Rig Veda Sukta 80
Mandala 5Sukta 806 Mantras

Sukta 80

Sukta 5.80

Rishi

Atri (Ātreya tradition) (traditional attribution for RV 5.80)

Devata

Uṣas (Dawn)

Chandas

Jagatī (probable for many verses in RV 5.80; exact metrical scan may vary by pada)

RV 5.80 ଏକ ଉଷା-ସୂକ୍ତ, ଯେଉଁଥିରେ ଅତ୍ରିଙ୍କ ଋଷିମାନେ ଉଷାଙ୍କୁ ବିଶାଳ, କ୍ରିମସନ୍-ଦୀପ୍ତ ଶକ୍ତି ଭାବେ ସ୍ତୁତି କରନ୍ତି—ଯିଏ ଋତ (ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡୀୟ ନିୟମ) ଅନୁସାରେ ଜଗତକୁ ପ୍ରକାଶ କରନ୍ତି। ସୂକ୍ତଟି ତାଙ୍କର ନିୟମିତ ଭାବେ ଆଲୋକ ଉନ୍ମୋଚନ, ‘ଦିଗମାନଙ୍କୁ ବିକ୍ଷୁବ୍ଧ ନ କରୁଥିବା’ ନେତୃତ୍ୱ, ଏବଂ ପୁନଃପୁନଃ ଫେରିଆସିବା ଦ୍ୱାରା ଜୀବନ, କାର୍ଯ୍ୟ ଓ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଆକାଂକ୍ଷାକୁ ନବୀନ କରିବାକୁ ଉତ୍ସବ କରେ।

Mantras

Mantra 1

द्युतद्यामानं बृहतीमृतेन ऋतावरीमरुणप्सुं विभातीम् । देवीमुषसं स्वरावहन्तीं प्रति विप्रासो मतिभिर्जरन्ते ॥

ଋତ ଦ୍ୱାରା ବୃହତ୍, ଋତର ଦୃଢ଼ ଧାରିଣୀ, ଅରୁଣ କିରଣରେ ଝଲମଲ କରି ଆଲୋକରେ ଫୁଟିଉଠୁଥିବା, ଆକାଶବ୍ୟାପୀ ଦ୍ୟୁତିରେ ଦୀପ୍ତ ଉଷା-ଶକ୍ତି ପ୍ରତି—ସ୍ୱର (ପ୍ରକାଶମୟ ଲୋକ)କୁ ଆମ ସମ୍ମୁଖକୁ ଆଣୁଥିବା ଦେବୀ ଉଷା ପ୍ରତି—ବିପ୍ରମାନେ ନିଜ ମତିଦ୍ୱାରା ଅଗ୍ରସର ହୋଇ ସ୍ତୁତିରେ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଜ୍ୱଲିତ କରନ୍ତି।

Mantra 2

एषा जनं दर्शता बोधयन्ती सुगान्पथः कृण्वती यात्यग्रे । बृहद्रथा बृहती विश्वमिन्वोषा ज्योतिर्यच्छत्यग्रे अह्नाम् ॥

ଏହି ଦର୍ଶନୀୟା ଉଷା ମନୁଷ୍ୟଜନକୁ ଜାଗ୍ରତ କରେ; ସୁଗମ ପଥଗୁଡ଼ିକୁ ଗଢ଼ି ଆଗରେ ଗତି କରେ। ବୃହଦ୍ରଥା, ବୃହତୀ, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଅଗ୍ରସର କରୁଥିବା ଉଷା ଦିନମାନଙ୍କ ଅଗ୍ରେ ଜ୍ୟୋତିକୁ ସ୍ଥାପନ କରେ।

Mantra 3

एषा गोभिररुणेभिर्युजानास्रेधन्ती रयिमप्रायु चक्रे । पथो रदन्ती सुविताय देवी पुरुष्टुता विश्ववारा वि भाति ॥

ଏହି ଉଷା ଅରୁଣ ‘ଗୋ’ ସଦୃଶ କିରଣଗୁଡ଼ିକୁ ଯୋଗାଇ, ଅଚଳ ରହି, ଅକ୍ଷୟ ରୟି—ସମୃଦ୍ଧି—ଗଢ଼େ। ସୁବିତ (ସୁଖଗତି) ପାଇଁ ପଥଗୁଡ଼ିକୁ ଖୋଲିଦେଇ, ବହୁସ୍ତୁତା, ସର୍ବକାମ୍ୟ ବର ଆଣୁଥିବା ଦେବୀ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଦ୍ୟୁତିରେ ଦୀପ୍ତିମାନ ହୁଏ।

Mantra 4

एषा व्येनी भवति द्विबर्हा आविष्कृण्वाना तन्वं पुरस्तात् । ऋतस्य पन्थामन्वेति साधु प्रजानतीव न दिशो मिनाति ॥

ଏଷା ବ୍ୟେନୀ ହୁଏ—ବିସ୍ତାରିତା, ଦ୍ୱିବର୍ହା (ଦ୍ୱିଗୁଣ ଧାରଣଶକ୍ତିଯୁକ୍ତା)—ସମ୍ମୁଖରେ ନିଜ ତନୁକୁ ପ୍ରକାଶ କରୁଥିବା। ସେ ଋତସ୍ୟ ପନ୍ଥକୁ ସୁପଥରୂପେ ଅନୁସରେ; ଜାଣୁଥିବା ଜଣେ ପରି, ଦିଗମାନଙ୍କୁ ବିକ୍ଷୁବ୍ଧ କରେ ନାହିଁ।

Mantra 5

एषा शुभ्रा न तन्वो विदानोर्ध्वेव स्नाती दृशये नो अस्थात् । अप द्वेषो बाधमाना तमांस्युषा दिवो दुहिता ज्योतिषागात् ॥

ଏଷା ଉଷା—ଶୁଭ୍ରା, ଦୀପ୍ତିମତୀ—ନିଜ ତନୁସ୍ୱରୂପକୁ ଜାଣି, ଉର୍ଧ୍ୱକୁ ଉଠି ଜ୍ୟୋତିରେ ସ୍ନାତା ଜଣେ ପରି, ଆମ ଦର୍ଶନ ପାଇଁ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହୋଇଛି। ଦ୍ୱେଷ ଓ ଅନ୍ଧକାରମାନଙ୍କୁ ଦୂର କରି, ଦିବୋ ଦୁହିତା ଉଷା ଜ୍ୟୋତି ସହ ଆସିଛି।

Mantra 6

एषा प्रतीची दुहिता दिवो नॄन्योषेव भद्रा नि रिणीते अप्सः । व्यूर्ण्वती दाशुषे वार्याणि पुनर्ज्योतिर्युवतिः पूर्वथाकः ॥

ଏଷା ପ୍ରତୀଚୀ—ପୁନଃ ଫେରିଆସୁଥିବା—ଦିବୋ ଦୁହିତା; ଭଦ୍ରା ନାରୀ ପରି ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କୁ ନିଜ ସକ୍ରିୟ ସୌନ୍ଦର୍ୟ ଓ କର୍ମଦିଗକୁ ଆକର୍ଷିତ କରେ। ଦାଶୁଷେ (ଦାନକର୍ତ୍ତାଙ୍କୁ) ବାର୍ୟ ଦାନମାନଙ୍କୁ ଉନ୍ମୋଚିତ କରି, ଯୁବତୀ ପୂର୍ବବତ୍ ପୁନର୍ବାର ଜ୍ୟୋତିକୁ ସ୍ଥାପନ କରେ।

Frequently Asked Questions

The hymn praises Uṣas, the goddess of Dawn, as the radiant power who brings light and sets life in motion according to ṛta (cosmic order).

It means Uṣas reveals the world in a harmonious, orderly way—keeping the right orientation of time, space, and action, rather than creating confusion or disorder.

It is best recited at dawn or just before sunrise to cultivate clarity, renewed energy, and alignment with truth and right order for the day’s work and decisions.

Read Rig Veda in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App