
Sukta 3.32
Viśvāmitra Gāthina (traditional attribution for RV 3.32)
Triṣṭubh
এই সূক্তত সোমপতি ইন্দ্ৰক মধ্যাহ্ন সোমপেষণলৈ আহ্বান কৰা হৈছে—তেওঁ যেন পান কৰে, উল্লসিত হয়, আৰু নিজৰ বিজয়ী শক্তি উপাসকসকলৰ পক্ষে ঘূৰাই দিয়ে। তেওঁৰ জন্মগত, সীমাহীন পৰাক্ৰম—যি জন্মমুহূৰ্তৰ পৰাই প্ৰকাশ পাইছিল বুলি কোৱা হয়—প্ৰশংসা কৰা হৈছে; আৰু যুদ্ধত আহ্বান শুনিবলৈ, বাধাসমূহ (বৃত্রাণি) চূর্ণ কৰিবলৈ, আৰু সত্য ধন-সম্পদ তথা বিজয়লাভ নিশ্চিত কৰিবলৈ প্ৰাৰ্থনা কৰা হৈছে।
Mantra 1
इन्द्र सोमं सोमपते पिबेमं माध्यंदिनं सवनं चारु यत्ते । प्रप्रुथ्या शिप्रे मघवन्नृजीषिन्विमुच्या हरी इह मादयस्व ॥
হে ইন্দ্ৰ, সোমপতি, এই সোম পান কৰা—মধ্যন্দিন সৱন, যি তোমাৰ বাবে মনোহৰ। হে মঘৱন, নৃজীষিন্, গালদুটি পূৰ্ণ কৰি, হৰিদ্বয়ক বিমুক্ত (জোঁত খুলি) কৰি, ইয়াত এই মদ-আনন্দত মদিত হোৱা।
Mantra 2
गवाशिरं मन्थिनमिन्द्र शुक्रं पिबा सोमं ररिमा ते मदाय । ब्रह्मकृता मारुतेना गणेन सजोषा रुद्रैस्तृपदा वृषस्व ॥
হে ইন্দ্ৰ, গৱাশিৰ (গোৰ-মস্তক-মিশ্ৰিত) মন্থিত, উজ্জ্বল সোম পান কৰা; তোমাৰ মদায় (উল্লাসৰ) বাবে আমি তাক প্ৰস্তুত কৰিছোঁ। ব্ৰহ্মকৃত (ব্ৰহ্মবলে সম্পন্ন) মাৰুত গণৰ সৈতে, ৰুদ্ৰসকলৰ সৈতে সজোষা (একসাথে), তৃপ্ত হৈ বৃষস্ব—উল্লাসময় শক্তিত বৃদ্ধি পোৱা।
Mantra 3
ये ते शुष्मं ये तविषीमवर्धन्नर्चन्त इन्द्र मरुतस्त ओजः । माध्यंदिने सवने वज्रहस्त पिबा रुद्रेभिः सगणः सुशिप्र ॥
যিসকলে তোমাৰ শুষ্ম (বল) বঢ়ালে, যিসকলে তোমাৰ তৱিষী (প্ৰচণ্ড শক্তি) বৃদ্ধি কৰিলে—হে ইন্দ্ৰ, তোমাক স্তৱ কৰি—সেই মৰুতসকলেই তোমাৰ ওজঃ (প্ৰভাৱশালী শক্তি)। হে বজ্ৰহস্ত, মধ্যাহ্ন সৱনত, ৰুদ্ৰসকলৰ সৈতে, নিজৰ গণসহ, হে সু-শিপ্ৰ (সুন্দৰ গালবিশিষ্ট), সোম পান কৰা।
Mantra 4
त इन्न्वस्य मधुमद्विविप्र इन्द्रस्य शर्धो मरुतो य आसन् । येभिर्वृत्रस्येषितो विवेदामर्मणो मन्यमानस्य मर्म ॥
সঁচাকৈ, সেই মধুমৎ বিবিপ্ৰ (মধুৰ-প্ৰেৰক কবি) মৰুতসকলেই ইন্দ্ৰৰ শর্ধঃ (দল/বাহিনী) আছিল। যিসকলৰ সৈতে, চালিত হৈও, নিজকে অক্ষত-অভেদ্য বুলি ভাবি থকা বৃত্ৰৰ মর্মণঃ—গোপন জীৱন-মৰ্ম—ইন্দ্ৰে উন্মোচন কৰিলে।
Mantra 5
मनुष्वदिन्द्र सवनं जुषाणः पिबा सोमं शश्वते वीर्याय । स आ ववृत्स्व हर्यश्व यज्ञैः सरण्युभिरपो अर्णा सिसर्षि ॥
হে ইন্দ্ৰ, মনুষ্যৰ দৰে সৱন (সোম-চাপনি)ত আনন্দ লওঁতা হৈ, চিৰস্থায়ী বীৰ্যৰ বাবে সোম পান কৰা। হে হৰ্যশ্ব (হলদীয়া ঘোঁৰাৰ অধিপতি), আমাৰ যজ্ঞ-অৰ্পণৰ দ্বাৰা ইয়ালৈ ঘূৰি আহা; সৰণ্যু (দ্ৰুতগামী) শক্তিসমূহেৰে জলসমূহ—উথলি উঠা অৰ্ণ (প্ৰবাহ)—মুক্ত কৰি বোৱাই দিয়া।
Mantra 6
त्वमपो यद्ध वृत्रं जघन्वाँ अत्याँ इव प्रासृजः सर्तवाजौ । शयानमिन्द्र चरता वधेन वव्रिवांसं परि देवीरदेवम् ॥
যেতিয়া তুমি বৃত্ৰক বধিলা, তেতিয়া তুমি অপঃ—জলসমূহ—ক প্ৰতিযোগিতাৰ দৌৰবিদ মুক্ত কৰি দৌৰাবলৈ এৰি দিয়া যেনে, তেনে বাহিৰলৈ প্ৰবাহিত কৰিলা। হে ইন্দ্ৰ, শয়ান সেইজনক তুমি চলমান আঘাতে নিপাত কৰিলা—দেৱী স্ৰোতসমূহক চাৰিওফালে আৱৰি ধৰা আৱৰক, অদেৱ শক্তি।
Mantra 7
यजाम इन्नमसा वृद्धमिन्द्रं बृहन्तमृष्वमजरं युवानम् । यस्य प्रिये ममतुर्यज्ञियस्य न रोदसी महिमानं ममाते ॥
আমি নমস্কাৰে পূজা কৰোঁ ইন্দ্ৰক—বৃদ্ধ, বিস্তৃত; মহৎ আৰু উচ্চ, অজৰ, সদা-যুৱান। যজ্ঞযোগ্য, প্ৰিয় সেই শক্তিৰ আনন্দত স্বৰ্গ আৰু পৃথিৱী—দুয়ো—তাঁৰ মহিমা মাপিব নোৱাৰে।
Mantra 8
इन्द्रस्य कर्म सुकृता पुरूणि व्रतानि देवा न मिनन्ति विश्वे । दाधार यः पृथिवीं द्यामुतेमां जजान सूर्यमुषसं सुदंसाः ॥
ইন্দ্ৰৰ সুকৃত কৰ্ম বহু; সকলো দেৱতাই তেওঁৰ বিধানসমূহ কেতিয়াও ক্ষয় নকৰে। যিজনে পৃথিৱী আৰু এই দ্যৌ—আকাশ—ধাৰণ কৰে, আৰু সুদংসা—উজ্জ্বল কুশলতাৰে—সূৰ্য আৰু উষাক জন্ম দিয়ে।
Mantra 9
अद्रोघ सत्यं तव तन्महित्वं सद्यो यज्जातो अपिबो ह सोमम् । न द्याव इन्द्र तवसस्त ओजो नाहा न मासाः शरदो वरन्त ॥
হে অদ্ৰোহ (অদোষী) ইন্দ্ৰ, তোমাৰ সেই মহিমা সত্য—যে জন্ম হোৱাৰ লগে লগে তুমি সোম পান কৰিছিলা। হে ইন্দ্ৰ, তোমাৰ প্ৰবল তেজ-মহাশক্তিক আকাশসমূহো ৰোধ কৰিব নোৱাৰে; দিন, মাহ, বা বছৰসমূহেও তাক সংযত কৰিব নোৱাৰে।
Mantra 10
त्वं सद्यो अपिबो जात इन्द्र मदाय सोमं परमे व्योमन् । यद्ध द्यावापृथिवी आविवेशीरथाभवः पूर्व्यः कारुधायाः ॥
তুমি জন্ম হোৱাৰ লগে লগে, হে ইন্দ্ৰ, পৰম ব্যোমত আনন্দ-উন্মাদনাৰ বাবে সোম পান কৰিছিলা। যেতিয়া তুমি দ্যাৱা-পৃথিৱীত প্ৰৱেশ কৰিলা, তেতিয়া তুমি প্ৰাচীনজন হ’লা—ঋষি-কবিৰ কৰ্মৰ প্ৰথম আধাৰ (কাৰুধায়া) হ’লা।
Mantra 11
अहन्नहिं परिशयानमर्ण ओजायमानं तुविजात तव्यान् । न ते महित्वमनु भूदध द्यौर्यदन्यया स्फिग्या क्षामवस्थाः ॥
তুমি বন্যা-জলক ঘেৰি শুই থকা অহিক আঘাত কৰি বধ কৰিলা—শক্তিত বৃদ্ধি পোৱা তাক; হে তুৱিজাত (মহাজাত), তাতোকৈও অধিক প্ৰবল। তেতিয়া তোমাৰ মহিমাৰ অনুসৰণ স্বৰ্গেও কৰিব নোৱাৰিলে, যেতিয়া অন্য এক আধাৰত তুমি পৃথিৱীক তাৰ স্থানত স্থাপন কৰিলা।
Mantra 12
यज्ञो हि त इन्द्र वर्धनो भूदुत प्रियः सुतसोमो मियेधः । यज्ञेन यज्ञमव यज्ञियः सन्यज्ञस्ते वज्रमहिहत्य आवत् ॥
হে ইন্দ্ৰ, যজ্ঞ তোমাৰ বৃদ্ধি-কাৰক হয়; আৰু সুতসোম—চাপি উলিওৱা প্ৰিয় সোমৰস, মধুৰ নিবেদন—তোমাৰ অতি প্ৰিয়। যজ্ঞেৰে যজ্ঞক ৰক্ষা কৰা, হে যজ্ঞযোগ্য; যজ্ঞই তোমাৰ বজ্ৰক অহিহত্যা—সৰ্প-শক্তিৰ বধৰ বাবে—বলৱান কৰি তুলিলে।
Mantra 13
यज्ञेनेन्द्रमवसा चक्रे अर्वागैनं सुम्नाय नव्यसे ववृत्याम् । यः स्तोमेभिर्वावृधे पूर्व्येभिर्यो मध्यमेभिरुत नूतनेभिः ॥
যজ্ঞেৰে, সহায়সহ, মই ইন্দ্ৰক ইয়ালৈ ঘূৰাই আনিলোঁ; নৱতর অনুগ্ৰহৰ বাবে মই তেওঁক ওচৰলৈ টানিব বিচাৰোঁ। যি স্তোত্ৰেৰে বৃদ্ধি পায়—পূৰ্বৰ স্তোত্ৰেৰে, মধ্যকালৰ স্তোত্ৰেৰে, আৰু নৱীন স্তোত্ৰেৰেো।
Mantra 14
विवेष यन्मा धिषणा जजान स्तवै पुरा पार्यादिन्द्रमह्नः । अंहसो यत्र पीपरद्यथा नो नावेव यान्तमुभये हवन्ते ॥
যি ধীষণা—প্ৰেৰিত বুদ্ধি—মোৰ ভিতৰত জন্ম দিলে, সেয়া মোৰ ভিতৰত প্ৰৱেশ কৰিলে: যেন মই ইন্দ্ৰক স্তৱ কৰোঁ, দিনৰ দুঃখ-সংকটৰ পৰা আমাক পাৰ কৰাবলৈ। য’ত তেওঁ সংকীৰ্ণতা/অংহসৰ পৰা আমাক পাৰ কৰায়, নাওৱে পাৰ হোৱাৰ দৰে—যোৱা জনক দুয়ো পাৰেই আহ্বান কৰে।
Mantra 15
आपूर्णो अस्य कलशः स्वाहा सेक्तेव कोशं सिसिचे पिबध्यै । समु प्रिया आववृत्रन्मदाय प्रदक्षिणिदभि सोमास इन्द्रम् ॥
তাঁৰ কলশ পূৰ্ণ; স্বাহা-ধ্বনিসহ যজ্ঞ-অর্ঘ্যৰূপে ঢালি দিয়া হয়—যেন কোনো ধনভাণ্ডাৰ ভৰাই তোলা হয়—যাতে পান কৰিব পাৰি। প্ৰিয় সোম-শক্তিসমূহ মদ-আনন্দৰ বাবে একত্ৰিত হৈ উলটি আহে; দক্ষিণাবর্ত (সূৰ্য্য-পথ) গতিৰে ইন্দ্ৰক চাৰিওফালে ঘেৰি ধৰি, দিৱ্য মত্ততা জাগ্ৰত কৰিবলৈ সোমসমূহ আগবাঢ়ে।
Mantra 16
न त्वा गभीरः पुरुहूत सिन्धुर्नाद्रयः परि षन्तो वरन्त । इत्था सखिभ्य इषितो यदिन्द्रा दृळ्हं चिदरुजो गव्यमूर्वम् ॥
হে বহুবাৰ আহ্বানিত (পুরুহূত) ইন্দ্ৰ, গভীৰ সিন্ধু (নদী) তোমাক নাথামায়, ন তোমাক ঘেৰি থকা শিলাসমূহো বাধা দিয়ে। এইদৰে সখাসকলৰ হিতৰ বাবে প্ৰেৰিত হৈ, হে ইন্দ্ৰ, তুমি দৃঢ় গব্য-ঊৰ্ব (গাভীসম ৰশ্মি/আলোক ধৰা আবদ্ধ স্থান) পৰ্যন্তো ভাঙি মুকলি কৰিলা।
Mantra 17
शुनं हुवेम मघवानमिन्द्रमस्मिन्भरे नृतमं वाजसातौ । शृण्वन्तमुग्रमूतये समत्सु घ्नन्तं वृत्राणि संजितं धनानाम् ॥
এই যুদ্ধ-বহন, এই ঐশ্বৰ্য-জয়ত, আমি মঙ্গলৰ বাবে দানশীল ইন্দ্ৰক—সৰ্বাধিক বীৰক—আহ্বান কৰোঁ। আমাৰ আহ্বান শুনি, সংঘৰ্ষসমূহত সহায়ৰ বাবে উগ্ৰ হৈ, তেওঁ বৃত্ৰসম বাধাসমূহ নিধন কৰে আৰু ধনসমূহৰ বিজয়ী, সত্য সম্পদ সংগ্ৰাহক হয়।
A direct invitation to Indra, the Soma-lord, to drink the delightful midday Soma and rejoice in its exhilaration.
The hymn expands into praise of Indra’s immense, immediate-born power and his irresistible force, linking Soma-intoxication with unstoppable might.
A strong assertion of Indra’s greatness: from birth he drank Soma, and neither heaven nor time can restrain his energy.
The poets end by calling Indra for their good in battle—asking him to hear, strike down obstructions, and become the gatherer of true riches.
indra somaṃ somapate piba
sadyo yaj jāto apibo ha somam
śunaṃ huvema maghavānam indram
It invites Indra to drink the midday Soma and praises his irresistible strength, asking him to remove obstacles and grant victory and wealth.
Because he is addressed as the lord and foremost drinker of Soma, whose power is intensified by the Soma offering, especially at the midday pressing.
It means “obstructions” or “blockers”—both outer hurdles (enemies, dangers) and inner hindrances—things Indra is asked to smash so success can flow.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.