Sukta 80
Sukta 5.80
Atri (Ātreya tradition) (traditional attribution for RV 5.80)
Uṣas (Dawn)
Jagatī (probable for many verses in RV 5.80; exact metrical scan may vary by pada)
ਰਿਗਵੇਦ 5.80 ਇੱਕ ਉਸ਼ਾ-ਸਤੁਤੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਅਤ੍ਰੀ ਦੇ ਦਰਸ਼ੀ ਉਸ਼ਸ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਾਲ, ਕਿਰਮਿਜ਼-ਉਜਾਲੇ ਵਾਲੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਜੋਂ ਸਲਾਹੁੰਦੇ ਹਨ—ਜੋ ṛਤ (ਬ੍ਰਹਿਮਾਂਡੀ ਕ੍ਰਮ) ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸੂਕਤ ਉਸ ਦੇ ਰੌਸ਼ਨੀ ਨੂੰ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਖੋਲ੍ਹਣ, ਉਸ ਦੀ ਐਸੀ ਰਹਿਨੁਮਾਈ ਜੋ ‘ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵਿਘਨ ਨਹੀਂ ਪਾਂਦੀ’, ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਮੁੜ ਮੁੜ ਆਮਦ ਜੋ ਜੀਵਨ, ਕੰਮ ਅਤੇ ਆਤਮਿਕ ਆਕਾਂਖਾ ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਤਾਜ਼ਗੀ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਦਾ ਉਤਸਵ ਮਨਾਉਂਦਾ ਹੈ।
Mantras
Mantra 1
द्युतद्यामानं बृहतीमृतेन ऋतावरीमरुणप्सुं विभातीम् । देवीमुषसं स्वरावहन्तीं प्रति विप्रासो मतिभिर्जरन्ते ॥
ਰਿਤ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ਾਲ, ਰਿਤ ਦੀ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਧਾਰਕ, ਅਰੁਣ ਕਿਰਨਾਂ ਨਾਲ ਚਮਕਦੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਫੁੱਟ ਪੈਂਦੀ, ਆਕਾਸ਼-ਵਿਆਪੀ ਦਿਉਤੀ ਨਾਲ ਦਿਪਦੀ ਉਸ ਉਸ਼ਾ-ਸ਼ਕਤੀ ਵੱਲ—ਸਵਰ (ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਈ ਲੋਕ) ਨੂੰ ਸਾਡੇ ਸਾਹਮਣੇ ਲਿਆਉਣ ਵਾਲੀ ਦੇਵੀ ਉਸ਼ਾ ਵੱਲ—ਵਿਪ੍ਰ ਆਪਣੇ ਮਤੀਆਂ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸ্তুਤੀ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਜ੍ਵਲਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।
Mantra 2
एषा जनं दर्शता बोधयन्ती सुगान्पथः कृण्वती यात्यग्रे । बृहद्रथा बृहती विश्वमिन्वोषा ज्योतिर्यच्छत्यग्रे अह्नाम् ॥
ਇਹ ਦਰਸ਼ਨੀ ਉਸ਼ਾ ਮਨੁੱਖ-ਜਨ ਨੂੰ ਜਗਾਉਂਦੀ ਹੈ; ਸੁਗਮ ਰਾਹ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੋਈ ਅੱਗੇ ਤੁਰਦੀ ਹੈ। ਵਿਸ਼ਾਲ ਰਥ ਵਾਲੀ, ਵਿਸ਼ਾਲ ਸਰੂਪ ਵਾਲੀ, ਸਭ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਪ੍ਰੇਰਣ ਵਾਲੀ ਉਸ਼ਾ ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਅਗੇ ਜ੍ਯੋਤੀ ਟਿਕਾਉਂਦੀ ਹੈ।
Mantra 3
एषा गोभिररुणेभिर्युजानास्रेधन्ती रयिमप्रायु चक्रे । पथो रदन्ती सुविताय देवी पुरुष्टुता विश्ववारा वि भाति ॥
ਇਹ ਉਸ਼ਾ ਅਰੁਣ ‘ਗਾਂ’ ਵਰਗੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਨੂੰ ਜੋੜ ਕੇ, ਅਡੋਲ ਰਹਿੰਦੀ ਹੋਈ, ਅਖੁੱਟ ਰਯਿ—ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ—ਰਚਦੀ ਹੈ। ਸੁਵਿਤ (ਸੁਖਦ ਗਤੀ) ਲਈ ਰਾਹ ਖੋਲ੍ਹਦੀ, ਬਹੁਤ ਸਤੁਤ, ਸਭ ਇੱਛਿਤ ਵਰਦਾਨ ਲਿਆਉਣ ਵਾਲੀ ਦੇਵੀ ਪੂਰੇ ਤੇਜ ਨਾਲ ਚਮਕਦੀ ਹੈ।
Mantra 4
एषा व्येनी भवति द्विबर्हा आविष्कृण्वाना तन्वं पुरस्तात् । ऋतस्य पन्थामन्वेति साधु प्रजानतीव न दिशो मिनाति ॥
ਇਹ ਵ੍ਯੇਨੀ ਬਣਦੀ ਹੈ—ਵਿਸਤਾਰ ਪਾਉਣ ਵਾਲੀ, ਦ੍ਵਿਬਰ੍ਹਾ (ਦੁੱਗਣ ਧਾਰਣ-ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੀ)—ਅੱਗੇ ਆਪਣੀ ਤਨੂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦੀ। ਇਹ ਤ ਦੇ ਪੰਥ ਨੂੰ ਸੁਪਥ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਅਨੁਸਰਦੀ ਹੈ; ਜਾਣਨ ਵਾਲੀ ਵਾਂਗ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵਿਗਾੜਦੀ ਨਹੀਂ।
Mantra 5
एषा शुभ्रा न तन्वो विदानोर्ध्वेव स्नाती दृशये नो अस्थात् । अप द्वेषो बाधमाना तमांस्युषा दिवो दुहिता ज्योतिषागात् ॥
ਇਹ ਉਸ਼ਾ—ਸ਼ੁਭ੍ਰ ਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਈ—ਆਪਣੀ ਤਨੂ ਨੂੰ ਜਾਣਦੀ, ਉੱਪਰ ਉੱਠ ਕੇ ਰੌਸ਼ਨੀ ਵਿੱਚ ਸਨਾਤੀ ਹੋਈ ਵਾਂਗ, ਸਾਡੇ ਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਖੜੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਵੈਰ ਅਤੇ ਅੰਧਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਹੰਢਾਉਂਦੀ, ਦਿਵੋ ਦੁਹਿਤਾ ਉਸ਼ਾ ਜੋਤ ਨਾਲ ਆਈ ਹੈ।
Mantra 6
एषा प्रतीची दुहिता दिवो नॄन्योषेव भद्रा नि रिणीते अप्सः । व्यूर्ण्वती दाशुषे वार्याणि पुनर्ज्योतिर्युवतिः पूर्वथाकः ॥
ਇਹ ਉਸ਼ਾ ਪ੍ਰਤੀਚੀ—ਮੁੜ ਪਰਤ ਆਉਣ ਵਾਲੀ—ਦਿਵੋ ਦੁਹਿਤਾ; ਭਦ੍ਰ ਇਸਤ੍ਰੀ ਵਾਂਗ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਸਰਗਰਮ ਸੁੰਦਰਤਾ ਅਤੇ ਕਰਮ ਵੱਲ ਖਿੱਚਦੀ ਹੈ। ਦਾਸ਼ੁਸ਼ੇ (ਦਾਨੀ) ਲਈ ਵਰਯ ਦਾਤਾਂ ਨੂੰ ਖੋਲ੍ਹ ਕੇ, ਇਹ ਯੁਵਤੀ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਮੁੜ ਜੋਤ ਨੂੰ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ।
Frequently Asked Questions
The hymn praises Uṣas, the goddess of Dawn, as the radiant power who brings light and sets life in motion according to ṛta (cosmic order).
It means Uṣas reveals the world in a harmonious, orderly way—keeping the right orientation of time, space, and action, rather than creating confusion or disorder.
It is best recited at dawn or just before sunrise to cultivate clarity, renewed energy, and alignment with truth and right order for the day’s work and decisions.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.