Shloka 134

Description of the Pilgrimage to the Sacred Tīrthas

Kurukṣetra-yātrā-krama

Devanagari script

एतत्ते सर्वमाख्यातं यत्पृष्टोऽहं त्वयानघे । कुरुक्षेत्रस्य माहात्म्यं सर्वपापनिकृंतनम् ॥ १३४ ॥

Transliteration

etatte sarvamākhyātaṃ yatpṛṣṭo'haṃ tvayānaghe | kurukṣetrasya māhātmyaṃ sarvapāpanikṛṃtanam || 134 ||

Translation

罪なき者よ、汝が問うたことはすべて語り尽くした。これがクルクシェートラの聖なる大いなる功徳であり、あらゆる罪を断ち切るものである。

Word by Word

• एतत्: this
• एतत्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; अत्र द्वितीया (object of ‘आख्यातम्’ as said/declared)

• ते: to you
• ते: Sampradana (सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी (6th/Genitive) एकवचन (your) / चतुर्थी (Dative) एकवचन (to you); अत्र चतुर्थी (to you)

• सर्वम्: everything
• सर्वम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• आख्यातम्: has been explained/told
• आख्यातम्: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: आ + ख्या (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; भावे/कर्मणि प्रयोगः ‘has been told’

• यत्: which
• यत्: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सम्बन्धबोधक-अव्यय (relative particle ‘which/that’)

• पृष्टः: (having been) asked
• पृष्टः: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: पृष्ट (कृदन्त-प्रातिपदिक; प्रच्छ् धातोः क्त)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; भूतकर्मणि कृदन्त, ‘asked’ (agreeing with अहम्)

• अहम्: I
• अहम्: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा, एकवचन (pronoun)

• त्वया: by you
• त्वया: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: तृतीया, एकवचन (instrumental ‘by you’)

• अनघे: O sinless one
• अनघे: Sambodhana (सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: अनघ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन; नञ्-तत्पुरुष (न अघः यस्य)

• कुरुक्षेत्रस्य: of Kurukṣetra
• कुरुक्षेत्रस्य: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: कुरुक्षेत्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुष (कुरूणां क्षेत्रम्)

• माहात्म्यम्: greatness/glory
• माहात्म्यम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: माहात्म्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• सर्वपापनिकृंतनम्: destroying all sins
• सर्वपापनिकृंतनम्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व + पाप + निकृंतन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; बहुपद-तत्पुरुषः (सर्वेषां पापानां निकृंतनम् = cutter-off of all sins), विशेषणम् (माहात्म्यम्)

Speaker

Sanatkumara

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: bhakti

Characters & Entities

• Kurukshetra

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It serves as the concluding assurance that the Kurukṣetra-māhātmya has been fully taught and that remembrance/hearing of Kurukṣetra’s sacred glory is presented as a means of pāpa-kṣaya (destruction of sin).

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

While it is not a direct bhakti instruction, it supports devotional practice through śravaṇa (hearing) and śraddhā in a holy kṣetra—treating the tirtha’s māhātmya as spiritually transformative and sin-cleansing.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

No specific Vedāṅga (like Vyākaraṇa or Jyotiṣa) is taught in this verse; it instead reflects Purāṇic tirtha-vidhi orientation—valuing kṣetra-māhātmya, pilgrimage discipline, and dharmic merit (puṇya).