Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 34

Devanagari script

इन्द्रोऽपि वै सुधर्मायां गतवान्प्रभुरीश्वरः । न निद्रां लब्धवांस्तत्र न सुखं न च निर्वृतिम्

Transliteration

indro'pi vai sudharmāyāṃ gatavānprabhurīśvaraḥ | na nidrāṃ labdhavāṃstatra na sukhaṃ na ca nirvṛtim

Translation

Indra nữa—vị chúa tể hùng mạnh—đi đến hội đường Sudharmā; nhưng tại đó, ngài chẳng được giấc ngủ, chẳng được niềm vui, cũng chẳng được sự an tịnh giải thoát.

Word by Word

• इन्द्रः: Indra
• इन्द्रः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन

• अपि: also
• अपि: Sambandha (Particle/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: निपात (particle; also/too)

• वै: indeed
• वै: Sambandha (Particle/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: वै (अव्यय)
• Form: निपात (emphatic particle)

• सुधर्मायाम्: in Sudharmā (assembly)
• सुधर्मायाम्: Adhikaraṇa (Locus/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: सुधर्मा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन

• गतवान्: went/has gone
• गतवान्: Kriyā (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √गम् (धातु) → गतवत् (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; भूतकृदन्त (क्तवत्)

• प्रभुः: the lord
• प्रभुः: Apposition (समानाधिकरण)
• Type: Noun
• Root: प्रभु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन

• ईश्वरः: the ruler
• ईश्वरः: Apposition (समानाधिकरण)
• Type: Noun
• Root: ईश्वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन

• न: not
• न: Sambandha (Particle/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेध-निपात (negation particle)

• निद्राम्: sleep
• निद्राम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: निद्रा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन

• लब्धवान्: obtained/found
• लब्धवान्: Kriyā (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √लभ् (धातु) → लब्धवत् (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; भूतकृदन्त (क्तवत्)

• तत्र: there
• तत्र: Deśa-adhikaraṇa (Place/देशाधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय; देशवाचक (locative adverb)

• न: not
• न: Sambandha (Particle/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेध-निपात

• सुखम्: happiness/comfort
• सुखम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: सुख (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन

• न: nor/not
• न: Sambandha (Particle/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेध-निपात

• च: and
• च: Sambandha (Conjunction/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-निपात (conjunction)

• निर्वृतिम्: contentment/relief
• निर्वृतिम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: निर्वृति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन

Speaker

Narrator (contextual)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Sudharmā

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Indra sits in the splendid Sudharmā hall, yet his face shows worry; attendants and apsarases are present, but he cannot sleep or feel joy—his mind remains unsettled.

Characters & Entities

• Indra
• Sudharmā (assembly hall)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Worldly authority does not guarantee inner peace; unresolved fear and uncertainty disturb even the powerful.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No tirtha is praised; Sudharmā is mentioned as Indra’s assembly setting rather than a pilgrimage site.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; it describes Indra’s mental state (lack of sleep, joy, and relief).