Opening the text

Sukta 8.18
Ādityas (collective), with emphasis on their grace (súmna)
આ સૂક્ત આદિત્યોને તેમના સુમ્ન (કૃપાભર્યો અનુગ્રહ), શર્મન્ (રક્ષણ/આશ્રય) અને એનસ્ (દોષ/પાપ)માંથી નૈતિક મુક્તિ માટેની સતત પ્રાર્થના છે. તેમાં આદિત્યોને ઋતના ધારક તરીકે દર્શાવવામાં આવ્યા છે—જે માનવના અપરાધ/દોષના બંધનને ઢીલું કરી શકે, જોખમમાંથી સુરક્ષિત પસાર થવાનો માર્ગ આપી શકે, અને મૃત્યુબંધનમાં બંધાયેલા મર્ત્યોનું આયુષ્ય વિસ્તારી શકે.
Mantra 1
इदं ह नूनमेषां सुम्नं भिक्षेत मर्त्यः । आदित्यानामपूर्व्यं सवीमनि ॥
હવે ખરેખર મર્ત્ય એઓનું—આદિત્યોનું—આ આશીર્વાદ માગે: અપૂર્વ, અને ગતિમાન શક્તિમાં સદા વિજયી.
Mantra 2
अनर्वाणो ह्येषां पन्था आदित्यानाम् । अदब्धाः सन्ति पायवः सुगेवृधः ॥
આ આદિત્યોનો માર્ગ નિર્ભ્રાંત છે; તેમની રક્ષા અપરાજેય છે—અદબધ રક્ષકો, સુગતિને વધારનારા, સન્માર્ગના પોષક.
Mantra 3
तत्सु नः सविता भगो वरुणो मित्रो अर्यमा । शर्म यच्छन्तु सप्रथो यदीमहे ॥
સવિતા, ભગ, વરુણ, મિત્ર અને અર્યમા—વિસ્તૃત મહિમાવાળા—અમે જે શરણ્ય શાંતિ માગીએ છીએ તે અમને અર્પે.
Mantra 4
देवेभिर्देव्यदितेऽरिष्टभर्मन्ना गहि । स्मत्सूरिभिः पुरुप्रिये सुशर्मभिः ॥
હે દેવી અદિતિ, અખંડ સુરક્ષાની ધારક, દેવો સાથે અહીં આવો; હે બહુપ્રિયે, અમારા સૂરીઓ અને શુભ શક્તિઓ સાથે, સુશર્મ રક્ષાઓ સાથે.
Mantra 5
ते हि पुत्रासो अदितेर्विदुर्द्वेषांसि योतवे । अंहोश्चिदुरुचक्रयोऽनेहसः ॥
કારણ કે અદિતિના પુત્રો વૈર-દ્વેષોને દૂર હાંકી કાઢવાનું જાણે છે; તેઓ તો અંહસ્ (સંકટ)માંથી પણ ઉરુચક્ર—વિશાળ ચક્રવાળા—અને અનેહસઃ—અવિઘ્ન ગતિશીલ—છે.
Mantra 6
अदितिर्नो दिवा पशुमदितिर्नक्तमद्वयाः । अदितिः पात्वंहसः सदावृधा ॥
અદિતિ અમને દિવસે રક્ષે; અદિતિ રાત્રે પણ રક્ષે—અદ્વયા, દ્વૈતવિહિન. અદિતિ, સદાવૃદ્ધા, અમને અંહસ્ (સંકટ) અને દોષથી બચાવે.
Mantra 7
उत स्या नो दिवा मतिरदितिरूत्या गमत् । सा शंताति मयस्करदप स्रिधः ॥
અને એ અદિતિ—અમારી દિવસની મતિ—પોતાની ઊતિ (સહાય) સાથે અમારી પાસે આવે. તે અમને શાંતિ-દાન કરે, આનંદ સર્જે, અને સર્વ સ્રિધઃ (અસફળતા, ઇજા) દૂર ફેંકી દે.
Mantra 8
उत त्या दैव्या भिषजा शं नः करतो अश्विना । युयुयातामितो रपो अप स्रिधः ॥
અને તે દિવ્ય વૈદ્ય—અશ્વિનો—અમારા માટે શાંતિ કરે; તેઓ અહીંથી વ્યાધિ-ક્લેશને દૂર હાંકે અને હાનિઓને પરે ફેંકે.
Mantra 9
शमग्निरग्निभिः करच्छं नस्तपतु सूर्यः । शं वातो वात्वरपा अप स्रिधः ॥
અગ્નિ અગ્નિઓ સાથે શાંતિ સર્જે; સૂર્ય અમને શાંતિથી તપાવે. વાયુ શાંતિ વહાવે, વ્યાધિ-ક્લેશને ઉડાવી દે; હાનિઓને પરે હાંકો.
Mantra 10
अपामीवामप स्रिधमप सेधत दुर्मतिम् । आदित्यासो युयोतना नो अंहसः ॥
હે આદિત્યો, અમારી પાસેથી ઘૂસી આવતી વ્યાધિને દૂર હાંકો, શત્રુતાભર્યા અવરોધને દૂર હાંકો, અને વાંકડી બુદ્ધિને પરાવર્તિત કરો; અમને અંહસ—કષ્ટ અને સંકોચક અંધકાર—થી અલગ કરો.
Mantra 11
युयोता शरुमस्मदाँ आदित्यास उतामतिम् । ऋधग्द्वेषः कृणुत विश्ववेदसः ॥
હે આદિત્યો, શત્રુના આક્રમણનો બાણ અમારા પરથી દૂર હાંકો, અને ભ્રમિત કરનાર દુર્ભાવનાને પણ દૂર કરો; હે વિશ્વવેદસો, વિભાજન કરનાર દ્વેષને છૂટો પાડી વિખેરી દો.
Mantra 12
तत्सु नः शर्म यच्छतादित्या यन्मुमोचति । एनस्वन्तं चिदेनसः सुदानवः ॥
હે આદિત્યો, અમને એ જ શરણ આપો—જે મુક્ત કરે છે; હે સુદાનવો, દોષથી ભારિતને પણ તમે દોષમાંથી છૂટો કરો છો.
Mantra 13
यो नः कश्चिद्रिरिक्षति रक्षस्त्वेन मर्त्यः । स्वैः ष एवै रिरिषीष्ट युर्जनः ॥
મર્ત્યોમાં જે કોઈ રાક્ષસ-સ્વભાવથી અમને હાનિ કરવા ઇચ્છે, તે પોતાના જ બળથી એકલો જ ચકનાચૂર થાય; વાંકિયો મનુષ્ય પોતાની હિંસા પોતે પર જ ફેરવે છે.
Mantra 14
समित्तमघमश्नवद्दुःशंसं मर्त्यं रिपुम् । यो अस्मत्रा दुर्हणावाँ उप द्वयुः ॥
અહીં અમારી સામે હાનિ કરવાની ઇચ્છાથી જે દુઃશંસ (દુર્વચન બોલનાર) નશ્વર શત્રુ-રિપુ આવે છે, તેને જ ઘોર અઘ (પાપ/અપશકુન) ઘેરી લે છે; વૈરભાવથી નજીક આવતો દ્વયુ (દ્વિમનસ્ક/દ્વિચારી) પોતાના જ દુર્ભાગ્યમાં પકડાઈ જાય છે.
Mantra 15
पाकत्रा स्थन देवा हृत्सु जानीथ मर्त्यम् । उप द्वयुं चाद्वयुं च वसवः ॥
હે દેવો, ગુપ્ત સ્થાનોમાં સ્થિત રહો; હૃદયોમાં તમે મર્ત્યને જાણી લો. હે વસુઓ, દ્વયુ (દ્વિમનસ્ક) અને અદ્વયુ (અખંડ/એકનિષ્ઠ) — બન્નેની પાસે આવો, અને સત્તાને યોગ્ય ક્રમમાં સ્થાપિત કરો.
Mantra 16
आ शर्म पर्वतानामोतापां वृणीमहे । द्यावाक्षामारे अस्मद्रपस्कृतम् ॥
અમે પર્વતોનું શર્મ (શાંતિ/આશ્રય) અને જળોનું પણ શર્મ પસંદ કરીએ છીએ. હે દ્યાવા-પૃથિવી (આકાશ-પૃથ્વી), અમારાથી દૂર રાખો રચાયેલું રપસ્કૃત (ક્ષયકારક/કોરોડતું) દુઃખ-આઘાત.
Mantra 17
ते नो भद्रेण शर्मणा युष्माकं नावा वसवः । अति विश्वानि दुरिता पिपर्तन ॥
હે વસુઓ, તમારા ભદ્ર શર્મ (કલ્યાણકારી આશ્રય-શાંતિ) વડે અમને તમારી નાવમાં બેસાડી, સર્વ દુરીતો (કઠિન સંકટો અને આંતરિક અનિષ્ટો) પાર ઉતારો.
Mantra 18
तुचे तनाय तत्सु नो द्राघीय आयुर्जीवसे । आदित्यासः सुमहसः कृणोतन ॥
સંતાન અને તનય-વૃદ્ધિ માટે, હે મહામહિમાવાન આદિત્યો, અમારે માટે જીવવા યોગ્ય વધુ દીર્ઘ આયુષ્ય કરો; જીવનનો અવધિ વિસ્તારો જેથી આત્મા સત્યમાં વિકસે.
Mantra 19
यज्ञो हीळो वो अन्तर आदित्या अस्ति मृळत । युष्मे इद्वो अपि ष्मसि सजात्ये ॥
હે આદિત્યો, યજ્ઞ તમારો આંતરિક હર્ષ છે—કૃપાળુ થાઓ. કારણ કે અમે તો તમારા જ છીએ; તમારી સજાત્ય (કુળ-સ્વભાવની એકતા)માં અમે પણ સમાવિષ્ટ છીએ.
Mantra 20
बृहद्वरूथं मरुतां देवं त्रातारमश्विना । मित्रमीमहे वरुणं स्वस्तये ॥
વિશાળ રક્ષણ-આવરણ ધરાવતા મરુતોના દેવસમૂહને, ઉદ્ધારક અશ્વિનોને, અને સ્વસ્તિ માટે મિત્ર તથા વરુણને અમે પ્રાર્થીએ છીએ—કે તે મહાન આશ્રય (બૃહત્) અમને સર્વત્રથી ઘેરી રહે.
Mantra 21
अनेहो मित्रार्यमन्नृवद्वरुण शंस्यम् । त्रिवरूथं मरुतो यन्त नश्छर्दिः ॥
હે મિત્ર અને અર્યમન, અને હે માનવીય બળથી સમૃદ્ધ વરુણ—અમારા સ્તુતિને યોગ્ય થાઓ; હે મરુતો, ત્રિગુણ આશ્રય લઈને આવો, અમારે માટે શાંતિનું આવરણ બનીને.
Mantra 22
ये चिद्धि मृत्युबन्धव आदित्या मनवः स्मसि । प्र सू न आयुर्जीवसे तिरेतन ॥
મૃત્યુના બંધનમાં બંધાયેલા હોવા છતાં, હે આદિત્યો, અમે મનુષ્ય-સાધકો છીએ; તેથી જીવવા માટે અમારું આયુષ્ય આગળ ધપાવો—અમારા જીવન-અવધિને પાર ઉતારો, જેથી અમે સાચે જીવી શકીએ.
The Ādityas are a group of deities—such as Mitra, Varuṇa, and Aryaman—who uphold truth (ṛta), protect society, and grant well-being. In this sukta they are approached as gracious guardians who can also ‘release’ a person from fault.
Súmna means gracious favor or benevolent support—divine goodwill that protects, strengthens, and helps a person succeed in a wholesome way. The hymn treats this grace as powerful and ‘ever-victorious’ in action.
Enas refers to fault, moral stain, or harmful wrongdoing and its burden. The hymn asks the Ādityas for a kind of shelter that loosens this burden, restoring a person to right order and enabling a fuller span of life.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.