Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 26

Devanagari script

तमादायैव कौतेयो विस्फुरंतं जलेचरम् । उदतिष्ठन्महाबाहुर्बलेन बलिनां वरः

Transliteration

tamādāyaiva kauteyo visphuraṃtaṃ jalecaram | udatiṣṭhanmahābāhurbalena balināṃ varaḥ

Translation

Nâng bổng thủy quái đang quẫy vùng ấy, người con của Kuntī—bậc đại lực sĩ, tay mạnh phi thường—đã đứng bật dậy chỉ bằng sức lực của mình.

Word by Word

• तम्: him/it (that one)
• तम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• आदाय: having taken (seized)
• आदाय: Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
• Type: Verb
• Root: √दा (धातु) + आ (उपसर्ग)
• Form: क्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय-भाव (gerund/absolutive); 'having taken'

• एव: indeed
• एव: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अव्यय; अवधारण (emphasis/indeed)

• कौतेयः: the son of Kunti (Arjuna)
• कौतेयः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: कौतेय (प्रातिपदिक; कुन्ती-सम्बन्धी, अर्जुनः)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• विस्फुरन्तम्: struggling, writhing
• विस्फुरन्तम्: Karma (Object qualifier/कर्म-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: वि (उपसर्ग) + √स्फुर् (धातु) → विस्फुरत् (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: वर्तमान-कृदन्त (शतृ/Present active participle); पुंलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण

• जलेचरम्: the water-creature (crocodile)
• जलेचरम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: जल (प्रातिपदिक) + चर (कृदन्त-प्रातिपदिक; √चर्)
• Form: पुंलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; उपपद-तत्पुरुष: 'जले चरः'

• उदतिष्ठत्: stood up, rose
• उदतिष्ठत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √स्था (धातु) + उत् (उपसर्ग)
• Form: लङ्-लकार (Imperfect), परस्मैपद; प्रथम-पुरुष, एकवचन

• महाबाहुः: the mighty-armed one
• महाबाहुः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: महा (प्रातिपदिक) + बाहु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; बहुव्रीहि: 'महान्तौ बाहू यस्य सः' (one who has great arms)

• बलेन: by strength
• बलेन: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: बल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन

• बलिनाम्: of the strong (men)
• बलिनाम्: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: बलिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; षष्ठी-विभक्ति (Genitive), बहुवचन (Plural)

• वरः: the best
• वरः: Karta (Subject complement/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेष्य (appositional to महाबाहुः/कौतेयः)

Speaker

Narrator (contextual, within Māheśvara-khaṇḍa frame)

Tirtha Mahatmya

Type: ghat

Visual Art Cues

Scene: Arjuna, waist-deep in water, muscles taut, lifts the thrashing crocodile upward; water arcs off the creature; the river surface breaks into concentric ripples around the hero.

Characters & Entities

• Arjuna
• Kuntī
• Grāha (crocodile)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Courage and strength, when aligned with Dharma, become instruments through which hidden blessings in a tīrtha narrative are revealed.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Saubhadra Tīrtha remains the setting, emphasizing its sacred and wondrous character.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; the verse is narrative, highlighting the heroic response within the tīrtha setting.