Prakarana 2

Verse 24 (दोहा/सोरठा)

पुनि प्रभु हरषि सत्रुहन भेंटे हृदयँ लगाइ। लछिमन भरत मिले तब परम प्रेम दोउ भाइ।।5।।

puni prabhu haraṣi satruhana bheṇṭe hṛdayã lagāi. lachimana bharata mile taba parama prema dou bhāi..5..

Dann umarmte der Herr, voller Freude, Shatrughna und drückte ihn an Sein Herz. Darauf trafen auch Lakshmana und Bharata zusammen, zwei Brüder vereint in höchster Liebe.

Verse 25 (चौपाई)

भरतानुज लछिमन पुनि भेंटे। दुसह बिरह संभव दुख मेटे।। सीता चरन भरत सिरु नावा। अनुज समेत परम सुख पावा।। प्रभु बिलोकि हरषे पुरबासी। जनित बियोग बिपति सब नासी।। प्रेमातुर सब लोग निहारी। कौतुक कीन्ह कृपाल खरारी।। अमित रूप प्रगटे तेहि काला। जथाजोग मिले सबहि कृपाला।। कृपादृष्टि रघुबीर बिलोकी। किए सकल नर नारि बिसोकी।। छन महिं सबहि मिले भगवाना। उमा मरम यह काहुँ न जाना।। एहि बिधि सबहि सुखी करि रामा। आगें चले सील गुन धामा।। कौसल्यादि मातु सब धाई। निरखि बच्छ जनु धेनु लवाई।।

bharatānuja lachimāna puni bheṇṭe. dusaha biraha saṁbhava dukha meṭe.. sītā carana bharata siru nāvā. anuj sameta parama sukha pāvā.. prabhu biloki haraṣe purabāsī. janita biyoga bipati saba nāsī.. prema-ātura saba loga nihārī. kautuka kīnha kṛpāla kharārī.. amita rūpa pragaṭe tehi kālā. jathāyoga mile sabahi kṛpālā.. kṛpā-dṛṣṭi raghubīra bilokī. kie sakala nara nāri bisokī.. chana mahĩ sabahi mile bhagavānā. umā marama yaha kāhũ na jānā.. ehi bidhi sabahi sukhī kari rāmā. āgẽ cale sīla guna dhāmā.. kausalyādi mātu saba dhāī. nirakhi baccha janu dhenu lavāī..

Bharatas jüngerer Bruder Lakshmana umarmte ihn erneut, und der unerträgliche Kummer, der aus der Trennung entstanden war, wurde getilgt. Bharata neigte sein Haupt zu Sitas Füßen und fand mit seinen jüngeren Brüdern höchste Freude. Als sie den Herrn sahen, freuten sich die Stadtbewohner; jede Katastrophe, die ihre lange Trennung hervorgebracht hatte, verschwand. Alle, von Liebe bewegt, schauten unaufhörlich; der barmherzige Bezwinger Kharas wirkte ein Wunder. In jenem Augenblick erschienen unermessliche Formen, und der gnädige Herr begegnete jedem, wie es ihm gebührte. Mit einem Blick der Gnade von dem heldenhaften Raghuvira wurde jeder Mann und jede Frau von Kummer befreit. In einem Augenblick begegnete der Herr ihnen allen; o Uma, niemand versteht dieses Geheimnis. So machte Rama alle glücklich und schritt voran, die Wohnstatt der Höflichkeit und Tugend. Dann eilten Kausalya und die anderen Mütter herbei; als sie ihr Kind sahen, murrten sie wie Kühe, die nach ihren Kälbern rufen.

Verse 26 (छंद)

जनु धेनु बालक बच्छ तजि गृहँ चरन बन परबस गईं। दिन अंत पुर रुख स्त्रवत थन हुंकार करि धावत भई। अति प्रेम सब मातु भेटीं बचन मृदु बहुबिधि कहे। गइ बिषम बियोग भव तिन्ह हरष सुख अगनित लहे॥

janu dhenu bālaka baccha taji gṛhã carana bana parabasa gaī̃. dina anta pura rukha stravata thana huṅkāra kari dhāvata bhaī.. ati prema saba mātu bheṭī̃ bacana mṛdu bahubidhi kahe. gaī biṣama biyoga bhava tinh haraṣa sukha aganita lahe..

Wie eine Kuh, die von ihrem Kalb und Heim fortgezwungen wurde, um im Wald zu weiden, sich am Tagesende der Stadt zuwendet, deren Euter tropft und laut muhend herbeieilt, so umarmten alle Mütter in überströmender Liebe ihre Söhne und sprachen sanfte Worte auf vielerlei Weise. Die grausame Qual, die aus der Trennung entstand, wich, und sie erlangten unermessliche Freude und Wonne.

Verse 27 (दोहा/सोरठा)

भेटेउ तनय सुमित्राँ राम चरन रति जानि। रामहि मिलत कैकेई हृदयँ बहुत सकुचानि।।6(क)।। लछिमन सब मातन्ह मिलि हरषे आसिष पाइ। कैकेइ कहँ पुनि पुनि मिले मन कर छोभु न जाइ।।6।।

bheṭeu tanaya sumitrā̃ rāma carana rati jāni. rāmahi milata kaikeī hṛdayã bahuta sakucāni..6(ka).. lachimāna saba mātanhi mili haraṣe āsiṣa pāi. kaikei kahã puni puni mile mana kara chobhu na jāi..6..

Sumitra begegnete ihrem Sohn und erkannte seine Herzenshingabe zu Ramas Füßen. Als Kaikeyi aber Rama begegnete, schämte sie sich tief in ihrem Herzen. Lakshmana begegnete allen Müttern gemeinsam und empfing voller Freude ihren Segen; doch Kaikeyi gegenüber begegnete er ihr immer wieder, und die Unruhe seines Herzens wollte nicht weichen.

Verse 28 (चौपाई)

सासुन्ह सबनि मिली बैदेही। चरनन्हि लागि हरषु अति तेही।। deहिं असीस बूझि कुसलाता। होइ अचल तुम्हार अहिवाता।। सब रघुपति मुख कमल बिलोकहिं। मंगल जानि नयन जल रोकहिं।। कनक थार आरति उतारहिं। बार बार प्रभु गात निहारहिं।। नाना भाँति निछावरि करहीं। परमानंद हरष उर भरहीं।। कौसल्या पुनि पुनि रघुबीरहि। चितवति कृपासिंधु रनधीरहि।। हृदयँ बिचारति बारहिं बारा। कवन भाँति लंकापति मारा।। अति सुकुमार जुगल मेरे बारे। निसिचर सुभट महाबल भारे।।

sāsunhaṁ sabani milī baidehī | carananhi lāgi haraṣu ati tehī || dehiṁ asīsa būjhi kusalātā | hoi acala tumhār ahi-vātā || saba raghupati mukha-kamala bilokahiṁ | maṅgala jāni nayana-jala rokahiṁ || kanaka thāra ārati utārahiṁ | bāra-bāra prabhu gāta nihārahiṁ || nānā bhāँti nichāvari karahīṁ | paramānanda haraṣa ura bharahīṁ || kausalya puni-puni raghubīrahi | citavati kṛpā-siṁdhu raṇadhīrahi || hṛdayaṁ bicārati bārahiṁ-bārā | kavan bhāँti laṅkāpati mārā || ati sukumāra jugala mere bāre | nisicara subhaṭa mahābala bhāre ||

Alle älteren Damen von der Seite der Schwiegermütter kamen zusammen, um Vaidehī zu treffen; sie verneigte sich zu ihren Füßen, und sie waren von übermäßiger Freude erfüllt. Sie gaben ihre Segnungen und erkundigten sich nach ihrem Wohlergehen: 'Möge euer glückverheißendes Ehegeschick für immer unversehrt bleiben.' Alle blickten auf das Lotusgesicht von Raghupati; da sie es als das wahre Zeichen des Glücks erkannten, konnten sie ihre Tränen nicht zurückhalten. Sie führten ārati mit goldenen Schalen durch und schauten immer wieder auf die Glieder des Herrn. Auf vielfältige Weise winkten sie Opfergaben in liebevoller Hingabe, ihre Herzen erfüllt von höchster Seligkeit. Kausalyā blickte immer wieder auf Raghubīr, den Ozean des Erbarmens, den Helden der Schlacht. In ihrem Herzen überlegte sie wiederholt: 'Auf welche Weise hat er den Herrn von Laṅkā erschlagen? Mein Paar ist so zart und fein, während die Dämonen-Helden mächtig und stark waren.'

Verse 29 (दोहा/सोरठा)

लछिमन अरु सीता सहित प्रभुहि बिलोकति मातु। परमानंद मगन मन पुनि पुनि पुलकित गातु।।7।।

lachimana aru sītā sahita prabhahi bilokati mātu | paramānanda magana mana puni-puni pulakita gātu ||7||

Die Mutter, als sie den Herrn zusammen mit Lakṣmaṇa und Sītā erblickte, versank in höchster Wonne; immer wieder durchbebte ihr ganzer Leib in Verzückung.

Verse 30 (चौपाई)

लंकापति कपीस नल नीला। जामवंत अंगद सुभसीला।। हनुमदादि सब बानर बीरा। धरे मनोहर मनुज सरीरा।। भरत सनेह सील ब्रत नेमा। सादर सब बरनहिं अति प्रेमा।। देखि नगरबासिन्ह कै रीती। सकल सराहहि प्रभु पद प्रीती।। पुनि रघुपति सब सखा बोलाए। मुनि पद लागहु सकल सिखाए।। गुर बसिष्ट कुलपूज्य हमारे। इन्ह की कृपाँ दनुज रन मारे।। ए सब सखा सुनहु मुनि मेरे। भए समर सागर कहँ बेरे।। मम हित लागि जन्म इन्ह हारे। भरतहु ते मोहि अधिक पिआरे।। सुनि प्रभु बचन मगन सब भए। निमिष निमिष उपजत सुख नए।।

laṅkāpati kapīsa nala nīlā | jāṁvanta aṅgada subhasīlā || hanumadādi saba bānara bīrā | dhare manohara manuja sarīrā || bharata saneha sīla brata nemā | sādara saba baranahiṁ ati premā || dekhi nagara-bāsinhi kai rītī | sakala sarāhahi prabhu pada prītī || puni raghupati saba sakhā bolāe | muni pada lāgahu sakala sikhāe || guru basiṣṭha kula-pūjya hamāre | inha kī kṛpāँ danuja rana māre || e saba sakhā sunahu muni mere | bhae samara-sāgara kahaँ bere || mama hita lāgi janma inha hāre | bharatahu te mohi adhika piāre || suni prabhu bacana magana saba bhae | nimiṣa nimiṣa upajata sukha nae ||

Der Herr von Laṅkā, der Herr der Affen, Nala und Nīla, Jāmbavān und der edle Angada; Hanumān und alle anderen heldenhaften Affen nahmen reizende menschliche Gestalten an. Bharata, mit Liebe, Tugend, Gelübden und disziplinierter Observanz, beschrieb sie alle voller Ehrfurcht mit Hingabe. Als sie die Bräuche der Stadtbewohner sahen, lobten alle ihre Liebe zu den Füßen des Herrn. Dann rief Raghupati alle seine Gefährten und wies sie an: 'Verneigt euch zu den Füßen des Weisen.' 'Guru Vasiṣṭha ist der verehrte Lehrer unserer Familie; durch seine Gnade wurden die Dämonen in der Schlacht erschlagen. O Freunde, hört meinen Weisen: Wann wurdet ihr je zu einem Ozean des Krieges? Für mein Wohl habt ihr eure Geburt selbst hingegeben; ihr seid mir teurer als selbst Bharata.' Als sie die Worte des Herrn hörten, waren alle in Wonnen versunken; in jedem Augenblick entstand neue Freude.

Verse 31 (दोहा/सोरठा)

कौसल्या के चरनन्हि पुनि तिन्ह नायउ माथ।। आसिष दीन्हे हरषि तुम्ह प्रिय मम जिमि रघुनाथ।।8(क)।। सुमन बृष्टि नभ संकुल भवन चले सुखकंद। चढ़ी अटारिन्ह देखहिं नगर नारि नर बृंद।।8(ख)।।

kausalya ke carananhi puni tinh nāyu mātha | āsisa dīnhe haraṣi tumha priya mama jimi raghunātha ||8(ka)|| sumana bṛṣṭi nabha saṅkula bhavana cale sukhakaṁda | caṛhī aṭārinhi dekha-hiṁ nagara nāri nara bṛṁda ||8(kha)||

Wieder neigten sie ihr Haupt zu Kauśalyās Füßen. Froh schenkte sie ihren Segen: „Ihr seid mir lieb wie Raghunāth selbst.“ Ein Blütenregen verdichtete den Himmel; die Quelle der Freude schritt zum Palast. Männer und Frauen stiegen in Scharen auf die Terrassen, um das Schauspiel der Stadt zu schauen.

Verse 32 (चौपाई)

कंचन कलस बिचित्र सँवारे। सबहिं धरे सजि निज निज द्वारे।। बंदनवार पताका केतू। सबन्हि बनाए मंगल हेतू।। बीथीं सकल सुगंध सिंचाई। गजमनि रचि बहु चौक पुराई।। नाना भाँति सुमंगल साजे। हरषि नगर निसान बहु बाजे।। जहँ तहँ नारि निछावर करहीं। देहिं असीस हरष उर भरहीं।। कंचन थार आरती नाना। जुबती सजें करहिं सुभ गाना।। करहिं आरती आरतिहर कें। रघुकुल कमल बिपिन दिनकर कें।। पुर सोभा संपति कल्याना। निगम सेष सारदा बखाना।। तेउ यह चरित देखि ठगि रहहीं। उमा तासु गुन नर किमि कहहीं।।

kaṁcana kalasa bicitra saṁvāre | sabahiṁ dhare saji nija-nija dvāre || baṁdanavāra patākā ketū | sabanhi banāe maṅgala hetū || bīthīṁ sakala sugandha siṁcāī | gajamani raci bahu cauka purāī || nānā bhāँti sumaṅgala sāje | haraṣi nagara nisāna bahu bāje || jahaँ-tahaँ nāri nichāvari karahīṁ | dehiṁ asīsa haraṣa ura bharahīṁ || kaṁcana thāra āratī nānā | jubatī sajaṁ kara-hiṁ subha gānā || karahiṁ āratī ārati-hara keṁ | raghukula kamala bipina dinakara keṁ || pura sobhā saṁpati kalyānā | nigama seṣa sāradā bakhānā || teu yaha carita dekhi ṭhagi rahahīṁ | umā tāsu guna nara kimi kahahīṁ ||

Sie schmückten wundersame goldene Gefäße und stellten sie, ordnungsgemäß vorbereitet, an ihren jeweiligen Türschwellen auf. Sie fertigten Festons, Fahnen und Banner an, jedes zum Zweck des Glücks. Alle Straßen wurden mit Duftwasser besprengt, und viele Höfe wurden mit rituellen Bodenmustern gefüllt. Auf vielfältige Weise arrangierten sie glückverheißende Dekorationen; in Freude erklangen viele zeremonielle Trommeln durch die Stadt. Hier und dort winkten Frauen Opfergaben und gaben Segen, ihre Herzen voller Entzücken. Mit goldenen Schalen führten sie viele Formen von ārati durch; geschmückte junge Frauen sangen glückverheißende Lieder. Sie brachten ārati dar dem Beseitiger der Not, der Sonne dem Lotus-Hain des Raghu-Geschlechts. Der Glanz der Stadt, ihr Wohlstand und ihr Wohlergehen, selbst die Veden, Śeṣa und Sāradā verkünden es. Als sie diese heilige Episode sahen, blieben selbst sie erstaunt; o Umā, wie könnten bloße Menschen all seine Tugenden erzählen?

Verse 33 (दोहा/सोरठा)

नारि कुमुदिनीं अवध सर रघुपति बिरह दिनेस। अस्त भएँ बिगसत भईं निरखि राम राकेस।।9(क)।। होहिं सगुन सुभ बिबिध बिधि बाजहिं गगन निसान। पुर नर नारि सनाथ करि भवन चले भगवान।।9(ख)।।

nāri kumudinīṁ avadha-sara raghupati biraha dinesa | asta bhaeṁ bigasata bhaīṁ nirakhi rāma rākesa ||9(ka)|| hohiṁ saguna subha bibidha bidhi bājahiṁ gagana nisāna | pura nara nāri sa-nātha kari bhavana cale bhagavāna ||9(kha)||

Die Frauen von Ayodhyā glichen Nachtlilien im See der Stadt; die Sonne ihrer Trennung vom Herrn aus Raghus Geschlecht war untergegangen, und als sie Rāma – den Mond – erblickten, erblühten sie. Heilsame Vorzeichen erschienen auf vielerlei Weise; himmlische Trommeln erschallten am Himmel. Indem Bhagavān die Männer und Frauen der Stadt erneut geborgen machte und ihnen ihren rechtmäßigen Herrn zurückgab, schritt er dem Palast zu.

Verse 34 (चौपाई)

प्रभु जानी कैकेई लजानी। प्रथम तासु गृह गए भवानी।। ताहि प्रबोधि बहुत सुख दीन्हा। पुनि निज भवन गवन हरि कीन्हा।। कृपासिंधु जब मंदिर गए। पुर नर नारि सुखी सब भए।। गुर बसिष्ट द्विज लिए बुलाई। आजु सुघरी सुदिन समुदाई।। सब द्विज देहु हरषि अनुसासन। रामचंद्र बैठहिं सिंघासन।। मुनि बसिष्ट के बचन सुहाए। सुनत सकल बिप्रन्ह अति भाए।। कहहिं बचन मृदु बिप्र अनेका। जग अभिराम राम अभिषेका।। अब मुनिबर बिलंब नहिं कीजे। महाराज कहँ तिलक करीजै।।

prabhu jānī kaikēī lajanī | prathama tāsu gṛha gae bhavānī || tāhi prabodhi bahuta sukha dīnhā | puni nija bhavana gavana hari kīnhā || kṛpāsiṁdhu jaba maṁdira gae | pura nara nāri sukhī saba bhae || gura basiṣṭha dvija liē bulāī | āju sugharī sudina samudāī || saba dvija dehu haraṣi anusāsana | rāmacandra baiṭhahiṁ siṁghāsana || muni basiṣṭha ke bacana suhāe | sunata sakala bipranha ati bhāe || kahahiṁ bacana mṛdu bipra anekā | jaga-abhirāma rāma abhiṣekā || aba munibara bilaṁba nahiṁ kīje | mahārāja kahaṁ tilaka karīje ||

Als Bhavānī erkannte, dass Kaikeyī sich schämte, ging sie zuerst in ihr Haus; sie belehrte sie, spendete ihr großen Trost, und dann kehrte Hari in Seine eigene Wohnstatt zurück. Als der Ozean des Erbarmens den Palast erreichte, wurden alle Männer und Frauen der Stadt froh. Guru Vasiṣṭha ließ die Brahmanen rufen, denn heute war ein schöner und glückverheißender Tag herangereift. „Ihr Brahmanen alle, gebt freudig eure Zustimmung“, sprach er, und Rāmacandra setzte sich auf den Thron. Die Worte des Weisen Vasiṣṭha waren voller Gnade; als sie sie hörten, waren alle Brahmanen hoch erfreut. Viele Brahmanen sprachen leise: „Möge Rāmas Weihe stattfinden—Rāma, die Wonne der ganzen Welt. O Bester der Weisen, zögere nicht länger; vollziehe das königliche Tilak für den Mahārāja.“

Verse 35 (दोहा/सोरठा)

तब मुनि कहेउ सुमंत्र सन सुनत चलेउ हरषाइ। रथ अनेक बहु बाजि गज तुरत सँवारे जाइ।।10(क)।। जहँ तहँ धावन पठइ पुनि मंगल द्रब्य मगाइ। हरष समेत बसिष्ट पद पुनि सिरु नायउ आइ।।10(ख)।।

taba muni kaheu sumaṁtra sana sunata caleu haraṣāi | ratha aneka bahu bāji gaja turata saṁvāre jāi ||10(ka)|| jahaṁ-tahaṁ dhāvana paṭhaī puni maṁgala drabya magāi | haraṣa sameta basiṣṭha pada puni siru nāyu āi ||10(kha)||

Da sprach der Weise zu Sumantra; als er es hörte, ging er jubelnd hinaus. Sogleich ließ er viele Wagen, Pferde und Elefanten bereitmachen. Er sandte Läufer in alle Richtungen und ließ glückverheißende Dinge herbeibringen. Dann kehrte er voller Freude zurück und neigte erneut sein Haupt zu Vasiṣṭhas Füßen.

Verse 36 (चौपाई)

अवधपुरी अति रुचिर बनाई। देवन्ह सुमन बृष्टि झरि लाई।। राम कहा सेवकन्ह बुलाई। प्रथम सखन्ह अन्हवावहु जाई।। सुनत बचन जहँ तहँ जन धाए। सुग्रीवादि तुरत अन्हवाए।। पुनि करुनानिधि भरतु हँकारे। निज कर राम जटा निरुआरे।। अन्हवाए प्रभु तीनिउ भाई। भगत बछल कृपाल रघुराई।। भरत भाग्य प्रभु कोमलताई। सेष कोटि सत सकहिं न गाई।। पुनि निज जटा राम बिबराए। गुर अनुसासन मागि नहाए।। करि मज्जन प्रभु भूषन साजे। अंग अनंग देखि सत लाजे।।

avadhapurī ati rucira banāī | devanha sumana bṛṣṭi jhari lāī || rāma kahā sevakanha bulāī | prathama sakhanha anhavāvahu jāī || sunata bacana jahaṁ-tahaṁ jana dhāe | sugrīvādi turata anhavāe || puni karunānidhi bharatu haṁkāre | nija kara rāma jaṭā nirūāre || anhavāe prabhu tīniu bhāī | bhagata bachala kṛpāla raghurāī || bharata bhāgya prabhu komalatāī | seṣa koṭi sata sakahiṁ na gāī || puni nija jaṭā rāma bibarāe | gura anusāsana māgi nahāe || karī majjana prabhu bhūṣana sāje | aṁga anaṁga dekhi sata lāje ||

Ayodhyā wurde überaus herrlich geschmückt; die Götter ließen einen Blumenregen herab. Rāma rief die Diener und sprach: „Geht zuerst und lasst meine Freunde baden.“ Als sie dies hörten, liefen die Leute in alle Richtungen, und Sugrīva und die übrigen wurden sogleich gebadet. Dann rief der Schatz des Erbarmens Bharata; mit Seinen eigenen Händen löste Rāma dessen verfilzte Haarlocken. Der Herr ließ alle drei Brüder baden—Raghurāya, gütig und zart zu Seinen Bhaktas. Bharatas Glück und des Herrn Sanftmut—Śeṣa mit hundert Millionen Mündern könnte sie nicht ganz besingen. Dann löste Rāma Seine eigenen Locken; nachdem Er die Zustimmung des Guru erbeten hatte, badete Er. Nach dem Bad legte der Herr Schmuck an; als man die Schönheit Seiner Glieder sah, wurde selbst Ananga (Kāmadeva) tief beschämt.

Verse 37 (दोहा/सोरठा)

सासुन्ह सादर जानकिहि मज्जन तुरत कराइ। दिब्य बसन बर भूषन अँग अँग सजे बनाइ।।11(क)।। राम बाम दिसि सोभति रमा रूप गुन खानि। देखि मातु सब हरषीं जन्म सुफल निज जानि।।11(ख)।। सुनु खगेस तेहि अवसर ब्रह्मा सिव मुनि बृंद। चढ़ि बिमान आए सब सुर देखन सुखकंद।।11(ग)।।

sāsunha sādara jānakihi majjana turata karāi | dibya basana bara bhūṣana aṁga-aṁga saje banāi ||11(ka)|| rāma bāma disi sobhati ramā rūpa guna khāni | dekhi mātu saba haraṣīṁ janma suphala nija jāni ||11(kha)|| sunu khagesa tehi avasara brahmā siva muni bṛṁda | caṛhi bimāna āe saba sura dekhana sukhakaṁda ||11(ga)||

Mit gebührender Ehre ließen die Schwiegermütter Jānakī sogleich baden; göttliche Gewänder und erlesener Schmuck wurden bereitet und schmückten jedes Glied. Zur Linken Rāmas strahlte Rāmā (Lakṣmī)—ein Schatz an Schönheit und Tugenden. Als sie sie sahen, jubelten alle Mütter und hielten ihre Geburt für erfüllt. Höre, o Herr der Vögel: In diesem Augenblick kamen Brahmā, Śiva und Scharen von Ṛṣis—ja alle Götter—in Himmelswagen, um den Quell der Seligkeit zu schauen.

Verse 38 (चौपाई)

प्रभु बिलोकि मुनि मन अनुरागा। तुरत दिब्य सिंघासन मागा।। रबि सम तेज सो बरनि न जाई। बैठे राम द्विजन्ह सिरु नाई।। जनकसुता समेत रघुराई। पेखि प्रहरषे मुनि समुदाई।। बेद मंत्र तब द्विजन्ह उचारे। नभ सुर मुनि जय जयति पुकारे।। प्रथम तिलक बसिष्ट मुनि कीन्हा। पुनि सब बिप्रन्ह आयसु दीन्हा।। सुत बिलोकि हरषीं महतारी। बार बार आरती उतारी।। बिप्रन्ह दान बिबिध बिधि दीन्हे। जाचक सकल अजाचक कीन्हे।। सिंघासन पर त्रिभुअन साई। देखि सुरन्ह दुंदुभीं बजाईं।।

prabhu biloki muni mana anurāgā | turata dibya siṅghāsana māgā || rabi sama teja so barani na jāī | baiṭhe rāma dvijanha siru nāī || janakasutā sameta raghurāī | pekhi praharaṣe muni samudāī || beda maṃtra taba dvijanha ucāre | nabha sura muni jaya jayati pukāre || prathama tilaka basiṣṭha muni kīnhā | puni saba bipranha āyasu dīnhā || suta biloki haraṣīṃ mahatārī | bāra bāra āratī utārī || bipranha dāna bibidha bidhi dīnhe | jācaka sakala ajācaka kīnhe || siṅghāsana para tribhuana sāī | dekhi suranha duṃdubhī bajāīṃ ||

Als die Weisen den Herrn erblickten, füllten sich ihre Herzen mit Liebe; sogleich ließen sie einen himmlischen Thron herbeibringen. Sein sonnengleicher Glanz ist unbeschreiblich; Rāma nahm Platz, und die Brahmanen neigten ihre Häupter. Mit Janakas Tochter an der Seite des Königs aus Raghu’s Geschlecht, frohlockte die ganze Schar der Weisen, als sie Ihn sah. Dann sprachen die Brahmanen vedische Mantras; am Himmel riefen Götter und Seher: „Sieg, Sieg!“ Zuerst legte der Weise Vasiṣṭha das weihende Tilak an; dann gab er allen Brahmanen Anweisungen. Die Mutter, als sie ihren Sohn sah, freute sich; immer wieder schwenkte sie die Āratī. Die Brahmanen verliehen Gaben auf vielerlei Weise und machten selbst alle Bettler zu „Nicht-Bettlern“ (vollkommen gesättigt). Auf dem Thron saß der Herr der drei Welten; als die Götter dies sahen, ließen sie ihre Festtrommeln erklingen.

Verse 39 (छंद)

नभ दुंदुभीं बाजहिं बिपुल गंधर्ब किंनर गावहीं। नाचहिं अपछरा बृंद परमानंद सुर मुनि पावहीं।। भरतादि अनुज बिभीषनांगद हनुमदादि समेत ते। गहें छत्र चामर ब्यजन धनु असि चर्म सक्ति बिराजते।।1।। श्री सहित दिनकर बंस बूषन काम बहु छबि सोहई। नव अंबुधर बर गात अंबर पीत सुर मन मोहई।। मुकुटांगदादि बिचित्र भूषन अंग अंगन्हि प्रति सजे। अंभोज नयन बिसाल उर भुज धन्य नर निरखंति जे।।2।।

nabha duṃdubhīṃ bājahiṃ bipula gaṃdharba kiṃnara gāvahīṃ | nācahiṃ apacharā bṛṃda paramānanda sura muni pāvahīṃ || bharatādi anuj bibhīṣana aṅgada hanumadādi sameta te | gahẽ chatra cāmara byajana dhanu asi carma sakti birājate ||1|| śrī sahita dinakara baṃsa būṣana kāma bahu chabi sohāī | nava aṃbudhara bara gāta aṃbara pīta sura mana mohāī || mukuṭāṅgadādi bicitra bhūṣana aṅga aṅganhi prati saje | aṃbhoja nayana bisāla ura bhuja dhanya nara nirakhaṃti je ||2||

Am Himmel dröhnten die großen Trommeln; Gandharvas und Kinnaras sangen. Scharen von Apsaras tanzten, und Götter und Weisen kosteten vollkommene Wonne. Bharata und die jüngeren Brüder—Vibhīṣaṇa, Aṅgada und Hanumān mit den übrigen—standen beisammen, hielten Sonnenschirme, Cāmaras und Fächer, Bögen, Schwerter, Schilde und Speere und glänzten im Dienst. (1) Mit Sītā an Seiner Seite erschien der Schmuck der Sonnenlinie in einer Schönheit, die selbst die Liebe überstrahlte. Seine edle Gestalt, wie eine neue Regenwolke, und Seine gelben Gewänder bezauberten die Herzen der Götter. Krone, Armreife und andere wunderbare Zierden schmückten jedes Glied; lotusäugig, breitbrüstig, starkarmig—selig sind die Menschen, die Ihn schauen. (2)

Verse 40 (दोहा/सोरठा)

वह सोभा समाज सुख कहत न बनइ खगेस। बरनहिं सारद सेष श्रुति सो रस जान महेस।।12(क)।। भिन्न भिन्न अस्तुति करि गए सुर निज निज धाम। बंदी बेष बेद तब आए जहँ श्रीराम।। 12(ख)।। प्रभु सर्बग्य कीन्ह अति आदर कृपानिधान। लखेउ न काहूँ मरम कछु लगे करन गुन गान।।12(ग)।।

vaha sobhā samāja sukha kahata na banai khagesa | baranahiṃ sārad seṣa śruti so rasa jāna mahesa ||12(ka)|| bhinna bhinna astuti kari gae sura nija nija dhāma | baṃdī beṣa beda taba āe jahã śrīrāma ||12(kha)|| prabhu sarbagya kīnha ati ādara kṛpānidhāna | lakheu na kāhū̃ marama kachu lage karana guna gāna ||12(ga)||

Jener Glanz und die Freude jener Versammlung lassen sich nicht schildern, o Garuḍa. Sarasvatī, Śeṣa und die Veden selbst beschreiben sie—doch nur Maheśa kennt ihren vollen Geschmack. (12a) Nachdem die Götter vielfältige Lobpreisungen dargebracht hatten, gingen sie in ihre jeweiligen Wohnstätten; dann kamen die Veden dort zu Śrī Rāma in der Gestalt von Sängern. (12b) Der allwissende Herr, Schatz der Barmherzigkeit, empfing sie mit großer Ehre; doch niemand konnte ihren inneren Sinn ergründen—Er ließ sie Seine Tugenden besingen. (12c)

Verse 41 (छंद)

जय सगुन निर्गुन रूप रूप अनूप भूप सिरोमने। दसकंधरादि प्रचंड निसिचर प्रबल खल भुज बल हने।। अवतार नर संसार भार बिभंजि दारुन दुख दहे। जय प्रनतपाल दयाल प्रभु संजुक्त सक्ति नमामहे।।1।। तव बिषम माया बस सुरासुर नाग नर अग जग हरे। भव पंथ भ्रमत अमित दिवस निसि काल कर्म गुननि भरे। जे नाथ करि करुना बिलोके त्रिबिधि दुख ते निर्बहे। भव खेद छेदन दच्छ हम कहुँ रच्छ राम नमामहे।।2।। जे ग्यान मान बिमत्त तव भव हरनि भक्ति न आदरी। ते पाइ सुर दुर्लभ पदादपि परत हम देखत हरी। बिस्वास करि सब आस परिहरि दास तव जे होइ रहे। जपि नाम तव बिनु श्रम तरहिं भव नाथ सो समरामहे।।3।। जे चरन सिव अज पूज्य रज सुभ परसि मुनिपतिनी तरी। नख निर्गता मुनि बंदिता त्रेलोक पावनि सुरसरी। ध्वज कुलिस अंकुस कंज जुत बन फिरत कंटक किन लहे। पद कंज द्वंद मुकुंद राम रमेस नित्य भजामहे।।4।। अब्यक्तमूलमनादि तरु त्वच चारि निगमागम भने। षट कंध साखा पंच बीस अनेक पर्न सुमन घने। फल जुगल बिधि कटु मधुर बेलि अकेलि जेहि आश्रित रहे। पल्लवत फूलत नवल नित संसार बिटप नमामहे।।5।। जे ब्रह्म अजमद्वैतमनुभवगम्य मनपर ध्यावहीं। ते कहहुँ जानहुँ नाथ हम तव सगुन जस नित गावहीं। करुनायतन प्रभु सदगुनाकर देव यह बर मागहीं। मन बचन कर्म बिकार तजि तव चरन हम अनुरागहीं।।6।।

jaya saguna nirguna rūpa rūpa anūpa bhūpa siromane | dasakaṃdharādi pracaṃḍa nisicara prabala khala bhuja bala hane || avatāra nara saṃsāra bhāra bibhaṃji dāruna dukha dahe | jaya pranatapāla dayāla prabhu saṃjukta sakti namāmahe ||1|| tava biṣama māyā basa surāsura nāga nara aga jaga hare | bhava paṃtha bhramata amita divasa nisi kāla karma gunani bhare | je nātha kari karunā biloke tribidhi dukha te nirbahe | bhava kheda chedana daccha hama kahũ raccha rāma namāmahe ||2|| je gyāna māna bimattta tava bhava harani bhakti na ādarī | te pāi sura durlabha padādapi parata hama dekhata harī | bisvāsa kari saba āsa parihari dāsa tava je hoi rahe | japi nāma tava binu śrama tarahiṃ bhava nātha so samarāmahe ||3|| je carana siva aja pūjya raja subha parasi munipatinī tarī | nakha nirgata muni baṃditā treloka pāvani surasarī | dhvaja kulisa aṃkusa kaṃja juta bana phirata kaṃṭaka kina lahe | pada kaṃja dvaṃda mukuṃda rāma rameśa nitya bhajāmahe ||4|| abhyaktamūlamanādi taru tvaca cāri nigamāgama bhane | ṣaṭ kaṃdha sākhā paṃca bīsa aneka parna sumana ghane | phala jugala bidhi kaṭu madhura beli akeli jehi āśrita rahe | pallavata phūlata navala nita saṃsāra biṭapa namāmahe ||5|| je brahma ajamadvaītamanubhavagamya manapara dhyāvahīṃ | te kahahũ jānahũ nātha hama tava saguna jasa nita gāvahīṃ | karuṇāyatana prabhu sadguṇākara deva yaha bara māgahīṃ | mana bacana karma bikāra taji tava carana hama anurāgahīṃ ||6||

Sieg Dir—mit Gestalt und jenseits der Gestalt, mit Eigenschaften und ohne; unvergleichlich, Kronjuwel der Könige. Du erschlugst die mächtigen Nachtwandler und grimmigen Frevler, Rāvaṇa und die übrigen, durch die Kraft Deiner Arme. Du nahmst menschliche Geburt an, um die Last der Welt zu mindern und furchtbaren Kummer zu verbrennen. Heil Dir, barmherziger Herr, Beschützer der sich Neigenden; wir verneigen uns vor Dir, vereint mit aller Macht. (1) Deine gewaltige Māyā hat Götter und Dämonen, Schlangen, Menschen, ja die bewegte und unbewegte Welt ergriffen. Auf dem Pfad des Werdens irrend durch endlose Tage und Nächte, sind die Wesen erfüllt von Zeit, Karma und den Guṇas. Doch jene, auf die Du einen gnädigen Blick wirfst, werden vom dreifachen Schmerz befreit. O Rāma, kundig im Durchtrennen des Leids des Daseins—beschütze uns; wir verneigen uns vor Dir. (2) Die vom Stolz des Wissens Trunkenen, die Bhakti, welche die Wiedergeburt zerstört, nicht ehren, selbst wenn sie Stellungen erlangen, die selbst für die Götter selten sind—wir sehen sie fallen. Doch jene, die Dir vertrauen, alle anderen Hoffnungen aufgeben und Deine Diener bleiben, überqueren den Ozean des Werdens mühelos durch das Wiederholen Deines Namens—o Herr, wir gedenken und verneigen uns. (3) Deine Füße werden von Śiva und Brahmā verehrt; der heilige Staub, der die Frau des Weisen berührte, ließ sie hinübergelangen. Aus Deinem Zehennagel entsprang der himmlische Strom, von Weisen gepriesen, Reiniger der drei Welten. Gezeichnet mit Banner, Donnerkeil, Treibhaken und Lotus—warum sollten Dornen den plagen, der mit Dir im Wald wandelt? Jenem Paar Lotusfüße—Rāma, Mukunda, Herr der Lakṣmī—bringen wir immerdar Verehrung dar. (4) Wir verneigen uns vor dem Weltenbaum: an der Wurzel unmanifest, anfangslos; seine Rinde sind die vier Veden und Āgamas; seine sechs Stämme, seine Zweige, die fünfundzwanzig Prinzipien; seine Blätter und Blüten unzählig. Seine Früchte sind zweierlei—bitter und süß; und die Ranke, die sich an ihn schmiegt, allein, ist jene, von der die Wesen abhängen. Immer neu treibt er aus und blüht—vor diesem Weltenbaum verneigen wir uns. (5) Selbst jene, die Brahman meditieren—ungeboren, nicht-dual, nur durch unmittelbare Erfahrung erkannt— auch sie, o Herr, so verstehen wir, besingen unablässig Deine Saguna-Herrlichkeit. O Zuflucht des Erbarmens, Schatz wahrer Tugenden—um diese Gabe bitten die Götter: Mögen wir, die Makel von Geist, Wort und Tat abwerfend, Deine Füße lieben. (6)

Verse 42 (दोहा/सोरठा)

सब के देखत बेदन्ह बिनती कीन्हि उदार। अंतर्धान भए पुनि गए ब्रह्म आगार।।13(क)।। बैनतेय सुनु संभु तब आए जहँ रघुबीर। बिनय करत गदगद गिरा पूरित पुलक सरीर।।13(ख)।।

saba ke dekhata bedanha binatī kīnhi udāra | antardhāna bhae puni gae brahma āgāra ||13(ka)|| bainateya sunu saṃbhu taba āe jahã raghubīra | binaya karata gadagada girā pūrita pulaka sarīra ||13(kha)||

Vor allen Dingen brachten die Veden ihre großmütige Bitte dar; dann entschwanden sie dem Blick und kehrten in Brahmās Wohnstatt zurück. (13a) Höre, o Garuḍa: Dann kam Śambhu dorthin, wo Raghu’s Held war, und brachte demütige Bitte dar—seine Stimme, von Liebe erstickt, sein Leib von Entzücken erschauert. (13b)

Verse 43 (छंद)

जय राम रमारमनं समनं। भव ताप भयाकुल पाहि जनं।। अवधेस सुरेस रमेस बिभो। सरनागत मागत पाहि प्रभो।।1।। दससीस बिनासन बीस भुजा। कृत दूरि महा महि भूरि रुजा।। रजनीचर बृंद पतंग रहे। सर पावक तेज प्रचंड दहे।।2।। महि मंडल मंडन चारुतरं। धृत सायक चाप निषंग बरं।। मद मोह महा ममता रजनी। तम पुंज दिवाकर तेज अनी।।3।। मनजात किरात निपात किए। मृग लोग कुभोग सरेन हिए।। हति नाथ अनाथनि पाहि हरे। बिषया बन पावँर भूलि परे।।4।। बहु रोग बियोगन्हि लोग हए। भवदंघ्रि निरादर के फल ए।। भव सिंधु अगाध परे नर ते। पद पंकज प्रेम न जे करते।।5।। अति दीन मलीन दुखी नितहीं। जिन्ह के पद पंकज प्रीति नहीं।। अवलंब भवंत कथा जिन्ह के।। प्रिय संत अनंत सदा तिन्ह कें।।6।। नहिं राग न लोभ न मान मदा।। तिन्ह कें सम बैभव वा बिपदा।। एहि ते तव सेवक होत मुदा। मुनि त्यागत जोग भरोस सदा।।7।। करि प्रेम निरंतर नेम लिएँ। पद पंकज सेवत सुद्ध हिएँ।। सम मानि निरादर आदरही। सब संत सुखी बिचरंति मही।।8।। मुनि मानस पंकज भृंग भजे। रघुबीर महा रनधीर अजे।। तव नाम जपामि नमामि हरी। भव रोग महागद मान अरी।।9।। गुन सील कृपा परमायतनं। प्रनमामि निरंतर श्रीरमनं।। रघुनंद निकंदय द्वंद्वघनं। महिपाल बिलोकय दीन जनं।।10।।

jaya rāma ramā-ramaṇaṁ samanaṁ | bhava-tāpa bhayākula pāhi janaṁ || avadheśa sureśa rameśa vibho | śaraṇāgata māgata pāhi prabho ||1|| daśaśīsa bināsana bīsa bhujā | kṛta dūri mahā mahi bhūri rujā || rajanīcara bṛnda pataṅga rahe | sara pāvaka teja pracaṇḍa dahe ||2|| mahi-maṇḍala maṇḍana cārutaraṁ | dhṛta sāyaka cāpa niṣaṅga baraṁ || mada moha mahā mamatā rajanī | tama puñja divākara teja anī ||3|| manajāta kirāta nipāta kiye | mṛga-loka kubhoga sareṇa hiye || hati nātha anāthani pāhi hare | viṣayā bana pāṁvara bhūli pare ||4|| bahu roga biyoganha loka hae | bhavad-aṅghri nirādara ke phala e || bhava-sindhu agādha pare nara te | pada-paṅkaja prema na je karate ||5|| ati dīna malīna dukhī nitahīṁ | jinha ke pada-paṅkaja prīti nahīṁ || avalaṁba bhavaṁta kathā jinha ke | priya saṁta anaṁta sadā tinh keṁ ||6|| nahiṁ rāga na lobha na māna madā | tinh keṁ sama baibhava vā bipadā || ehi te tava sevaka hota mudā | muni tyāgata joga bharosa sadā ||7|| kari prema niraṁtara nema liyeṁ | pada-paṅkaja sevata suddha hiyeṁ || sama māni nirādara ādarahī | saba saṁta sukhī bicaranti mahī ||8|| muni mānasa paṅkaja bhṛṅga bhaje | raghubīra mahā raṇadhīra aje || tava nāma japāmi namāmi harī | bhava-roga mahāgada māna arī ||9|| guṇa śīla kṛpā paramāyatanaṁ | praṇamāmi niraṁtara śrī-ramaṇaṁ || raghu-naṁda nikaṁdaya dvaṁdva-ghanaṁ | mahipāla bilokaya dīna janaṁ ||10||

Sieg Rāma—Wonne Śrīs, der Linderer (aller Nöte). Beschütze die Menschen, die von der Hitze der Welt gequält und von Furcht erschüttert sind. O Herr von Ayodhyā, Herr der Götter, Herr der Lakṣmī, alldurchdringender Meister—beschütze den Zuflucht Suchenden, der an Deiner Tür bittet. (1) Zerstörer des Zehnköpfigen, des Zwanzigarmigen; Du nahmst der Erde die großen und mannigfachen Plagen. Die Scharen der Nachtwandler wurden wie Motten, verbrannt im wilden Feuer Deiner Pfeile. (2) Schmuck der ganzen Erde, überaus lieblich; Pfeil, Bogen und edlen Köcher tragend. Dein Glanz ist ein Sonnenheer, das die geballte Finsternis zerstreut—die Nacht von Stolz, Verblendung und großer Besitzgier. (3) Du schlägst den Jäger namens Begierde nieder, und die Herde der Wesen, von niederem Genuss verwundet, flieht mit schmerzenden Herzen. O Hari, beschütze die Hilflosen, die ihren Herrn verloren haben, und jene, die niedrig und verwirrt in den Wald der Sinnesobjekte geraten sind. (4) Viele leiden an Krankheit und Trennung—das ist die Frucht der Missachtung Deiner Füße. Menschen stürzen in den grundlosen Ozean des Werdens, die keine Liebe zu Deinen Lotusfüßen pflegen. (5) Immer elend, befleckt und kummervoll sind jene, die keine Liebe zu Deinen Lotusfüßen haben. Doch jene, deren Stütze Deine Erzählung ist—unendliche Heilige sind ihnen stets teuer. (6) Sie kennen keine Leidenschaft, keinen Geiz, keinen Stolz, keinen Rausch; für sie sind Glück und Unglück gleich. Darum sind Deine Diener froh; selbst Weisen lassen bloßes Yoga fahren und vertrauen stets auf Dich. (7) Mit ungebrochener Liebe, in festen Gelübden, dienen sie den Lotusfüßen mit geläutertem Herzen. Schmach wie Ehre gleich achtend, wandeln alle Heiligen froh über die Erde. (8) Die Biene des Weisen-Geistes trinkt den Lotus—Raghuvīra, unbezwingbar, mächtiger Held im Kampf. Ich wiederhole Deinen Namen und verneige mich vor Dir, o Hari—Feind des Stolzes, das große Heilmittel gegen die Krankheit des weltlichen Daseins. (9) Wohnstatt der Tugenden, der rechten Lebensführung und des Erbarmens—ich grüße unablässig den Geliebten Śrīs. O Freude der Raghus, Zerschneider der dichten Wolke der Zweiheit—o König, blicke auf die Armen und Niedrigen. (10)

Verse 44 (दोहा/सोरठा)

बार बार बर मागउँ हरषि देहु श्रीरंग। पद सरोज अनपायनी भगति सदा सतसंग।।14(क)।।

bāra bāra bara māgaũ harakhi dehu śrīraṅga | pada-saroja anapāyanī bhagati sadā sat-saṅga ||14(ka)||

Immer wieder flehe ich um diese Gabe—gewähre sie mir freudig, o Herr der Śrī: unerschütterliche Bhakti zu Deinen Lotosfüßen und stets die Gemeinschaft der Heiligen. (14a)