Adhyaya 3

Verse 1

। व्यास उवाच । श्रूयतां नृपशार्दूल कथां पौराणिकीं शुभाम् । यां श्रुत्वा सर्वपापेभ्यो मुच्यते नात्र संशयः

Vyasa nói: Hỡi bậc chúa tể của các vị vua, hãy lắng nghe câu chuyện Purana tốt lành này; nghe xong sẽ được giải thoát khỏi mọi tội lỗi, điều này không còn nghi ngờ gì nữa.

Verse 2

एकदा धर्मराजो वै तपस्तेपे सुदुष्करम् । ब्रह्मविष्णुमहेशाद्यैर्जलवर्षांतपादिषाट्

Một lần nọ, Dharmaraja đã thực hiện một khổ hạnh vô cùng khó khăn—chịu đựng mưa gió và nắng nóng khắc nghiệt, ngay cả khi Brahma, Vishnu và Mahesa đang chứng kiến.

Verse 3

आदौ त्रेतायुगे राजन्वर्षाणामयुतत्रयम् । मध्येवनं तपस्यंतमशोकतरुमूलगम्

Vào đầu thời đại Treta Yuga, tâu bệ hạ, ngài đã tu khổ hạnh trong ba mươi ngàn năm giữa rừng sâu, ngồi dưới gốc cây Ashoka.

Verse 4

शुष्कस्नायुपिनद्धास्थिसंचयं निश्चलाकृतिम् । वल्मीककीटिकाकोटिशोषिताशेषशोणितम्

Cơ thể ngài trở nên bất động—chỉ còn là một đống xương được giữ lại bởi những gân cốt khô khốc—trong khi vô số mối từ tổ kiến đã hút cạn máu của ngài.

Verse 5

निर्मांसकीकसचयं स्फटिकोपलनिश्चलम् । शंखकुदेंदुतहिनमहाशंखलसच्छ्रियम्

Nó đứng bất động như tảng pha lê—chỉ là một khối xương không thịt; thế mà rực sáng với vẻ đẹp như ốc tù và thiêng, hoa nhài, ánh trăng và tuyết, huy hoàng như chuỗi vòng bằng đại ốc tù và.

Verse 6

सत्त्वावलंबितप्राणमायुःशेषेण रक्षितम् । निश्वासोच्छ्वास पवनवृत्तिसूचितजीवितम्

Hơi thở sinh mệnh của nó chỉ được nâng đỡ bởi ý chí kiên định bên trong; phần thọ mạng còn lại được giữ lại thật mong manh—dấu hiệu sống chỉ nhận ra qua làn gió rất nhẹ của hơi thở vào ra.

Verse 7

निमेषोन्मेषसंचारपशुनीकृतजन्तुकम् । पिशंगितस्फुरद्रश्मिनेत्रदीपितदिङ्मुखम्

Muôn loài như bị khuất phục bởi nhịp chớp mở của đôi mi; và các phương trời bừng sáng bởi đôi mắt màu vàng sẫm, lóe lên những tia rực rỡ.

Verse 8

तत्तपोग्निशिखादाव चुंबितम्लानकाननम् । तच्छांत्युदसुधावर्षसंसिक्ताखिलभूरुहम

Khu rừng ấy như bị ngọn lửa khổ hạnh của ngài hôn chạm mà cháy sém, héo tàn; nhưng rồi mọi cây cối lại được tưới tắm, như bởi cơn mưa cam lộ tuôn ra từ sự an tịnh của ngài.

Verse 9

साक्षात्तपस्यंतमिव तपो धृत्वा नराकृतिम् । निराकृतिं निराकाशं कृत्वा भक्तिं च कांचनम्

Tựa như chính khổ hạnh đã mang hình người mà tu tập ngay trước mắt; ngài khiến Thực Tại vô tướng, bao trùm như hư không trở nên gần gũi, và biến lòng bhakti thành điều vàng ròng, hữu hình và có thể cảm nhận.

Verse 10

कुरंगशावैर्गणशो भ्रमद्भिः परिवारितम् । निनादभीषणास्यैश्च वनजैः परिरक्षितम्

Nơi ấy bị vây quanh bởi từng bầy nai con lang thang, và được canh giữ khắp bốn phía bởi muôn loài sơn lâm với tiếng gầm thét rợn người và gương mặt dữ tợn.

Verse 11

एतादृशं महाभीमं दृष्ट्वा देवाः सवासवाः । ध्यायंतं च महादेवं सर्वेषां चाभयप्रदम्

Thấy cảnh tượng uy nghiêm ghê gớm như thế, chư thiên cùng với Đế Thích (Indra) chiêm bái Mahādeva đang nhập định, Đấng ban sự vô úy cho muôn loài.

Verse 12

ब्रह्माद्या दैवता सर्वे कैलासं प्रति जग्मिरे । पारिजाततरुच्छायामासीनं च सहोमया

Tất cả chư thần, đứng đầu là Brahmā, tiến về Kailāsa; nơi ấy Ngài ngồi dưới bóng cây Pārijāta, cùng với Umā.

Verse 13

नदिर्भृंगिर्महाकालस्तथान्ये च महागणाः । स्कन्दस्वामी च भगवान्गणपश्च तथैव च । तत्र देवाः सब्रह्माद्याः स्वस्वस्थानेषु तस्थिरे

Ở đó có Nandin, Bhṛṅgin, Mahākāla và các đại gaṇa khác; lại có Bhagavān Skanda-svāmin và Gaṇapa nữa. Bấy giờ chư thiên, đứng đầu là Brahmā, đều đứng yên tại vị trí của mình.

Verse 14

ब्रह्मोवाच । नमोस्त्वनंतरूपाय नीलश्च नमोऽस्तु ते । अविज्ञातस्वरूपाय कैवल्यायामृताय च

Brahmā thưa rằng: Kính lễ Ngài, Đấng mang vô lượng hình tướng; kính lễ Ngài, ô Nīlakaṇṭha (Đấng Cổ Xanh). Kính lễ Ngài, Đấng có chân tánh không thể biết thấu—chính là Kaivalya (giải thoát tuyệt đối) và là Amṛta, Đấng Bất Tử.

Verse 15

नांतं देवा विजानंति यस्य तस्मै नमोनमः । यं न वाचः प्रशंसंति नमस्तस्मै चिदात्मने

Kính lễ muôn lần Đấng mà ngay cả chư thiên cũng không biết được giới hạn; kính lễ Chân Ngã Tỉnh Thức (Cidātman) mà lời nói không thể ca ngợi cho trọn vẹn.

Verse 16

योगिनो यं हृदः कोशे प्रणिधानेन निश्चलाः । ज्योतीरूपं प्रपश्यति तस्मै श्रीब्रह्मणे नमः

Kính lễ Brahman cát tường—Đấng mà các hành giả yoga kiên định, nhờ chuyên chú thiền định đến bất động, chiêm kiến như hình tướng Ánh Sáng trong bao bọc của trái tim.

Verse 17

कालात्पराय कालाय स्वेच्छया पुरुषाय च । गुणत्रयस्वरूपाय नमः प्रकृतिरूपिणे

Kính lễ Đấng là Thời Gian mà cũng vượt ngoài Thời Gian; kính lễ Puruṣa hành động theo ý chí tự tại; kính lễ Đấng có bản tính là ba guṇa và cũng hiển lộ như chính Prakṛti.

Verse 18

विष्णवे सत्त्वरूपाय रजोरूपाय वेधसे । तमोरूपाय रुद्राय स्थितिसर्गांतकारिणे

Kính lễ Viṣṇu là hình tướng của sattva; kính lễ Đấng Tạo Hóa Vedhas (Brahmā) là hình tướng của rajas; và kính lễ Rudra là hình tướng của tamas—Đấng thực hiện sự bảo tồn, sáng tạo và tiêu dung.

Verse 19

नमो बुद्धिस्वरूपाय त्रिधाहंकाररूपिणे । पंचतन्मात्ररूपाय नमः प्रकृतिरूपिणे

Kính lễ Đấng hiển lộ như Buddhi (trí tuệ), như Ahaṅkāra ba mặt, và như năm tanmātra (các yếu tố vi tế); kính lễ Đấng mang hình tướng Prakṛti.

Verse 20

नमो नमः स्वरूपाय पंचबुद्धींद्रियात्मने । क्षित्यादिपंचरूपाय नमस्ते विषयात्मने

Kính lễ, kính lễ Ngài—Đấng có tự thể là linh hồn của năm căn tri. Kính lễ Ngài—Đấng mang năm hình tướng bắt đầu từ địa, và cũng chính là tự tánh của các cảnh trần.

Verse 21

नमो ब्रह्मांडरूपाय तदंतर्वर्तिने नमः । अर्वाचीनपराचीनविश्वरूपाय ते नमः

Kính lễ Ngài—Đấng mang hình tướng Brahmāṇḍa (trứng vũ trụ) và an trụ ngay trong đó. Kính lễ Ngài—Đấng là vũ trụ thân, bao trùm gần và xa, trước và vượt ngoài.

Verse 22

अनित्यनित्यरूपाय सदसत्पतये नमः । नमस्ते भक्तकृपया स्वेच्छावि ष्कृतविग्रह

Kính lễ Ngài—Đấng hiện bày cả vô thường lẫn thường hằng, là Chúa tể của hữu và vô. Kính lễ Ngài—Đấng vì lòng từ với người sùng kính mà tùy ý tự tại hiển lộ thánh thân.

Verse 23

तव निश्वसितं वेदास्तव वेदोऽखिलं जगत् । विश्वाभूतानि ते पादः शिरो द्यौः समवर्तत

Các Veda chính là hơi thở ra của Ngài, và toàn thể thế gian là Veda của Ngài. Muôn loài là đôi chân Ngài, còn cõi trời đã trở thành đỉnh đầu Ngài.

Verse 24

नाभ्या आसीदंतरिक्षं लोमानि च वनस्पतिः । चंद्रमा मनसो जातश्चक्षोः सूर्यस्तव प्रभो

Từ rốn Ngài sinh ra khoảng trung không; từ lông trên thân Ngài sinh ra thảo mộc. Trăng sinh từ tâm Ngài, và từ mắt Ngài phát hiện mặt trời—lạy Đấng Chúa tể.

Verse 25

त्वमेव सर्वं त्वयि देव सर्वं सर्वस्तुति स्तव्य इह त्वमेव । ईश त्वया वास्यमिदं हि सर्वं नमोऽस्तु भूयोऽपि नमो नमस्ते

Chỉ Ngài là tất cả; hỡi Thần linh, muôn loài đều an trụ trong Ngài. Ở đây, chỉ Ngài xứng đáng nhận mọi lời tán tụng và thánh ca. Hỡi Đấng Tự Tại, chính Ngài thấm nhuần khắp vũ trụ này—xin đảnh lễ Ngài; đảnh lễ mãi mãi—namo namaste.

Verse 26

इति स्तुत्वा महादेवं निपेतुर्दंडवत्क्षितौ । प्रत्युवाच तदा शंभुर्वरदोऽस्मि किमिच्छति

Tán tụng Mahādeva xong, họ phủ phục xuống đất theo lễ dandanvat, thân nằm thẳng như cây gậy. Khi ấy Śambhu đáp: “Ta là đấng ban ân phúc—các ngươi mong cầu điều chi?”

Verse 27

महादेव उवाच । कथं व्यग्राः सुराः सर्वे बृहस्पतिपुरोगमाः । तत्समाचक्ष्व मां ब्रह्मन्भवतां दुःखकारणम्

Mahādeva phán: “Vì sao chư thiên đều rối bời, với Bṛhaspati đứng đầu? Hỡi Brahman (Brahmā), hãy nói cho Ta nguyên do nỗi sầu của các ngươi.”

Verse 28

ब्रह्मोवाच । नीलकंठ महादेव दुःखनाशाभयप्रद । शृणु त्वं दुःखमस्माकं भवतो यद्वदाम्यहम्

Brahmā thưa: “Hỡi Nīlakaṇṭha, hỡi Mahādeva—đấng diệt khổ và ban vô úy—xin Ngài lắng nghe nỗi khốn khó của chúng con, như con sẽ bạch trình.”

Verse 29

धर्मराजोऽपि धर्मात्मा तपस्तेपे सुदुःसहम् । न जानेऽसौ किमिच्छति देवानां पदमुत्तमम्

Ngay cả Dharma-rāja, bậc có tâm hồn chính trực, cũng đang tu khổ hạnh vô cùng nghiêm khắc. Ta không biết ngài tìm cầu điều chi—có lẽ là địa vị tối thượng giữa chư thiên.

Verse 30

तेन त्रस्तास्तत्तपसा सर्व इंद्रपुरोगमाः । भवतोंघ्रौ चिरेणैव मनस्तेन समर्पितम् । तमुत्थापय देवेश किमिच्छति स धर्मराट्

Vì khiếp sợ trước uy lực khổ hạnh ấy, hết thảy chư thiên do Indra dẫn đầu rốt cuộc đã dâng trọn tâm ý nơi chân Ngài. Ôi Đấng Chúa tể của chư thiên, xin nâng người ấy dậy khỏi khổ hạnh và biết cho điều mà Dharma-rāja mong cầu.

Verse 31

ईश्वर उवाच । भवतां नास्ति नु भयं धर्मात्सत्यं ब्रवीम्यहम्

Īśvara phán: “Ta nói thật—các ngươi không có gì phải sợ từ Dharma.”

Verse 32

तत उत्थाय ते सर्वे देवाः सह दिवौकसः । रुद्रं प्रदक्षिणीकृत्य नमस्कृत्वा पुनःपुनः

Bấy giờ tất cả chư thiên cùng các cư dân cõi trời đứng dậy; họ đi nhiễu quanh Rudra theo nghi lễ pradakṣiṇā và cúi lạy hết lần này đến lần khác.

Verse 33

इन्द्रेण सहिताः सर्वे कैलात्पुनरागताः । स्वस्वस्थाने तदा शीघ्रं गताः सर्वे दिवौकसः

Tất cả, cùng với Indra, lại trở về từ núi Kailāsa; rồi mọi cư dân cõi trời mau chóng đi về nơi ở của riêng mình.

Verse 34

इन्द्रोऽपि वै सुधर्मायां गतवान्प्रभुरीश्वरः । न निद्रां लब्धवांस्तत्र न सुखं न च निर्वृतिम्

Indra nữa—vị chúa tể hùng mạnh—đi đến hội đường Sudharmā; nhưng tại đó, ngài chẳng được giấc ngủ, chẳng được niềm vui, cũng chẳng được sự an tịnh giải thoát.

Verse 35

मनसा चिंतयामास विघ्नं मे समुपस्थितम् । अवाप महतीं चितां तदा देवः शचीपतिः

Bấy giờ, Đế Thích (Indra), phu quân của Śacī, tự nghĩ trong tâm: “Một chướng ngại đã hiện ra trước mặt ta.” Ngay lúc ấy, vị thiên thần bị nỗi lo âu và phiền muộn lớn bao trùm.

Verse 36

मम स्थानं पराहर्तुं स्तपस्तेपे सुदुश्चरम् । सर्वान्देवान्समाहूय इदं वचनमब्रवीत्

“Để đoạt lấy địa vị của ta,” kẻ ấy đã thực hành khổ hạnh vô cùng khó nhọc. Rồi triệu tập tất cả chư thiên lại, và nói lời này.

Verse 37

इन्द्र उवाच । शृण्वंतु देवताः सर्वा मम दुःखस्य कारणम् । दुःखेन मम यल्लब्धं तत्किं वा प्रार्थयेद्यमः । बृहस्पतिः समालोक्य सर्वान्दे वानथाब्रवीत्

Indra nói: “Xin tất cả chư thiên hãy nghe nguyên do nỗi khổ của ta. Điều ta đạt được bằng gian lao, cớ sao Diêm Vương (Yama) lại mong cầu?” Bấy giờ, Bṛhaspati nhìn khắp chư thiên và đáp lời.

Verse 38

बृहस्पतिरुवाच । तपसे नास्ति सामर्थ्यं विघ्नं कर्तुं दिवौकसः । उर्वश्याद्या समाहूय संप्रेष्यंतां च तत्र वै

Bṛhaspati nói: “Hỡi các vị ở cõi trời, không ai có thể dùng sức mạnh mà tạo chướng ngại cho khổ hạnh như thế. Vậy hãy triệu Urvaśī cùng các Apsarā khác, rồi sai họ đến nơi ấy.”

Verse 39

तासामाकारणार्थाय प्रतिद्वारं प्रतस्थिवान् । स गत्वा ताः समादाय सभायां शीघ्रमाययौ

Để triệu họ đến, ông lần lượt đi đến từng cửa. Rồi đi gom họ lại, ông mau chóng đưa họ vào hội đường.

Verse 40

आगतास्ता हरिः प्राह महत्कार्यमुपस्थितम् । गच्छन्तु त्वरिताः सर्वा धर्मारण्यं प्रति द्रुतम्

Khi họ đã đến nơi, Hari phán: “Đại sự đã kề bên. Tất cả hãy mau đi—hãy chạy gấp—về phía Dharmāraṇya.”

Verse 41

यत्र वै धर्मराजोसौ तपश्चक्रे सुदुष्करम् । हास्यभावकटाक्षैश्च गीतनृत्यादिभिस्तथा

Chính tại nơi ấy, nơi Dharmarāja đã tu khổ hạnh vô cùng gian nan, họ tiến đến với nụ cười đùa vui và ánh nhìn liếc nghiêng, lại còn với ca hát, vũ điệu và các nghệ thuật khác.

Verse 42

तं लोभयध्वं यमिनं तपःस्थानाच्च्युतिर्भवेत् । देवस्य वचनं श्रुत्वा तथा अप्सरसां गणाः

“Hãy quyến rũ vị ẩn tu ấy, khiến ngài rời khỏi chỗ ngồi khổ hạnh.” Nghe lời của thần, các đoàn apsarā cũng liền chuẩn bị như vậy.

Verse 43

मिथः संरेभिरे कर्तुं विचार्य च परस्परम् । धर्मारण्यं प्रतस्थेसावुर्वशी स्वर्वरांगना

Sau khi bàn bạc với nhau và định liệu việc cần làm, Urvaśī—mỹ nữ tuyệt diệu chốn thiên giới—liền lên đường hướng về Dharmāraṇya.

Verse 44

तुष्टुवुः पुष्पवर्षाश्च ससृजुस्तच्छिरस्यमी । ततस्तु देवैर्विप्रैश्च स्तूयमानः समंततः

Họ tán dương ngài và rải mưa hoa xuống trên đỉnh đầu. Rồi được chư thiên và các bậc hiền thánh ca tụng khắp bốn phương, ngài được tôn kính ở mọi nơi.

Verse 45

निर्ययौ परमप्रीत्या वनं परमपावनम् । बिल्वार्कखदिराकीर्णं कपित्थधवसंकुलम्

Với niềm hoan hỷ lớn lao, ngài lên đường đến khu rừng tối thượng thanh tịnh ấy—rậm rạp cây bilva, arka và khadira, lại chen chúc cả kapittha và dhava nữa.

Verse 46

न सूर्यो भाति तत्रैव महांधकार संयुतम् । निर्जनं निर्मनुष्यं च बहुयोजनमायतम्

Ở đó mặt trời hoàn toàn không chiếu rọi; chỉ có đại hắc ám bao trùm—hoang vắng, không bóng người, và trải dài đến nhiều yojana.

Verse 47

मृगैः सिंहैर्वृतं घोरेरन्यैश्चापि वनेचरैः । पुष्पितैः पादपैः कीर्णं सुमनोहरशाद्वलम्

Khu rừng ấy bị bao quanh bởi nai, sư tử và các loài sơn lâm dữ tợn khác; thế nhưng vẫn rải đầy cây cối trổ hoa và phủ thảm cỏ vô cùng duyên dáng, làm say lòng người.

Verse 48

विपुलं मधुरानादैर्नादितं विहगैस्तथा । पुंस्कोकिलनिनादाढ्यं झिल्लीकगणनादितम्

Khu rừng mênh mông ấy vang dội những tiếng hót ngọt lành của chim muông; dày đặc khúc ca của chim cu gáy đực và tràn đầy hợp xướng rả rích của dế.

Verse 49

प्रवृद्धविकटैर्वृक्षैः सुखच्छायैः समावृतम् । वृक्षैराच्छादिततलं लक्ष्म्या परमया युतम्

Nơi ấy được bao phủ bởi những cây cổ thụ cao lớn, tỏa bóng mát dịu êm; mặt đất cũng rợp cây, và cảnh giới ấy được ban phúc bởi Lakshmi tối thượng—vẻ đẹp và thịnh vượng bậc nhất.

Verse 50

नापुष्पः पादपः कश्चिन्नाफलो नापि कंटकी । षट्पदैरप्यनाकीर्णं नास्मिन्वै काननेभवेत्

Trong khu rừng thiêng ấy, không có cây nào thiếu hoa, không có cây nào thiếu quả, cũng không có cây gai góc; chẳng có nơi nào mà không rộn đầy ong bướm.

Verse 51

विहंगैर्नादितं पुष्पैरलंकृतमतीव हि । सर्वर्तुकुसमैर्वृक्षैः सुखच्छायैः समावृतम्

Nơi ấy vang vọng tiếng chim, lại được trang hoàng rực rỡ bởi muôn hoa; rừng được phủ kín bởi cây cối nở hoa bốn mùa, ban bóng mát êm dịu.

Verse 52

मारुताकलितास्तत्र द्रुमाः कुसुमशाखिनः । पुष्पवृष्टिं विचित्रां तु विसृजंति च पादपाः

Tại đó, được gió nhẹ lay động, những cây có cành đầy hoa buông xuống một trận “mưa hoa” kỳ diệu muôn vẻ.

Verse 53

दिवस्पृशोऽथ संपुष्टाः पक्षिभिर्मधुरस्वनैः । विरेजुः पादपास्तत्र सुगन्धकुसुमैर्वृताः

Rồi những cây cao như chạm trời ấy thêm phần sum suê giữa đàn chim giọng ngọt; tại nơi đó, chúng rực rỡ như được quấn vòng bởi những đóa hoa thơm.

Verse 54

तिष्ठंति च प्रवालेषु पुष्पभारावनादिषु । रुवंति मधुरालापाः षट्पदा मधुलिप्सवः

Chúng đậu trên chồi non và trong lùm cây trĩu nặng hoa; bầy ong khát mật ngân nga tiếng vo ve ngọt dịu như lời thì thầm.

Verse 55

तत्र प्रदेशांश्च बहूनामोदांकुरमंडितान् । लतागृह परिक्षिप्तान्मनसः प्रीतिवर्द्धनान्

Tại đó, nàng thấy nhiều miền đất khả ái, điểm trang bằng những mầm non tươi vui; lại được bao quanh bởi những giàn dây leo, khiến tâm ý càng thêm hoan hỷ.

Verse 56

संपश्यंती महातेजा बभूव मुदिता तदा । परस्पराश्लिष्टशाखैः पादपैः कुसमाचितैः

Nhìn thấy cảnh ấy, người nữ rạng ngời đại quang minh liền hoan hỷ; những cây cối đầy hoa đứng đó, cành nhánh đan quyện vào nhau.

Verse 57

अशोभत वनं तत्तु महेंद्रध्वजसन्निभैः । सुखशीतसुगन्धी च पुष्परेणुवहोऽनिलः

Khu rừng ấy rực rỡ như những cờ phướn cao vời của Đế Thích; và làn gió êm, mát, thơm ngát thổi qua, mang theo bụi phấn hoa.

Verse 58

एवंगुणसमायुक्तं ददर्श सा वनं तदा । तदा सूर्योद्भवां तत्र पवित्रां परिशोभिताम्

Như vậy, nàng bấy giờ chiêm ngưỡng khu rừng hội đủ nhiều mỹ đức; và tại đó nàng cũng thấy dòng nước thanh tịnh Sūryodbhavā, có năng lực tẩy uế, được điểm trang rực đẹp.

Verse 59

आश्रमप्रवरं तत्र ददर्श च मनोरमम् । पतिभिर्वालखिल्यैश्च वृतं मुनिगणा वृतम्

Tại đó, nàng thấy một đạo tràng (āśrama) tối thắng, thật khả ái; được vây quanh bởi các bậc Vālakhilya đáng tôn kính, và lại được bao bọc bởi hội chúng các vị muni.

Verse 60

अग्न्यगारैश्च बहुभिर्वृक्षशाखावलंबितैः । धूगम्रपानकणैस्तत्र दिग्वासोयतिभिस्तथा

Nơi ấy được trang nghiêm bởi nhiều agnyāgāra (điện thờ lửa), treo trên các cành cây; và giữa những hạt khói cuộn bay từ lửa tế yajña, các vị yati digambara (ẩn sĩ “mặc trời”) cũng hiện diện nơi đó.

Verse 61

पाल्या वन्या मृगास्तत्र सौम्या भूयो बभूविरे । मार्जारा मूषकैस्तत्र सर्पैश्च नकुलास्तथा

Tại đó, muông thú hoang dã cũng trở nên hiền hòa như được che chở; và ở đó, mèo sống cùng chuột, chồn mangut (nakula) sống cùng rắn, đều ở chung một nơi.

Verse 62

मृगशावैस्तथा सिंहाः सत्त्वरूपा बभूविरे । परस्परं चिक्रीडुस्ते यथा चैव सहोदराः । दूराद्ददर्श च वनं तत्र देवोऽब्रवीत्तदा

Ngay cả sư tử giữa bầy nai con cũng trở nên hiền hòa, mang bản tính an tịnh; chúng đùa vui với nhau như anh em ruột. Từ xa, khi vị thần trông thấy khu rừng ấy, liền cất lời khi đó.

Verse 63

इन्द्र उवाच । अयं च खलु धर्मराड् तपस्तुग्रेवतिष्ठते । मम राज्याभिकांक्षोऽसावतोर्थे यत्यतामिह

Indra nói: “Quả thật, Dharmarāṭ này đang kiên trụ trong khổ hạnh dữ dội. Người ấy mong cầu ngôi chủ tể của ta; vì mục đích đó, hãy gắng sức hành động tại đây.”

Verse 64

तपोविघ्नं प्रकुर्वंतु ममाज्ञा तत्र गम्यताम् । इन्द्रस्य वचनं श्रुत्वा उर्वशी च तिलोत्तमा

“Hãy tạo chướng ngại cho sự khổ hạnh của hắn—đó là mệnh lệnh của ta; hãy đến nơi ấy.” Nghe lời Indra, Urvaśī và Tilottamā (liền đáp lời).

Verse 65

सुकेशी मंजुघोषा च घृताची मेनका तथा । विश्वाची चैव रंभा च प्रम्लोचा चारुभाषिणी

Tại đó có Sukeshī và Mañjughoṣā; Ghṛtācī và Menakā nữa; Viśvācī và Rambhā; cùng Pramlocā, người lời nói ngọt ngào—những Apsarā lừng danh ấy đều hiện diện.

Verse 66

पूर्वचित्तिः सुरूपा च अनुम्लोचा यशस्विनी । एताश्चान्याश्च बहुशस्तत्र संस्था व्यचिंतयन्

Pūrvacitti, Surūpā và Anumlocā—những vị vang danh, rạng rỡ—cùng nhiều Apsarā khác tụ hội nơi ấy, và được cân nhắc đi cân nhắc lại cho công việc ấy.

Verse 67

परस्परं विलोक्यैव शंकमाना भयेन हि । यमश्चैव तथा शक्र उभौ वायतनं हि वः

Nhìn nhau, họ do dự vì sợ hãi; bởi Yama và Śakra (Indra)—hai vị ấy—đều hiện diện, làm uy quyền và chỗ nương tựa trong việc ấy.

Verse 68

एवं विचार्य बहुधा वर्द्धनी नाम भारत । सर्वासामप्सरसां श्रेष्ठा सर्वाभरणभूषिता

Sau khi bàn xét nhiều bề, hỡi Bhārata, họ chọn người tên Varddhanī—bậc tối thắng trong mọi Apsarā, được trang sức bằng đủ mọi bảo sức.

Verse 69

उवाचैवोर्वशी तत्र किं खिद्यसि शुभानने । देवानां कार्यसिद्ध्यर्थं मायारूपबलेन च । वर्णधर्मो यथा भूयात्करिष्ये पाकशासन

Bấy giờ Urvaśī nói tại đó: “Hỡi người mặt mày đoan chính, sao nàng sầu muộn? Vì sự thành tựu công việc của chư Thiên, bằng sức mạnh của māyā và các hình tướng giả lập, ta sẽ hành động—hỡi Pākaśāsana (Indra)—để varṇadharma được thiết lập đúng như pháp.”

Verse 70

इन्द्र उवाच । साधुसाधु महाभागे वर्द्धनी नाम सुव्रता । शीघ्रं गच्छ स्वयं भद्रे कुरु कार्यं कृशोदरि

Indra nói: “Lành thay, lành thay, hỡi bậc đại phúc—tên là Varddhanī, người giữ giới nguyện cao quý. Hỡi hiền nữ cát tường, hãy tự mình đi mau; hỡi người eo thon, hãy hoàn thành công việc ấy.”

Verse 71

धीराणामवने शक्ता नान्या सुभ्रु त्वया विना । वर्द्धनी च तथेत्युक्त्वा गता यत्र स धर्मराट्

“Hỡi người mày ngài xinh đẹp, ngoài nàng ra không ai có thể khuất phục những bậc kiên định.” Được nói như vậy, Varddhanī đáp: “Đúng như thế,” rồi đi đến nơi vị Pháp Vương (Dharmarāja/Yama) đang ngự.

Verse 72

महता भूषणेनैव रूपं कृत्वा मनोरमम् । कुंकुमैः कज्जलैर्वस्त्रैर्भूषणैश्चैव भूषिता

Nhờ những bảo sức rực rỡ, nàng mang lấy dung sắc khả ái; rồi tự trang điểm bằng bột kumkuma đỏ thắm, kẻ mắt (kajal), y phục tinh mỹ và các thứ trang sức.

Verse 73

कुसुमं च तथा वस्त्रं किंकिणीकटिराजिता । झणत्कारैस्तथा कष्टैर्भूषिता च पदद्वये

Với hoa và xiêm y, vòng chuông nơi thắt lưng nàng ngân vang rộn rã; và nơi đôi chân, nàng được điểm trang bằng đôi vòng chân leng keng.

Verse 74

नानाभूषणभूषाढ्या नानाचंदनचर्चिता । नानाकुसुम मालाढ्या दुकूलेनावृता शुभा

Nàng rực rỡ với muôn thứ trang sức, thân thể được xoa thoa nhiều loại hương đàn; lại đầy những tràng hoa đủ sắc—nàng cát tường, sáng ngời, được phủ bằng tấm lụa mịn.

Verse 75

प्रगृह्य वीणां संशुद्धां करे सर्वांगसुन्दरी । नर्तनं त्रिविधं तत्र चक्रे लोकमनोरमम्

Nàng tuyệt sắc toàn thân cầm lấy cây vīṇā đã được thanh tịnh và lên dây chuẩn; tại đó nàng diễn bày điệu vũ ba phần, mê hoặc và làm hoan hỷ khắp các cõi.

Verse 76

तारस्वरेण मधुरैर्वंशनादेन मिश्रितम्

Âm điệu ấy hòa quyện những thanh cao ngọt ngào, lại trộn lẫn cùng tiếng sáo êm dịu du dương.

Verse 77

मूर्च्छनातालसंयुक्तं तंत्रीलयसमन्वितम् । क्षणेन सहसा देवो धर्मराजो जितात्मवान् । विमनाः स तदा जातो धर्मराजो नृपात्मजः

Khúc nhạc ấy kết hợp mūrchhanā và nhịp tāla, lại đầy đặn tiết tấu đoan chính của dây đàn; chỉ trong khoảnh khắc, ngay cả thần Dharmarāja tự chế cũng bỗng trở nên u sầu. Hỡi hoàng tử, khi ấy Dharmarāja liền sinh tâm phiền muộn.

Verse 78

युधिष्ठिर उवाच । आश्चर्यं परमं ब्रह्मञ्जातं मे ब्रह्मसत्तम । कथं ब्रह्मोपपन्नस्य तपश्छेदो बभूव ह

Yudhiṣṭhira thưa: “Bạch Bà-la-môn, trong lòng con dấy lên một điều kỳ diệu tột bậc, bậc tối thượng trong hàng người biết Brahman. Người đã an trụ nơi Brahman, sao lại có sự gián đoạn khổ hạnh?”

Verse 79

धर्मे धरा च नाकश्च धर्मे पातालमेव च । धर्मे चंद्रार्कमापश्च धर्मे च पवनोऽनलः

Trong Dharma có đất và trời an trụ; trong Dharma cũng có cõi dưới. Trong Dharma có trăng và mặt trời, có cả nước; trong Dharma có gió và lửa hiện hữu.

Verse 80

धर्मे चैवाखिलं विश्वं स धर्मो व्यग्रतां कथम् । गतः स्वामिंस्तद्वैयग्र्यं तथ्यं कथय सुव्रत

Toàn thể vũ trụ nương tựa nơi Dharma; vậy cớ sao chính Dharma lại rơi vào xao động? Bạch đấng tôn kính, bậc giữ hạnh nguyện thù thắng, xin nói thật nguyên nhân của sự rối động ấy.

Verse 81

व्यास उवाच । पतनं साहसानां च नरकस्यैव कारणम् । योनिकुण्डमिदं सृष्टं कुंभीपाकसमं भुवि

Vyāsa nói: “Sự sa đọa của kẻ liều lĩnh, buông thả chính là nguyên nhân của địa ngục. Trên mặt đất này đã tạo ra ‘hố yoni’, tương tự địa ngục mang tên Kumbhīpāka.”

Verse 82

नेत्ररज्ज्वा दृढं बद्ध्वा धर्षयंति मनस्विनः । कुचरूपैर्महादंडैस्ताड्यमानमचेतसम्

Trói chặt bằng dây nơi đôi mắt, bọn hung bạo hành hạ người ấy; còn người ấy mê man, bị đánh bằng những gậy lớn nặng nề, hình dạng ghê rợn.

Verse 83

कृत्वा वै पातयंत्याशु नरकं नृपसत्तम । मोहनं सर्वभूतानां नारी चैवं विनिर्मिता

Như thế, họ mau chóng quăng một người vào địa ngục, hỡi bậc vua tối thượng. Cũng theo cách ấy, người nữ được tạo thành như sự mê hoặc (mohana) đối với mọi loài hữu tình.

Verse 85

तावत्तपोभिवृद्धिस्तु तावद्दानं दया दमः । तावत्स्वाध्यायवृत्तं च तावच्छौचं धृतं व्रतम्

Chỉ chừng ấy thôi, khổ hạnh mới thật sự tăng trưởng; chỉ chừng ấy thôi, bố thí, lòng từ bi và tự chế mới bền; chỉ chừng ấy thôi, svādhyāya và hạnh kiểm chân chánh mới còn; chỉ chừng ấy thôi, sự thanh tịnh, nghị lực và các giới nguyện được giữ trọn mới trường tồn.

Verse 86

यावत्त्रस्तमृगीदृष्टिं चपलां न विलोकयेत् । तावन्माता पिता तावद्धाता तावत्ससुहृज्जनः

Chừng nào người ta chưa đưa mắt nhìn ánh nhìn chập chờn như nai, khiến tâm trí xao động, chừng ấy cha mẹ vẫn là bậc hộ trì chân thật; chừng ấy Đấng Vidhātā (Đấng an bài số mệnh) vẫn nâng đỡ; và chừng ấy bạn hiền cùng người thiện tâm vẫn một lòng bền vững.

Verse 87

तावल्लज्जा भयं तावत्स्वाचारस्तावदेव हि । ज्ञानमौदार्यमैश्वर्यं तावदेव हि भासते । यावन्मत्तांगनापाशैः पातितो नैव बन्धनैः

Sự hổ thẹn và nỗi sợ tội lỗi chỉ còn đến chừng ấy; hạnh kiểm chánh trực cũng chỉ bền đến chừng ấy. Tri thức, lòng rộng rãi và phú quý cũng chỉ rạng ngời đến chừng ấy, khi người ta chưa bị quật ngã vào vòng trói buộc bởi những lưới bẫy do người nữ cuồng si, buông thả giăng ra.