Katha

Verse 1

अशन् ह वै वाजश्रवसः सर्ववेदसं ददौ। तस्य ह नचिकेता नाम पुत्र आस॥१॥

వాజశ్రవసుడు, స్వర్గలోక ఫలాలను కోరి, తన సంపదంతా దానం చేశాడు. అతనికి నచికేతుడు అనే పేరుగల కుమారుడు ఉన్నాడు.

Verse 2

तं ह कुमारं सन्तं दक्षिणासु नीयमानासु श्रद्धा आविवेश सोऽमन्यत ॥२॥

అతడు ఇంకనూ బాలుడుగా ఉండగా, దక్షిణా రూపంలో ఇవ్వబడుతున్న గోవులను చూస్తూ, అతనిలో శ్రద్ధ ఆవిర్భవించింది, అప్పుడు అతడు ఇలా ఆలోచించాడు.

Verse 3

पीतोदका जग्धतृणा दुग्धदोहा निरिन्द्रिया:। अनन्दा नाम ते लोकास्तान् स गच्छति ता ददन् ॥३॥

అవి నీళ్లు తాగాయి, గడ్డి తిన్నాయి, పాలు ఇచ్చాయి, ఇక శక్తి లేనివి. ఆ లోకాలు 'ఆనందరహితం' అని పిలువబడతాయి; ఇటువంటి గోవులను దానం చేసేవాడు ఆ లోకాలకు వెళ్తాడు.

Verse 4

स होवाच पितरं तत् कस्मै मां दास्यतीति। द्वितीयं तृतीयं तं होवाच मृत्यवे त्वा ददामीति॥४॥

అతడు తన తండ్రితో అడిగాడు: 'నన్ను ఎవరికి ఇస్తారు?' రెండవసారి, మూడవసారి అడిగినప్పుడు, అతడు చెప్పాడు: 'నిన్ను మృత్యువుకు ఇస్తున్నాను.'

Verse 5

बहूनामेमि प्रथमो बहूनामेमि मध्यमः। किं स्विद्यमस्य कर्तव्यं यन्मयाद्य करिष्यति॥५॥

అనేకులలో నేను మొదటివాడినిగా వెళ్తున్నాను; అనేకులలో మధ్యముడినిగా వెళ్తున్నాను. యమునికి చెందిన ఏ కార్యం నేడు నెరవేర్చాలి, దానిని నేను సాధిస్తాను.

Verse 6

अनुपश्य यथा पूर्वे प्रतिपश्य तथापरे। सस्यमिव मर्त्यः पच्यते सस्यमिवाजायते पुनः॥६॥

మనకంతటికన్నా ముందు వచ్చినవారిని చూడు; మన తరువాత వచ్చేవారిని కూడా చూడు. ధాన్యం వలె మర్త్యుడు పండినట్లు అవుతాడు; ధాన్యం వలెనే మళ్లీ పుడతాడు.

Verse 7

वैश्वानरः प्रविशत्यतिथिर्ब्राह्मणो गृहान्। तस्यैतां शान्तिं कुर्वन्ति हर वैवस्वतोदकम्॥

వైశ్వానరుడు అగ్నిదేవుడు బ్రాహ్మణ అతిథిగా ఇంటిలోకి ప్రవేశిస్తాడు. అతని కోసం వారు ఈ శాంతి కార్యం చేస్తారు: 'వైవస్వతుని నీళ్లను తీసుకురండి.'

Verse 8

आशा प्रतीक्षे संगतं सूनृतां च इष्टापूर्ते पुत्रपशूंश्च सर्वान्। एतद्वृड्क्ते पुरुषस्याल्पमेधसो यस्यानश्नन्वसति ब्राह्मणो गृहे॥८॥

ఆశ మరియు ప్రతీక్ష, సత్యవంతులతో సహవాసం, మరియు అన్ని యజ్ఞ కార్యాలు, పుత్రులు మరియు పశువులు, ఇవన్నీ అల్పబుద్ధి గల వ్యక్తికి చెందుతాయి, అతని ఇంట బ్రాహ్మణ అతిథి ఆహారం లేకుండా ఉంటే.

Verse 9

तिस्रो रात्रीर्यदवात्सीर्गृहे मेऽनश्नन्ब्रह्मन्नतिथिर्नमस्यः। नमस्तेऽस्तु ब्रह्मन्स्वस्ति मेऽस्तु तस्मात्प्रतित्रीन्वरान्वृणीष्व॥९॥

ఓ బ్రాహ్మణా, నమస్యనీయుడైన అతిథివై, నా ఇంట మూడు రాత్రులు ఆహారం లేకుండా ఉన్నావు, నీకు నమస్కారం. నాకు క్షేమం కలుగుతుంది. అందుకే, ప్రతిఫలంగా మూడు వరాలను ఎంచుకో.

Verse 10

शान्तसकल्पः सुमना यथा स्याद्वीतमन्युर्गौरवं माभि मृत्यो। त्वत्प्रसृष्टं माभिवदेत्प्रतीत एतत्त्रयाणां प्रथमं वरं वृणे ॥१०॥

ఓ మృత్యువా, నేను శాంతిమంతుడిని, నిగ్రహవంతుడిని, పవిత్రమనస్సు గలవాడిని, కోపరహితుడిని అగుదును గాక; నాకు గొప్ప భయం కలుగకూడదు. నీ ఆశ్వాసన పొందినవాడినిగా, ఈ మూడు వరాలలో మొదటిదాన్ని ఎంచుకుంటున్నాను.

Verse 11

यथा पुरस्ताद् भविता प्रतीत औद्दालकिरारुणिर्मत्प्रसृष्टः। सुखं रात्रीः शयिता वीतमन्युस्त्वां ददृशिवान्मृत्युमुखात्प्रमुक्तम् ॥११॥

ఆదౌద్దాలకి ఆరుణి నాతో సమాధానం పొందినవానివలె ఉంటాడు। అతడు కోపం లేకుండా రాత్రులు సుఖంగా నిద్రిస్తాడు, నిన్ను మృత్యువు నోటి నుండి విడుదలైనట్లు చూశాడు।

Verse 12

स्वर्गे लोके न भयं किञ्चनास्ति न तत्र त्वां न जरया बिभेति। उभे तीर्त्वाशनायापिपासे शोकातिगो मोदते स्वर्गलोके ॥१२॥

స్వర్గలోకంలో ఎటువంటి భయం లేదు; అక్కడ వృద్ధాప్యాన్ని కూడా భయపడరు। ఆకలి దాహం రెండింటినీ దాటి, శోకాన్ని అధిగమించి, స్వర్గలోకంలో ఆనందిస్తారు।

Verse 13

स त्वमग्नि स्वर्ग्यमध्येषि मृत्यों प्रब्रूहि त्वं श्रद्दधानाय मह्यम्। स्वर्गलोका अमृतत्वं भजन्त एतद् द्वितीयेन वृणे वरेण ॥१३॥

ఓ మృత్యువా, నీవు స్వర్గానికి దారి చూపే అగ్నిని ఎరుగుదావు। శ్రద్ధతో నిండిన నాకు దానిని బోధించుము। స్వర్గలోకాన్ని పొందినవారు అమరత్వాన్ని పొందుతారు। ఇది నేను రెండవ వరంగా ఎంచుకుంటున్నాను।

Verse 14

प्र ते ब्रवीमि तदु मे निवोध स्वर्ग्यमग्निं नचिकेतः प्रजानन्। अनन्तलोकाप्तिमथो प्रतिष्ठां विद्धि त्वमेतं निहितं गुहायाम् ॥१४॥

నేను నీకు చెబుతాను; ఓ నచికేతా, స్వర్గానికి దారి చూపే అగ్నిని తెలుసుకొని నా నుండి నేర్చుకో। ఆ అగ్ని అనంత లోక ప్రాప్తి, దాని ప్రతిష్ఠ అని తెలుసుకో, అది హృదయ గుహలో నిక్షిప్తమై ఉంది।

Verse 15

लोकादिमग्निं तमुवाच तस्मै या इष्टका यावतीर्वा यथा वा। स चापि तत्प्रत्यवदद्यथोक्तमथास्य मृत्युः पुनरेवाह तुष्टः ॥१५॥

అతడు అతనికి లోకాల ఆదియైన అగ్నిని చెప్పెను, ఎన్ని ఇటుకలు, ఎలా అమర్చాలో వివరించెను। అతడు చెప్పినట్లుగానే అతడు పునరావృతం చేసెను। అప్పుడు మృత్యువు సంతృప్తి చెంది మరల అతనితో పలికెను।

Verse 16

तमब्रवीत्प्रीयमाणो महात्मा वरं तवेहाद्य ददामि भूयः। तवैव नामा भवितायमग्निः सृक्ङां चेमामनेकरूपां गृहाण ॥१६॥

సంతృప్తి చెందిన మహాత్ముడు అతనితో ఇట్లు పలికెను: ఈ రోజు నీకు మరొక వరాన్ని ప్రసాదిస్తున్నాను। ఈ అగ్ని నీ పేరుతో పిలువబడుతుంది; ఈ బహురూప మాలను స్వీకరించుము।

Verse 17

त्रिणाचिकेतस्त्रिभिरेत्य सन्धिं त्रिकर्मकृत्तरति जन्ममृत्यू। ब्रह्मजज्ञ देवमीड्यं विदित्वा निचाय्येमां शान्तिमत्यन्तमेति ॥१७॥

మూడు నచికేతాగ్నుల ద్వారా త్రివిధ సంధిని పొంది, త్రికర్మ సాధకుడు జన్మ మృత్యువులను దాటుతాడు। ఆరాధ్యుడైన బ్రహ్మను తెలుసుకొని, ఈ శాంతిని దృఢంగా పట్టుకొని, పరమ పదాన్ని పొందుతాడు।

Verse 18

त्रिणाचिकेतस्त्रयमेतद्विदित्वा य एवं विद्वांश्चिनुते नाचिकेतम्। स मृत्युपाशानृ पुरतः प्रणोद्य शोकातिगो मोदते स्वर्गलोके ॥१८॥

ఈ త్రివిధ నచికేత విద్యను తెలుసుకొని, నచికేతను ఈ విధంగా ఎంచుకున్న జ్ఞాని, మృత్యు పాశాలను పక్కకు తప్పించి, శోకాన్ని అధిగమించి స్వర్గలోకంలో ఆనందిస్తాడు।

Verse 19

एष तेऽग्निर्नचिकेतः स्वर्ग्यो यमवृणीथा द्वितीयेन वरेण। एतमग्निं तवैव प्रवक्ष्यन्ति जनासस्तृतीयं वरं नचिकेतो वृणीष्व ॥१९॥

ఓ నచికేతా, ఇదే నీవు రెండవ వరంగా ఎంచుకున్న స్వర్గానికి దారి చూపే అగ్ని। ప్రజలు ఈ అగ్నిని నీ పేరుతోనే ప్రకటిస్తారు। ఓ నచికేతా, మూడవ వరాన్ని ఎంచుకో।

Verse 20

येयं प्रेते विचिकित्सा मनुष्येऽस्तीत्येके नायमस्तीति चैके। एतद्विद्यामनुशिष्टस्त्वयाहं वराणामेष वरस्तृतीयः॥२०॥

మనిషి మరణించిన తరువాత ఈ సందేహం ఉంది: కొందరు అతడు ఉన్నాడని, మరికొందరు లేడని చెబుతారు। నీ బోధ ద్వారా దీనిని నేను తెలుసుకోవాలనుకుంటున్నాను। ఇది మూడవ వరం।

Verse 21

देवैरत्रापि विचिकित्सितं पुरा न हि सुविज्ञेयमणुरेष धर्मः। अन्यं वरं नचिकेतो वृणीष्व मा मोपरोत्सीरति मा सृजैनम् ॥२१॥

దేవతలకు కూడా పూర్వకాలంలో ఈ విషయంలో సందేహం ఉండేది; ఈ ధర్మం సూక్ష్మమైనది కాబట్టి సులభంగా తెలియదు. ఓ నచికేతా, వేరే వరాన్ని ఎంచుకో. నన్ను మరింత ప్రోత్సహించకు. నాకు ఈ ప్రశ్న వేయకు.

Verse 22

देवैरत्रापि विचिकित्सितं किल त्वं च मृत्यो यत्र सुविज्ञेममात्थ। वक्ता चास्य त्वादृगन्यो न लभ्यो नान्यो वरस्तुल्य एतस्य कश्चित् ॥२२॥

ఓ మృత్యువు, దేవతలకు కూడా దీని గురించి సందేహం ఉండేది; అర్థం చేసుకోవడం కష్టమైన చోట నీవు స్పష్టంగా వివరించావు. నీలాంటి మరో వక్త దొరకడు, దీనికి సమానమైన వరం కూడా లేదు.

Verse 23

शतायुषः पुत्रपौत्रान् वृणीष्व बहून् पशून् हस्तिहिरण्यमश्वान्। भूमेर्महदायतनं वृणीष्व स्वयं च जीव शरदो यावदिच्छसि ॥२३॥

నూరు సంవత్సరాలు జీవించే కుమారులను, మనుమలను ఎంచుకో, అనేక పశువులు, ఏనుగులు, బంగారం, గుర్రాలను ఎంచుకో. విశాలమైన భూమిని ఎంచుకో, నీవు కోరుకున్నన్ని శరదృతువులు జీవించు.

Verse 24

एतत्तुल्यं यदि मन्यसे वरं वृणीष्व वित्तं चिरजीविकां च। महाभूभौ नचिकेतस्त्वमेधि कामानां त्वा कामभाजं करोमि ॥२४॥

దీనికి సమానమైన వరం అని నీవు భావిస్తే, సంపదను, దీర్ఘాయుష్షును ఎంచుకో. ఓ నచికేతా, భూమికి గొప్ప పాలకుడివి అవు; నేను నిన్ను కోరికల భోక్తను చేస్తాను.

Verse 25

ये ये कामा दुर्लभा मर्त्यलोके सर्वान् कामांश्छन्दतः प्रार्थयस्व। इमा रामाः सरथाः सतूर्या न हीदृशा लम्भनीया मनुष्यैः। आभिर्मत्प्रत्ताभिः परिचारयस्व नचिकेतो मरणं मानुप्राक्षीः॥

మర్త్యలోకంలో దుర్లభమైన కోరికలు ఏవైనా ఉంటే, అన్నింటినీ నీ ఇష్టానుసారం అడగు. రథాలు, పరివారం కలిగిన ఈ స్త్రీలు మానవులకు లభించవు. నేను ప్రసాదించిన వీటితో ఆనందించు. ఓ నచికేతా, మరణం గురించి అడగకు.

Verse 26

श्वो भावा मर्त्यस्य यदन्तकैतत् सर्वेन्द्रियाणां जरयन्ति तेजः। अपि सर्वम् जीवितमल्पमेव तवैव वाहास्तव नृत्यगीते॥

ఓ మర్త్యుడా, రేపటికి చెందిన ఈ విషయాలు అన్ని ఇంద్రియాల తేజస్సును క్షీణిస్తాయి. మొత్తం జీవితం కూడా చాలా స్వల్పమే. వాహనాలు నీవి, నృత్యగీతాలు నీవి.

Verse 27

न वित्तेन तर्पणीयो मनुष्यो लप्स्यामहे वित्तमद्राक्ष्म चेत्त्वा। जीविष्यामो यावदीशिष्यसि त्वं वरस्तु मे वरणीयः स एव॥

మానవుడు సంపదతో తృప్తి పొందలేడు. నిన్ను చూసినట్లయితే సంపదను పొందుతాము. నీవు పాలించేంతకాలం జీవిస్తాము. ఆ వరం మాత్రమే నేను ఎంచుకోవలసినది.

Verse 28

अजीर्यताममृतानामुपेत्य जीर्यन्मर्त्यः क्वधःस्थः प्रजानन्। अभिध्यायन्वर्णरतिप्रमोदानतिदीर्घे जीविते को रमेत ॥२८॥

అమరుల క్షయరహిత స్థితిని చేరుకుని, క్షీణించే మర్త్యుడు కింద ఎక్కడ నిలబడగలడు? దీనిని తెలుసుకుని, సౌందర్య, ప్రేమ సుఖాలను కోరుతూ, దీర్ఘాయుష్షులో ఎవరు ఆనందిస్తారు?

Verse 29

यस्मिन्निदं विचिकित्सन्ति मृत्यो यत्साम्पराये महति ब्रूहि नस्तत्। योऽयं वरो गूढमनुप्रविष्टो नान्यं तस्मान्नचिकेता वृणीते ॥२९॥

ఓ మృత్యువు, మరణ విషయంలో సందేహం ఉన్నది ఏమిటో, మహత్తరమైన పరలోకంలో ఏముందో, దానిని మాకు చెప్పు. ఈ వరం గూఢమైన స్థానంలో ఉంది; అందుకే, ఓ నచికేతా, వేరే వరాన్ని ఎంచుకోడు.

Verse 1

अन्यच्छेयोऽन्यदुतैव प्रेयस्ते उभे नानार्भे पुरुषं सिनीतः। तयोः श्रेय आददानस्य साधु भवति हीयतेऽर्थाद्य उ प्रेयो वृणीते ॥१॥

శ్రేయస్సు ఒకటి, ప్రేయస్సు మరొకటి; రెండూ వేర్వేరు లక్ష్యాలకు మనిషిని బంధిస్తాయి. వీటిలో శ్రేయస్సును ఎంచుకునేవాడికి మంచి కలుగుతుంది, కానీ ప్రేయస్సును ఎంచుకునేవాడు లక్ష్యాన్ని కోల్పోతాడు.

Verse 2

श्रेयश्च प्रेयश्च मनुष्यमेतस्तौ सम्परीत्य विविनक्ति धीरः। श्रेयो हि धीरोऽभिप्रेयसो वृणीते प्रेयो मन्दो योगक्षेमाद् वृणीते॥

శ్రేయస్సును ప్రేయస్సును రెండు మానవుని సమీపిస్తాయి. ధీరుడు వాటిని సమగ్రంగా పరిశీలించి వివేకించును. ధీరుడు ప్రేయస్సుకంటే శ్రేయస్సునే ఎంచుకొనును; మందుడు భౌతిక సుఖాలకై ప్రేయస్సును ఎంచుకొనును.

Verse 3

स त्वं प्रियान् प्रियरूपांश्च कामानभिध्यायन्नचिकेतोऽत्यस्त्राक्षीः। नैतां सृष्टिं वित्तमयीमवाप्तो यस्यां मज्जन्ति बहवो मनुष्याः॥

నచికేతా, నీవు ప్రియమైన కోరికలను, ప్రియరూపాలను చింతించి, వాటిని తిరస్కరించావు. అనేక మానవులు మునిగిపోయే ఈ ధనమయ సృష్టిని నీవు స్వీకరించలేదు.

Verse 4

दूरमेते विपरीत विषूची अविद्या या च विद्येति ज्ञाता। विद्याभीप्सितं नचिकेतसं मन्ये न त्वा कामा बहवोऽलोलुपन्त॥

అవిద్య, విద్య అను రెండు దూరంగా, విరుద్ధంగా ఉన్నాయి. నచికేతా, నీవు విద్యను కోరువాడివని నేను భావిస్తున్నాను. అనేక కామాలు నిన్ను మోహింపజేయలేదు.

Verse 5

अविद्यायामन्तरे वर्तमानः स्वयं धीराः पण्डितम्मन्यमानाः। दन्द्रम्यमाणाः परियन्ति मूढा अन्धेनैव नीयमाना यथान्धाः॥५॥

అవిద్యా మధ్యలో ఉండి, తమను తాము జ్ఞానులుగా, పండితులుగా భావించుకొని, మూఢులు గ్రుడ్డివారిచే నడిపింపబడిన గ్రుడ్డివారివలె మరల మరల సంచరిస్తారు.

Verse 6

न साम्परायः प्रतिभाति बालं प्रमाद्यन्तं वित्तमोहेन मूढम्। अयं लोको नास्ति पर इति मानी पुनः पुनर्वशमापद्यते मे॥६॥

ధనమోహంతో మూఢుడై, ప్రమాదంలో ఉన్న బాలునికి పరలోకం ప్రత్యక్షం కాదు. ఈ లోకమే ఉంది, పరలోకం లేదని భావించి, మరల మరల నా వశంలోకి వస్తాడు.

Verse 7

श्रवणायापि बहुरभिर्यो न लक्ष्यः श्रृण्वन्तोपि बहवो यं न विद्युः। आश्चर्यो वक्ता कुशलोस्य लब्धाश्चर्यो ज्ञाता कुशलानुशिष्टः॥७॥

చాలామంది వినేవారికి కూడా గోచరించనిది, చాలామంది వినేవారికి తెలియనిది అది. వక్త ఆశ్చర్యకరుడు, పొందినవాడు నిపుణుడు, తెలిసినవాడు ఆశ్చర్యకరుడు, నిపుణునిచే సక్రమంగా బోధింపబడినవాడు.

Verse 8

न नरेणावरेण प्रोक्त एष सुविज्ञेयो बहुधा चिन्त्यमानः। अनन्यप्रोक्ते गतिरत्र नास्ति अणीयान् ह्यतर्क्यमणुप्रमाणात् ॥८॥

అధముని బోధ వల్ల ఇది పొందశక్యము కాదు, అనేక విధాలుగా చింతించినా సులభంగా తెలియదు. అనన్యుని బోధ తప్ప ఇక్కడ మార్గము లేదు. ఇది సూక్ష్మమైనదానికంటే సూక్ష్మమైనది, తర్కాతీతమైనది, ప్రమాణాతీతమైనది.

Verse 9

नैषा तर्केण मतिरापनेया प्रोक्तान्येनैव सुज्ञानाय प्रेष्ठ। यां त्वमापः सत्यधृतिर्बतासि त्वादृङ्नो भूयान्नचिकेतः प्रष्टा ॥९॥

ఈ బుద్ధి తర్కం ద్వారా పొందశక్యము కాదు; స్పష్టమైన జ్ఞానం కోసం మరొకరి ద్వారా మాత్రమే బోధింపబడుతుంది, ప్రియమైనవాడా. నీవు పొందినది సత్యధృతిని నిలబెట్టుటయే. నచికేతా వంటి ప్రశ్నించువాడు మనకు లభించును గాక.

Verse 10

जानाम्यहं शेवधिरित्यनित्यं न ह्यध्रुवैः प्राप्यते हि ध्रुवं तत्। ततो मया नाचिकेतश्चितोऽग्निः अनित्यैर्द्रव्यैः प्राप्तवानस्मि नित्यम् ॥१०॥

నేను నిధిని అనిత్యమని ఎరుగుదును, అనిత్య సాధనాలతో నిత్యమైనది పొందశక్యము కాదు. అందువలన నేను నచికేతాగ్నిని ప్రజ్వరిల్లించాను; అనిత్య వస్తువుల ద్వారా నిత్యమైనదానిని పొందాను.

Verse 11

कामस्याप्तिं जगतः प्रतिष्ठां क्रतोरानन्त्यमभयस्य पारम्। स्तोममहदुरुगायं प्रतिष्ठां दृष्ट्वा धृत्या धीरो नचिकेतोऽत्यस्राक्षीः ॥११॥

కామసిద్ధిని, జగత్తుకు ప్రతిష్ఠను, యజ్ఞానంత్యత్వాన్ని, అభయపారాన్ని, మహత్స్తోత్రాన్ని, వ్యాపక ప్రతిష్ఠను దర్శించి, ధృతితో ధీరుడైన నచికేతా విముక్తుడైనాడు.

Verse 12

तं दुर्दर्शं गूढमनुप्रविष्टं गुहाहितं गह्वरेष्ठं पुराणम्। अध्यात्मयोगाधिगमेन देवं मत्वा धीरो हर्षशोकौ जहाति ॥१२॥

దుర్దర్శనీయుడై, గూఢమై, లోపల ప్రవేశించి, గుహలో స్థితుడై, రహస్య స్థానమందు నివసించు, పురాతనుడైన ఆ దేవుని, అధ్యాత్మయోగం ద్వారా తెలుసుకొని, ధీరుడు హర్షశోకాలను జయిస్తాడు.

Verse 13

एतच्छ्रुत्वा सम्परिगृह्य मर्त्यः प्रवृह्य धर्म्यमणुमेतमाप्य। स मोदते मोदनीयँ हि लब्ध्वा विवृतँ सद्म नचिकेतसं मन्ये ॥१३॥

దీనిని విని, సంపూర్ణంగా గ్రహించిన మర్త్యుడు, ఈ సూక్ష్మమైన ధర్మాన్ని పొంది, దానిని పొందుతాడు. ఆనందానికర్హమైనదాన్ని పొంది అతడు ఆనందిస్తాడు. నచికేతుడు వెలుగులో ఉన్న స్థానాన్ని పొందాడని నేను భావిస్తాను.

Verse 14

अन्यत्र धर्मादन्यत्राधर्मादन्यत्रास्मात्कृताकृतात् । अन्यत्र भूताच्च भव्याच्च यत्तत्पश्यसि तद्वद ॥१४॥

ధర్మానికి భిన్నంగా, అధర్మానికి భిన్నంగా, కృతాకృతముల ఈ ప్రపంచానికి భిన్నంగా, భూతములకు భిన్నంగా, భవిష్యత్తునకు భిన్నంగా నున్నది ఏదో ఆ తత్త్వమును నీవు దర్శించుచున్నావో, దానిని నాకు వివరింపుము.

Verse 15

सर्वे वेदा यत्पदमामनन्ति तपांसि सर्वाणि च यद्वदन्ति । यदिच्छन्तो ब्रह्मचर्यं चरन्ति तत्ते पदं संग्रहेण ब्रवीम्योमित्येतत् ॥१५॥

సర్వ వేదములు ఏ పదమును స్తుతింతువో, సర్వ తపస్సులు దేనిని వర్ణింతువో, దేనిని కోరి బ్రహ్మచారులు బ్రహ్మచర్యమును ఆచరింతురో, ఆ పరమ పదమును నీకు సంక్షేపముగా చెప్పెదను, అది ఓంకారము.

Verse 16

एतद्ध्येवाक्षरं ब्रह्म एतद्ध्येवाक्षरं परम् । एतद्ध्येवाक्षरं ज्ञात्वा यो यदिच्छति तस्य तत् ॥१६॥

ఈ ఓంకారమే అక్షర బ్రహ్మము, ఈ ఓంకారమే పరమాత్మ స్వరూపము, ఈ అక్షర బ్రహ్మమును తెలిసికొని ఎవడు ఏది కోరెనో, అది అతనికి లభించును.

Verse 17

एतदालम्बनं श्रेष्ठमेतदालम्बनं परम्। एतदालम्बनं ज्ञात्वा ब्रह्मलोके महीयते॥१७॥

ఈ ఆధారమే శ్రేష్ఠమైనది, ఈ ఆధారమే పరమమైనది. ఈ ఆధారాన్ని తెలుసుకొని, బ్రహ్మలోకంలో మహిమాన్వితుడవుతాడు.

Verse 18

न जायते म्रियते वा विपश्चिन्नायं कुतश्चिन्न बभूव कश्चित्। अजो नित्यः शाश्वतोऽयं पुराणो न हन्यते हन्यमाने शरीरे॥१८॥

విద్వాంసుడు జన్మించడు, చనిపోడు; ఇతడు ఎక్కడినుండో రాలేదు, ఎవరో కాలేదు. అజన్ముడు, నిత్యుడు, శాశ్వతుడు, పురాతనుడైన ఇతడు, శరీరం నాశనమైనప్పుడు నాశనం కాడు.

Verse 19

हन्ता चेन्मन्यते हन्तुं हतश्चेन्मन्यते हतम्। उभौ तौ न विजानीतो नायमन्ति न हन्यते॥१९॥

హంతకుడు 'నేను చంపాను' అని భావించినా, హతుడు 'నేను చంపబడ్డాను' అని భావించినా, వారిద్దరూ తెలియరానివారు. ఇతడు చంపడు, చంపబడడు.

Verse 20

अणोरणीयान्महतो महीयानात्माऽस्य जन्तोर्निहितो गुहायाम्। तमक्रतुः पश्यति वीतशोको धातुप्रसादान्महिमानमात्मनः ॥२०॥

సూక్ష్మమైన దానికంటే సూక్ష్ముడు, మహత్తరమైన దానికంటే మహత్తరుడు, ఈ జీవి హృదయంలో నిహితుడై ఉన్నాడు ఆత్మ. కామరహితుడైన వాడు, శోకరహితుడై, సృష్టికర్త కృపతో ఆత్మ మహిమను దర్శిస్తాడు.

Verse 21

आसीनो दूरं व्रजति शयानो याति सर्वतः। कस्तं मदामदं देवं मदन्यो ज्ञातुमर्हति ॥२१॥

కూర్చున్నా దూరం వెళ్తాడు, పడుకున్నా సర్వత్ర వెళ్తాడు. తనలో తాను ఆనందించు, ఆనందానికతీతుడైన ఆ దేవుని నేను తప్ప ఎవరు తెలుసుకోగలరు?