Description of the Pilgrimage to the Sacred Tīrthas (Kurukṣetra-yātrā-krama)

Verse 1

मोहिन्युवाच । वनानि कानि विप्रेंद्र तत्र संति शुभावहाः । सरितश्च क्रमाद्यात्रां वद मे सर्वसिद्धिदाम् ॥ १ ॥

モーヒニーは言った。「おお、婆羅門の中の最勝者よ。そこに吉祥をもたらす森はどれであり、また川はどれであるのですか。順序に従って、あらゆる成就（シッディ）を授ける巡礼の道程を私にお語りください。」

Verse 2

यानि तीर्थानि संत्यत्र कुरुक्षेत्रे सुपुण्यदे । तानि सर्वाणि मे ब्रूहि गतिदस्त्वं गुरुंर्यतः ॥ २ ॥

「おお、至上の功徳を具えた方よ。このクルクシェートラにあるあらゆるティールタ（聖なる巡礼地）を、すべて私にお告げください。あなたは正しき道を授けるお方、そして私の敬うグル（師）なのですから。」

Verse 3

वसुरुवाच । श्रृणु मोहिनि वक्ष्यामि कुरुक्षेत्रस्य पुण्यदम् । यात्राविधानं यत्कृत्वा लभते गतिमुत्तमाम् ॥ ३ ॥

ヴァスは言った。「聞きなさい、モーヒニーよ。私はクルクシェートラの功徳を授ける巡礼の作法を語ろう。それを行ずれば、最上の境地（至高の帰趣）を得る。」

Verse 4

वनानि सप्त संतीह कुरुक्षेत्रस्य मध्यतः । तेषां नामानि वक्ष्यामि पुण्यदानां नृणामिह ॥ ४ ॥

「ここ、クルクシェートラのまさに中心には七つの森がある。今、それらの名を告げよう——それらはこの世の人々に功徳を授けるからである。」

Verse 5

काम्यकं च वनं पुण्यं तथादितिवनं महत् । व्यासस्य च वनं पुण्यं फलकीवनमेव च ॥ ५ ॥

カーミヤカの森は聖なる森であり、偉大なるアディティヴァナもまた聖である。ヴィヤーサ仙の森も清浄にして、ファラキーの森も同様に聖なるかな。

Verse 6

तथा सूर्यवनं चात्र पुण्यं मधुवनं च वै । सीतावनं तथा ख्यातं नृणां कल्मषनाशनम् ॥ ६ ॥

またここには聖なるスーリヤの森があり、さらに清らかなマドゥの森もある。名高きシーターの森もまた、人々の罪垢を滅する。

Verse 7

वनान्येतानि सप्तात्र तेषु तीर्थान्यनेकशः । सरस्वती नदी पुण्या तथा वैतरणी नदी ॥ ७ ॥

ここには七つの森があり、その中には数多のティールタ（聖なる渡し場）がある。サラスヴァティー川は聖にして、ヴァイタラニー川もまた聖である。

Verse 8

गंगा मंदाकिनी पुण्या तथैवान्या मधुस्रवा । दृषद्वती कौशिकी च पुण्या हैरण्वती नदी ॥ ८ ॥

ガンガーとマンダーキニーは聖なる川であり、またマドゥスラヴァーと呼ばれる別の川も同様である。ドリシャドヴァティーとカウシキーも清浄にして、ハイランヴァティー川もまた聖なるかな。

Verse 9

वर्षकालवहाश्चैता वर्जयित्वा सरस्वतीम् । एतासामुदकं पुण्यं स्पर्शे पाने समाप्नुतौ ॥ ९ ॥

これらの川は雨季に流れ出でるが、サラスヴァティーのみは別である。これらの水は功徳をもたらし、その聖性は触れても飲んでも得られる。

Verse 10

रजस्वलात्वं नैतासां पुण्यक्षेत्रप्रभावतः । रंतुकं तु पुरासाद्य द्वारपालं महाबलम् ॥ १० ॥

その聖なる巡礼地の威力により、彼女たちは月の穢れ（経血）に陥らなかった。やがて大力の門番ラントゥカに到り、さらに先へと進んだ。

Verse 11

यक्षं समभिवाद्याथ तत्र यात्रां समारभेत् । ततो गच्छेन्नरः पुण्यं भद्रेऽदिति वनं महत् ॥ ११ ॥

そこでヤクシャにしかるべく礼拝してから、巡礼（ヤートラー）を始めるべきである。ついで人は、吉祥なるバドラの地にある、きわめて功徳深い大森林アディティ・ヴァナへと赴く。

Verse 12

अदित्या तत्र पुत्रार्थं सम्यक् चीर्णं महत्तपः । तत्र स्नात्वा समभ्यर्च्य देवमातरमंगना ॥ १२ ॥

そこにてアディティは子を願い、正しく大いなる苦行（タパス）を修した。彼の地で沐浴し、神々の母を恭しく礼拝して、気高き女アディティは願いを成就した。

Verse 13

सूते पुत्रं महाशूरं सर्वलक्षण संयुतम् । ततो गच्छेद्वरारोहे विष्णोः स्थानमनुत्तमम् ॥ १३ ॥

彼女は大勇の子を産み、あらゆる吉祥の相を具えさせた。ついで、ああ美しき腰の女よ、彼女は比類なきヴィシュヌの住処へと赴く。

Verse 14

विमलं नाम विख्यातं यत्र सन्निहितो हरिः । विमले तु नरः स्नात्वा दृष्ट्वा च विमलेश्वरम् ॥ १४ ॥

ハリ（ヴィシュヌ）が現前する、ヴィマラと名高い聖地がある。ヴィマラで沐浴し、さらにヴィマレーシュヴァラを拝観する者は、霊的な清浄と功徳を得る。

Verse 15

विमलः स लभेल्लोकं देवदेवस्य चक्रिणः । हरिं च बलदेवं च दृष्ट्वैकासनमास्थितौ ॥ १५ ॥

清らかとなった者は、円盤（チャクラ）を持つ神々の主の世界に至り、ハリとバラデーヴァが一つの宝座に並び坐すのを拝する。

Verse 16

मुच्यते किल्बिषात्सद्यो मोहिन्यत्र न संशयः । ततः पारिप्लवं गच्छेत्तीर्थं लोकेषु विश्रुतम् ॥ १६ ॥

ここでは人はただちに罪障から解き放たれる――疑いなき確言である。その後、諸世界に名高い聖地パーリプラヴァ（Pāriplava）へ赴くべし。

Verse 17

तत्र स्नात्वा च पीत्वा यो ब्राह्मणं वेदपारगम् । संतोष्यदक्षिणाद्येन ब्राह्मयज्ञफलं लभेत् ॥ १७ ॥

そこで沐浴し、その聖水を飲み、さらにヴェーダに通暁したバラモンをダクシナー等の布施で満足させる者は、ブラフマ・ヤジュニャ（ヴェーダ学習の供養）の果報を得る。

Verse 18

यत्रास्ति संगमो भद्रे कौशिक्याः पापनाशनः । तत्र स्नात्वा नरो भक्त्या प्राप्नोति प्रियसंगमम् ॥ १८ ॥

吉祥なる御方よ。罪を滅するカウシキー（Kauśikī）の合流があるところで、信愛（バクティ）をもって沐浴する人は、愛しきもの（愛しき御方）との再会を得る。

Verse 19

ततस्तु पृथिवीतीर्थमासाद्य क्षांतिमान्नरः । स्नातो भक्त्या महाभागे प्राप्नोति गतिमुत्तमाम् ॥ १९ ॥

その後、幸運に満ちた御方よ。忍耐を備えた人がプリティヴィー・ティールタ（Pṛthivī-tīrtha）という聖地に至り、信愛をもってそこで沐浴すれば、最上の境地（至高の帰趣）に到達する。

Verse 20

धरम्यामपराधा ये कृताः स्युः पुरुषेण वै । तान्सर्वान्क्षमते देवी तत्र स्नातस्य देहिनः ॥ २० ॥

人がダルマに背いていかなる罪過を犯したとしても、そこにて沐浴する身ある者には、女神（デーヴィー）がそのすべてを赦したまう。

Verse 21

ततो दक्षाश्रमे पुण्ये दृष्ट्वा दक्षेश्वरं शिवम् । अश्वमेधस्य यज्ञस्य फलं प्राप्नोति मानवः ॥ २१ ॥

次いで聖なるダクシャ・アーシュラマにおいて、ダクシェーシュヴァラとしてのシヴァを拝し、人はアシュヴァメーダ祭を行ったに等しい功徳の果を得る。

Verse 22

ततः शालकिनीं गच्छेत्तत्र स्नात्वा समर्चयेत् । हरिं हरेण संयुक्तं वांछितार्थस्य लब्धये ॥ २२ ॥

それからシャーラキニーへ赴き、そこで沐浴して、ハリをハラ（シヴァ）とともに正しく供養し、望む成就を得るべし。

Verse 23

नागतीर्थं ततः प्राप्य स्नात्वा तत्र विधानवित् । सर्पिश्चास्य दधि प्राश्य नागेभ्यो ह्यभयं लभेत् ॥ २३ ॥

次にナーガ・ティールタに至り、作法を知る者はそこで沐浴すべし。さらにギーと凝乳を口にすれば、ナーガ（蛇）に対する恐れよりまことに解き放たれる。

Verse 24

ततः सायमुपावृत्य रंतुकं द्वारपालकम् । एकरात्रोषितस्तत्र पूजयेत्तं परेऽहनि ॥ २४ ॥

次いで夕刻に戻り、門守ラントゥカに近づいて敬意を捧げよ。そこで一夜を過ごし、翌日に彼を供養すべし。

Verse 25

गंधाद्यैरुपचारैस्तु ब्राह्मणं प्रार्च्य भोजयेत् । ततः पंचनदं गच्छेत्तीर्थं त्रैलोक्यविश्रुतम् ॥ २५ ॥

香などの供物と定めの奉仕によってブラーフマナを丁重に礼拝し、食を施したのち、三界に名高い聖なる渡し場パーンチャナダ（Pañcanada）へ赴くべきである。

Verse 26

पंच नादाः कृता यत्र हरेणासुरभीषणाः । तेन पंचनदं नाम सर्वपातकनाशनम् ॥ २६ ॥

ハリ（Hari）が阿修羅を震え上がらせる五つの大いなる轟きを創り出したその地ゆえに、そこはパーンチャナダ（Pañcanada）—一切の罪を滅する所—と呼ばれる。

Verse 27

तत्र स्नानेन दानेन निर्भयो जायते नरः । कोटितीर्थँ ततो गच्छेद्यत्र रुद्रेण मोहिनि ॥ २७ ॥

そこで沐浴と布施を行えば、人は無畏となる。次いで、ああモーヒニーよ、ルドラ（Rudra）の臨在するコーティティールタ（Koṭitīrtha）へ赴くべきである。

Verse 28

कोटितीर्थान्युपाहृत्य स्थापितानि महात्मना । तत्र तीर्थे नरः स्नात्वा दृष्ट्वा कोटीश्वरं हरम् ॥ २८ ॥

その大いなる魂は、無数のティールタの功徳を集めてそこに安置した。かの聖地で沐浴し、ハリをコーティーシュヴァラ（Koṭīśvara）として拝する者は、それら数多のティールタの果報を得る。

Verse 29

पंचयज्ञभवं पुण्यं तत्प्रभत्याप्नुयात्सदा । तत्रैव वामनो देवः सर्वैर्देवैः प्रतिष्ठितः ॥ २९ ॥

常に、五大供犠（パンチャ・ヤジュニャ）より生ずる清らかな功徳を得る。またその同じ地に、神々すべてにより灌頂されて、神ヴァーマナ（Vāmana）が安置されている。

Verse 30

तस्मात्तं तत्र संपूज्य अग्निष्टोमफलं लभेत् । ततोऽश्वितीर्थमासाद्ये श्रद्धावान्विजितेन्द्रियः ॥ ३० ॥

ゆえに、そこで彼をしかるべく供養し礼拝するなら、アグニシュトーマ祭の果報を得る。ついでアシュヴィティールタに至り、信心深く諸根を制した者は、法にかなってさらに進むべきである。

Verse 31

स्नात्वा तत्र यशस्वी च रूपवांश्च नरो भवेत् । ततो वाराहतीर्थं च प्राप्य विष्णुप्रकल्पितम् ॥ ३१ ॥

そこで沐浴すれば、人は名声を得て容姿も麗しくなる。さらに、主ヴィシュヌが設け給うたヴァラーハ・ティールタに至ったなら、巡礼を続けるべきである。

Verse 32

आप्लुत्य श्रद्धया तत्र नरः सद्गतिमाप्नुयात् । ततो व्रजेत्सोमतीर्थँ यत्र सोमो वरानने ॥ ३२ ॥

信をもってそこで沐浴すれば、人は吉祥なる行き先を得る。ついで、美しき面影の者よ、ソーマ（月神）が在すソーマ・ティールタへ赴くべきである。

Verse 33

तपस्तप्त्वा ह्यरोगोऽभूत्तत्र स्नानं समाचरेत् । दत्वा च तत्र गामेकां राजसूयफलं लभेत् ॥ ३३ ॥

タパス（苦行）を修して、まことに病なき身となった。ゆえにその聖地で沐浴すべきであり、またそこで一頭の牛を施せば、ラージャスーヤ祭に等しい功徳を得る。

Verse 34

भूतेश्वरं च तत्रैव ज्वालामालेश्वरं तथा । तांडलिंगं समभ्यर्च्य न भूयो भवमाप्नुयात् ॥ ३४ ॥

その場において、ブーテーシュヴァラ、またジュヴァーラーマーレーシュヴァラ、そしてターンダ・リンガをしかるべく礼拝供養すれば、再びバヴァ（世の生存）に至らず、すなわち再生より解き放たれる。

Verse 35

एकहंसे नरः स्नात्वा गो सहस्रफलं लभेत् । कृतशौचे नरः स्नात्वा पुंडरीकफलं लभेत् ॥ ३५ ॥

エーカハンサにて沐浴する者は、千頭の牛を施すに等しい功徳を得る。クリタシャウチャにて沐浴する者は、白蓮プンダリーカを供えるに等しい功徳を得る。

Verse 36

ततो मुंजवटं नाम प्राप्य देवस्य शूलिनः । समुष्य च निशामेकां प्रार्च्येशं गणपोभवेत् ॥ ३६ ॥

次いで、三叉戟を執る主（シヴァ）に聖別されたムンジャヴァタという地に至り、一夜を過ごしてイーシャ（シヴァ）を礼拝すべし。かくしてシヴァの従者ガナの中で指導者となる。

Verse 37

प्रसाद्य यक्षिणीं तत्र द्वारस्थामुपवासकृत् । स्नात्वाभ्यर्च्याशयेद्विप्रान्महापातकशांतये ॥ ३७ ॥

そこで断食（ウパヴァーサ）を行い、門口に立つヤクシニーをなだめ奉れ。次いで沐浴し礼拝を修し、婆羅門たちに食を施して敬い、大罪（マハーパータカ）を鎮めるべし。

Verse 38

प्रदक्षिणमुपावृत्य पुष्करं च ततो व्रजेत् । तत्र स्नात्वा पितॄन्प्रार्च्य कृतकृत्यो नरो भवेत् ॥ ३८ ॥

右繞礼（プラダクシナー）を終えて戻り、次にプシュカラへ赴くべし。そこで沐浴し、祖霊ピトリを正しく供養すれば、その人は務めを果たし終えた者となる。

Verse 39

कन्यादानं च यस्तत्र कार्तिक्यां वै समाचरेत् । प्रसन्ना देवतास्तस्य यच्छंत्यभिमतं फलम् ॥ ३९ ॥

その聖なる場において、カールティカ月に正しくカンヤー・ダーナ（娘の施与）を行う者には、歓喜した神々が望む果報を授ける。

Verse 40

कपिलश्च महायक्षो द्वारपालोऽत्र संस्थितः । विघ्नं करोति पापानां सुकृतं च प्रयच्छति ॥ ४० ॥

ここには大夜叉カピラが門番として鎮座し、罪ある者には障碍を起こし、善き功徳ある者には福徳を授ける。

Verse 41

पत्नी तस्य महाभागा नाम्नोलूखलमेखला । आहत्य दुंदुभिं सा तु भ्रमते नित्यमेव हि ॥ ४१ ॥

その妻は大いに福徳ある淑女で、名をウルーカラメーカラーという。彼女はドゥンドゥビの太鼓を打ち、まことに常に巡り歩いている。

Verse 42

वारयेत्पापिनः स्नानात्तथा सुकृतिनो नयेत् । ततो रामह्रदं गच्छेत्स्नात्वा तत्र विधानतः ॥ ४२ ॥

罪ある者には（そこでの）沐浴を止めさせ、功徳ある者は沐浴へと導くべきである。次いでラーマ・フラダへ赴き、そこで法に従って沐浴し、定めの儀礼を行え。

Verse 43

देवान्पितॄनृषीनिष्ट्वा भुक्तिं मुक्तिं च विंदति । राममभ्यर्च्य सच्छद्धः स्वर्णं दत्त्वा धनी भवेत् ॥ ४३ ॥

諸天・祖霊（ピトリ）・聖仙（リシ）を正しく供養すれば、世の福楽と解脱の両方を得る。さらに真実の信をもってラーマを礼拝し、黄金を施す者は富を得る。

Verse 44

वंशमूलं समासाद्य स्रात्वा स्वं वंशमुद्दरेत् । कायशोधनके स्नात्वा शुद्धदेहो हरिं विशेत् ॥ ४४ ॥

自らの家系の根源に至り、そこで沐浴すれば、自身の一族を引き上げ救済する。さらにカーヤショーダナ（身を浄めるティールタ）で沐浴し、身を清めたなら、ハリ（ヴィシュヌ）に入ることを得る。

Verse 45

लोकोद्धारं ततः प्राप्य स्नात्वाभ्यर्च्य जनार्दनम् । प्राप्नोति शाश्वतं लोकं यत्र विष्णुः सनातनः ॥ ४५ ॥

そののち、衆生を救い上げる聖地ロコッドダーラに至り、沐浴してジャナールダナを礼拝すれば、太古にして常住のヴィシュヌが住まう永遠の界に到る。

Verse 46

श्रीतीर्थं च ततः प्राप्य शालग्राममनुत्तमम् । स्नात्वाभ्यर्च्य हरिं नित्यं पश्यति स्वांतिके स्थितम् ॥ ४६ ॥

さらに、聖なるシュリー・ティールタと無上のシャーラグラーマに至り、沐浴して日々ハリを礼拝すれば、主が自らのすぐ傍らに現前するのを拝する。

Verse 47

कपिलाह्रदमासाद्य स्नात्वाभ्यर्च्य सुरान्पितॄन् । सहस्रकपिलापुण्यं लभते नात्र संशयः ॥ ४७ ॥

カピラー・フラダに至り、そこで沐浴して神々と祖霊（ピトリ）を供養すれば、黄褐の牝牛千頭を施すに等しい功徳を得る—疑いはない。

Verse 48

कपिलं तत्र विश्वेशं समभ्यर्च्य विधानतः । देवैश्च सत्कृतो भद्रे साक्षाच्छिवपदं लभेत् ॥ ४८ ॥

吉祥なる者よ、そこでカピラの姿としてのヴィシュヴェーシャ（万有の主）を正しい作法により礼拝すれば、神々からも敬われ、直ちにシヴァの境地を得る。

Verse 49

सूर्यतीर्थे ततो भानुं सोपवासः समर्चयेत् । अग्निष्टोमस्य यज्ञस्य फलं लब्ध्वा व्रजेद्दिवम् ॥ ४९ ॥

さらにスーリヤ・ティールタにおいて、断食（ウパヴァーサ）を守りつつバーヌ（太陽神）を礼拝すべし。アグニシュトーマ祭に等しい果報を得て、天界へ赴く。

Verse 50

पृथिवीविवरद्वारि स्थितो गणपतिः स्वयम् । तं दृष्ट्वाथ समभ्यर्च्य यज्ञस्य फलमाप्नुयात् ॥ ५० ॥

大地の裂け目の門口には、ガṇパティがみずから立っておられる。これを拝見し、しかるのち正しく礼拝供養する者は、ヤジュニャ（祭祀）の果報を得る。

Verse 51

देव्यास्तीर्थे नरः स्नात्वा लभते रूपमुत्तमम् । ब्रह्मावर्ते नरः स्नात्वा ब्रह्मज्ञानमवाप्नुयात् ॥ ५१ ॥

デーヴィーのティールタにて沐浴すれば、人は最上の美貌を得る。さらにブラフマーヴァルタで沐浴すれば、ブラフマンの智を得る。

Verse 52

सुतीर्थके नरः स्नात्वा देवर्षिपितृमानवान् । समभ्यर्च्याश्वमेधस्य यज्ञस्य फलमाप्नुयात् ॥ ५२ ॥

スティールタカにて沐浴し、諸天・デーヴァリシ・祖霊（ピトリ）・人の客を正しく供養する者は、アシュヴァメーダ祭の果徳を得る。

Verse 53

कामेश्वरस्य तीर्थे तु स्नात्वा श्रद्धासमन्वितः । सर्वव्याधिविनिर्मुक्तो ब्रह्म प्राप्नोति शाश्वतम् ॥ ५३ ॥

しかし、篤い信をもってカーメーシュヴァラのティールタで沐浴する者は、あらゆる病より解き放たれ、永遠のブラフマンに到達する。

Verse 54

स्नातस्य मातृतीर्थे तु श्रद्धयाभ्यर्चकस्य तु । आसप्तमं कुलं देवि वर्द्धते श्रीरनुत्तमा ॥ ५४ ॥

女神よ、マートリティールタで沐浴し、信をもって礼拝する者には、比類なき吉祥と繁栄がその家系において第七代に至るまで増し広がる。

Verse 55

ततः सीतावनं गच्छेत्तत्र तीर्थं महच्छुभे । पुनातिदर्शनादेवपुरुषानेकविशतिंम् ॥ ५५ ॥

それからシーターヴァナへ赴くべきである。そこには大いなる吉祥のティールタがある。そのただ一度の拝観だけで、二十一人を清める。

Verse 56

केशान्प्रक्षिप्य वै तत्र पूतो भवति पापतः । दशाश्वमेधिकं तत्र तीर्थं त्रैलोक्यविश्रुतम् ॥ ५६ ॥

そこで自らの髪を投じれば、罪より清められる。そこにあるティールタは「ダシャーシュヴァメーディカ」と呼ばれ、三界に名高い。

Verse 57

दर्शनात्तस्य तीर्थस्य मुक्तो भवति किल्बिषैः । मानुषाह्वें ततस्तीर्थं प्राप्य स्रानं समाचरेत् ॥ ५७ ॥

そのティールタを拝するだけで、罪障から解き放たれる。ゆえに「マーヌシャーフヴァ」と名づくティールタに至ったなら、法にかなって沐浴の儀を行うべきである。

Verse 58

यदीच्छेन्मानुषं जन्म पुनश्च विधिनंदिनि । मानुषाच्च ततस्तीर्थात्कोशमात्रे महानदी ॥ ५८ ॥

おおヴィディナンディニーよ、もし再び人としての生を望むなら、「マーヌシャ」と呼ばれるティールタからわずか一クロ―シャのところに大河がある。

Verse 59

आपगा नाम विख्याता तत्र स्नात्वा विधानतः । श्यामाकं पयसा सिद्धं भोजयद्द्विजसत्तमान् ॥ ५९ ॥

名高い聖なる流れ「アーパガー」がある。定めの作法によりそこで沐浴し、乳で煮たシャーマーカの穀をもって、最勝の二度生まれ（ドヴィジャ）たちに施食した。

Verse 60

तस्य पापं क्षयं याति पितॄणां श्राद्धतो गतिः । नभस्ये मासि कृष्णे तु पितृपक्षे महालये ॥ ६० ॥

そのシュラーダ（śrāddha）の行によって彼の罪は滅し、またシュラーダにより祖霊（ピトリ）はその後の道程を得る。とりわけナバースヤ月の黒分、すなわちピトリパクシャ（祖霊の半月）・マハーラヤの時期において然り。

Verse 61

चतुर्दश्यां तु मध्याह्ने पिंडदो मुक्तिमाप्नुयात् । ब्राह्मोदुंबरकं गच्छेद्ब्रह्मणः स्थानकं ततः ॥ ६१ ॥

しかし月の十四日、正午にピンダ（piṇḍa：祖霊への供物）を捧げる者は解脱を得る。その後、ブラーフモードゥンバラカへ赴く。そこは梵天ブラフマーの聖なる住処（sthāna）である。

Verse 62

तत्र ब्रह्मर्षिकुंडेषु स्नातः सोमफलं लभेत् । वृद्धकेदारके तीर्थे स्थाणुं दंडिसमन्वितम् ॥ ६२ ॥

そこでブラフマリシ・クンダ（Brahmarṣi-kuṇḍa）の池に沐浴すれば、ソーマ祭に等しい功徳を得る。またヴリッダ・ケーダーラカの聖なる渡しにおいて、杖を携える苦行者ダンディン（daṇḍin）を伴うスターヌ（Sthāṇu、シヴァ）を拝する。

Verse 63

समर्च्य यत्र चाप्नोति नरोंऽतर्द्धानमिच्छया । कलश्यां च ततो गच्छेद्यत्र देवी स्वयं स्थिता ॥ ६३ ॥

その地で正しく供養し礼拝すれば、人は望むままに姿を隠す力（不可視）を得る。そこから、女神デーヴィーが自ら鎮まるカラシャー（Kalaśyā）へ向かうべきである。

Verse 64

स्नात्वास्यामंबिकां प्रार्च्य तरेत्संसारसागरम् । सरके कृष्णभूतायां दृष्ट्वा देवं महेश्वरम् ॥ ६४ ॥

ここで沐浴し、アンビカーを正しく礼拝すれば、輪廻（サンサーラ）の海を渡り越える。またサラカにおいて、水流が黒みを帯びるとき、神なる主マヘーシュヴァラを拝見する。

Verse 65

शैवं पदमवाप्नोति नरः श्रद्धासमन्वितः । तिस्रः कोट्यस्तु तीर्थानां सरके संति भामिनि ॥ ६५ ॥

信（śraddhā）を具えた人は、シヴァに属する境地（シャイヴァの位）を得る。おお麗しき者よ、サラカには三コーティのティールタ（聖なる巡礼地）があると説かれる。

Verse 66

रुद्रकोटिस्तथा कूपे सरोमध्ये व्यस्थिता । तस्मिन्सरसि यः स्नात्वा रुद्रकोटिं स्मरेन्नरः ॥ ६६ ॥

同様に、ルドラコーティ（Rudrakoṭi）は湖の中央にある井戸に安置されている。その湖で沐浴し、ルドラコーティを憶念する者は、その浄化の功徳を得る。

Verse 67

पूजिता रुद्रकोटिस्तु तेन स्यान्नात्र संशयः । ईहास्पदं च तत्रैव तीर्थं पापप्रणाशनम् ॥ ६७ ॥

その者によって、ルドラが一コーティ礼拝されたことになる—疑いはない。さらにそこには、聖なる精進の拠り所たるティールタがあり、罪を滅する。

Verse 68

यस्मिन्मुक्तिमवाप्नोति दर्शनादेव मानवः । तत्रस्थानर्चयित्वा च देवान्पितृगणानपि ॥ ६८ ॥

その聖地は、人がただ拝見するだけで解脱（ムクティ）を得る。そこに留まって、諸神（デーヴァ）と祖霊の群れ（ピトリ）をも礼拝すべきである。

Verse 69

न दुर्गतिमवाप्नोति मनसा चिंतितं लभेत् । केदारं च महातीर्थं सर्वकल्मषनाशनम् ॥ ६९ ॥

人は不幸に堕ちず、心に念じた願いを得る。ケーダーラ（Kedāra）は大いなるマハー・ティールタであり、あらゆるカルマシャ（罪垢）を滅する。

Verse 70

तत्र स्नात्वा च पुरुषः सर्वदानफलं लभेत् । अन्यजन्मेति विख्यातं सरकस्य तु पूर्वतः ॥ ७० ॥

そこで沐浴する者は、あらゆる布施の功徳に等しい果報を得る。サラカの前方には、「アニヤジャンマ」と名高いティールタがあると伝えられる。

Verse 71

सरो महत्स्वच्छजलं देवौ हरिहरौ यतः । विष्णुश्चतुर्भुजस्तत्र लिंगाकारः शिवः स्थितः ॥ ७१ ॥

澄みきった水をたたえる大いなる湖があり、そこには二柱の神—ハリとハラ—が臨在する。そこではヴィシュヌが四臂の姿で立ち、シヴァはリンガの形として鎮まっている。

Verse 72

तत्र स्नात्वा च तौ दृष्ट्वा स्तुत्वा मोक्षं लभेन्नरः । नागह्रदे ततो गत्वा स्नात्वा चैत्रे सितांतके ॥ ७२ ॥

そこで沐浴し、二柱を拝して讃嘆する者は、解脱を得る。さらにナーガフリダへ赴き、チャイトラ月の白分（明半月）の終わりにそこで沐浴すれば、（説かれた功徳を得る）。

Verse 73

श्राद्धदो मुक्तिमाप्नोति यमलोकं न पश्यति । ततस्त्रिविष्टपं गच्छेत्तीर्थं देवनिषेवितम् ॥ ७३ ॥

シュラーダ（śrāddha）を行い（あるいは供える）者は解脱を得て、ヤマの国を見ることがない。その後、神々の参詣する聖なるティールタへと、トリヴィシュタパ（天界）に赴く。

Verse 74

यत्र वैतरणी पुण्या नदी पापप्रमोचिनी । तत्र स्नात्वार्चयित्वा च शूलपाणिं वृषध्वजम् ॥ ७४ ॥

罪を解き放つ聖なるヴァイタラニー河が流れるところ—その地にて沐浴したのち、三叉戟を執り、牡牛を旗印とするシヴァを礼拝すべきである。

Verse 75

सर्वपाप विशुद्धात्मा गच्छत्येव परां गतिम् । रसावर्ते नरः स्नात्वा सिद्धिमाप्नोत्यनुत्तमाम् ॥ ७५ ॥

一切の罪より清められた者は、必ずや至上の境地に至る。ラサーヴァルタ（Rasāvarta）で沐浴する人は、比類なき霊的成就（シッディ）を得る。

Verse 76

चैत्रस्य सितभूतायां स्नानं कृत्वा विलेपके । पूजयित्वा शिवं भक्त्या सर्वपापैः प्रमुच्यते ॥ ७६ ॥

チャイトラ月（Caitra）の白分（明るい半月）に、ヴィレーパカ（Vilepaka）で沐浴し、バクティをもってシヴァ（Śiva）を礼拝すれば、あらゆる罪より解き放たれる。

Verse 77

ततो गच्छेन्नरो देवि फलकीवनमुत्तमम् । यत्र देवाः सगंधर्वास्तप्यंते परमं तपः ॥ ७७ ॥

それから、女神よ、人はすぐれたパラキー・ヴァナ（Phalakīvana）へ赴くべきである。そこでは神々がガンダルヴァたちと共に、至高の苦行（タパス）を修している。

Verse 78

तत्र नद्यां दृषद्वत्यां नरः स्नात्वा विधानतः । देवान्पितॄंस्तर्पयित्वा ह्यग्निष्टोमातिरात्रभाक् ॥ ७८ ॥

そこで、ドリシャドヴァティー川（Dṛṣadvatī）において定められた作法どおりに沐浴し、ついで神々と祖霊（ピトリ）にタルパナ（tarpaṇa・水の供養）を捧げる者は、アグニシュトーマおよびアティラートラのソーマ祭に等しい功徳をまことに得る。

Verse 79

दर्शे तथा विधुदिने तत्र श्राद्धं करोति यः । गयाश्राद्ध समं तत्र लभते फलमुत्तमम् ॥ ७९ ॥

そこで、ダールシャ日（Darśa・新月）ならびに月に聖別されたティティ（太陰日）にシュラーダ（Śrāddha）を行う者は、名高いガヤー・シュラーダ（Gayā-Śrāddha）に等しい、最上の功徳を得る。

Verse 80

श्राद्धे फलमरण्यस्य स्मरणं पितृतृप्तिदम् । पाणिघाते ततस्तीर्थे पितॄन्संतर्प्य मानवः ॥ ८० ॥

シュラーダ（śrāddha）の儀において、パラマラニヤ（Phalamaraṇya）を憶念することはピトリ（祖霊）を満足させる。ついで聖なる渡しパーニーガータ（Pāṇighāta）にて、供物をもってピトリを慰撫し奉るべきである。

Verse 81

राजसूय फलं प्राप्य सांख्यं योगं च विंदति । ततस्तु मिश्रके तीर्थे स्नात्वा मर्त्यो विधानतः ॥ ८१ ॥

ラージャスーヤ（Rājasūya）祭に等しい功徳を得たのち、死すべき者はサーンキヤ（Sāṅkhya）とヨーガ（Yoga）の正しい智を得る。さらにミシュラカ（Miśraka）の聖なる渡しで、定めに従って沐浴すれば、その果報を受け取る。

Verse 82

सर्वतीर्थफलं प्राप्य लभते गतिमुत्तमाम् । ततो व्यासवने गत्वा स्नात्वा तीर्थे मनोजवे ॥ ८२ ॥

あらゆるティールタ（聖地）に等しい功徳を得た者は、最上の境地に至る。さらにヴィヤーサ（Vyāsa）の森へ赴き、マノージャヴァ（Manojava）と名づくティールタで沐浴すれば、いよいよ清浄が増す。

Verse 83

मनीषिणं विभुं दृष्ट्वा मनसा चिंतितं लभेत् । गत्वा मधुवनं चैव देव्यास्तीर्थे नरः शुचिः ॥ ८३ ॥

賢明にして自在なる聖仙を拝すれば、人は心に念じた願いを得る。またマドゥヴァナ（Madhuvana）へ赴き、女神のティールタに参れば、清められた者は所願の果を成就する。

Verse 84

स्नात्वा देवानृषीनिष्ट्वा लभते सिद्धिमुत्तमाम् । कौशिकीसंगमे तीर्थे दृषद्वत्यां नरः प्लुतः ॥ ८४ ॥

そこで沐浴し、定法により神々とリシたちを礼拝すれば、カウシキー（Kauśikī）が合流する聖なるティールタにてドリシャドヴァティー（Dṛṣadvatī）に身を沈める者は、最上のシッディ（霊的成就）を得る。

Verse 85

नियतो नियताहारः सर्वपापैः प्रमुच्यते । ततो व्यासस्थलीं गच्छेद्यत्र व्यासेन धीमता ॥ ८५ ॥

節制を守り、定めにかなって食をとる者は、あらゆる罪より解き放たれる。その後、賢き聖仙ヴィヤーサが住し、浄化の業を成した聖地ヴィヤーサ・スタリーへ赴くべきである。

Verse 86

पुत्रशोकाभिभूतेन देहत्यागो विनिश्चितः । पुनरुत्थापितो देवैस्तत्र गत्वा न शोकभाक् ॥ ८६ ॥

子を失った悲嘆に圧され、彼は身を捨てる決意を固めた。だが諸天は彼を蘇らせ、そこへ赴いたのち、彼はもはや憂いの分け前を受けぬ者となった。

Verse 87

किंदुशूकूपमासाद्य तिलप्रस्थं प्रदाप्य च । गच्छेद्धि परमां सिद्धिं मृतो मुक्तिमवाप्नुयात् ॥ ८७ ॥

キンドゥシューカと呼ばれる井戸に至り、胡麻を一プラスタ供養すれば、まことに最高の成就（シッディ）を得る。さらに死後には、解脱（モークシャ）を得ることもある。

Verse 88

आह्नं च मुदितं चैव द्वै तीर्थे भुवि विश्रुते । तयोः स्नात्वा विशुद्धात्मा सूर्यलोकमवाप्नुयात् ॥ ८८ ॥

「アーハナ」と「ムディタ」は、地上に名高い二つの聖なるティールタである。両方で沐浴し、心が清らかとなった者は、太陽の世界スーリヤローカに至る。

Verse 89

मृगमुच्यं ततो गत्वा गंगायां प्रणतः स्थितः । अर्चयित्वा महादेवमश्वमेधफलं लभेत् ॥ ८९ ॥

次にムリガムチャへ赴き、ガンガーの流れの中で恭しく頭を垂れて立つ。そこでマハーデーヴァを礼拝する者は、アシュヴァメーダ祭に等しい功徳を得る。

Verse 90

कोटितीर्थं ततो गत्वा स्नात्वा कोटीश्वरं शिवम् । दृष्ट्वा स्तुत्वा श्रद्दधानः कोटियज्ञफलं लभेत् ॥ ९० ॥

次にコーティティールタへ赴き、そこで沐浴し、信心をもってコーティーシュヴァラなるシヴァを拝し讃える者は、一千万の供犠（ヤジュニャ）に等しい功徳を得る。

Verse 91

ततो वामनकं गच्छेत्त्रिषु लोकेषु विश्रुतम् । यत्र वामनजन्माभूद्बलेर्यज्ञजिहीर्षया ॥ ९१ ॥

次に、三界に名高いヴァーマナカへ行くべきである。そこは、バリの供犠を奪い（成就させ）るためにヴァーマナが誕生した地である。

Verse 92

तत्र विष्णुपदे स्नात्वा पूजयित्वा च वामनम् । सर्वपापविशुद्धात्मा विष्णुलोके महीयते ॥ ९२ ॥

そこでヴィシュヌパダにて沐浴し、ヴァーマナを礼拝すれば、あらゆる罪より内心が清められた者はヴィシュヌの世界において尊ばれる。

Verse 93

ज्येष्ठाश्रमं च तत्रैव सर्वपातकनाशनम् । ज्येष्ठस्य शुक्लैकादश्यां सोपवासः परेऽहनि ॥ ९३ ॥

また同じ地に、あらゆる罪障を滅するジェーシュタ―アーシュラマがある。ジェーシュタ月の白分エーカーダシーにはウパヴァーサ（断食）を守り、翌日にその行を成就させよ。

Verse 94

स्नात्वा तत्र विधानेन श्रेष्ठत्वं लभते नृषु । श्राद्धं तत्र कृतं देवि पितॄणामतितुष्टिदम् ॥ ९४ ॥

そこで定められた作法により沐浴すれば、人々の中で卓越を得る。さらに、女神よ、そこで修されるシュラーダは祖霊（ピトリ）にこの上ない満足を与える。

Verse 95

तत्रैव कोटितीर्थं च त्रिषु लोकेषु विश्रुतम् । तस्मिंस्तीर्थे नरः स्नात्वा कोटियज्ञफलं लभेत् ॥ ९५ ॥

その場にはまた、三界に名高いコーティティールタ（Koṭitīrtha）がある。その聖なる渡しで沐浴する者は、コーティ（億）回の供犠（ヤジュニャ）に等しい功徳を得る。

Verse 96

तत्र कोटीश्वरं नाम देवदेवं महेश्वरम् । समभ्यर्च्य विधानेन गाणपत्यमवाप्नुयात् ॥ ९६ ॥

そこには、コーティーシュヴァラ（Koṭīśvara）と名づけられた、神々の神・大自在天マヘーシュヴァラ（マハーデーヴァ）がまします。定められた作法により礼拝すれば、ガナパティ（ガネーシャ）の加護に与る境地を得る。

Verse 97

सूर्यतीर्थं च तत्रैव स्नात्वात्र रविलोकभाक् । कुलोत्तारणके तीर्थे गत्वा स्नानं समाचरन् ॥ ९७ ॥

またその地で、スーリヤ・ティールタ（Sūrya-tīrtha）に沐浴して日神の吉祥なるダルシャナを得、ついでクローッタ―ラナカ（Kulottāraṇaka）と呼ばれる聖なる渡しへ赴き、しかるべく沐浴の儀を行った。

Verse 98

उद्धृत्य स्वकुलं स्वर्गे कल्पांतं निवसेत्ततः । पवनस्य ह्रदे स्नात्वा दृष्ट्वा देवं महेश्वरम् ॥ ९८ ॥

自らの一族を救い上げたのち、彼は劫の終わりに至るまで天界に住する。さらにパヴァナ（Pavana）の池で沐浴し、神マヘーシュヴァラを拝観するならば、かくのごとき果報を得る。

Verse 99

विमुक्तः सर्वपापेभ्यः शैवं पदमवाप्नुयात् । स्नात्वा च हनुमत्तीर्थे नरो मुक्तिमवाप्नुयात् ॥ ९९ ॥

一切の罪より解き放たれた者は、シヴァの至上の境地に到る。またハヌマット・ティールタ（Hanumat-tīrtha）で沐浴すれば、人はまことにモークシャ（解脱）を得る。

Verse 100

शालहोत्रस्य राजर्षेस्तीर्थे स्नात्वाघवर्जितः । श्रीकुंभाख्ये सरस्वत्यास्तीर्थए स्नात्वाथ यज्ञवाक् ॥ १०० ॥

王仙シャーラホートラの聖なる渡しで沐浴すれば、罪は離れ去る。さらにサラスヴァティー女神の「シュリー・クンバ」と名づけられた聖地で沐浴すると、祭祀（ヤジュニャ）にふさわしい聖なる言葉の力を授かる。

Verse 101

स्नातश्च नैमिषे कुंडे नैमिषस्नानपुण्यभाक् । स्नात्वा वेदवतीतीर्थे स्त्री सतीत्वमवाप्नुयात् ॥ १०१ ॥

ナイミシャの池で沐浴すれば、ナイミシャ聖浴の功徳を受ける。またヴェーダヴァティーのティールタで沐浴すれば、女性はサティートヴァム—貞節と夫への真実の徳—を得る。

Verse 102

ब्रह्मतीर्थे नरः स्रात्वा ब्राह्मण्यं लभते नरः । ब्रह्मणः परमं स्थानं यत्र गत्वा न शोचति ॥ १०२ ॥

ブラフマー・ティールタで沐浴すれば、人はブラーフマニヤ—ブラーフマナの位と功徳—を得る。そこはブラフマーの至高の住処であり、そこに至った者はもはや嘆かない。

Verse 103

सोमतीर्थे नरः स्नात्वा स्वर्गतिं समवाप्नुयात् । सप्तसारस्वतं तीर्थं प्राप्य स्नात्वा च मुक्तिभाक् ॥ १०३ ॥

ソーマ・ティールタで沐浴すれば、人は天界の境地を得る。さらにサプタ・サーラスヴァタと呼ばれる聖なる渡しに至り、そこで沐浴すれば、ムクティ（解脱）の果を受ける。

Verse 104

यत्र सप्त सरस्वत्यः सम्यगैक्यं समागताः । सुप्रभा कांचनाक्षी च विशाला च मनोहरी ॥ १०४ ॥

そこは七つのサラスヴァティーが正しく一つの合流へと集まった所—すなわちスプラバー、カーンチャナークシー、ヴィシャーラー、そしてマノーハリーである。

Verse 105

सुनंदा च सुवेणुश्च सप्तमी विमलोदका । तथैवौशनसे तीर्थे स्नात्वा मुच्येत पातकैः ॥ १०५ ॥

同様に、スナンダー、スヴェーヌ、サプタミー、ヴィマローダカーと名づけられた聖なる水、また同じくアウシャナサのティールタにて沐浴する者は、諸々の罪より解き放たれる。

Verse 106

कपाल मोचने स्नात्वा ब्रह्महापि विशुध्यति । वैश्वामित्रे नरः स्नातो ब्राह्मण्यं समवाप्नुयात् ॥ १०६ ॥

カパーラ・モーチャナにて沐浴すれば、たとえブラフマハティヤー（バラモン殺し）の罪ある者であっても清められる。さらにヴァイシュヴァーミトラにて沐浴する人は、バラモンとしての功徳と位を得る。

Verse 107

ततः पृथूदके स्नात्वा मुच्यते भवबंधनात् । अवकीर्णे नरः स्नात्वा ब्रह्मचर्यफलं लभेत् ॥ १०७ ॥

次いで、プṛトゥーダカにて沐浴すれば、輪廻（サンサーラ）の束縛より解放される。またアヴァキールナにて沐浴する者は、ブラフマチャリヤ（清浄なる禁欲の修行）の果報を得る。

Verse 108

मधुस्रावेऽथप्रयातः स्नातो मुच्यते पातकैः । स्नात्वा तीर्थे च वासिष्ठे वासिष्ठं लोकमाप्नुयात् ॥ १०८ ॥

さらにマドゥスラーヴァへ赴き、そこで沐浴する者は罪より解き放たれる。またヴァーシシュタのティールタにて沐浴すれば、ヴァシシュタの世界に至る。

Verse 109

अरुणासंगमे स्नात्वा त्रिरात्रोपोषितो नरः । स्नात्वा मुक्तिमवाप्नोति नात्र कार्या विचारणा ॥ १०९ ॥

アルナーの合流点にて、三夜の断食（ウポーシャ）を行った人が沐浴すれば、解脱（ムクティ）を得る。これについて更なる詮議は不要である。

Verse 110

समुद्रास्तत्र चत्वारस्तेषु स्नातो नरः शुभे । गोसहस्रफलं लब्ध्वा स्वग्रलोके महीयते ॥ ११० ॥

吉祥なる者よ、そこには四つの海がある。そこに沐浴する人は、牛千頭を施すに等しい功徳を得て、天界において尊ばれる。

Verse 111

सोमतीर्थं च तत्रान्यत्तस्मिन्स्नात्वा च मोहिनि । चैत्रे षष्ठ्यां च शुक्लायां श्राद्धं कृत्वोद्धरेत्पितॄन् ॥ १११ ॥

そこにはまた、ソーマ・ティールタと呼ばれる別の聖なる渡し場がある。おおモーヒニーよ、そこで沐浴し、チャイトラ月の白分の第六日（ṣaṣṭhī）にシュラーダ（śrāddha）を修すれば、祖霊（pitṛs）を救い上げる。

Verse 112

अथ पञ्चवटे स्नात्वा योगमूर्तिधरं शिवम् । समभ्यर्च्य विधानेन दैवतैः सहमोदते ॥ ११२ ॥

次に、パンチャヴァタ（Pañcavaṭa）で沐浴し、ヨーガの御姿を帯びるシヴァ（Śiva）を定められた作法により礼拝する。すると、礼拝者は神々とともに歓喜する。

Verse 113

कुरुतीर्थे ततः स्नातः सर्वसिद्धिमवाप्नुयात् । स्वर्गद्वारे प्लुतो मर्त्यः स्वर्गलोके महीयते ॥ ११३ ॥

さらに、クル・ティールタ（Kuru-tīrtha）で沐浴すれば、あらゆる成就（シッディ）を得る。「天の門」にて儀礼の潜水を行った者は、天界において尊ばれ、高められる。

Verse 114

स्नातो ह्यनरके तीर्थे मुच्यते सर्वकिल्बिषैः । ततो गच्छेन्नरो देवि काम्यकं वनमुत्तमम् ॥ ११४ ॥

アナラカ・ティールタ（Anaraka Tīrtha）で沐浴すれば、あらゆる罪障から解き放たれる。その後、女神よ、人はすぐれたカーミヤカの森へと進むべきである。

Verse 115

यस्मिन्प्रविष्टमात्रस्तु मुच्यते सर्वसंचयैः । अथादित्यवनं प्राप्य दर्शनादेव मुक्तिभाक् ॥ ११५ ॥

その聖地にただ入るだけで、あらゆる罪の積み重ねから解き放たれる。ゆえにアーディティヤ・ヴァナに至れば、ただダルシャナ――聖なる拝観によって――解脱に与る。

Verse 116

स्नानं रविदिने कृत्वा तत्र वांछितमाप्नुयात् । यज्ञोपवीतिके स्नात्वा स्वधर्मफलभाग्भवेत् ॥ ११६ ॥

ラヴィの日（主日）にそこで儀礼の沐浴を行えば、望む果を得る。ヤジュニョーパヴィーティカで沐浴すれば、自らのスヴァダルマ（定められた法）の果報に与る。

Verse 117

ततश्चतुःप्रवाहाख्ये तीर्थे स्नात्वा नरोत्तमः । सर्वतीर्थफलं प्राप्य मोदते दिवि देववत् ॥ ११७ ॥

次に、人の中の最勝者よ、チャトゥフプラヴァーハと名づくティールタで沐浴すれば、あらゆる巡礼地の功徳を得て、天においてデーヴァのごとく歓喜する。

Verse 118

स्नातस्तीर्थे विहारे तु सर्वसौख्यमवाप्नुयात् । दुर्गातीर्थे नरः स्नात्वा न दुर्गतिमवाप्नुयात् ॥ ११८ ॥

ティールタで沐浴し、さらにそこで清らかな遊行をなせば、あらゆる安楽を得る。またドゥルガー・ティールタで沐浴する者は、悪しき境遇に堕ちない。

Verse 119

ततः सरस्वतीकूपे पितृतीर्थापराह्वये । स्नात्वा संतर्प्य देवादींल्लभते गतिमुत्तमाम् ॥ ११९ ॥

さらに、サラスヴァティーの井（サラスヴァティー・クーパ）、別名ピトリ・ティールタにて、沐浴し、しかるべくサンタルパナ（満足を与える供養）をもって諸天らを慰撫する者は、最上の帰趣を得る。

Verse 120

स्नात्वा प्राचीसरस्वत्यां श्राद्धं कृत्वा विधानतः । दुर्लभं प्राप्नुयात्कामं देहांते स्वर्गतिं लभेत् ॥ १२० ॥

プラーチー・サラスヴァティーにて沐浴し、定められた法に従ってシュラーダ（祖霊供養）を修する者は、得難き願いさえ成就し、命終の時には天界へ赴く道を得る。

Verse 121

शुक्रतीर्थे नरः स्नात्वा श्राद्धदः प्रोद्धरेत्पितॄन् । अष्टम्यां वा चतुर्दश्यां चैत्रे कृष्णे विशेषतः ॥ १२१ ॥

シュクラ・ティールタにて沐浴し、そこでシュラーダを捧げる者は祖霊（ピトリ）を引き上げ救済する。とりわけチャイトラ月の暗半（クリシュナ・パクシャ）の第八日または第十四日に行えば殊勝である。

Verse 122

सोपवासो ब्रह्मतीर्थे मुक्तिभाङ्नात्र संशयः । स्थाणुतीर्थे ततः स्नात्वा दृष्ट्वा स्थाणुवटं नरः ॥ १२२ ॥

ブラフマー・ティールタにて断食（ウパヴァーサ）すれば、疑いなく解脱（モークシャ）を受ける者となる。さらにスターヌ・ティールタで沐浴し、スターヌの菩提樹（バニヤン）を拝するなら、その聖なる功徳を得る。

Verse 123

मुच्यते पातकैर्घोरैरितिप्राह पितामहः । दर्शनात्स्थाणुलिंगस्य यात्रा पूर्णा प्रजायते ॥ १२३ ॥

「恐るべき罪より解き放たれる」とピターマハ（梵天ブラフマー）は宣言した。スターヌ・リンガをただ拝するだけで、巡礼は完全に成就する。

Verse 124

कुरुक्षेत्रस्य देवेशि सत्यं सत्यं मयोदितम् । कुरुक्षेत्रसमं तीर्थं न भूतं न भविष्यति ॥ १२४ ॥

おお女神よ、神々の主よ、これは真実として—まことに真実として—我が語る。クルクシェートラに等しい聖地（ティールタ）は、かつてなく、未来にも決して現れない。

Verse 125

तत्र द्वादश यात्रास्तु कृत्वा भूयो न जन्मभाक् । पूर्तमिष्टं तपस्तप्तं हुतं दत्तं विधानतः ॥ १२५ ॥

そこで十二の巡礼を成し遂げた者は、もはや再び生を受けない。その行いにより、規定に従って、公の功徳と供犠（ヤジュニャ）、修した苦行（タパス）、捧げた供物と火供、そして布施がことごとく成就する。

Verse 126

तत्र स्यादक्षयं सर्वमिति वेदविदो विदुः । मन्वादौ च युगादौ च ग्रहणे चंद्रसूर्ययोः ॥ १२६ ॥

そこでは、すべてが不滅となり、尽きぬ功徳をもたらすと、ヴェーダに通じた者たちは知っている。とりわけマンヴァンタラの始め、ユガの始め、そして月食・日食の時にそうである。

Verse 127

महापाते च संक्रांतौ पुण्ये चाप्यन्यवासरे । स्नातस्तत्र कुरुक्षेत्रे फलानंत्यमवाप्नुयात् ॥ १२७ ॥

また大いなる吉祥の時、サンクラーンティ（太陽の移行）の日、あるいは他のいかなる聖日であっても—クルクシェートラで沐浴する者は、尽きることなき霊的果報を得る。

Verse 128

कलिजानां तु पापानां पावनाय महात्मनाम् । ब्रह्मणा कल्पितं तीर्थं कुरुक्षेत्रं सुखावहम् ॥ १२८ ॥

カリの世に生まれた者たちの罪を清め、また大いなる魂に浄福をもたらすために、ブラフマーは「クルクシェートラ」と名づけられたティールタ（聖地）を定めた。そこは安楽と吉祥を授ける。

Verse 129

य इमां कीर्तयेत्पुण्यां कथां पापप्रणाशिनीम् । श्रृणुयाद्वा नरो भक्त्या सोऽपि पापैः प्रमुच्यते ॥ १२९ ॥

この罪を滅する功徳の物語を唱える者、あるいは信愛（バクティ）をもって聴く者は、その人もまた諸々の罪より解き放たれる。

Verse 130

यद्यद्ददाति यस्तत्र कुरुक्षेत्रे रविग्रहे । तत्तदेव सदाप्नोति नरो जन्मनि जन्मनि ॥ १३० ॥

人がそこで――クルクシェートラにおいて日食の時に――施し与えるものは何であれ、その同じものを必ず得る。生まれ生まれにわたって。

Verse 131

अथ किं बहुनोक्तेन विधिजे श्रृणु निश्चितम् । सेवेतैव कुरुक्षेत्रं यदीच्छेद्भवमोक्षणम् ॥ १३१ ॥

さて、これ以上多く語って何になろう。創造主ブラフマーの子よ、確かなことを聞け。輪廻（サンサーラ）からの解脱を望むなら、まさにクルクシェートラに帰依し、奉仕すべきである。

Verse 132

एतदेव महत्पुण्यमेतदेव महत्तपः । एतदेव महज्ज्ञानं यद्व्रजेत्स्थाणुतीर्थकम् ॥ १३२ ॥

これこそが大いなる功徳、これこそが大いなる苦行、これこそが大いなる智慧――すなわち、スーターヌ・ティールタ（Sthāṇu-tīrtha）と呼ばれる聖なる巡礼地へ赴くことである。

Verse 133

कुरुक्षेत्रसमं तीर्थं नान्यद्भुवि शुभावहम् । साचारो वाप्यनाचारो यत्र मुक्तिमवाप्नुयात् ॥ १३३ ॥

地上にクルクシェートラに等しいティールタはない。これほど吉祥をもたらす場所は他にない。そこでは、戒めを守る者であれ、行いの整わぬ者であれ、解脱を得ることができる。

Verse 134

एतत्ते सर्वमाख्यातं यत्पृष्टोऽहं त्वयानघे । कुरुक्षेत्रस्य माहात्म्यं सर्वपापनिकृंतनम् ॥ १३४ ॥

罪なき者よ、汝が問うたことはすべて語り尽くした。これがクルクシェートラの聖なる大いなる功徳であり、あらゆる罪を断ち切るものである。

Verse 135

पुण्यदं मोक्षदं चैव किमन्यच्छ्रोतुमिच्छसि ॥ १३५ ॥

これは功徳を授け、さらに解脱（モークシャ）をも与える—ほかに何を聞きたいのか。

Verse 136

इति श्रीहृहन्नारदीयपुराणे बृहदुपाख्याने उत्तरभागे वसुमोहिनीसंवादे कुरुक्षेत्रमाहात्म्ये तीर्थयात्रावर्णनं नाम पञ्चषष्टितमोऽध्यायः ॥ ६५ ॥

かくして『聖・ブリハンナーラディーヤ・プラーナ』の大叙事（ブリハド・ウパーキャーナ）後半（ウッタラ・バーガ）における、ヴァスとモーヒニーの対話中の「クルクシェートラ・マーハートミャ」に収められた、第六十五章「聖なるティールタ巡礼の叙述」は終わる。