ಬುದ್ಧಿಯು ತರ್ಕದಿಂದ ಪಡೆಯಲಾಗದು, ಪ್ರಿಯವಾದವನೇ, ಇದು ಅನ್ಯನಿಂದ ಮಾತ್ರ ಸುಜ್ಞಾನಕ್ಕಾಗಿ ಹೇಳಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ನೀನು ಪಡೆದಿರುವ ಸತ್ಯಧೃತಿಯು ನಿಜವಾಗಿದೆ. ನಚಿಕೇತನಂತಹ ಪ್ರಶ್ನಕರ್ತನನ್ನು ನಾವು ಪಡೆಯುವೆವು.
Prapatti (surrender to divine truth) and the value of sincere spiritual inquiryVerse 1.2.10
जानाम्यहं शेवधिरित्यनित्यं न ह्यध्रुवैः प्राप्यते हि ध्रुवं तत्। ततो मया नाचिकेतश्चितोऽग्निः अनित्यैर्द्रव्यैः प्राप्तवानस्मि नित्यम् ॥१०॥
ನಾನು ಸಂಪತ್ತು ಅನಿತ್ಯವೆಂದು ತಿಳಿದಿದ್ದೇನೆ, ಅಧ್ರುವವಾದವುಗಳಿಂದ ಧ್ರುವವಾದದ್ದನ್ನು ಪಡೆಯಲಾಗದು. ಆದ್ದರಿಂದ ನಾನು ನಚಿಕೇತಾಗ್ನಿಯನ್ನು ಹಚ್ಚಿದ್ದೇನೆ, ಅನಿತ್ಯವಾದ ವಸ್ತುಗಳಿಂದ ನಿತ್ಯವನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದೇನೆ.
Nitya-Anitya Viveka (discrimination between eternal and ephemeral) - a key qualification for spiritual seekingVerse 1.2.11
कामस्याप्तिं जगतः प्रतिष्ठां क्रतोरानन्त्यमभयस्य पारम्। स्तोममहदुरुगायं प्रतिष्ठां दृष्ट्वा धृत्या धीरो नचिकेतोऽत्यस्राक्षीः ॥११॥
ಕಾಮನೆಯ ಪೂರ್ತಿಯನ್ನು, ಜಗತ್ತಿನ ಪ್ರತಿಷ್ಠೆಯನ್ನು, ಯಜ್ಞದ ಅನಂತತೆಯನ್ನು, ಅಭಯದ ಪಾರವನ್ನು, ಮಹದ್ಸ್ತೋತ್ರವನ್ನು, ಉರುಗಾಯ ಪ್ರತಿಷ್ಠೆಯನ್ನು ಕಂಡು ಧೃತಿಯಿಂದ ಧೀರನಾದ ನಚಿಕೇತನು ಬಿಟ್ಟನು.
Vairagya (dispassion) and Brahman as the ultimate refugeVerse 1.2.12
तं दुर्दर्शं गूढमनुप्रविष्टं गुहाहितं गह्वरेष्ठं पुराणम्। अध्यात्मयोगाधिगमेन देवं मत्वा धीरो हर्षशोकौ जहाति ॥१२॥
ದುರ್ಲಕ್ಷ್ಯನಾದ, ಗುಪ್ತನಾದ, ಒಳಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿರುವ, ಗುಹೆಯಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವ, ಗಹನ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ, ಪ್ರಾಚೀನನಾದ ಆ ದೇವನನ್ನು ಅಧ್ಯಾತ್ಮಯೋಗದಿಂದ ತಿಳಿದು, ಧೀರನು ಹರ್ಷ ಮತ್ತು ಶೋಕಗಳನ್ನು ಮೀರುತ್ತಾನೆ.
Adhyatma Yoga (inner spiritual practice) and transcendence of dualitiesVerse 1.2.13
एतच्छ्रुत्वा सम्परिगृह्य मर्त्यः प्रवृह्य धर्म्यमणुमेतमाप्य। स मोदते मोदनीयँ हि लब्ध्वा विवृतँ सद्म नचिकेतसं मन्ये ॥१३॥
ಇದನ್ನು ಕೇಳಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಗ್ರಹಿಸಿ, ಮರ್ತ್ಯನು ಈ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾದ ಧರ್ಮವನ್ನು ಹೊರತೆಗೆದು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಆನಂದಾರ್ಹವಾದುದನ್ನು ಪಡೆದು ಅವನು ಆನಂದಿಸುತ್ತಾನೆ. ನಚಿಕೇತನು ಪ್ರಕಟವಾದ ನಿವಾಸವನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು ನಾನು ಭಾವಿಸುತ್ತೇನೆ.
Sravana (hearing) and realization leading to supreme blissVerse 1.2.14
अन्यत्र धर्मादन्यत्राधर्मादन्यत्रास्मात्कृताकृतात् । अन्यत्र भूताच्च भव्याच्च यत्तत्पश्यसि तद्वद ॥१४॥
ಧರ್ಮಕ್ಕಿಂತ ಬೇರೆ, ಅಧರ್ಮಕ್ಕಿಂತ ಬೇರೆ, ಮಾಡಿದ್ದು ಮತ್ತು ಮಾಡದಿರುವುದರ ಈ ಲೋಕಕ್ಕಿಂತ ಬೇರೆ; ಭೂತಕಾಲಕ್ಕಿಂತ ಬೇರೆ, ಭವಿಷ್ಯಕಾಲಕ್ಕಿಂತ ಬೇರೆ, ನೀನು ನೋಡುವ ಆ ತತ್ವವೇನೋ ಅದನ್ನು ನನಗೆ ಹೇಳು.
Ātman/Brahman as transcending karma and time (akartṛtva, nityatva)Verse 1.2.15
सर्वे वेदा यत्पदमामनन्ति तपांसि सर्वाणि च यद्वदन्ति । यदिच्छन्तो ब्रह्मचर्यं चरन्ति तत्ते पदं संग्रहेण ब्रवीम्योमित्येतत् ॥१५॥
ಎಲ್ಲಾ ವೇದಗಳು ಯಾವ ಪದವನ್ನು ಪ್ರಣಾಮ ಮಾಡುತ್ತವೋ, ಎಲ್ಲಾ ತಪಸ್ಸುಗಳು ಯಾವುದನ್ನು ವರ್ಣಿಸುತ್ತವೋ, ಯಾವುದನ್ನು ಬಯಸಿ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಗಳು ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯವನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೋ, ಆ ಪದವನ್ನು ನಿನಗೆ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ: ಅದು 'ಓಂ' ಇದು.
Praṇava (Oṃ) as symbol/support (ālambana) of Brahman; sādhanā toward mokṣaVerse 1.2.16
एतद्ध्येवाक्षरं ब्रह्म एतद्ध्येवाक्षरं परम् । एतद्ध्येवाक्षरं ज्ञात्वा यो यदिच्छति तस्य तत् ॥१६॥
ಇದು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಅಕ್ಷರ ಬ್ರಹ್ಮ; ಇದು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಪರಮವಾದ ಅಕ್ಷರ. ಈ ಅಕ್ಷರವನ್ನು ತಿಳಿದ ನಂತರ, ಯಾರು ಯಾವುದನ್ನು ಬಯಸುತ್ತಾರೋ, ಅದು ಅವನದೇ ಆಗುತ್ತದೆ.
Akṣara Brahman; praṇava as gateway to the imperishable; siddhi/fulfillment through right knowledge/meditationVerse 1.2.17
एतदालम्बनं श्रेष्ठमेतदालम्बनं परम्। एतदालम्बनं ज्ञात्वा ब्रह्मलोके महीयते॥१७॥
ಇದು ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದ ಆಶ್ರಯ, ಇದು ಪರಮವಾದ ಆಶ್ರಯ. ಈ ಆಶ್ರಯವನ್ನು ತಿಳಿದು, ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕದಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನು ಮಹಿಮಾನ್ವಿತನಾಗುತ್ತಾನೆ.
Brahman as the ultimate support (ālambana)Verse 1.2.18
न जायते म्रियते वा विपश्चिन्नायं कुतश्चिन्न बभूव कश्चित्। अजो नित्यः शाश्वतोऽयं पुराणो न हन्यते हन्यमाने शरीरे॥१८॥
ವಿಪಶ್ಚಿತ್ ಜನ್ಮವನ್ನು ಪಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ, ಸಾಯುವುದೂ ಇಲ್ಲ; ಇವನು ಎಲ್ಲಿಂದಲೂ ಬಂದಿಲ್ಲ, ಯಾರೂ ಆಗಲಿಲ್ಲ. ಅಜನು, ನಿತ್ಯನು, ಶಾಶ್ವತನು, ಪ್ರಾಚೀನನಾದ ಇವನು, ದೇಹವು ನಾಶವಾದಾಗ ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಡುವುದಿಲ್ಲ.
Atman - the eternal, unborn SelfVerse 1.2.19
हन्ता चेन्मन्यते हन्तुं हतश्चेन्मन्यते हतम्। उभौ तौ न विजानीतो नायमन्ति न हन्यते॥१९॥
ಕೊಲ್ಲುವವನು 'ನಾನು ಕೊಲ್ಲುತ್ತೇನೆ' ಎಂದು ಭಾವಿಸಿದರೆ, ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಡುವವನು 'ನಾನು ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟೆ' ಎಂದು ಭಾವಿಸಿದರೆ, ಇವರಿಬ್ಬರೂ ತಿಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ. ಇವನು ಕೊಲ್ಲುವುದಿಲ್ಲ, ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಡುವುದೂ ಇಲ್ಲ.
Akartṛtva - the non-doership of the SelfVerse 1.2.20
अणोरणीयान्महतो महीयानात्माऽस्य जन्तोर्निहितो गुहायाम्। तमक्रतुः पश्यति वीतशोको धातुप्रसादान्महिमानमात्मनः ॥२०॥
ಸೂಕ್ಷ್ಮಕ್ಕಿಂತಲೂ ಸೂಕ್ಷ್ಮನು, ಮಹತ್ತಿಗಿಂತಲೂ ಮಹಾನ್, ಈ ಜೀವಿಯ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವ ಆತ್ಮ. ಕಾಮರಹಿತನಾದವನು, ಧಾತೃವಿನ ಕೃಪೆಯಿಂದ, ಶೋಕರಹಿತನಾಗಿ, ಆತ್ಮನ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ಕಾಣುತ್ತಾನೆ.
Atman - The immanent Self that transcends all limitations of size and formVerse 1.2.21
आसीनो दूरं व्रजति शयानो याति सर्वतः। कस्तं मदामदं देवं मदन्यो ज्ञातुमर्हति ॥२१॥
ಕುಳಿತಿದ್ದರೂ ದೂರ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ; ಮಲಗಿದ್ದರೂ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ. ತನ್ನಲ್ಲಿಯೇ ಆನಂದಿಸುವ, ಆನಂದಾತೀತನಾದ ಆ ದೇವನನ್ನು ನಾನಲ್ಲದೆ ಬೇರೆ ಯಾರು ತಿಳಿಯಲಿಕ್ಕೆ ಸಾಧ್ಯ?
Sarvaga-Atman - The all-pervading Self that moves without moving, omnipresent consciousnessAnswers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.