Home›Skanda Purana›Mahesvara Khanda›Kaumarika Khanda›Adhyaya 1›Shloka 18
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 18

Devanagari script

अर्जुन उवाच । यदुक्तं करुणासारैः सारं किं तदिहोच्यताम् । धर्मार्थी मनुजो यश्च न स वार्यो महात्मभिः

Transliteration

arjuna uvāca | yaduktaṃ karuṇāsāraiḥ sāraṃ kiṃ tadihocyatām | dharmārthī manujo yaśca na sa vāryo mahātmabhiḥ

Translation

Arjuna thưa: “Những điều các ngài—bậc lấy lòng bi mẫn làm cốt tủy—đã nói, xin hãy cho ta biết tinh yếu chân thật ngay tại đây. Và người cầu tìm Dharma thì không nên bị các bậc đại tâm ngăn cản.”

Word by Word
arjunaḥArjuna
arjunaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootarjuna (अर्जुन) (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन
uvācasaid
uvāca:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√vac (वच्) (धातु)
Formलिट् (परोक्षभूत), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
yatthat which
yat:
Sambandha (Relative/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootyad (यद्) (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; सम्बन्धक (that which)
uktamsaid
uktam:
Karma (Object/कर्म)
TypeVerb
Root√vac (वच्) (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘said’
karuṇā-sāraiḥby compassionate (ones)
karuṇā-sāraiḥ:
Karana (Agent-instrument/करण)
TypeNoun
Rootkaruṇā (करुणा) + sāra (सार) (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया विभक्ति, बहुवचन; तृतीया—कर्तृकरणे (by those whose essence is compassion / by compassionate ones)
sāramthe essence
sāram:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootsāra (सार) (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन
kimwhat
kim:
Prashna (Interrogative/प्रश्न)
TypeNoun
Rootkim (किम्) (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; प्रश्नवाचक
tatthat
tat:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Roottad (तद्) (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (that)
ihahere
iha:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootiha (अव्यय)
Formअव्यय (देशवाचक अव्यय)
ucyatāmlet it be told
ucyatām:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√vac (वच्) (धातु)
Formलोट् (आज्ञार्थ), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; कर्मणि प्रयोग (let it be said/told)
dharma-arthīseeking dharma
dharma-arthī:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootdharma (धर्म) + arthin (अर्थिन्) (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन; उपपद-तत्पुरुष (धर्मम् अर्थयते)
manujaḥa man
manujaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootmanuja (मनुज) (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन
yaḥwho
yaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootyad (यद्) (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन; सम्बन्धक (who)
caand
ca:
Samuccaya (Coordination/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय (समुच्चय)
nanot
na:
Pratiṣedha (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formअव्यय (निषेध)
saḥhe
saḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन (he)
vāryaḥto be restrained
vāryaḥ:
Vidheyaviśeṣaṇa (Predicate adjective/विधेयविशेषण)
TypeAdjective
Root√vṛ (वृ) + ya (य) (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formणिच्-निष्पन्न causative sense implied in lexeme ‘vārya’ (to be restrained); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विधेय-विशेषण (one who should be stopped)
mahātmabhiḥby great souls
mahātmabhiḥ:
Karana (Agent-instrument/करण)
TypeNoun
Rootmahātman (महात्मन्) (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया विभक्ति, बहुवचन (by great-souled ones)
Speaker

Arjuna

Tirtha Mahatmya

Type: tirtha

Visual Art Cues

Scene: Arjuna, palms joined then opening in inquiry, addresses the ascetics with respectful intensity; the ascetics’ faces soften, compassion visible, as the dialogue turns from warning to teaching.

Characters & Entities
A
Arjuna

FAQs

A sincere seeker of Dharma deserves encouragement and clear guidance toward the essence of righteous living.

This verse introduces the Dharma-focused dialogue that leads into a tīrtha narrative; the specific site emerges in the following verses (Saubhadra Tīrtha).

No explicit ritual is prescribed here; it frames the ethic of supporting Dharma-seeking and sets up the pilgrimage context.

←Previous Verse
Next Verse→