
Rishi: Atharvanic tradition (specific r̥ṣi attribution varies by anukramaṇī for this minor nuptial charm)
Devata: Agni (primary), Bhaga (auxiliary as fortune-distributor)
Chandas: Mixed/irregular (Atharvavedic domestic charm style; broadly triṣṭubh-jagatī tendency rather than strict anuṣṭubh)
AV 2.36 ઘરેલું લગ્ન-મંત્રરૂપ સૂક્ત છે, જે કન્યા તરફ યોગ્ય પતિને આકર્ષે છે અને સમાજની સ્વીકૃતિ, સમૃદ્ધિ તથા ભાવનાત્મક સુસંગતતા દ્વારા જોડાણને સ્થિર કરે છે. ગૃહનો મધ્યસ્થ અગ્નિ અને ‘ભાગ’ તથા શુભભાગ્ય વહેંચનાર ભગદેવનું આહ્વાન કરીને, આ સ્તુતિ કન્યાને વરમંડળમાં પ્રિય અને મનોહર બનાવે તથા ક્રોધ કે અપમાન વિના લગ્ન સુરક્ષિત અને સ્થિર રહે એવી કામના કરે છે.
Mantra 1
पतिवेदनम्। आ नो॑ अग्ने सुम॒तिं सं॑भ॒लो ग॑मेदि॒मां कु॑मा॒रीं स॒ह नो॒ भगे॑न । जु॒ष्टा व॒रेषु॒ सम॑नेषु व॒ल्गुरो॒षं पत्या॒ सौभ॑गमस्त्व॒स्यै
પતિવેદનમ્। હે અગ્નિ, અમારી પાસે સુમતિ—કૃપાભરી શુભ બુદ્ધિ—આવો; ભરણ-પોષણ લઈને, ભગ સાથે, અમારા હિત માટે, અહીંની આ કુમારી પાસે આવો. વરોનાં સમૂહોમાં, સભાઓમાં, પસંદગી પામેલી અને મનોહર રહે; આને પતિ સાથે સૌભાગ્ય પ્રાપ્ત થાઓ, અને ક્રોધનું શમન થાઓ.
Mantra 2
सोम॑जुष्टं॒ ब्रह्म॑जुष्टमर्य॒म्णा संभृ॑तं॒ भग॑म्। धा॒तुर्दे॒वस्य॑ स॒त्येन॑ कृ॒णोमि॑ पति॒वेद॑नम्
સોમથી અનુમોદિત, બ્રહ્મ (મંત્ર)થી અનુમોદિત, આર્યમણ દ્વારા સંચિત એવો ભગ (સૌભાગ્ય-ભાગ્ય) — ધાતૃ દેવના સત્ય દ્વારા હું પતિ-પ્રાપ્તિ (પતિ-વેદન) સિદ્ધ કરું છું.
Mantra 3
इ॒यम॑ग्ने॒ नारी॒ पतिं॑ विदेष्ट॒ सोमो॒ हि राजा॑ सु॒भगां॑ कृ॒णोति॑ । सुवा॑ना पु॒त्रान् महि॑षी भवाति ग॒त्वा पतिं॑ सु॒भगा॒ वि रा॑जतु
હે અગ્નિ, આ સ્ત્રી પતિને પ્રાપ્ત કરે; કારણ કે રાજા સોમ તેને સુભાગ્યવતી કરે છે. પુત્રોને જનમ આપીને તે મુખ્ય પત્ની બને; પતિ પાસે જઈ, સુભાગ્યવતી બની, તે તેજસ્વી રીતે રાજસત્તામાં પ્રકાશિત થાય.
Mantra 4
यथा॑ख॒रो म॑घवं॒श्चारु॑रे॒ष प्रि॒यो मृ॒गाणां॑ सु॒षदा॑ ब॒भूव॑ । ए॒वा भग॑स्य जु॒ष्टेयम॑स्तु॒ नारी॒ संप्रि॑या॒ पत्यावि॑राधयन्ती
જેમ, હે મઘવન (ઉદાર દાતા), આ મનોહર ગધેડો વન્ય પ્રાણીઓને પ્રિય થયો અને તેમની કૃપામાં દૃઢપણે સ્થિર રહ્યો—એ જ રીતે ભગના અનુગ્રહથી આ સ્ત્રી પતિને સ્વીકાર્ય અને પ્રિય બને; પતિને પૂર્ણ રીતે અતિપ્રિય રહે, અને તેને કોઈ અપરાધ/અપમાન ન પહોંચાડે.
Mantra 5
भग॑स्य॒ नाव॒मा रो॑ह पू॒र्णामनु॑पदस्वतीम्। तयो॑पप्रता॑रय॒ यो वरः प्र॑तिका॒म्यः
ભગની નૌકામાં ચઢ; તે પૂર્ણ-ભારિત, દરેક પગલે નિશ્ચિત પગવાળી છે. અને તેની દ્વારા અમને પાર ઉતાર—તે વરદાન સુધી, જે ઇચ્છનીય છે અને અમારી ઇચ્છાને અનુરૂપ છે.
Mantra 6
आ क्र॑न्दय धनपते व॒रमाम॑नसं कृणु । सर्वं॑ प्रदक्षि॒णं कृ॑णु॒ यो व॒रः प्र॑तिका॒म्यः
હે ધનપતે, તેને ગુંજતું કર; વરદાનને મન તરફ વાળેલું અને દૃઢ કર. સર્વને પ્રદક્ષિણ—જમણી દિશામાં, શુભ અને મંગલ—કર; આ વરદાન ઇચ્છનીય છે, ઇચ્છાને અનુરૂપ છે.
Mantra 7
इ॒दं हिर॑ण्यं॒ गुल्गु॑ल्व॒यमौ॒क्षो अथो॒ भगः॑ । ए॒ते पति॑भ्य॒स्त्वाम॑दुः प्रतिका॒माय॒ वेत्त॑वे ॥७ आ ते॑ नयतु सवि॒ता न॑यतु॒ पति॒र्यः प्र॑तिका॒म्यः । त्वम॑स्यै धेह्योषधे
આ સોનું, આ ગુગ્ગુલુ—અમે; અને વાછરડો-વૃષભ, તથા ભગ દેવ પણ— આ સૌએ તને પતિઓ માટે, ઇચ્છાના પ્રતિઉત્તર માટે, અને તે ઇચ્છા સિદ્ધ કરવા માટે અર્પણ કર્યો છે. સવિતા તેને અહીં તારી પાસે લાવે; જે પતિ ઇચ્છાને અનુરૂપ હોય તે પતિ તેને લાવે. હે ઔષધિ, તું તેને આ સ્ત્રીને પ્રદાન કર.
It is used as a domestic charm to help a maiden obtain a suitable husband, gain acceptance among suitors and families, and secure prosperity and harmony in married life.
Agni acts as the household mediator who carries the prayer into effect, while Bhaga grants the ‘portion’ of good fortune—marital allotment, enjoyment, and social approval—needed for a successful match.
Gold (hiraṇya) functions as an auspicious saubhāgya-token, and guggulu as a fragrant attractive medium; together they ‘materialize’ the prayer, especially in the closing verse where Savitar leads the desired husband and the Herb is commanded to bestow him.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.