Opening the text

Sukta 5.80
Atri (Ātreya tradition) (traditional attribution for RV 5.80)
Uṣas (Dawn)
Jagatī (probable for many verses in RV 5.80; exact metrical scan may vary by pada)
ઋગ્વેદ ૫.૮૦ ઉષસ્ (પ્રભાત)નું સ્તુતિસૂક્ત છે. તેમાં અત્રિના દ્રષ્ટાઓ ઉષસ્ને ઋત (કોસ્મિક વ્યવસ્થા) અનુસાર જગતને પ્રગટ કરતી વિશાળ, કિરમજી-લાલ તેજસ્વી શક્તિ તરીકે વખાણે છે. પ્રકાશનું તેનું ક્રમબદ્ધ ઉદ્ઘાટન, ‘દિશાઓને અશાંત ન કરે’ એવું માર્ગદર્શન, અને વારંવાર પાછી આવી જીવન, કર્મ અને આધ્યાત્મિક અભિલાષાને નવીન બનાવતી તેની પુનરાવર્તિત આવક—આ બધું આ સૂક્તમાં ઉત્સવરૂપે વર્ણવાયું છે.
Mantra 1
द्युतद्यामानं बृहतीमृतेन ऋतावरीमरुणप्सुं विभातीम् । देवीमुषसं स्वरावहन्तीं प्रति विप्रासो मतिभिर्जरन्ते ॥
ઋતથી વિશાળ બનેલી, ઋતની દૃઢ ધારક, અરુણ-કિરણોથી ઝળહળતી અને પ્રકાશમાં ફૂટતી, આ દ્યુતિમય ઉષા—આકાશવ્યાપી તેજથી દીપતી—એવી દેવી ઉષા, જે સ્વર (પ્રકાશમય લોક)ને અમારી સામે લાવે છે; તેની તરફ વિપ્રો પોતાની મતિઓથી આગળ વધે છે અને સ્તુતિથી તેને પ્રજ્વલિત કરે છે.
Mantra 2
एषा जनं दर्शता बोधयन्ती सुगान्पथः कृण्वती यात्यग्रे । बृहद्रथा बृहती विश्वमिन्वोषा ज्योतिर्यच्छत्यग्रे अह्नाम् ॥
આ દર્શનીય ઉષા મનુષ્યજનને જગાડે છે; સુગમ માર્ગો રચી આગળ ચાલે છે. વિશાળ રથવાળી, વિશાળ સ્વરૂપવાળી, સર્વને આગળ ધકેલતી ઉષા દિવસોના અગ્રે જ્યોતિ સ્થાપે છે.
Mantra 3
एषा गोभिररुणेभिर्युजानास्रेधन्ती रयिमप्रायु चक्रे । पथो रदन्ती सुविताय देवी पुरुष्टुता विश्ववारा वि भाति ॥
આ ઉષા અરુણ ગાયો સમા કિરણો સાથે જોડાઈ, અચળ રહી, અક્ષય રયિ—સમૃદ્ધિ—રચે છે. સુવિત માટે માર્ગોને ખુલ્લા કરતી, બહુ સ્તુત, સર્વ ઇચ્છિત વરદાન લાવતી દેવી પૂર્ણ તેજમાં પ્રકાશે છે.
Mantra 4
एषा व्येनी भवति द्विबर्हा आविष्कृण्वाना तन्वं पुरस्तात् । ऋतस्य पन्थामन्वेति साधु प्रजानतीव न दिशो मिनाति ॥
એષા વ્યેની બને છે—વિસ્તાર પામનારી, દ્વિ-બર્હા (દ્વિગુણ ધારણશક્તિવાળી)—આગળ પોતાની તનુને પ્રગટ કરતી. તે ઋતના પંથને સુપથરૂપે અનુસરે છે; જાણકાર જેવી, તે દિશાઓને ભંગ કરતી નથી.
Mantra 5
एषा शुभ्रा न तन्वो विदानोर्ध्वेव स्नाती दृशये नो अस्थात् । अप द्वेषो बाधमाना तमांस्युषा दिवो दुहिता ज्योतिषागात् ॥
એષા ઉષા—શુભ્ર, તેજસ્વી—પોતાની તનુને જાણતી, ઊર્ધ્વ ઊઠીને તેજમાં સ્નાત જેવી, અમારા દર્શન માટે સ્થિર થઈ છે. દ્વેષ અને અંધકારોને દૂર હાંકતી, દ્યૌની દુહિતા ઉષા જ્યોતિ સાથે આવી છે.
Mantra 6
एषा प्रतीची दुहिता दिवो नॄन्योषेव भद्रा नि रिणीते अप्सः । व्यूर्ण्वती दाशुषे वार्याणि पुनर्ज्योतिर्युवतिः पूर्वथाकः ॥
એષા પ્રતીચી—પુનઃ પરત આવતી—દ્યૌની દુહિતા, ભદ્ર સ્ત્રી જેવી, મનુષ્યોને પોતાની સક્રિય શોભા અને કર્મ તરફ આકર્ષે છે. દાશુષે (દાનકર્તા) માટે વર્યા દાનોને ઉઘાડી, યુવતિ પૂર્વવત્ ફરી જ્યોતિને સ્થાપે છે.
The hymn praises Uṣas, the goddess of Dawn, as the radiant power who brings light and sets life in motion according to ṛta (cosmic order).
It means Uṣas reveals the world in a harmonious, orderly way—keeping the right orientation of time, space, and action, rather than creating confusion or disorder.
It is best recited at dawn or just before sunrise to cultivate clarity, renewed energy, and alignment with truth and right order for the day’s work and decisions.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.