
Adhyaya 17: लिङ्गोद्भव—ब्रह्मविष्ण्वहङ्कार-शमनं, ओंकार-प्रादुर्भावः, मन्त्र-तत्त्वं च
សូត្រាបញ្ចប់ការពិពណ៌នាពិភពលោកដោយសរសើរបុណ្យនៃការស្តាប់ និងអាន។ រីឥសីសួរអំពីអាថ៌កំបាំងសៃវៈ៖ លិង្គជាអ្វី លិង្គិនជានរណា ហេតុអ្វីគោរពព្រះសិវៈក្នុងលិង្គ។ ព្រះព្រហ្មពន្យល់ថា ប្រាធានដើមកំណើតហៅថា “លិង្គ” និងព្រះអម្ចាស់អតិបរមាជា “លិង្គិន” ហើយពិពណ៌នាពេលប្រល័យដែលសត្វទាំងអស់រលាយនៅសមុទ្រងងឹត។ ព្រះព្រហ្ម និងព្រះវិស្ណុជជែកអំពីការបង្កើត តែមានលិង្គភ្លើងអស្ចារ្យលេចឡើងបញ្ចប់អហങ്കារ។ ព្រះព្រហ្មក្លាយជាហំសៈស្វែងរកកំពូល ព្រះវិស្ណុក្លាយជាវរាហៈស្វែងរកមូលដ្ឋាន តែទាំងពីរមិនឃើញ ហើយត្រឡប់មកដោយទន់ភ្លន់។ ពីលិង្គកើតសំឡេង “អោម” (A-U-M, នាដ, និងទុរិយៈ) ភ្ជាប់វេដ មន្ត្រ និងកំណើតលោក (ពូជ-យោនី ពងមាស និងលោកជាច្រើន)។ រូបកាយព្រះសិវៈដែលកើតពីព្រះវាចាត្រូវបានផ្គូផ្គងនឹងអក្សរ និងមន្ត្រ (ឫគ-យជុស-សាមន-អថರ್ವ) និងអនុគ្រោះពិធី-ព្យាបាល។ ចុងក្រោយ ព្រះវិស្ណុ និងព្រះព្រហ្មសរសើរព្រះមហេស្វរៈ បង្ហាញថា លិង្គអនន្តកែអហങ്കារ និងការគោរពតាមមន្ត្រ-ចក្ខុវិស័យនាំទៅមោក្ស។
Verse 1
सूत उवाच एवं संक्षेपतः प्रोक्तः सह्यादीनां समुद्भवः यः पठेच्छृणुयाद्वापि श्रावयेद्वा द्विजोत्तमान्
សូត្រ បាននិយាយថា៖ ដូច្នេះ ដោយសង្ខេប កំណើតនៃភ្នំសហ្យា និងជួរភ្នំបរិសុទ្ធផ្សេងៗ ត្រូវបានប្រកាសហើយ។ អ្នកណាអាន ឬស្តាប់ ឬធ្វើឲ្យព្រះទ្វិជជនល្អឥតខ្ចោះស្តាប់ នោះទទួលផលនៃរឿងបរិសុទ្ធនេះ។
Verse 2
स याति ब्रह्मसायुज्यं प्रसादात्परमेष्ठिनः ऋषय ऊचुः कथं लिङ्गमभूल्लिङ्गे समभ्यर्च्यः स शङ्करः
ដោយព្រះគុណរបស់ បរមេឋិន (ព្រះព្រហ្មា) គេបានទៅដល់ សាយុជ្យៈ ជាមួយ ព្រហ្មន៍ គឺភាពរួមជាអត្តសញ្ញាណជាមួយព្រហ្ម។ ពួកឥសីបាននិយាយថា៖ «លិង្គ កើតមានដូចម្តេច? ហើយតើ សង្គរៈ—បតិ ព្រះអម្ចាស់ដែលគួរឲ្យបូជាជានិច្ច—ត្រូវបានគោរពបូជានៅក្នុងលិង្គយ៉ាងដូចម្តេច?»
Verse 3
किं लिङ्गं कस् तथा लिङ्गी सूत वक्तुमिहार्हसि रोमहर्षण उवाच एवं देवाश् च ऋषयः प्रणिपत्य पितामहम्
«លិង្គ ជាអ្វី? ហើយ លិង្គី គឺអ្នកកាន់លិង្គ នោះជានរណា? ឱ សូត្រ អ្នកសមរម្យនឹងពន្យល់រឿងនេះនៅទីនេះ»។ រោមហរឥសណៈ បាននិយាយថា៖ «ដូច្នេះ ពួកទេវតា និងពួកឥសី បានក្រាបបង្គំ ហើយចូលទៅជិត ពិតាមហៈ (ព្រះព្រហ្មា)»។
Verse 4
अपृच्छन् भगवंल्लिङ्गं कथमासीदिति स्वयम् लिङ्गे महेश्वरो रुद्रः समभ्यर्च्यः कथं त्विति
ពួកគេបានសួរលិង្គដ៏គួរគោរពផ្ទាល់ថា៖ «អ្នកកើតមានដូចម្តេច?» ហើយម្តងទៀតបានសួរថា៖ «មហេស្វរៈ—រុទ្រា បតិ ព្រះអម្ចាស់ដែលស្ថិតនៅក្នុងលិង្គ—ត្រូវបានបូជាឲ្យត្រឹមត្រូវយ៉ាងដូចម្តេច?»
Verse 5
किं लिङ्गं कस् तथा लिङ्गी सो ऽप्याह च पितामहः पितामह उवाच प्रधानं लिङ्गमाख्यातं लिङ्गी च परमेश्वरः
បានសួរថា «លិង្គជាអ្វី? ហើយនរណាជាលិង្គី (អ្នកកាន់លិង្គ)?» ពិតាមហៈ (ព្រះព្រហ្ម) បានឆ្លើយថា៖ «ប្រធាន—មាត្រដ្ឋានដើមនៃធម្មជាតិ—ត្រូវបានប្រកាសថាជាលិង្គ; ហើយលិង្គីគឺបរមេស្វរៈ ព្រះអម្ចាស់អធិបតី (បតិ) ដែលលើសលប់ និងគ្រប់គ្រងវា»។
Verse 6
रक्षार्थमंबुधौ मह्यं विष्णोस्त्वासीत् सुरोत्तमाः वैमानिके गते सर्गे जनलोकं सहर्षिभिः
ដើម្បីការពារខ្ញុំនៅក្នុងមហាសមុទ្រ ឱព្រះទេវដ៏ល្អឥតខ្ចោះ អំណាចសង្គ្រោះរបស់ព្រះវិស្ណុបានមានសម្រាប់ខ្ញុំ។ ហើយពេលសೃષ્ટិនៃពួកទេវនៅលើវិមានសួគ៌ដំណើរការ គេបានទៅដល់ជនលោក ជាមួយព្រះឥសីទាំងឡាយ។
Verse 7
स्थितिकाले तदा पूर्णे ततः प्रत्याहृते तथा चतुर्युगसहस्रान्ते सत्यलोकं गते सुराः
ពេលកាលៈនៃការរក្សាទុកលោកតាមវិន័យបានបំពេញពេញលេញ ហើយការលាយលះ (ប្រល័យ) បានខិតជិតមក នៅចុងបញ្ចប់នៃពាន់វដ្តនៃចតុរយុគ ពួកទេវបានចាកចេញទៅសត្យលោក។
Verse 8
विनाधिपत्यं समतां गते ऽन्ते ब्रह्मणो मम शुष्के च स्थावरे सर्वे त्व् अनावृष्ट्या च सर्वशः
ពេលអធិបតេយ្យរបស់ខ្ញុំជាព្រះព្រហ្មដល់ទីបញ្ចប់ ហើយសព្វវត្ថុធ្លាក់ចូលសភាពស្មើគ្នា សត្វនិងរុក្ខជាតិអចលទាំងអស់បានស្ងួតខ្លាំងគ្រប់ទី ដោយសារខ្វះភ្លៀងទាំងស្រុង។ ក្នុងការបាក់បែកនៃរបៀបនេះ បសុ (ព្រលឹងចងក្រង) នៅស្ទើរតែអស់សង្ឃឹម បើគ្មានព្រះគុណរបស់បតិ ព្រះសិវៈ។
Verse 9
पशवो मानुषा वृक्षाः पिशाचाः पिशिताशनाः गन्धर्वाद्याः क्रमेणैव निर्दग्धा भानुभानुभिः
សត្វព្រៃ មនុស្ស ដើមឈើ ពិសាច ពួកស៊ីសាច់ និងគន្ធರ್ವាទិទាំងឡាយ—មួយក្រោយមួយ—ត្រូវបានកម្តៅឆេះតាមលំដាប់ ដោយកាំរស្មីដ៏ភ្លឺក្តៅនោះ ដូចជាមានព្រះអាទិត្យលើព្រះអាទិត្យ។
Verse 10
एकार्णवे महाघोरे तमोभूते समन्ततः सुष्वापांभसि योगात्मा निर्मलो निरुपप्लवः
ក្នុងមហាសមុទ្រតែមួយដ៏គួរភ័យខ្លាច ដែលភាពងងឹតពាសពេញគ្រប់ទិស ព្រះអាត្មានៃយោគៈ (ព្រះបតីអធិបតី—ព្រះសិវៈ) សម្រាកក្នុងសមាធិលើទឹក—បរិសុទ្ធឥតស្នាម ស្ងប់ស្ងាត់ មិនរញ្ជួយ។
Verse 11
सहस्रशीर्षा विश्वात्मा सहस्राक्षः सहस्रपात् सहस्रबाहुः सर्वज्ञः सर्वदेवभवोद्भवः
ព្រះអង្គជាព្រះមានក្បាលពាន់ ជាអាត្មានៃសកលលោក មានភ្នែកពាន់ និងជើងពាន់; មានដៃពាន់ ព្រះអង្គជាអ្នកដឹងគ្រប់យ៉ាង—ជាមូលដ្ឋានដើម ដែលការមាន និងការកើតឡើងរបស់ទេវទាំងអស់កើតចេញពីព្រះអង្គ។
Verse 12
हिरण्यगर्भो रजसा तमसा शङ्करः स्वयम् सत्त्वेन सर्वगो विष्णुः सर्वात्मत्वे महेश्वरः
ដោយរាជសៈ ព្រះអង្គជាហិរ៉ញ្ញគರ್ಭៈ (អ្នកបង្កើតសកល); ដោយតមសៈ ព្រះអង្គជាសង្ករៈផ្ទាល់។ ដោយសត្តវៈ ព្រះអង្គពាសពេញទាំងអស់ជាវិស្ណុ; ហើយក្នុងសភាពជាអាត្មានៃសព្វវត្ថុ ព្រះអង្គជាមហេស្វរៈ—ព្រះបតីអធិបតី លើសលប់ពីគុណាទាំងបី។
Verse 13
कालात्मा कालनाभस्तु शुक्लः कृष्णस्तु निर्गुणः नारायणो महाबाहुः सर्वात्मा सदसन्मयः
ព្រះអង្គជាអាត្មានៃកាលៈ ហើយក៏ជាព្រះដែលផ្ចិតជាកាលៈផងដែរ; ព្រះអង្គជាពណ៌ស និងពណ៌ខ្មៅ—ទោះយ៉ាងណា ព្រះអង្គលើសលប់ពីគុណាទាំងបី។ នារាយណៈដ៏មានដៃធំអស្ចារ្យនោះ ជាអាត្មានៃសព្វវត្ថុ ពាសពេញទាំងភាពមាន និងភាពមិនមាន។
Verse 14
तथाभूतमहं दृष्ट्वा शयानं पङ्कजेक्षणम् मायया मोहितस्तस्य तमवोचममर्षितः
ឃើញព្រះអង្គដេកសម្រាកដូច្នោះ—មានភ្នែកដូចផ្កាឈូក—ខ្ញុំត្រូវមាយារបស់ព្រះអង្គបំភាន់; ហើយដោយអត់ធ្មត់មិនបាន ខ្ញុំបាននិយាយទៅកាន់ព្រះអង្គដោយចិត្តខឹងខុស។
Verse 15
कस्त्वं वदेति हस्तेन समुत्थाप्य सनातनम् तदा हस्तप्रहारेण तीव्रेण स दृढेन तु
ដោយនិយាយថា «អ្នកជានរណា?» គេបានលើកដៃឡើងប្រឆាំងនឹងព្រះអមតៈដ៏សនាតនៈ; បន្ទាប់មក ដោយការវាយដៃយ៉ាងសាហាវ និងរឹងមាំ គេបានវាយទ្រង់។
Verse 16
प्रबुद्धो ऽहीयशयनात् समासीनः क्षणं वशी ददर्श निद्राविक्लिन्ननीरजामललोचनः
ព្រះអម្ចាស់ដ៏គ្រប់គ្រងខ្លួន បានភ្ញាក់ពីគ្រែពស់ ហើយអង្គុយត្រង់មួយភ្លែត; ដោយភ្នែកដូចផ្កាឈូកសុទ្ធសាធ ដែលនៅសើមពីដំណេក ទ្រង់បានមើលជុំវិញ ដោយស្ថិតក្នុងការគ្រប់គ្រងអារម្មណ៍។
Verse 17
मामग्रे संस्थितं भासाध्यासितो भगवान् हरिः आह चोत्थाय भगवान् हसन्मां मधुरं सकृत्
បន្ទាប់មក ព្រះបរិសុទ្ធ ហរិ—អង្គុយលើពន្លឺរុងរឿង—បានឈរឡើងនៅមុខខ្ញុំ ហើយដោយញញឹម ទ្រង់បាននិយាយមកខ្ញុំម្តង ដោយពាក្យទន់ភ្លន់ផ្អែមល្ហែម។
Verse 18
स्वागतंस्वागतं वत्स पितामह महाद्युते तस्य तद्वचनं श्रुत्वा स्मितपूर्वं सुरर्षभाः
«សូមស្វាគមន៍—សូមស្វាគមន៍ កូនជាទីស្រឡាញ់! ឱ ពិតាមហា ដ៏មានពន្លឺមហិមា!» ពេលបានឮពាក្យនោះ ព្រះទេវៈដ៏ឧត្តមបានញញឹមយ៉ាងសុភាព ដោយគោរពច្បាប់សកល ហើយនៅតែផ្តោតចិត្តលើបតិដ៏អធិរាជ—ព្រះសិវៈ—លើសពីលំដាប់សត្វបង្កើតទាំងអស់។
Verse 19
रजसा बद्धवैरश् च तमवोचं जनार्दनम् भाषसे वत्स वत्सेति सर्गसंहारकारणम्
តែដោយត្រូវរាជសៈចងក្រង និងជាប់ក្នុងសត្រូវភាព គេបាននិយាយទៅកាន់ ជនារទនៈថា៖ «ហេតុអ្វីបានជាទ្រង់ហៅខ្ញុំថា ‘កូនៗ’ ដូច្នេះ? ទ្រង់ដែលជាមូលហេតុនៃការបង្កើត និងការលាយបាត់។»
Verse 20
माम् इहान्तःस्मितं कृत्वा गुरुः शिष्यमिवानघ कर्तारं जगतां साक्षात् प्रकृतेश् च प्रवर्तकम्
ឱ អ្នកគ្មានបាប! ដោយញញឹមក្នុងចិត្តមើលមកខ្ញុំនៅទីនេះ គ្រូបានប្រព្រឹត្តចំពោះខ្ញុំដូចសិស្សមុខគ្រូ—បង្ហាញដោយផ្ទាល់អ្នកបង្កើតលោកទាំងឡាយ ព្រះបតិ (ព្រះសិវៈ) អ្នកជំរុញប្រក្រឹតិឲ្យចលនា។
Verse 21
सनातनमजं विष्णुं विरिञ्चिं विश्वसंभवम् विश्वात्मानं विधातारं धातारं पङ्कजेक्षणम्
គាត់បានឃើញព្រះអនន្ត និងមិនកើត—ព្រះវិષ્ણុ; និងវិរិញ្ចិ (ព្រះព្រហ្មា) ប្រភពនៃសកលលោក—ជាព្រលឹងនៅក្នុងសត្វទាំងអស់ អ្នករៀបចំ និងអ្នកថែរក្សា ព្រះមានភ្នែកដូចផ្កាឈូក។ តែតាមទស្សនៈសៃវៈនៃលិង្គបុរាណ កិច្ចការកោស्मिकទាំងនេះឈរលើព្រះគុណរបស់បតិ (ព្រះសិវៈ) ព្រះអម្ចាស់លើសគ្រប់មុខងារ។
Verse 22
किमर्थं भाषसे मोहाद् वक्तुमर्हसि सत्वरम् सो ऽपि मामाह जगतां कर्ताहमिति लोकय
«ហេតុអ្វីបាននិយាយដោយមោហៈ? ចូរនិយាយឲ្យរហ័សអ្វីដែលគួរនិយាយ!» ហើយគាត់ផងដែរ បាននិយាយមកខ្ញុំថា៖ «ឱ លោកទាំងឡាយ ខ្ញុំជាអ្នកបង្កើតលោកទាំងឡាយ»។
Verse 23
भर्ता हर्ता भवान् अङ्गाद् अवतीर्णो ममाव्ययात् विस्मृतो ऽसि जगन्नाथं नारायणमनामयम्
អ្នកជាអ្នកថែរក្សា និងអ្នកដកហូត; អ្នកបានចុះមកពីរាងកាយអមតៈរបស់ខ្ញុំ—ប៉ុន្តែអ្នកបានភ្លេចព្រះអម្ចាស់នៃលោកទាំងឡាយ នារាយណៈ អ្នកបរិសុទ្ធឥតរោគ។
Verse 24
पुरुषं परमात्मानं पुरुहूतं पुरुष्टुतम् विष्णुमच्युतमीशानं विश्वस्य प्रभवोद्भवम्
ព្រះអង្គគឺបុរស (Puruṣa) ព្រះអាត្មាខ្ពស់បំផុត—ត្រូវបានអំពាវនាវដោយមនុស្សជាច្រើន និងត្រូវបានសរសើរដោយមនុស្សជាច្រើន; ជាព្រះវិષ્ણុអ្នកសព្វវ្យាបក អច្យុត (Acyuta) អ្នកមិនធ្លាក់ចុះ; ជាព្រះអីសាន (Īśāna) ព្រះអម្ចាស់; ជាប្រភពដែលសកលលោកកើតឡើង និងត្រូវបានបង្កើតចេញមក។
Verse 25
तवापराधो नास्त्यत्र मम मायाकृतं त्विदम् शृणु सत्यं चतुर्वक्त्र सर्वदेवेश्वरो ह्ययम्
នៅទីនេះ មិនមានកំហុសរបស់អ្នកឡើយ; នេះពិតជាការបង្កើតដោយម៉ាយារបស់ខ្ញុំ។ សូមស្តាប់សេចក្តីពិត ឱ ព្រះបួនមុខ៖ ព្រះអង្គនេះជាព្រះអម្ចាស់នៃទេវទាំងអស់ ដោយពិត។
Verse 26
कर्ता नेता च हर्ता च न मयास्ति समो विभुः अहमेव परं ब्रह्म परं तत्त्वं पितामह
ខ្ញុំជាអ្នកធ្វើ ជាអ្នកដឹកនាំ និងជាអ្នកដកហូតវិញ; មិនមានអ្នកណាស្មើខ្ញុំឡើយ ឱ ព្រះអង្គដ៏ពេញលេញទាំងអស់។ ខ្ញុំតែម្ដងជាព្រះព្រហ្មដ៏អធិ, ជាតត្ត្វៈខ្ពស់បំផុត—ឱ ពិតាមហា។
Verse 27
अहमेव परं ज्योतिः परमात्मा त्वहं विभुः यद्यद्दृष्टं श्रुतं सर्वं जगत्यस्मिंश्चराचरम्
ខ្ញុំតែម្ដងជាពន្លឺដ៏អធិ; ខ្ញុំជាព្រះអម្ចាស់ដ៏ពេញលេញទាំងអស់ ជាអាត្មាខាងក្នុង។ អ្វីៗទាំងអស់ក្នុងលោកនេះ—ចល័ត និងអចល័ត—ដែលបានឃើញ ឬបានឮ សុទ្ធតែត្រូវបានខ្ញុំគ្របដណ្ដប់ ហើយស្ថិតនៅក្នុងខ្ញុំ។
Verse 28
तत्तद्विद्धि चतुर्वक्त्र सर्वं मन्मयमित्यथ मया सृष्टं पुराव्यक्तं चतुर्विंशतिकं स्वयम्
ចូរដឹងដូច្នេះ ឱ ព្រះបួនមុខ៖ សព្វវត្ថុនេះសុទ្ធតែពេញដោយខ្ញុំតែម្ដង។ នៅដើមកាល ខ្ញុំផ្ទាល់បានបង្កើតអវ្យក្ត (អសម្ដែង) ហើយពីនោះ ទ្រឹស្តីទាំង២៤ បានបង្ហាញចេញដោយខ្លួនវា។
Verse 29
नित्यान्ता ह्यणवो बद्धाः सृष्टाः क्रोधोद्भवादयः प्रसादाद्धि भवानण्डान्य् अनेकानीह लीलया
អណុ (ព្រលឹងអាតូម) មានសន្តតិមិនមានដើមកំណើត តែត្រូវបានបង្កើតឲ្យស្ថិតក្នុងភាពចងក្រង (ដោយបាសៈ) រួមទាំងសត្វដែលកើតពីកំហឹង និងសត្វផ្សេងៗ។ ទោះយ៉ាងណា ដោយព្រះគុណរបស់ព្រះអង្គ ឱ ព្រះម្ចាស់ ព្រះអង្គបង្ហាញពហុព្រហ្មណ្ឌ (brahmāṇḍa) ជាច្រើន នៅទីនេះ ដោយលីឡាដ៏ទេវី។
Verse 30
सृष्टा बुद्धिर्मया तस्याम् अहङ्कारस्त्रिधा ततः तन्मात्रापञ्चकं तस्मान् मनः षष्ठेन्द्रियाणि च
ពីតត្ត្វដើមនោះ ព្រះអង្គបានបង្កើត បុទ្ធិ (ប្រាជ្ញា)។ ក្នុងបុទ្ធិនោះ បន្ទាប់មក អហង្គារ (អាត្មាភាព) កើតឡើងជាបីប្រភេទ។ ពីអហង្គារបីប្រភេទនោះ កើតមាន តន្មាត្រា ប្រាំ និងពីនោះផងដែរ កើតមាន មនៈ (ចិត្ត) រួមទាំងអិន្ទ្រីយៈប្រាំមួយ។
Verse 31
आकाशादीनि भूतानि भौतिकानि च लीलया इत्युक्तवति तस्मिंश् च मयि चापि वचस् तथा
ពេលព្រះអង្គបានប្រកាសដោយលីឡា ថា ធាតុចាប់ពី អាកាស និងផលិតផលធាតុទាំងអស់ កើតឡើងត្រឹមជាការលេងសប្បាយប៉ុណ្ណោះ ពាក្យទាំងនោះក៏ពិតប្រាកដទាំងក្នុងព្រះអង្គ និងក្នុងខ្ញុំផងដែរ។
Verse 32
आवयोश्चाभवद्युद्धं सुघोरं रोमहर्षणम् प्रलयार्णवमध्ये तु रजसा बद्धवैरयोः
រវាងយើងទាំងពីរ កើតមានសង្គ្រាមដ៏សាហាវ ធ្វើឲ្យរោមឈរ គួរឱ្យភ័យខ្លាច នៅកណ្ដាលមហាសមុទ្រនៃប្រល័យ ព្រោះសត្រូវភាពរបស់យើងត្រូវបានចងរឹងដោយ រាជស (កម្លាំងក្តៅគគុកនៃកិលេស)។
Verse 33
एतस्मिन्नन्तरे लिङ्गम् अभवच्चावयोः पुरः विवादशमनार्थं हि प्रबोधार्थं च भास्वरम्
នៅចន្លោះនោះ លិង្គដ៏ភ្លឺរលោង បានបង្ហាញខ្លួននៅមុខយើងទាំងពីរ ដើម្បីសម្រួលវិវាទ និងដើម្បីបំភ្លឺឲ្យភ្ញាក់ដឹងសច្ចៈ បង្ហាញវត្តមានរបស់ បតិ (ព្រះសិវៈ) លើសពីការប្រកែកទាំងអស់។
Verse 34
ज्वालामालासहस्राढ्यं कालानलशतोपमम् क्षयवृद्धिविनिर्मुक्तम् आदिमध्यान्तवर्जितम्
វាពោរពេញដោយព្រះមាលាអណ្តាតភ្លើងរាប់ពាន់ ដូចជាភ្លើងនៃកាល (កាលានល) រាប់រយ ដោយឥតការខូចខាត និងឥតការកើនឡើង ហើយគ្មានដើម កណ្ដាល និងចុង។
Verse 35
अनौपम्यमनिर्देश्यम् अव्यक्तं विश्वसंभवम् तस्य ज्वालासहस्रेण मोहितो भगवान् हरिः
អស្មើគ្នា មិនអាចពិពណ៌នា បាន មិនបង្ហាញខ្លួន ហើយជាមូលកំណើតនៃសកលលោក—ដោយអណ្តាតភ្លើងរាប់ពាន់នៃលិង្គអាថ៌កំបាំងនោះ ព្រះហរិ (វិષ્ણុ) ត្រូវបានបំភាន់។
Verse 36
मोहितं प्राह मामत्र परीक्षावो ऽग्निसंभवम् अधोगमिष्याम्यनलस्तंभस्यानुपमस्य च
ដោយសេចក្តីបំភាន់ គាត់បាននិយាយមកខ្ញុំនៅទីនោះថា៖ «សូមធ្វើការសាកល្បងលើអ чуд្យៈកើតពីភ្លើងនេះ។ ខ្ញុំនឹងចុះក្រោម ដើម្បីស្វែងរកចុងកំណត់នៃសសរភ្លើងអស្មើគ្នានេះ»។
Verse 37
भवानूर्ध्वं प्रयत्नेन गन्तुमर्हसि सत्वरम् एवं व्याहृत्य विश्वात्मा स्वरूपमकरोत्तदा
«អ្នកគួរតែប្រឹងប្រែងឡើងលើដោយឆាប់រហ័ស និងពេញកម្លាំង»។ និយាយដូច្នេះហើយ ព្រះអាត្មាសកល—បតិ ព្រះអម្ចាស់ដែលស្របពេញទាំងអស់—បានបង្ហាញរូបសភាព្ទាល់របស់ទ្រង់នៅពេលនោះ។
Verse 38
वाराहमहमप्याशु हंसत्वं प्राप्तवान्सुराः तदाप्रभृति मामाहुर्ह् अंसं हंसो विराडिति
«ខ្ញុំផងដែរ ក្លាយជាវារាហ (ជ្រូកព្រៃ) ដោយឆាប់រហ័ស ហើយបានឈានដល់សភាពហংস (ហង្ស)។ ចាប់តាំងពីពេលនោះមក ពួកទេវតាបានហៅខ្ញុំថា អំស, ហংস និង វិរាដ»។
Verse 39
हंसहंसेति यो ब्रूयान् मां हंसः स भविष्यति सुश्वेतो ह्यनलाक्षश् च विश्वतः पक्षसंयुतः
អ្នកណាដែលនិយាយម្តងហើយម្តងទៀតចំពោះខ្ញុំថា «ហংস ហংস» នោះនឹងក្លាយជាហংস—បរិសុទ្ធ សភ្លឺសស្អាត មានសញ្ញានៃភ្លើងខាងក្នុង ហើយមានស្លាបគ្រប់ទិស—សមស្របដើម្បីដើរឆ្លងផុតចំណង ដោយព្រះគុណបតិ (ព្រះសិវៈ)។
Verse 40
मनो ऽनिलजवो भूत्वा गतो ऽहं चोर्ध्वतः सुराः नारायणो ऽपि विश्वात्मा नीलाञ्जनचयोपमम्
ដោយក្លាយជាលឿនដូចចិត្ត និងលឿនដូចខ្យល់ ខ្ញុំបានឡើងទៅលើជាមួយទេវតាទាំងឡាយ។ សូម្បីតែ នារាយណៈ អាត្មាខាងក្នុងនៃសកលលោក ក៏បានឃើញតត្តវៈនោះ ដូចជាមហាសំណុំកុល្លិរីយ៉ូមខ្មៅជ្រៅ—លិង្គអសীম មិនអាចវាស់ មិនអាចឈានដល់។
Verse 41
दशयोजनविस्तीर्णं शतयोजनमायतम् मेरुपर्वतवर्ष्माणं गौरतीक्ष्णाग्रदंष्ट्रिणम्
វាមានទទឹងដប់យោជនៈ និងប្រវែងមួយរយយោជនៈ—រាងកាយធំដូចភ្នំមេរុ—ពណ៌សស្រអែម ហើយមានដងស្នែងមុតចង្អុលនៅខាងមុខ។
Verse 42
कालादित्यसमाभासं दीर्घघोणं महास्वरम् ह्रस्वपादं विचित्राङ्गं जैत्रं दृढम् अनौपमम्
ព្រះអង្គបញ្ចេញពន្លឺដូចព្រះអាទិត្យនៅចុងកាលៈ មានច្រមុះវែង សំឡេងដូចផ្គរលាន់ ជើងខ្លី អវយវៈចម្លែកអស្ចារ្យ; ជ័យជំនះមិនអាចផ្តួលបាន មាំមួនមិនរអិលរំញ័រ គ្មានអ្នកស្មើ—ជាការបង្ហាញដ៏គួរឱ្យខ្លាចនៃបតិ (ព្រះសិវៈ) ដែលលើសលប់សត្វបាសុដែលត្រូវបាសៈចង។
Verse 43
वाराहमसितं रूपम् आस्थाय गतवानधः एवं वर्षसहस्रं तु त्वरन्विष्णुरधोगतः
វិស្ណុបានយករូបវារាហៈពណ៌ខ្មៅ ហើយចុះទៅក្រោម។ ដូច្នេះ ដោយប្រញាប់ប្រញាល់ វិស្ណុបានបន្តចុះក្រោមអស់មួយពាន់ឆ្នាំ ដើម្បីស្វែងរកព្រំដែនខាងក្រោម (នៃលិង្គអនន្ត)។
Verse 44
नापश्यदल्पमप्यस्य मूलं लिङ्गस्य सूकरः तावत्कालं गतो ह्यूर्ध्वम् अहमप्यरिसूदनः
សូករៈ (វិស្ណុ) មិនបានឃើញសូម្បីតែបន្តិចនៃឫសលិង្គនោះឡើយ។ ក្នុងរយៈពេលដូចគ្នានោះ ខ្ញុំផងដែរ—ឱ អ្នកសម្លាប់សត្រូវ—បានឡើងទៅលើ (ស្វែងរកកំពូលរបស់វា)។
Verse 45
सत्वरं सर्वयत्नेन तस्यान्तं ज्ञातुमिच्छया श्रान्तो ह्यदृष्ट्वा तस्यान्तम् अहङ्कारादधोगतः
ដោយប្រញាប់ប្រញាល់ និងខិតខំអស់ពីកម្លាំង ដើម្បីចង់ដឹងព្រំដែនរបស់វា គាត់បាននឿយហត់; ហើយព្រោះមិនឃើញព្រំដែននោះទេ គាត់បានធ្លាក់ចុះក្រោម ដោយអហង្គាររបស់ខ្លួនបង្អត់បង្អង់។
Verse 46
तथैव भगवान् विष्णुः श्रान्तः संत्रस्तलोचनः सर्वदेवभवस्तूर्णम् उत्थितः सः महावपुः
ដូចគ្នានោះ ព្រះវិស្ណុដ៏ព្រះគុណ ក៏នឿយហត់ ហើយភ្នែករញ្ជួយដោយការភ័យគោរព; ទ្រង់បានលេចឡើងភ្លាមៗ។ ព្រះអង្គមានរាងកាយដ៏ធំធេង ជាមូលដ្ឋានកំណើតនៃក្រុមទេវតាទាំងឡាយ បានឈរលេចមុខមុខសញ្ញាអធិរាជ ដោយទទួលស្គាល់មហិមារបស់បតិដែលបង្ហាញជាលិង្គ។
Verse 47
समागतो मया सार्धं प्रणिपत्य महामनाः मायया मोहितः शंभोस् तस्थौ संविग्नमानसः
ទ្រង់បានមកជួបជាមួយខ្ញុំ ហើយកោតបង្គំចុះ; ព្រះអង្គដ៏មានចិត្តធំ—ត្រូវមាយារបស់សម្ភូ (Śambhu) បំបំភាន់—ឈរនៅទីនោះ ដោយចិត្តរង្គោះរង្គើដោយការភ័យព្រួយ។
Verse 48
पृष्ठतः पार्श्वतश्चैव चाग्रतः परमेश्वरम् प्रणिपत्य मया सार्धं सस्मार किमिदं त्विति
ទ្រង់បានកោតបង្គំចំពោះបរមេស្វរ ពីខាងក្រោយ ពីខាងចំហៀង និងពីខាងមុខ ជាមួយខ្ញុំ; ហើយទ្រង់បានគិតរំលឹកថា៖ «នេះជាអ្វីពិតប្រាកដ?»
Verse 49
तदा समभवत्तत्र नादो वै शब्दलक्षणः ओमोमिति सुरश्रेष्ठाः सुव्यक्तः प्लुतलक्षणः
នៅទីនោះឯង បានកើតមាននាដៈដើមកំណើត ជាសំឡេងដែលមានសភាពជាស្បដៈ។ ទេវតាដ៏ប្រសើរបំផុត បានឮយ៉ាងច្បាស់ថា «អូម អូម» ជាសំឡេងវែង និងក្រអូបរំញ័រ ជាព្រះពូជសូរ បង្ហាញទៅកាន់បតិដ៏អធិរាជ (សិវៈ)។
Verse 50
किमिदं त्विति संचिन्त्य मया तिष्ठन्महास्वनम् लिङ्गस्य दक्षिणे भागे तदापश्यत्सनातनम्
ខ្ញុំគិតថា «នេះជាអ្វីដែរ?» ហើយឈរនៅស្តាប់សំឡេងរំពងដ៏មហិមា។ បន្ទាប់មក នៅផ្នែកខាងត្បូងនៃលិង្គ ខ្ញុំបានឃើញព្រះអនន្ត—បតិ (ព្រះសិវៈ) អស្ចារ្យ អនាទិ និងលើសពីការពុកផុយ។
Verse 51
आद्यवर्णमकारं तु उकारं चोत्तरे ततः मकारं मध्यतश्चैव नादान्तं तस्य चौमिति
សំឡេងដំបូងគឺ «អ» បន្ទាប់មក «ឧ»; «ម» ស្ថិតនៅកណ្ដាល ហើយបញ្ចប់ដោយ «នាទ» គឺសំឡេងលាក់លៀម។ ទាំងមូលនេះហៅថា «អោម»—ប្រាណវៈ រូបសំឡេងនៃបតិ (ព្រះសិវៈ) ដែលគោរពក្នុងសៃវសិទ្ធាន្ត។
Verse 52
सूर्यमण्डलवद्दृष्ट्वा वर्णमाद्यं तु दक्षिणे उत्तरे पावकप्रख्यम् उकारं पुरुषर्षभः
ដោយឃើញវាដូចមណ្ឌលព្រះអាទិត្យ បុរសឧត្តមបានយល់ឃើញអក្សរដើម «អ» នៅខាងត្បូង; ហើយនៅខាងជើង គាត់បានឃើញ «ឧ» ភ្លឺរលោងដូចភ្លើង—បង្ហាញរូបមន្ត្រនៃលិង្គ ដែលបតិ (ព្រះសិវៈ) ត្រូវបានស្គាល់តាមសំឡេងបរិសុទ្ធ។
Verse 53
शीतांशुमण्डलप्रख्यं मकारं मध्यमं तथा तस्योपरि तदापश्यच् छुद्धस्फटिकवत् प्रभुम्
គាត់បានឃើញព្យាង្គកណ្ដាល «ម» ភ្លឺរលោងដូចមណ្ឌលព្រះចន្ទត្រជាក់; ហើយលើសពីនោះ គាត់បានឃើញព្រះអម្ចាស់—ភ្លឺថ្លា បរិសុទ្ធ ដូចគ្រីស្តាល់ឥតខ្ចោះ—បតិ អធិបតីលើសពីខ្សែចងបាសៈ។
Verse 54
तुरीयातीतम् अमृतं निष्कलं निरुपप्लवम् निर्द्वन्द्वं केवलं शून्यं बाह्याभ्यन्तरवर्जितम्
ព្រះអង្គលើសពីស្ថានទីបួន (តុរីយៈ) ទៀត—អមតៈ អវិភាគ និងគ្មានការរំខាន; លើសពីទ្វេភាគទាំងអស់ ជាអង្គតែមួយ។ «សូន្យ» នោះមិនមែនខ្វះខាតទេ ប៉ុន្តែជាការលើសផុតគ្រប់ប្រភេទ—គ្មានទាំងក្រៅទាំងក្នុង (កម្រិតកំណត់)។
Verse 55
सबाह्याभ्यन्तरं चैव सबाह्याभ्यन्तरस्थितम् आदिमध्यान्तरहितम् आनन्दस्यापि कारणम्
ព្រះអធិឧត្តមនោះ មានទាំងខាងក្រៅ និងខាងក្នុង ហើយស្ថិតជាសច្ចៈនៅក្នុងអ្វីៗទាំងក្រៅទាំងក្នុង។ ព្រះអង្គគ្មានដើម មធ្យម ឬចុង—ជាមូលហេតុ និងមូលដ្ឋាននៃអានន្ទ (សុភមង្គល)។
Verse 56
मात्रास्तिस्रस्त्वर्धमात्रं नादाख्यं ब्रह्मसंज्ञितम् ऋग्यजुःसामवेदा वै मात्रारूपेण माधवः
មានម៉ាត្រា (មាត្រា) បី ហើយកន្លះម៉ាត្រា ត្រូវហៅថា នាដ (Nāda) ដែលគេដឹងថាជា ព្រហ្ម (Brahman)។ ពិតប្រាកដណាស់ ឋ្គ-យជុះ-សាមវេទ ទាំងបី មានសភាពជាម៉ាត្រាទាំងនេះ—ដូច្នេះ ម៉ាធវ (Mādhava) ស្ថិតនៅជារចនាសម្ព័ន្ធនៃម៉ាត្រា។
Verse 57
वेदशब्देभ्य एवेशं विश्वात्मानमचिन्तयत् तदाभवदृषिर्वेद ऋषेः सारतमं शुभम्
ពីសំឡេងនៃវេទ ដោយផ្ទាល់ ឥសីបានសមាធិគិតគូរលើ ឥស (Īśa)—ព្រះសិវៈ ជាអាត្មាខាងក្នុងនៃសកលលោក។ បន្ទាប់មក ពីការសមាធិនោះ វេទបានបង្ហាញខ្លួនដូចជា ឥសី មួយ ក្លាយជាសារសំខាន់បំផុត និងសុភមង្គលបំផុតសម្រាប់ឥសី។
Verse 58
तेनैव ऋषिणा विष्णुर् ज्ञातवान् परमेश्वरम् देव उवाच चिन्तया रहितो रुद्रो वाचो यन्मनसा सह
ដោយឥសីនោះផ្ទាល់ វិស្ណុ (Viṣṇu) បានដឹងច្បាស់អំពី ព្រះបរមេស្វរ (Parameśvara)។ ទេវៈបានមានព្រះបន្ទូលថា៖ «រុទ្រ (Rudra) គ្មានការបង្កើតដោយចិត្តទាំងអស់; ព្រះអង្គលើសពីពាក្យ និងលើសពីចិត្តផងដែរ»។
Verse 59
अप्राप्य तं निवर्तन्ते वाच्यस्त्वेकाक्षरेण सः एकाक्षरेण तद्वाच्यम् ऋतं परमकारणम्
ពាក្យសម្តី មិនអាចឈានដល់ព្រះអង្គបានទេ ហើយត្រូវត្រឡប់វិញ។ ទោះយ៉ាងណា ព្រះអង្គអាចត្រូវបានបង្ហាញដោយអក្សរតែមួយ; ដោយអក្សរតែមួយនោះ ព្រះអង្គត្រូវបានសម្គាល់—ព្រះអង្គគឺ ឫត (Ṛta) ជាមូលហេតុអធិឧត្តម។
Verse 60
सत्यमानन्दममृतं परं ब्रह्म परात्परम् एकाक्षरादकाराख्यो भगवान्कनकाण्डजः
ព្រះអង្គជាសច្ចៈដ៏ពិត—ជាអានន្ទៈ—អមតៈ; ជាព្រះព្រហ្មបរម, លើសលប់សូម្បីលើសលប់។ ពីអក្សរតែមួយដ៏មិនរលាយ ព្រះអង្គត្រូវបានគេហៅថាសំឡេង «អ»; ព្រះភគវាន អ្នកកើតពីស៊ុតមាសនៃសកលលោក ជាពតិ (ព្រះអម្ចាស់) លើសគ្រប់អ្វី។
Verse 61
एकाक्षरादुकाराख्यो हरिः परमकारणम् एकाक्षरान्मकाराख्यो भगवान्नीललोहितः
ពីអក្សរតែមួយ «ឧ» មានហរិ ជាមូលហេតុបរម; ហើយពីអក្សរតែមួយ «ម» មានព្រះភគវាន នីលលោហិត—ព្រះសិវៈផ្ទាល់។
Verse 62
सर्गकर्ता त्वकाराख्यो ह्य् उकाराख्यस्तु मोहकः मकाराख्यस् तयोर् नित्यम् अनुग्रहकरो ऽभवत्
អ្នកបង្កើតសកលភាវៈ ត្រូវបាននិយាយថាជាអង្គដែលសម្គាល់ដោយអក្សរ «អ»; អង្គដែលសម្គាល់ដោយ «ឧ» គឺជាអ្នកបំភាន់ បណ្ដាលឲ្យសត្វលោកវង្វេង។ តែអង្គដែលសម្គាល់ដោយ «ម» គឺជាអ្នកប្រទានព្រះគុណជានិច្ច ដល់ទាំងពីរ—បង្ហាញព្រះអម្ចាស់ (ពតិ) ដែលដោះស្រាយបាសុ (paśu) ពីខ្សែចង (pāśa)។
Verse 63
मकाराख्यो विभुर्बीजी ह्य् अकारो बीजमुच्यते उकाराख्यो हरिर्योनिः प्रधानपुरुषेश्वरः
«ម» គឺជាព្រះអម្ចាស់ដ៏គ្របដណ្ដប់ទាំងអស់ ជាគោលការណ៍កាន់គ្រាប់ពូជ; «អ» ត្រូវបានប្រកាសថាជាគ្រាប់ពូជផ្ទាល់។ «ឧ» គឺហរិ ជាគភ៌ (yoni)—ព្រះអម្ចាស់លើប្រធាន (Pradhāna) និងបុរុស (Puruṣa)។
Verse 64
बीजी च बीजं तद्योनिर् नादाख्यश् च महेश्वरः बीजी विभज्य चात्मानं स्वेच्छया तु व्यवस्थितः
មហាទេវៈជាអ្នកកាន់គ្រាប់ពូជ និងជាគ្រាប់ពូជផ្ទាល់; ព្រះអង្គក៏ជាគភ៌នៃគ្រាប់ពូជនោះ ហើយជាព្រះអម្ចាស់ដែលគេហៅថា នាដ (Nāda) សំឡេងដើម។ ដោយបែងចែកអាត្មានរបស់ព្រះអង្គជាអ្នកកាន់គ្រាប់ពូជ ព្រះអង្គស្ថិតនៅដោយព្រះឆន្ទៈសេរីរបស់ព្រះអង្គ។
Verse 65
अस्य लिङ्गादभूद्बीजम् अकारो बीजिनः प्रभोः उकारयोनौ निक्षिप्तम् अवर्धत समन्ततः
ពីលិង្គនេះ បានកើតឡើងជាគ្រាប់ពូជ—អក្សរ «អ» ជាពូជរបស់ព្រះអម្ចាស់អ្នកកាន់ពូជ។ ពេលគ្រាប់ពូជនោះដាក់ចូលក្នុងគភ៌នៃ «ឧ» វាបានពង្រីកទៅគ្រប់ទិស បង្ហាញការរីកសាយពេញសកលរបស់បតិ (ព្រះសិវៈ) តាមរយៈសក្តិ ជាមូលដ្ឋាននៃការបង្កើត។
Verse 66
सौवर्णमभवच्चाण्डम् आवेष्ट्याद्यं तदक्षरम् अनेकाब्दं तथा चाप्सु दिव्यमण्डं व्यवस्थितम्
បន្ទាប់មក គោលការណ៍ដើម អមតៈ និងមិនរលាយនោះ ត្រូវបានគ្របព័ទ្ធ ហើយកើតមានជាអណ្ឌៈមាស (ស៊ុតសកល)។ អស់រយៈពេលជាច្រើនឆ្នាំ វាស្ថិតនៅក្នុងទឹក ដូចជាវង់មណ្ឌលទេវភាព ដែលបានរៀបចំជាអាវរណៈសម្រាប់ការរីកចម្រើននៃការបង្កើតក្រោមព្រះបតិ។
Verse 67
ततो वर्षसहस्रान्ते द्विधा कृतमजोद्भवम् अण्डम् अप्सु स्थितं साक्षाद् आद्याख्येनेश्वरेण तु
បន្ទាប់មក នៅចុងពេលមួយពាន់ឆ្នាំ ព្រះអម្ចាស់អជៈ—ឥશ્વរៈ ដែលគេហៅថាព្រះដើម—បានបំបែកអណ្ឌៈដែលកើតឡើងដោយខ្លួនឯង នោះដែលស្ថិតនៅក្នុងទឹក ឲ្យក្លាយជាពីរផ្នែក ដោយផ្ទាល់។
Verse 68
तस्याण्डस्य शुभं हैमं कपालं चोर्ध्वसंस्थितम् जज्ञे यद्द्यौस्तदपरं पृथिवी पञ्चलक्षणा
ពីអណ្ឌៈនោះ សំបកខាងលើដ៏មង្គល និងមាស បានកើតឡើងនៅលើ ជាស្ថានសួគ៌ (ទ្យៅ)។ ហើយពីផ្នែកមួយទៀត កើតជាផែនដី ដែលមានលក្ខណៈកំណត់ប្រាំប្រការ។ ដូច្នេះ ពិភពលោកត្រូវបានបង្ហាញដោយរបៀបរៀបចំក្រោមព្រះបតិ (ព្រះសិវៈ) ខណៈពេលក្រោយ ពសុ (ព្រលឹង) នឹងទទួលបទពិសោធន៍តាមចំណង (បាសៈ) របស់ខ្លួន។
Verse 69
तस्मादण्डोद्भवो जज्ञे त्व् अकाराख्यश्चतुर्मुखः स स्रष्टा सर्वलोकानां स एव त्रिविधः प्रभुः
ពីប្រភពនោះ កើតមានអ្នកមានមុខបួន ដែលកើតពីអណ្ឌៈ និងគេហៅថា «អ-ការ»។ គាត់ជាអ្នកបង្កើតពិភពលោកទាំងអស់ ហើយព្រះអម្ចាស់ដដែលនោះ បង្ហាញខ្លួនជាបីរបៀប (ការបង្ហាញ ការថែរក្សា និងការដកត្រឡប់) ទាំងអស់ស្ថិតក្រោមអធិបតេយ្យរបស់បតិ ព្រះសិវៈ។
Verse 70
एवमोमोमिति प्रोक्तम् इत्याहुर्यजुषां वराः यजुषां वचनं श्रुत्वा ऋचः सामानि सादरम्
«ដូច្នេះ ‘អោម អោម’ ត្រូវបានប្រកាស» ដូចដែលអ្នកច្រៀងយជុសដ៏ប្រសើរបាននិយាយ។ ពេលឮព្រះវាចនានៃយជុស បទឫក និងសាមន៍បានឆ្លើយតបដោយក្តីគោរព សម្របសម្រួលជាសូរសរសើរព្រះបតិដ៏អធិបតី—ព្រះសិវៈ។
Verse 71
एवमेव हरे ब्रह्मन्न् इत्याहुः श्रुतयस्तदा ततो विज्ञाय देवेशं यथावच्छ्रुतिसंभवैः
«ពិតជាដូច្នេះហើយ ឱ ហរិ; ឱ ព្រះព្រហ្មា!» ដូច្នេះស្រុតីបានប្រកាសនៅពេលនោះ។ បន្ទាប់មក ដោយវិធីដែលកើតពីវិវរណៈ (សក្ខីវេដ) ពួកគេបានស្គាល់ត្រឹមត្រូវនូវព្រះអធិទេវ—ព្រះសិវៈ—ដូចដែលព្រះអង្គពិតប្រាកដ។
Verse 72
मन्त्रैर्महेश्वरं देवं तुष्टाव सुमहोदयम् आवयोः स्तुतिसंतुष्टो लिङ्गे तस्मिन्निरञ्जनः
ដោយមន្ត្រពិសិដ្ឋ ពួកគេបានសរសើរព្រះមហាទេវ មហេស្វរៈ ព្រះដ៏អស្ចារ្យឧត្តម។ ព្រះអង្គពេញព្រះហឫទ័យដោយស្តុតិរបស់ពួកគេ ព្រះអម្ចាស់ដ៏បរិសុទ្ធឥតមល—បានបង្ហាញព្រះអង្គក្នុងលិង្គនោះឯង ជាព្រះបតិ អ្នកដោះលែងបសុពីបាសៈ។
Verse 73
दिव्यं शब्दमयं रूपम् आस्थाय प्रहसन् स्थितः अकारस्तस्य मूर्धा तु ललाटं दीर्घमुच्यते
ព្រះអង្គទទួលយករូបដ៏ទេវ្យ ដែលកើតពីសូរសព្ទពិសិដ្ឋ ហើយឈរនៅទីនោះដោយញញឹម។ ក្នុងសភាពដែលជាសូរនោះ អក្សរ «អ» ត្រូវបាននិយាយថាជាក្បាល និងចិញ្ចើមវែងត្រូវបានហៅថាជាថ្ងាសរបស់ព្រះអង្គ។
Verse 74
इकारो दक्षिणं नेत्रम् ईकारो वामलोचनम् उकारो दक्षिणं श्रोत्रम् ऊकारो वाममुच्यते
អក្សរ «អិ» ត្រូវបាននិយាយថាជាព្រះនេត្រខាងស្តាំ; អក្សរ «អី» ជាព្រះនេត្រខាងឆ្វេង។ អក្សរ «អុ» ជាព្រះត្រចៀកខាងស្តាំ ហើយ «អូ» ត្រូវបានប្រកាសថាជាខាងឆ្វេង។
Verse 75
ऋकारो दक्षिणं तस्य कपोलं परमेष्ठिनः वामं कपोलम् ॠकारो ऌ ॡ नासापुटे उभे
អក្សរ «Ṛ» ជាប្រសាទក្បាលថ្ពាល់ខាងស្តាំនៃព្រះបរមេឋិន; អក្សរ «Ṝ» ជាថ្ពាល់ខាងឆ្វេង; និងអក្សរ «Ḷ» និង «Ḹ» ជារន្ធច្រមុះទាំងពីរ។ ដូច្នេះ សូរស័ព្ទបរិសុទ្ធត្រូវបានដាក់ជាអវយវៈរបស់ព្រះបតិ ព្រះសិវៈលើសពីពន្ធនៈ។
Verse 76
एकारम् ओष्ठमूर्द्ध्वश् च ऐकारस्त्वधरो विभोः ओकारश् च तथौकारो दन्तपङ्क्तिद्वयं क्रमात्
អក្សរ «E» ជាបបូរមាត់លើ; អក្សរ «AI» ជាបបូរមាត់ក្រោមនៃព្រះវិភូ—ព្រះអម្ចាស់ពេញទាំងសកល។ តាមលំដាប់ អក្សរ «O» និង «AU» ជាជួរធ្មេញទាំងពីររបស់ព្រះអង្គ។
Verse 77
अमस्तु तालुनी तस्य देवदेवस्य धीमतः कादिपञ्चाक्षराण्यस्य पञ्च हस्तानि दक्षिणे
សម្រាប់ព្រះទេវទេវៈដ៏មានប្រាជ្ញា ផ្នែកក្រអូមមាត់របស់ព្រះអង្គត្រូវយល់ថាជាបរិសុទ្ធ។ ហើយនៅខាងស្តាំមានដៃប្រាំ សមនឹងអក្សរប្រាំដែលចាប់ផ្តើមដោយ «ka»—បង្ហាញព្រះបតិ ជាមូលដ្ឋាន និងអ្នកគ្រប់គ្រងមន្ត្រា កម្លាំងពិធី និងមុខងារកោស्मिक។
Verse 78
चादिपञ्चाक्षराण्येवं पञ्च हस्तानि वामतः टादिपञ्चाक्षरं पादस् तादिपञ्चाक्षरं तथा
ដូច្នេះ អក្សរប្រាំដែលចាប់ផ្តើមដោយ «ca» ត្រូវដាក់ជាដៃប្រាំនៅខាងឆ្វេង។ អក្សរប្រាំដែលចាប់ផ្តើមដោយ «ṭa» ត្រូវដាក់ជាជើង; ហើយដូចគ្នា អក្សរប្រាំដែលចាប់ផ្តើមដោយ «ta» ក៏ដូច្នោះដែរ។
Verse 79
पकारमुदरं तस्य फकारः पार्श्वमुच्यते बकारो वामपार्श्वं वै भकारं स्कन्धमस्य तत्
ក្នុងរូបកាយអាថ៌កំបាំងនៃមន្ត្រលិង្គបរិសុទ្ធនោះ អក្សរ «pa» ត្រូវបាននិយាយថាជាពោះរបស់ព្រះអង្គ; «pha» ត្រូវបានប្រកាសថាជាចំហៀង; «ba» ជាចំហៀងខាងឆ្វេង; និង «bha» ជាស្មារបស់ព្រះអង្គ។
Verse 80
मकारं हृदयं शंभोर् महादेवस्य योगिनः यकारादिसकारान्तं विभोर्वै सप्त धातवः
ព្យញ្ជនៈ «ម» ត្រូវបានប្រកាសថា ជាព្រះហృទ័យរបស់ សម្ភូ—មហាទេវៈ ព្រះយោគីអធិបតី។ ហើយអក្សរជួរចាប់ពី «យ» ដល់ «ស» នោះ ជាធាតុ៧ (dhātu) របស់ព្រះអម្ចាស់សព្វគ្រប់។
Verse 81
हकार आत्मरूपं वै क्षकारः क्रोध उच्यते तं दृष्ट्वा उमया सार्धं भगवन्तं महेश्वरम्
ព្យញ្ជនៈ «ហ» ត្រូវបាននិយាយថា ជារូបសភាពនៃ អាត្មា (Self) ដោយពិត; ხოლო «ក្ស» ត្រូវបានប្រកាសថា ជាសញ្ញានៃកំហឹង។ ដោយឃើញព្រះមហេស្វរ—មហាទេវៈ ព្រមជាមួយ អុមា…
Verse 82
प्रणम्य भगवान् विष्णुः पुनश्चापश्यदूर्द्ध्वतः ओङ्कारप्रभवं मन्त्रं कलापञ्चकसंयुतम्
ព្រះវិស្ណុ បានក្រាបបង្គំដោយក្តីគោរព ហើយម្តងទៀតបានមើលឡើងលើ; ទ្រង់បានឃើញមន្ត្រាដែលកើតចេញពី ឱង្ការ (Oṅkāra) ដ៏បរិសុទ្ធ ប្រកបដោយ កលា៥ (kalā)។
Verse 83
शुद्धस्फटिकसंकाशं सुभाष्टत्रिंशदक्षरम् मेधाकरम् अभूद्भूयः सर्वधर्मार्थसाधकम्
ម្តងទៀត វាបានភ្លឺចែងចាំងដូចស្វតិកបរិសុទ្ធ—ដ៏ល្អប្រសើរ មាន៣៨ អក្សរ។ វាប្រទានប្រាជ្ញាភ្លឺថ្លា និងជាវិធីសម្រេចធម៌ និងអត្ថទាំងអស់។
Verse 84
गायत्रीप्रभवं मन्त्रं हरितं वश्यकारकम् चतुर्विंशतिवर्णाढ्यं चतुष्कलमनुत्तमम्
មន្ត្រាដែលកើតពី គាយត្រី (Gāyatrī) មានពណ៌បៃតង និងមានអំណាចវស្យ (vaśya) នៃការទាក់ទាញដ៏សក្ការៈ។ វាពោរពេញដោយ២៤ អក្សរ មានកលា៤ និងលើសគេ។
Verse 85
अथर्वमसितं मन्त्रं कलाष्टकसमायुतम् अभिचारिकमत्यर्थं त्रयस्त्रिंशच्छुभाक्षरम्
បន្ទាប់មក ព្រះអង្គបានបរិយាយមន្ត្រអថರ್ವវេដៈពណ៌ងងឹត (អសិត) ដែលប្រកបដោយកលា៨ មានអานุភាពខ្លាំងបំផុតសម្រាប់អភិចារ (ពិធីបង្ក្រាប/ការពារ) ហើយមានព្យញ្ជនៈសុភមង្គល ៣៣។
Verse 86
यजुर्वेदसमायुक्तं पञ्चत्रिंशच्छुभाक्षरम् कलाष्टकसमायुक्तं सुश्वेतं शान्तिकं तथा
មន្ត្រនោះភ្ជាប់ជាមួយយជុರ್ವវេដៈ មានព្យញ្ជនៈសុភមង្គល ៣៥ ប្រកបដោយកលា៨ ពណ៌សភ្លឺបំផុត និងមានសភាពសន្តិភាពបន្ធូរភ័យ—ដូច្នេះហើយ មន្ត្រព្រះសិវៈដែលទាក់ទងនឹងលិង្គ ត្រូវបានពិពណ៌នា។
Verse 87
त्रयोदशकलायुक्तं बालाद्यैः सह लोहितम् सामोद्भवं जगत्याद्यं वृद्धिसंहारकारणम्
វាប្រកបដោយកលា១៣ រួមជាមួយទម្រង់កុមារ និងទម្រង់ផ្សេងៗ ពន្លឺក្រហមរលោង; គោលធាតុដើមកំណើតដោយខ្លួនឯង (ស្វយម្ភូ) នៃសកលលោក នោះក្លាយជាមូលហេតុនៃការរីកចម្រើន និងការស្រូបរលាយ (សំហារ) ទាំងពីរ។
Verse 88
वर्णाः षडधिकाः षष्टिर् अस्य मन्त्रवरस्य तु पञ्च मन्त्रांस् तथा लब्ध्वा जजाप भगवान् हरिः
មន្ត្រដ៏ប្រសើរនេះ មានព្យញ្ជនៈ ៦៦។ ហើយព្រះហរិ (វិស្ណុ) ដ៏មានព្រះភាគ បានទទួលមន្ត្រ៥ ផងដែរ រួចធ្វើជបៈសូត្រឡើងវិញ ដោយបង្រួមអานุភាពមន្ត្រ ទៅកាន់ព្រះបតិដ៏អធិរាជ ដែលបង្ហាញជាលិង្គ។
Verse 89
अथ दृष्ट्वा कलावर्णम् ऋग्यजुःसामरूपिणम् ईशानमीशमुकुटं पुरुषास्यं पुरातनम्
បន្ទាប់មក ពួកគេបានឃើញព្រះអម្ចាស់ ពន្លឺរលោងដោយតេជៈទេវៈ ប្រកបជារូបនៃឫគ் យជុះ និងសាម វេដៈ—ឃើញឥសានៈ អធិរាជដ៏ខ្ពស់បំផុត ពាក់មកុដនៃអធិបតេយ្យ និងព្រះបុរាណ ដែលមានពុរុಷៈជាមុខ—ព្រះបតិដើមកំណើត លើសកាលវេលា។
Verse 90
अघोरहृदयं हृद्यं वामगुह्यं सदाशिवम् सद्यः पादं महादेवं महाभोगीन्द्रभूषणम्
អឃោរាជាព្រះហൃദ័យរបស់ទ្រង់—សុភមង្គល និងជាទីស្រឡាញ់ជានិច្ច; វាមាជាអាថ៌កំបាំងខាងក្នុង—សដាសិវៈដោយពិត; សទ្យោជាតាជាព្រះបាទ—មហាទេវៈ ប្រដាប់ដោយព្រះនាគរាជដ៏មហិមាជាអលង្ការ។
Verse 91
विश्वतः पादवदनं विश्वतो ऽक्षिकरं शिवम् ब्रह्मणो ऽधिपतिं सर्गस्थितिसंहारकारणम्
ខ្ញុំសូមបូជាព្រះសិវៈ អ្នកពេញលេញទាំងសកល—ព្រះបាទ និងព្រះមុខមានគ្រប់ទិស; ព្រះនេត្រ និងព្រះហត្ថមានគ្រប់ទី; ទ្រង់ជាព្រះអធិបតីសូម្បីលើព្រះព្រហ្មា ហើយជាមូលហេតុនៃការបង្កើត ការរក្សា និងការលាយបាត់។
Verse 92
तुष्टाव पुनरिष्टाभिर् वाग्भिर् वरदमीश्वरम्
បន្ទាប់មក គាត់បានសរសើរព្រះអម្ចាស់ម្ដងទៀត—ឥશ્વរៈ អ្នកប្រទានពរ—ដោយពាក្យសរសើរដ៏ជាទីពេញចិត្ត និងសុភមង្គល។
It appears suddenly in the pralaya-ocean as a self-luminous, immeasurable Linga—adorned with countless flames, resembling many kalāgnis—free from decay and growth, and without beginning, middle, or end. Its purpose is explicitly dispute-pacification (vivāda-śamana) and spiritual awakening (prabodha).
Oṃ is shown as manifesting on/through the Linga with A (south), U (north), M (middle), culminating in nāda and the transcendental turiya beyond phonation. From the one imperishable syllable arise differentiated powers associated with creation, delusion/operation, and grace—presented as a mantra-cosmology where Veda and worlds unfold from sacred sound under Maheshvara.
While not a procedural puja-manual here, the chapter frames correct worship as (1) humility and surrender (ending egoic rivalry), (2) mantra-centered contemplation beginning with Oṃ and Veda-derived stuti, and (3) recognition of Shiva as the all-pervading inner reality (sarvātman). The ‘rule’ is alignment of mind, speech, and understanding with the Linga’s infinitude and Shiva’s anugraha.