
Sukta 3.32
Viśvāmitra Gāthina (traditional attribution for RV 3.32)
Triṣṭubh
ഈ സൂക്തം സോമപതിയായ ഇന്ദ്രനെ മധ്യാഹ്ന സോമപാനത്തിലേക്ക് ക്ഷണിക്കുന്നു; അവൻ സോമം പാനം ചെയ്ത് ഉല്ലസിച്ച്, തന്റെ വിജയശക്തി ആരാധകരിലേക്കു തിരിക്കണമെന്നു പ്രാർത്ഥിക്കുന്നു. ജന്മം മുതലേ പ്രകടമായതായി പറയപ്പെടുന്ന അവന്റെ സ്വാഭാവികവും അതിരില്ലാത്തതുമായ പരാക്രമത്തെ ഇത് പുകഴ്ത്തുന്നു; യുദ്ധത്തിൽ വിളി കേട്ട്, തടസ്സങ്ങളെ (വൃത്രാണി) തകർത്തു, സത്യസമ്പത്തും ജയവും ഉറപ്പാക്കണമെന്നു അപേക്ഷിക്കുന്നു.
Mantra 1
इन्द्र सोमं सोमपते पिबेमं माध्यंदिनं सवनं चारु यत्ते । प्रप्रुथ्या शिप्रे मघवन्नृजीषिन्विमुच्या हरी इह मादयस्व ॥
ഹേ ഇന്ദ്രാ, സോമപതേ, ഈ സോമം പാനം ചെയ്യുക—ഇത് മധ്യന്ദിന സവനം, നിനക്കു മനോഹരമായത്. ഹേ മഘവൻ, നൃജീഷിൻ (പവിത്ര പാനത്തിൽ സമൃദ്ധൻ), കവിളുകൾ നിറച്ച്, നിന്റെ രണ്ടു ഹരി (രഥാശ്വങ്ങൾ/ശക്തികൾ)യെ വിമുച്യ (അഴിച്ച്) ഇവിടെ ഈ മദത്തിൽ ആനന്ദിക്ക.
Mantra 2
गवाशिरं मन्थिनमिन्द्र शुक्रं पिबा सोमं ररिमा ते मदाय । ब्रह्मकृता मारुतेना गणेन सजोषा रुद्रैस्तृपदा वृषस्व ॥
ഹേ ഇന്ദ്രാ, ഗവാശിര (ഗോവിന്റെ ശിര/സാരം) ചേർത്ത് മഥിതമായ, പ്രകാശമുള്ള സോമം പാനം ചെയ്യുക—ഇത് നിന്റെ മദത്തിനായി ഒരുക്കിയതാണ്. ബ്രഹ്മകൃത (മന്ത്രശക്തിയാൽ നിർമ്മിത) മാരുതഗണത്തോടും, രുദ്രന്മാരോടും സജോഷാ (ഒരുമിച്ച്) തൃപ്തനായി, വൃഷ (ഉല്ലാസശക്തിയിൽ) വർദ്ധിക്ക.
Mantra 3
ये ते शुष्मं ये तविषीमवर्धन्नर्चन्त इन्द्र मरुतस्त ओजः । माध्यंदिने सवने वज्रहस्त पिबा रुद्रेभिः सगणः सुशिप्र ॥
നിന്റെ ശുഷ്മവും നിന്റെ തവിഷിയും വർധിപ്പിച്ചവർ—ഹേ ഇന്ദ്ര—നിന്നെ അർച്ചിക്കുന്ന മരുതന്മാർ; അവർ തന്നെയാണ് നിന്റെ ഓജസ്. മധ്യാഹ്ന സവനത്തിൽ, ഹേ വജ്രഹസ്ത, രുദ്രന്മാരോടൊപ്പം, നിന്റെ ഗണത്തോടൊപ്പം, ഹേ സുശിപ്ര, സോമപാനം ചെയ്ക.
Mantra 4
त इन्न्वस्य मधुमद्विविप्र इन्द्रस्य शर्धो मरुतो य आसन् । येभिर्वृत्रस्येषितो विवेदामर्मणो मन्यमानस्य मर्म ॥
അവ മരുതന്മാർ—മധുമയ പ്രേരക വിപ്രന്മാർ—നിശ്ചയമായും ഇന്ദ്രന്റെ ശർധ (സൈന്യം) ആയിരുന്നു. അവരുടെ കൂടെ, താൻ അപ്രഹാര്യനെന്നു കരുതിയിട്ടും പ്രേരിതനായി തള്ളപ്പെട്ട വൃത്രന്റെ മർമം—ദുർബലബിന്ദു, പ്രാണരഹസ്യം—അവൻ കണ്ടെത്തി.
Mantra 5
मनुष्वदिन्द्र सवनं जुषाणः पिबा सोमं शश्वते वीर्याय । स आ ववृत्स्व हर्यश्व यज्ञैः सरण्युभिरपो अर्णा सिसर्षि ॥
ഹേ ഇന്ദ്ര, മനുഷ്യവിധിപോലെ സവനം ആസ്വദിച്ചുകൊണ്ട്, ദീർഘകാല വീര്യത്തിനായി സോമപാനം ചെയ്ക. ഹേ ഹര്യശ്വ, ഞങ്ങളുടെ യജ്ഞങ്ങളാൽ ഇവിടെ തിരിഞ്ഞുവരിക; വേഗഗാമിയായ ശക്തികളാൽ ജലങ്ങളെ—ഉന്മത്തമായ പ്രളയപ്രവാഹത്തെ—ഒഴുകാൻ മോചിപ്പിക്ക.
Mantra 6
त्वमपो यद्ध वृत्रं जघन्वाँ अत्याँ इव प्रासृजः सर्तवाजौ । शयानमिन्द्र चरता वधेन वव्रिवांसं परि देवीरदेवम् ॥
നീ വൃത്രനെ സംഹരിച്ചപ്പോൾ, അപഃ—ജലങ്ങളെ—മത്സരത്തിൽ ഓടാൻ വിട്ട ധാവകരെപ്പോലെ ഒഴുകാൻ നീ വിടുവിച്ചു. ഹേ ഇന്ദ്രാ, അവിടെ കിടന്നിരുന്നവനെ നീ ചലിക്കുന്ന പ്രഹാരത്തോടെ വധിച്ചു—ദേവീധാരകളെ ചുറ്റി മൂടിപ്പിടിച്ചിരുന്ന, ദേവവിരോധിയായ (അദേവ) ആവരണശക്തിയെ.
Mantra 7
यजाम इन्नमसा वृद्धमिन्द्रं बृहन्तमृष्वमजरं युवानम् । यस्य प्रिये ममतुर्यज्ञियस्य न रोदसी महिमानं ममाते ॥
നാം നമസ്കാരത്തോടെ ഇന്ദ്രനെ യജിക്കുന്നു—വളർന്ന് വിപുലനായ, മഹത്തായ, ഉയർന്ന, അജരനും സദാ യുവാവും. ആ പ്രിയവും യജ്ഞാർഹവുമായ മഹാശക്തിയുടെ ആനന്ദത്തിൽ ദ്യാവാ-പൃഥിവീ എന്ന രണ്ടു രോദസികളും അവന്റെ മഹിമയെ അളക്കാൻ കഴിയില്ല.
Mantra 8
इन्द्रस्य कर्म सुकृता पुरूणि व्रतानि देवा न मिनन्ति विश्वे । दाधार यः पृथिवीं द्यामुतेमां जजान सूर्यमुषसं सुदंसाः ॥
ഇന്ദ്രന്റെ സുകൃത—സുനിർമ്മിത—കർമ്മങ്ങൾ അനേകം; സർവ്വദേവന്മാരും അവന്റെ വ്രതങ്ങളെ—ക്രിയാനിയമങ്ങളെ—ക്ഷയിപ്പിക്കാനാവില്ല. അവൻ പൃഥിവിയെയും ഈ ദ്യാവിനെയും ധരിക്കുന്നു; സുധംസ—പ്രകാശമയ നൈപുണ്യത്തിന്റെ—സൂര്യനെയും ഉഷസ്സിനെയും ജനിപ്പിക്കുന്നു.
Mantra 9
अद्रोघ सत्यं तव तन्महित्वं सद्यो यज्जातो अपिबो ह सोमम् । न द्याव इन्द्र तवसस्त ओजो नाहा न मासाः शरदो वरन्त ॥
ഹേ അദ്രോഘ (ദോഷരഹിതനേ), നിന്റെ ആ മഹത്വം സത്യമാണ്—ജനിച്ച ഉടൻ തന്നെ നീ സോമം പാനം ചെയ്തു. ഹേ ഇന്ദ്ര, നിന്റെ പ്രചണ്ഡബലത്തിന്റെ ഓജസ്സിനെ ദ്യാവുകളും തടയുകയില്ല; ദിവസങ്ങളും അല്ല, മാസങ്ങളും അല്ല, വർഷങ്ങളും അതിനെ നിയന്ത്രിക്കുകയില്ല.
Mantra 10
त्वं सद्यो अपिबो जात इन्द्र मदाय सोमं परमे व्योमन् । यद्ध द्यावापृथिवी आविवेशीरथाभवः पूर्व्यः कारुधायाः ॥
നീ ജനിച്ച ഉടൻ തന്നെ, ഹേ ഇന്ദ്ര, പരമ വ്യോമത്തിൽ മദത്തിനായി സോമം പാനം ചെയ്തു. നീ ദ്യാവാ-പൃഥിവിയിലേക്കു പ്രവേശിച്ചപ്പോൾ, നീ പ്രാചീനനായി—പ്രചോദിത ഗായകന്റെ കൃതിയുടെ ആദ്യ ആധാരം, ആദ്യ സ്ഥാപനം.
Mantra 11
अहन्नहिं परिशयानमर्ण ओजायमानं तुविजात तव्यान् । न ते महित्वमनु भूदध द्यौर्यदन्यया स्फिग्या क्षामवस्थाः ॥
നീ അഹിയെ (വൃത്രനെ) വധിച്ചു—പ്രളയജലത്തെ ചുറ്റിപ്പിടിച്ച് കിടന്ന, ബലത്തിൽ വളരുന്നവനെ; ഹേ മഹാജാത, അതിലും പ്രബലനേ! അപ്പോൾ, മറ്റൊരു ആധാരത്തോടെ നീ ഭൂമിയെ അതിന്റെ സ്ഥാനത്ത് സ്ഥാപിച്ചപ്പോൾ, ദ്യാവും നിന്റെ മഹിമയെ പിന്തുടരാൻ കഴിഞ്ഞില്ല.
Mantra 12
यज्ञो हि त इन्द्र वर्धनो भूदुत प्रियः सुतसोमो मियेधः । यज्ञेन यज्ञमव यज्ञियः सन्यज्ञस्ते वज्रमहिहत्य आवत् ॥
ഹേ ഇന്ദ്രാ, നിനക്കായി യജ്ഞം വർദ്ധകമാകുന്നു; പ്രിയമാണ് പിഷിത സോമം—മധുര ഹവിസ്സ്. യജ്ഞംകൊണ്ട് യജ്ഞത്തെ കാത്തുകൊൾക, യജ്ഞിയനേ (യജ്ഞാർഹനേ); അഹി-ഹത്യാർത്ഥം—സർപ്പബലത്തിന്റെ സംഹാരത്തിനായി—യജ്ഞം നിന്റെ വജ്രത്തെ ദൃഢമാക്കി.
Mantra 13
यज्ञेनेन्द्रमवसा चक्रे अर्वागैनं सुम्नाय नव्यसे ववृत्याम् । यः स्तोमेभिर्वावृधे पूर्व्येभिर्यो मध्यमेभिरुत नूतनेभिः ॥
യജ്ഞംകൊണ്ടും സഹായത്താലും ഞാൻ ഇന്ദ്രനെ ഇങ്ങോട്ട് തിരിപ്പിച്ചു; പുതുമയുള്ള അനുഗ്രഹത്തിനായി അവനെ സമീപത്തേക്ക് ആകർഷിക്കുവാൻ ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു. സ്തോത്രങ്ങളാൽ വർദ്ധിക്കുന്നവൻ—പുരാതനങ്ങളാൽ, മധ്യകാലത്തേതാൽ, പുതുതായവയാലും.
Mantra 14
विवेष यन्मा धिषणा जजान स्तवै पुरा पार्यादिन्द्रमह्नः । अंहसो यत्र पीपरद्यथा नो नावेव यान्तमुभये हवन्ते ॥
ധിഷണാ (പ്രേരിത ബുദ്ധി) ജനിപ്പിച്ചതത് എന്റെ ഉള്ളിൽ പ്രവേശിച്ചു: ദിവസത്തിന്റെ ദുരിതത്തിൽ നിന്ന് ഞങ്ങളെ കടത്തിവിടാൻ ഞാൻ ഇന്ദ്രനെ സ്തുതിക്കേണ്ടതെന്ന്. അവൻ ഞങ്ങളെ ഇടുക്കിൽ നിന്ന് കടത്തുന്നിടത്ത്, വള്ളംകൊണ്ട് കടക്കുന്നതുപോലെ, പോകുന്നവനെ ഇരുകരകളും വിളിക്കുന്നു.
Mantra 15
आपूर्णो अस्य कलशः स्वाहा सेक्तेव कोशं सिसिचे पिबध्यै । समु प्रिया आववृत्रन्मदाय प्रदक्षिणिदभि सोमास इन्द्रम् ॥
അവന്റെ കലശം പൂർണ്ണമാണ്; ‘സ്വാഹാ’ എന്ന അർപ്പണഘോഷത്തോടെ അത് പാനീയാർപ്പണമായി ഒഴുക്കപ്പെടുന്നു—ഒരു കോശം (ധനനിധി) നിറയ്ക്കുന്നതുപോലെ—പാനം ചെയ്യുവാൻ. പ്രിയ സോമരസങ്ങൾ മദത്തിനായി ഒന്നിച്ചുകൂടി ആനന്ദാവേശത്തിലേക്ക് തിരിയുന്നു; പ്രദക്ഷിണ (സൂര്യവർത്ത) ഗതിയിൽ സഞ്ചരിച്ച് അവർ ഇന്ദ്രനെ ചുറ്റി അടുക്കി, അവന്റെ ദിവ്യ മത്തിനെ ഉണർത്തുന്നു.
Mantra 16
न त्वा गभीरः पुरुहूत सिन्धुर्नाद्रयः परि षन्तो वरन्त । इत्था सखिभ्य इषितो यदिन्द्रा दृळ्हं चिदरुजो गव्यमूर्वम् ॥
ഹേ പുരുഹൂത! ആഴമുള്ള സിന്ധുവും നിന്നെ തടയുകയില്ല; ചുറ്റിപ്പറ്റി നിൽക്കുന്ന പാറകളും നിന്നെ പിടിച്ചുനിർത്തുകയില്ല. ഇങ്ങനെ സഖാക്കളുടെ നിമിത്തം പ്രേരിതനായി, ഹേ ഇന്ദ്ര, നീ ദൃഢമായ ബന്ധനത്തെയും പൊളിച്ചുതുറക്കുന്നു—അവിടെ ഗവ്യ ഊർവം (ഗോവുകളെപ്പോലെ പ്രകാശകിരണങ്ങൾ) തടഞ്ഞുവെച്ചിരിക്കുന്നതിനെ.
Mantra 17
शुनं हुवेम मघवानमिन्द्रमस्मिन्भरे नृतमं वाजसातौ । शृण्वन्तमुग्रमूतये समत्सु घ्नन्तं वृत्राणि संजितं धनानाम् ॥
ഈ യുദ്ധഭാരം വഹിക്കുന്നതിലും, വാജസാതി (സമൃദ്ധി-വിജയം) നേടുന്നതിലും, നമ്മുടെ നന്മയ്ക്കായി ദാനവാൻ ഇന്ദ്രനെ—ഇവിടെ ഏറ്റവും വീരനെ—നാം ആഹ്വാനം ചെയ്യട്ടെ. സംഘർഷങ്ങളിൽ നമ്മുടെ സഹായത്തിനായി ഉഗ്രനായി, നമ്മെ കേൾക്കുന്നവൻ, അവൻ വൃത്രങ്ങളെ (തടസ്സങ്ങളെ) സംഹരിച്ച്, ധനങ്ങളുടെ സംജിത്—സത്യസമ്പത്തിന്റെ ജയശാലി—ആകുന്നു.
A direct invitation to Indra, the Soma-lord, to drink the delightful midday Soma and rejoice in its exhilaration.
The hymn expands into praise of Indra’s immense, immediate-born power and his irresistible force, linking Soma-intoxication with unstoppable might.
A strong assertion of Indra’s greatness: from birth he drank Soma, and neither heaven nor time can restrain his energy.
The poets end by calling Indra for their good in battle—asking him to hear, strike down obstructions, and become the gatherer of true riches.
indra somaṃ somapate piba
sadyo yaj jāto apibo ha somam
śunaṃ huvema maghavānam indram
It invites Indra to drink the midday Soma and praises his irresistible strength, asking him to remove obstacles and grant victory and wealth.
Because he is addressed as the lord and foremost drinker of Soma, whose power is intensified by the Soma offering, especially at the midday pressing.
It means “obstructions” or “blockers”—both outer hurdles (enemies, dangers) and inner hindrances—things Indra is asked to smash so success can flow.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.