Adhyaya 1

Verse 1

श्रीमुनय ऊचुः । दक्षिणार्णवतीरेषु यानि तीर्थानि पंच च । तानि ब्रूहि विशालाक्ष वर्णयंत्यति तानि च

Các bậc hiền thánh nói: “Trên bờ Dakṣiṇārṇava có năm thánh địa tắm gội. Ôi đấng mắt rộng, xin hãy nói cho chúng tôi về chúng và miêu tả chúng như lời người đời ca tụng.”

Verse 2

सर्वतीर्थफलं येषु नारदाद्य वदंति च । तेषां चरितमाहात्म्यं श्रोतुमिच्छामहे वयम्

Những thánh địa ấy được Nārada và các bậc hiền triết khác nói rằng ban quả báo của mọi nơi hành hương. Chúng tôi ước muốn được nghe thánh truyện và sự vĩ đại của chúng.

Verse 3

उग्रश्रवा उवाच । श्रृणुध्वचत्यद्भुतपुण्यसत्कथं कुमारनाथस्य महाप्रभावम् । द्वैपायनो यन्मम चाह पूर्वं हर्षाबुरोमोद्गमचर्चितांगः

Ugraśravā (Sūta) nói: “Hãy lắng nghe câu chuyện thánh thiện, kỳ diệu và cao quý này về đại uy lực của Kumāranātha. Thuở trước Dvaipāyana (Vyāsa) đã kể cho tôi—khi thân tôi còn rộn lên vì rùng mình hoan hỷ.”

Verse 4

कुमारगीता गाथात्र श्रूयतां मुनिसत्तमाः । या सर्वदेवैर्मुनिभिः पितृभिश्च प्रपूजिता

Hỡi các bậc hiền thánh tối thượng, xin lắng nghe tại đây “Kumāra-gītā”, bản thánh ca–tự sự được chư thiên, các ẩn sĩ và các Pitṛ (tổ linh) tôn kính phụng thờ.

Verse 5

मध्वाचारस्तं भतीर्थं यो निषेवेत मानवः । नियतं तस्य वासः स्याद्ब्रह्मलोके यथा मम

Người nào với hạnh kiểm nghiêm trì mà nương đến và phụng sự thánh địa tīrtha ấy, ắt hẳn sẽ được cư trú nơi Brahmaloka—như chính ta (người thuật) vậy.

Verse 6

ब्रह्मलोकाद्विष्णुलोकस्तस्मादपि शिवस्य च । पुत्राप्रियत्वात्तस्यापि गुहलोको महत्तमः

Cao hơn Brahmaloka là Viṣṇuloka, và cao hơn nữa là cõi riêng của Śiva. Thế nhưng, vì tình thương đặc biệt của Ngài đối với người con, Guhaloka (cõi của Guha/Skanda) được tuyên xưng là tối thượng vĩ đại.

Verse 7

अत्राश्चर्यकथा या च फाल्गुनस्य पुरेरिता । नारदेन मुनिश्रेष्ठास्तां वो वक्ष्यामि विस्तरात्

Hỡi các bậc hiền thánh tối thượng, nay ta sẽ thuật lại tường tận câu chuyện kỳ diệu về Phālguna, vốn xưa kia do Nārada kể lại.

Verse 8

पुरा निमित्ते कस्मिंश्चित्करीटी मणिकूटतः । समुद्रे दक्षिणेऽभ्यागात्स्नातुं तीर्थानि पंच च

Thuở xưa, vào một dịp nọ, vị anh hùng đội mũ miện rời Maṇikūṭa và đến biển phương Nam, với ý nguyện tắm gội tại năm thánh địa tīrtha.

Verse 9

वर्जयंति सदा यानि भयात्तीर्थानि तापसाः । कुमारेशस्य पूर्वं च तीर्थमस्ति मुनेः प्रियम्

Những thánh địa (tīrtha) mà các đạo sĩ khổ hạnh luôn tránh né vì sợ hãi thì như sau: về phía đông của Kumāreśa có một tīrtha được các bậc hiền thánh (muni) yêu quý.

Verse 10

स्तंभेशस्य द्वितीयं च सौभद्रस्य मुनेः प्रियम् । बर्करेश्वरमन्यच्च पौलोमीप्रियमुत्तमम्

Tīrtha thứ hai là của Stambheśa, được hiền giả Saubhadra yêu quý. Lại có một nơi khác là Barkareśvara—một tīrtha tối thượng, được Paulomī mến chuộng.

Verse 11

चतुर्थं च महाकालं करंधम नृपप्रिययम् । भरद्वाजस्य तीर्थं च सिद्धेशाख्यं हि पंचमम्

Tīrtha thứ tư là Mahākāla, và cả Karaṃdhama, nơi được các bậc vương giả yêu mến. Tīrtha thứ năm là của Bharadvāja, được gọi là Siddheśa.

Verse 12

एतानि पंच तीर्थानि ददर्श कुरुपुंगवः । तपस्विभिर्वर्जितानि महापुण्यानि तानि च

Vị anh hùng bậc nhất trong dòng Kuru đã trông thấy năm tīrtha ấy—những nơi đại phước, tuy bị các bậc khổ hạnh lánh xa.

Verse 13

दृष्ट्वा पार्श्वे नारदीयानपृच्छत महामुनीन् । तीर्थानीमानि रम्याणि प्रभावाद्भुतवंति च

Thấy các đại hiền giả tựa như Nārada ở bên cạnh, ông liền hỏi các bậc ấy: “Những tīrtha này thật mỹ lệ—và uy lực của chúng quả là kỳ diệu!”

Verse 14

किमर्थं ब्रूत वर्ज्यंते सदैव ब्रह्मवादिभिः । तापसा ऊचुः । ग्राहः पंच वसंत्येषु हरंति च तपोधनान्

“Vì cớ gì, xin nói cho ta, mà các bậc thuyết giảng Phạm (Brahman) luôn tránh xa?” Các đạo sĩ đáp: “Trong đó có năm con cá sấu cư ngụ, chúng cướp đi những người giàu công phu khổ hạnh.”

Verse 15

अत एतानि वर्ज्यंते तीर्थानि कुरुनंदन । इति श्रुत्वा महाबाहुर्गमनाय मनो दधे

“Vì thế các thánh địa (tīrtha) ấy bị tránh xa, hỡi niềm vui của dòng Kuru.” Nghe vậy, bậc dũng sĩ tay mạnh liền quyết trong lòng sẽ lên đường đến đó.

Verse 16

ततस्तं तापसाः प्रोचुथंतुं नार्हसि फाल्गुन । बहवो भक्षिता ग्राहै राजानो मुनयस्तथा

Bấy giờ các đạo sĩ nói với chàng: “Hỡi Phālguna, ngươi chớ nên đi. Nhiều vua chúa và các bậc hiền thánh cũng đã bị cá sấu nuốt mất.”

Verse 17

तत्त्व द्वारशवर्षाणि तीर्थानामर्बुदेष्वपि । स्नातः किमेतैस्तीर्थैस्ते मा पतंगव्रतो भव

“Suốt mười hai năm—dẫu giữa vô số thánh địa—ngươi đã tắm gội rồi. Cần gì thêm những tīrtha này nữa? Chớ trở thành kẻ giữ lời nguyện như con thiêu thân lao vào hiểm họa.”

Verse 18

अर्जुन उवाच । यदुक्तं करुणासारैः सारं किं तदिहोच्यताम् । धर्मार्थी मनुजो यश्च न स वार्यो महात्मभिः

Arjuna thưa: “Những điều các ngài—bậc lấy lòng bi mẫn làm cốt tủy—đã nói, xin hãy cho ta biết tinh yếu chân thật ngay tại đây. Và người cầu tìm Dharma thì không nên bị các bậc đại tâm ngăn cản.”

Verse 19

धर्मकामं हि मनुजं यो वारयति मंदधीः । तदाश्रितस्य जगतो निःश्वासैर्भस्मसाद्भवेत्

Quả thật, kẻ ngu muội nào ngăn cản người đang chí hướng nơi Dharma—chỉ bằng hơi thở của chính hắn, xin cho thế gian nương tựa vào hắn cũng hóa thành tro bụi.

Verse 20

यज्जीवितं चाचिरांशुसमानक्षणभंगुरम् । तच्चेद्धर्मकृते याति यातु दोषोऽस्ति को ननु

Vì mạng sống mong manh như tia nắng—tan vỡ trong khoảnh khắc—nếu được hiến dâng vì Dharma thì cứ thế mà đi. Nào có lỗi gì đâu?

Verse 21

जीवितं च धनं दाराः पुत्राः क्षेत्रगृहाणि च । यान्ति येषआं धर्मकृते त एव भुवि मानवाः

Trên cõi đất này, chỉ những người ấy mới thật là người—những ai khi Dharma đòi hỏi thì sẵn lòng buông bỏ mạng sống, của cải, vợ hiền, con thơ, ruộng vườn và nhà cửa.

Verse 22

तापसा ऊचुः । एवं ते ब्रुवतः पार्थ दीर्घमायुः प्रवर्धताम् । सदा धर्मे रतिर्भूयाद्याहि स्वं कुरु वांछितम्

Các vị khổ hạnh nói: “Hỡi Pārtha, khi ngươi nói như vậy, nguyện thọ mạng của ngươi được tăng trưởng. Nguyện niềm hoan hỷ của ngươi luôn an trú trong Dharma. Nay hãy đi—thành tựu điều ngươi mong cầu chính đáng.”

Verse 23

एवमुक्तः प्रणम्यैतानाशीर्भिरभिसंस्तुतः । जगाम तानि तीर्थानि द्रष्टुं भरतसत्तमः

Được nói như thế, bậc ưu tú trong dòng Bharata cúi đầu đảnh lễ các ngài; được tán thán bằng lời chúc phúc, người lên đường để chiêm bái những thánh địa tīrtha ấy.

Verse 24

ततः सौभद्रमासाद्य महर्षेस्तीर्थुमुत्तमम् । विगाह्य तरसा वीरः स्नानं चक्रे परंतपः

Bấy giờ, Arjuna—vị dũng sĩ thiêu đốt kẻ thù—đến Saubhadra, bến tắm thánh tối thượng của bậc đại hiền, liền lao xuống nước thật nhanh và cử hành nghi lễ tắm gội thanh tịnh.

Verse 25

अथ तं पुरुषव्याघ्रमंतर्जलचरो महान् । निजग्राह जले ग्राहः कुंतीपुत्रं धनंजयम्

Rồi một con cá sấu hùng mạnh, ẩn mình dưới làn nước, đã chộp lấy trong dòng sông “mãnh hổ giữa loài người” ấy—Dhanañjaya, con trai của Kuntī.

Verse 26

तमादायैव कौतेयो विस्फुरंतं जलेचरम् । उदतिष्ठन्महाबाहुर्बलेन बलिनां वरः

Nâng bổng thủy quái đang quẫy vùng ấy, người con của Kuntī—bậc đại lực sĩ, tay mạnh phi thường—đã đứng bật dậy chỉ bằng sức lực của mình.

Verse 27

उद्धृतश्चैव तु ग्राहः सोऽर्जुनेन यशस्विना । बभूव नारी कल्याणी सर्वाभरणभूषिता

Và con cá sấu ấy, khi được Arjuna lẫy lừng kéo lên, liền hóa thành một người phụ nữ cát tường, được trang sức bằng mọi thứ châu báu.

Verse 28

दीप्यमानशिखा विप्रा दिव्यरूपा मनोरमा । तदद्भुतं महद्दृष्ट्वा कुंतीपुत्रो धनंजयः

Người phụ nữ ấy rực sáng như ngọn lửa bừng, dung mạo thần diệu, mỹ lệ mê hồn. Thấy điều kỳ diệu lớn lao ấy, Dhanañjaya—con trai của Kuntī—sững sờ kinh ngạc.

Verse 29

तां स्त्रियं परमप्रीत इदं वचनमब्रवीत् । का वै त्वमसि कल्याणि कुतो वा जलचारिणी

Vô cùng hoan hỷ, chàng nói với người nữ ấy: “Nàng là ai thật vậy, ô bậc cát tường? Và nàng từ đâu đến mà lại đi lại giữa dòng nước?”

Verse 30

किमर्थं च महात्पापमिदं कृतवती ह्यसि । नार्युवाच । अप्सरा ह्यस्मि कौतेय देवारण्यनिवासिनी

“Vì cớ gì nàng lại gây nên tội lớn này?” Người nữ đáp: “Ôi con của Kuntī, thiếp thật là một apsaras, cư ngụ trong khu rừng của chư thiên.”

Verse 31

इष्टा धनपतेर्नित्यं वर्चानाम महाबल । मम सख्यश्चतस्रोऽन्याः सर्वाः कामगमाः शुभाः

“Hỡi bậc dũng mãnh, thiếp luôn được Dhanapati (Kubera) yêu quý; tên thiếp là Varcā. Thiếp còn có bốn người bạn nữa—tất thảy cát tường, và đều có thể đi đến nơi mình muốn.”

Verse 32

ताभिः सार्धं प्रयातास्मि देवराजनिवेशनात् । ततः पश्यामहे सर्वा ब्राह्मणं चानिकेतनम्

“Cùng với họ, thiếp rời khỏi nơi ở của vua chư thiên. Rồi tất cả chúng thiếp thấy một vị brāhmaṇa—người không có chỗ ở cố định.”

Verse 33

रूपवंतमधीयानमेकमेकांतचारिणम् । तस्य वै तपसा वीर तद्वनं तेजसावृतम्

“Ngài dung mạo tuấn tú, chuyên tâm học kinh điển, sống một mình và ở nơi thanh vắng. Hỡi dũng sĩ, nhờ khổ hạnh của ngài mà khu rừng ấy được bao phủ bởi hào quang rực sáng.”

Verse 34

आदित्य इव तं देशं कृत्स्नमेवान्व भासयत् । तस्य दृष्ट्वा तपस्तादृग्रूपं चाद्भुतदर्शनम्

Như mặt trời, Ngài chiếu rạng trọn vẹn cả vùng ấy. Thấy khổ hạnh như thế và dung mạo kỳ diệu, thật đáng kinh ngạc khi chiêm ngưỡng—

Verse 35

अवतीर्णास्ति तं देशं तपोविघ्नचिकीर्षया । अहं च सौरभेयी च सामेयी बुद्बुदालता

Chúng ta đã giáng xuống nơi ấy, với ý định phá hoại khổ hạnh của ngài. Ta—cùng Saurabheyī, Sāmeyī và Budbudālatā—

Verse 36

यौगपद्येन तं विप्रमभ्यगच्छाम भारत । गायंत्यो ललमानाश्च लोभयंत्यश्च तं द्विजम्

Cùng một lúc, chúng ta tiến đến vị Bà-la-môn ấy, hỡi Bhārata—vừa ca hát, vui đùa, vừa tìm cách quyến rũ bậc “nhị sinh” kia.

Verse 37

स च नास्मासु कृतवान्मनोवीरः कथंचन । नाकंपत महातेजाः स्थितस्तपसि निर्मले

Nhưng vị anh hùng của tâm ấy chẳng hề để ý đến chúng ta. Bậc rực rỡ đại quang minh không dao động, vẫn an trụ trong khổ hạnh thanh tịnh.

Verse 38

सोऽशपत्कुपितोऽस्मासु ब्राह्मणः क्षत्रियर्षभ । ग्राहभूता जले यूयं भविष्यथ शतं समाः

Hỡi bậc trượng phu như hùng ngưu giữa hàng Sát-đế-lỵ, vị Bà-la-môn ấy nổi giận với chúng ta và buông lời nguyền: “Trong nước, các ngươi sẽ thành những linh hồn cá sấu, và sẽ như vậy suốt một trăm năm.”

Verse 39

ततो वयं प्रव्यथिताः सर्वा भरतसत्तम । आयाताः शरणं विप्रं तपोधनमकल्मषम्

Bấy giờ, tất cả chúng tôi—rúng động tận tâm can—hỡi bậc tối thắng trong dòng Bharata, đã đến nương tựa nơi vị Bà-la-môn ấy, kho báu của khổ hạnh, thanh tịnh không tội lỗi.

Verse 40

रूपेण वयसा चैव कंदर्पेण च दर्पिताः । अयुक्तं कृतवत्यः स्म क्षंतुमर्हसि नो द्विज

Vì kiêu căng bởi sắc đẹp, tuổi xuân và ngạo mạn của dục vọng, chúng tôi đã làm điều bất xứng. Ôi bậc Nhị sinh, xin ngài rộng lòng tha thứ cho chúng tôi.

Verse 41

एष एव वधोऽस्माकं स पर्याप्तस्तपोधन । यद्वयं शंसितात्मानं प्रलोब्धुं त्वामुपागताः

Chính điều này đã đủ là hình phạt cho chúng tôi, hỡi kho báu của khổ hạnh: rằng chúng tôi đã đến gần ngài—một linh hồn vô tì vết—để mưu toan cám dỗ.

Verse 42

अवध्याश्च स्त्रियः सृष्टा मन्यंते धर्मचिंतकाः । तस्माद्धर्मेण धर्मज्ञ एष वादो मनीषिणाम्

Những người suy tư về dharma cho rằng phụ nữ được tạo ra là không đáng bị sát hại. Vì vậy, hỡi bậc am tường dharma, đây là lập trường có lý của bậc hiền trí: hãy lấy dharma mà hành xử theo dharma.

Verse 43

शरणं च प्रपन्नानां शिष्टाः कुर्वंति पालनम् । शरण्यं त्वां प्रपन्नाः स्मस्तस्मात्त्वं क्षंतुमर्हसि

Người có hạnh kiểm chân chính bảo hộ kẻ đã đến nương tựa. Chúng tôi đã quy y nơi ngài—đấng ban chốn nương tựa—vì thế xin ngài tha thứ.

Verse 44

एवमुक्तस्तु धर्मात्मा ब्राह्मणः शुभकर्मकृत् । प्रसादं कृतवाञ्छूररविसोमसमप्रभः

Được nói như vậy, vị Bà-la-môn có tâm đạo hạnh, người làm các việc lành cát tường, liền khởi lòng từ ân, rạng ngời như mặt trời và mặt trăng, mang oai phong anh dũng chói sáng.

Verse 45

ब्राह्मण उवाच । भवतीनां चरित्रेण परिमुह्यामि चेतसि । अहो धार्ष्ट्यमहो मोहो यत्पापाय प्रवर्तनम्

Vị Bà-la-môn nói: “Hạnh kiểm của các ngươi làm tâm ta rối bời. Ôi—thật táo tợn! Ôi—thật mê muội! Vì nó khiến người ta lao vào tội lỗi!”

Verse 46

मस्त कस्थायिनं मृत्युं यदि पश्येदयं जनः । आहारोऽपि न रोचेत किमुताकार्यकारिता

Nếu một người thấy cái chết đứng ngay trên đầu mình, thì đến cả thức ăn cũng chẳng còn ngon—huống chi lại còn làm những việc phi pháp?

Verse 47

आहो मानुष्यकं जन्म सर्वजन्मसु दुर्लभम् । तृणवत्क्रियते कैश्चिद्योषिन्मूढैर्दुराधरैः

Ôi, được sinh làm người là điều hiếm có trong mọi loài sinh; thế mà có kẻ—những người nữ mê muội, khó tự chế—lại coi nó như một cọng cỏ.

Verse 48

तान्वयं समपृच्छामो जनिर्वः किंनिमित्ततः । को वा लाभो विचार्यैतन्मनासा सह प्रोच्यताम्

Chúng ta hỏi các ngươi thẳng thắn: vì duyên cớ gì mà quan niệm ấy khởi lên nơi các ngươi? Hãy suy xét kỹ trong tâm rồi nói—nó đem lại lợi ích gì?

Verse 49

न चैताः परिनिन्दामो जनिर्यार्भ्यः प्रवर्तते । केवलं तान्विनिंदामो ये च तासु निरर्गलाः

Chúng ta không kết tội những người nữ ấy, vì hạnh kiểm của họ phát sinh từ bản tính và sự nuôi dạy. Ta chỉ quở trách những kẻ đối với họ mà cư xử buông thả, không biết tự chế.

Verse 50

यतः पद्मभुवा सृष्टं मिथुनं विश्ववृद्धये । तत्तथा परिपाल्यं वै नात्र दोषोऽस्ति कश्चन

Vì Đấng Sinh từ Hoa Sen (Phạm Thiên) đã tạo nên đôi lứa để thế gian tăng trưởng, nên phải gìn giữ đúng theo lẽ ấy; trong việc này tuyệt nhiên không có lỗi.

Verse 51

या बांधवैः प्रदत्ता स्याद्वह्निद्विजसमागमे । गार्हस्थ्यपालनं धन्यं तया साकं हि सर्वदम्

Người nữ được thân tộc trao gả trước lửa thiêng và hàng nhị sinh—cùng nàng gìn giữ nếp sống gia thất thật là phước lành; vì với người vợ như thế, gia đạo trở thành nguồn ban mọi thịnh vượng.

Verse 52

यथाप्रकृति पुंयोमो यत्नेनापि परस्परम् । साध्यामानो गुणाय स्यादगुणायाप्यसाधितः

Theo bản tính riêng, nam và nữ—dẫu có gắng sức vì nhau—nếu được uốn nắn và dẫn dắt đúng đắn thì có thể trở thành nhân của đức hạnh; nếu không được hướng dẫn thích đáng, cũng có thể thành nhân của khiếm khuyết.

Verse 53

एवं यत्नात्साध्यमानं स्वकं गार्हस्थ्यमुत्तमम् । गुणाय महते भूयादगुणायाप्यसाधितम्

Vì thế, nếp sống gia thất cao quý của chính mình, nếu được chăm bồi bằng nỗ lực cẩn trọng, sẽ trở thành nguồn đức hạnh lớn lao; nhưng nếu bỏ mặc không vun bồi, nó cũng trở thành nguồn tội lỗi.

Verse 54

पुरे पंचमुखे द्वाःस्थ एकादशभटैर्युतः । साकं नार्या बह्वपत्यः स कथं स्यादचेतनः

Trong thành Pañcamukha, một người giữ cổng có mười một lính hộ vệ, lại cùng vợ và nhiều con—một người như thế sao có thể vô tâm, thiếu trách nhiệm được?

Verse 55

यश्चस्त्रिया समायोगः पंचयज्ञादिकर्मभिः । विश्वोपकृतये सृष्टा मूढैर्हा साध्यतेऽन्यथा

Sự kết hợp với người vợ—cùng các bổn phận khởi từ năm đại tế lễ—được lập ra vì lợi ích của thế gian; than ôi, kẻ mê muội lại theo đuổi nó một cách lệch lạc.

Verse 56

अहो श्रृणुध्वं नो चेद्वः शुश्रूषा जायते शुभा । तथापि बाहुमुद्धृत्य रोरूयामः श्रृणोति कः

Ôi—hãy lắng nghe! Nếu trong các ngươi không khởi lên thiện ý muốn nghe lời chúng ta, thì dẫu vậy chúng ta vẫn giơ tay lên mà kêu khóc lớn; nhưng rốt cuộc, ai sẽ thật sự lắng nghe?

Verse 57

षड्धातुसारं तद्वीर्यं समानं परिहाय च । विनिक्षेपे कुयोनौ तु तस्येदं प्रोक्तवान्यमः

Tinh dịch ấy là tinh túy của sáu thành phần, sức lực vốn đồng đều; nhưng khi bị gieo vào một bào thai không xứng đáng, Diêm Vương đã tuyên lời này về kẻ ấy.

Verse 58

प्रथमं चौषधीद्रोग्धा आत्मद्रोग्धा ततः पुनः । पितृद्रोग्धा विश्वद्रोग्धा यात्यंधं शाश्वतीः समाः

Trước hết là kẻ phản bội dược thảo chữa lành; kế đến là kẻ phản bội chính mình; rồi kẻ phản bội tổ tiên; và sau cùng là kẻ phản bội cả thế gian. Người ấy rơi vào bóng tối mù lòa suốt những năm tháng vô tận.

Verse 59

मनुष्यं पितरो देवा मुनयो मानवास्तथा । भृतानि चोपजीवंति तदर्थं नियतो भवेत्

Nhờ một con người nâng đỡ mà tổ tiên, chư thiên, các bậc hiền triết, những người khác và mọi kẻ nương tựa đều được sống; vì thế, hãy sống có kỷ luật và có mục đích vì lợi ích của họ.

Verse 60

वचसा मनसा चैव जिह्वया करश्रोत्रकैः । दांतमाहुर्हि सत्तीर्थं काकतीर्थमतः परम्

Bằng lời nói, bằng tâm ý, bằng lưỡi, và bằng tay cùng tai—tự chế ngự được tuyên xưng là bến thánh chân thật (sat-tīrtha). Vượt ngoài đó chỉ còn “bến quạ”, chốn nương tựa thấp kém và ô uế.

Verse 61

काकप्राये नरे यस्मिन्रमंते तामसा जनाः । हंसोऽयमिति देवानां कोऽर्थस्तेन विचिंत्यताम्

Khi những kẻ thuộc tính tamas vui thích nơi một người “giống quạ”, thì chư thiên có ích gì mà còn nghĩ người ấy là “thiên nga”? Hãy tự suy niệm điều này.

Verse 62

एवंविधं हि विश्वस्य निर्माणं स्मरतोहृदि । अपि कृते त्रिलोक्याश्च कथं पापे रमेन्मनः

Người ghi nhớ trong tim sự kiến tạo kỳ diệu của vũ trụ—cả ba cõi—thì làm sao tâm còn có thể vui thích trong tội lỗi?

Verse 63

तदिदं चान्यमर्त्यानां शास्त्रदृष्टमहो स्त्रियः । यमलोके मया दृष्टं मुह्ये प्रत्यक्षतः कथम्

Điều này, quả thật, những kẻ phàm khác chỉ biết qua kinh điển—ôi các phu nhân! Nhưng ta đã thấy nơi cõi Yama; vậy khi nó hiện ra trước mắt một cách trực tiếp, sao ta còn có thể bối rối?

Verse 64

भवतीषु च कः कोपो ये यदर्थे हि निर्मिताः । ते तमर्थं प्रकुर्वंति सत्यमस्तुभमेव च

Có giận dữ gì đối với các ngươi được chăng, khi muôn loài hành động đúng theo mục đích mà chúng được tạo thành? Họ thực hiện chính mục đích ấy—xin hãy nhận điều này là chân lý, quả thật vậy.

Verse 65

शतं सहस्रं विश्वं च सर्वमक्षय वाचकम् । परिमाणं शतं त्वेव नैतदक्षय्यवाचकम्

Những lời như “một trăm”, “một nghìn”, hay “toàn thể vũ trụ” đều có thể dùng để chỉ cái vô tận. Nhưng “một trăm” khi nêu như một lượng đo định thì không phải là danh xưng của vô tận.

Verse 66

यदा च वो ग्राहभूता गृह्णतीः पुरुषाञ्जले । उत्कर्षति जलात्कश्चित्स्थले पुरुषसत्तमः

Và khi một bậc trượng phu ưu tú đứng trên đất khô kéo khỏi nước những người đàn ông mà các ngươi—như cá sấu đang ngoạm chặt—đang bắt giữ nơi ấy…

Verse 67

तदा यूयं पुनः सर्वाः स्वं रूपं प्रतिपत्स्यथ । अनृतं नोक्तपूर्वं मे हसतापि कदाचन । कल्याणस्य सुपृक्तस्य शुद्धिस्तद्वद्वरा हि वः

Bấy giờ tất cả các ngươi sẽ lại được trở về hình tướng chân thật của mình. Ta chưa từng nói dối—dù chỉ đùa cợt, cũng chưa bao giờ. Vì điều cát tường được hòa hợp khéo léo thì sự thanh tịnh phát sinh tương ưng; do vậy, quả là kết cục tốt đẹp của các ngươi.

Verse 68

नार्युवाच । ततोभिवाद्य तं विप्रं कृत्वा चैव प्रदक्षिणम्

Người nữ nói: “Rồi nàng kính cẩn đảnh lễ vị bà-la-môn ấy và cũng đi nhiễu quanh ngài (pradakṣiṇā).”

Verse 69

अचिंतयामापसृत्य तस्माद्देशात्सुदुःखिताः । क्व नु नाम वयं सर्वाः कालेनाल्पेन तं नरम्

Chúng ta rút khỏi nơi ấy, lòng ngập sầu khổ, rồi tự vấn: “Trong thời gian ngắn này, chúng ta hết thảy sẽ tìm người ấy ở đâu?”

Verse 70

समागच्छेम यो नः स्वं रूपमापादयेत्पुनः । ता वयं चिंतयित्वेह मुहूर्तादिव भारत

“Để chúng ta được gặp người ấy—đấng có thể phục hồi lại hình dạng của chính chúng ta.” Thế rồi chúng ta suy nghĩ tại đây, tưởng như chỉ trong khoảnh khắc, hỡi Bhārata.

Verse 71

दृष्टवत्यो महाभागं देवर्षिमथ नारदम् । सर्वा दृष्टाः स्म तं दृष्ट्वा देवर्षिममितद्युतिम्

Rồi chúng ta thấy đại phúc đức thiên tiên Nārada. Vừa thấy vị thiên hiền có quang huy vô lượng ấy, tất cả chúng ta đều chăm chú nhìn ngài.

Verse 72

अभिवाद्य च तं पार्थ स्थिताः स्मो व्यथिताननाः । स नोऽपृच्छद्दृःखमूलमुक्तवत्यो वयं च तम्

Sau khi đảnh lễ ngài, hỡi Pārtha, chúng ta đứng đó với gương mặt đau buồn. Ngài hỏi nguyên nhân gốc rễ của nỗi sầu khổ, và chúng ta đã thưa lại với ngài.

Verse 73

श्रुत्वा तच्च यथातत्त्वमिदं वचनमब्रवीत् । दक्षिणे सागरेऽनूपे पंच तीर्थानि संतिवै

Nghe đúng như sự thật, ngài nói lời này: “Ở bờ biển phương Nam, nơi ven biển êm đẹp, quả thật có năm thánh địa tīrtha.”

Verse 74

पुण्यानि रमणीयानि तानि गच्छत मा चिरम् । तत्रस्थाः पुरुषव्याघ्रः पांडवो वो धनंजयः

Những nơi ấy vừa linh thiêng vừa mỹ lệ—hãy đến đó không chậm trễ. Ở đó có Pāṇḍava của các ngươi, Dhanaṃjaya, bậc hùng dũng như hổ giữa loài người.

Verse 75

मोक्षयिष्यति शुद्धात्मा दुःखा दस्मान्न संशयः । तस्य सर्वा वयं वीर श्रुत्वा वाक्यमिहागताः

Bậc có tâm hồn thanh tịnh ấy sẽ giải thoát chúng ta khỏi khổ đau—điều này không nghi ngờ. Nghe lời người, hỡi dũng sĩ, tất cả chúng ta đã đến đây tìm người.

Verse 76

त्वमिदं सत्यवचनं कर्तुमर्हसि पांडव । त्वद्विधानां हि साधूनां जन्म दीनोपकारकम्

Hỡi Pāṇḍava, ngươi nên làm cho lời chân thật này thành hiện thực. Bởi sự ra đời của bậc hiền thiện như ngươi là để nâng đỡ kẻ yếu đuối, người không nơi nương tựa.

Verse 77

श्रुत्वेति वचनं तस्याः सस्नौ तीर्थेष्वनुक्रमात् । ग्राहभूताश्चोज्जहार यथापूर्वाः स पांडवः

Nghe lời nàng, vị Pāṇḍava ấy lần lượt tắm gội tại các tīrtha theo đúng thứ tự; rồi người kéo ra (giải trừ) những kẻ bị linh ‘grāha’ ám giữ, khiến họ trở lại trạng thái như trước.

Verse 78

ततः प्रणम्य ता वीरं प्रोच्यमाना जयाशिषः । गंतुं कृताभिलाषाश्च प्राह पार्थो धनंजयः

Rồi người cúi mình đảnh lễ các bậc anh hùng ấy và nhận lời chúc thắng lợi. Pārtha Dhanaṃjaya—quyết ý lên đường đã vững—bèn cất lời.

Verse 79

एष मे हृदि संदेहः सुदृढः परिवर्तते । कस्माद्वोनारदमुनिरनुजज्ञे प्रवासितुम्

Nỗi nghi này bền chặt, dai dẳng, cứ xoay vần trong tim ta: vì sao hiền thánh Nārada lại cho phép ngươi ra đi, lang du?

Verse 80

सर्वः कोऽप्यतिहीनोऽपि स्वपूज्यस्यार्थसाधकः । स्वपूज्यतीर्थेष्वावासं प्रोक्तवान्नारदः कथम्

Bất cứ ai—dẫu rất thiếu năng lực—cũng có thể làm thành việc của vị thần mình thờ phụng. Vậy cớ sao Nārada lại bảo ngươi cư trú ngay tại các tīrtha linh thiêng của chính vị thần ngươi tôn thờ?

Verse 81

तथैव नवदुर्गासु सतीष्वतिबलासु च । सिद्धेशे सिद्धगणपे चापि वोऽत्र स्थितिः कथम्

Cũng vậy, giữa Chín Durgā và các Satī đầy uy lực—lại cả trước Siddheśa và Siddhagaṇapa—sao ngươi vẫn có thể ở lại nơi đây?

Verse 82

एकैक एषां शक्तो हि अपि देवान्निवारितुम् । तीर्थसंरोधकारिण्यः सर्वा नावारयत्कथम्

Vì mỗi vị trong số ấy đều có thể ngăn cả chư thiên. Khi tất cả đều có khả năng phong tỏa lối vào tīrtha, sao họ lại không ngăn ngươi?

Verse 83

इति चिंतयते मह्यं भृशं दोलायते मनः । महन्मे कौतुकं जातं सत्यं वा वक्तुमर्हथ

Khi ta nghĩ như vậy, tâm trí ta dao động dữ dội. Một niềm hiếu kỳ lớn đã khởi lên—xin hãy nói cho ta sự thật.

Verse 84

अप्सरस ऊचुः । योग्यं पृच्छसि कौन्तेय पुनः पश्योत्तरां दिशम्

Các Apsara thưa: “Hỡi con của Kuntī, điều ngươi hỏi thật hợp lẽ. Hãy nhìn lại về phương Bắc.”