Adhyaya 19

Verse 1

सूत उवाच । एवं महाव्रतं तस्याश्चरंत्या गुरुसन्निधौ । संवत्सरो व्यतीयाय नियमासक्तचेतसः

Sūta thưa rằng: Như thế, khi nàng hành trì đại thệ nguyện ấy trước mặt vị Guru, trọn một năm đã trôi qua—tâm nàng kiên cố gắn bó với niyama và kỷ luật tu trì.

Verse 2

संवत्सरांते सा बाला तत्रैव पितृमंदिरे । चकारोद्यापनं सम्यग्विप्रभोजनपूर्वकम्

Đến cuối năm, thiếu nữ ấy ngay tại nhà phụ thân đã cử hành udyāpana (nghi lễ kết thúc) đúng pháp, mở đầu bằng việc thết đãi chư Bà-la-môn.

Verse 3

दत्त्वा च दक्षिणां तेभ्यो ब्राह्मणेभ्यो यथार्हतः । विसृज्य तान्नमस्कृत्य पितृभ्यामभिनंदिता

Sau khi dâng dakṣiṇā xứng đáng cho các bà-la-môn theo đúng công đức của họ, nàng kính cẩn đảnh lễ rồi cáo từ; và được cha mẹ ngợi khen, ban phúc lành.

Verse 4

उपोषिता स्वयं तस्मिन्दिने नियममाश्रिता । जजाप परमं मंत्रमुपदिष्टं महात्मना

Ngay trong ngày ấy, nàng giữ chay tịnh và nương nơi kỷ luật của giới hạnh; rồi trì tụng tối thượng chân ngôn do bậc đại sĩ hiền triết truyền dạy.

Verse 5

अथ प्रदोषसमये प्राप्ते संपूज्य शंकरम् । तस्मिन्गृहांतिकमठे गुरोस्तस्य च सन्निधौ

Rồi khi giờ pradoṣa đến, sau khi thành kính phụng thờ Śaṅkara đúng nghi lễ, nàng ở lại trong am thất gần nhà ấy, ngay trước sự hiện diện của vị đạo sư.

Verse 6

जपार्चनरता साध्वी ध्यायती परमेश्वरम् । तस्मिञ्जागरणे रात्रावुपविष्टा शिवांतिके

Người nữ hiền đức ấy chuyên tâm trì tụng và cúng dường, quán niệm Đấng Tối Thượng; và trong đêm thức canh ấy, nàng ngồi kề bên Śiva, trong thánh nhan Ngài.

Verse 7

युग्मम् । तस्यां रात्रौ तया सार्धं स मुनिर्जगदंबिकाम् । जपध्यान तपोभिश्च तोषयामास पार्वतीम्

Trong đêm ấy, cùng với nàng, vị ẩn sĩ đã làm hoan hỷ Pārvatī—Jagadambikā, Mẹ của muôn loài—bằng trì tụng, thiền quán và các hạnh khổ tu.

Verse 8

तस्याश्च भक्त्या व्रतभाविताया मुनेस्तपोयोगसमाधिना च । तुष्टा भवानी जगदेकमाता प्रादुर्बभूवा कृतसांद्रमूर्तिः

Hài lòng trước lòng sùng kính của nàng—đã chín muồi nhờ các giới nguyện thánh thiện—và trước khổ hạnh, pháp tu yoga cùng đại định sâu xa của vị hiền triết, Bhavānī, Mẹ duy nhất của vũ trụ, đã hiển lộ với thân tướng đậm đặc, hữu hình và chân thực.

Verse 9

प्रादुर्भूता यदा गौरी तयोरग्रे जगन्मयी । अन्धोऽपि तत्क्षणादेव मुनिः प्राप दृशोर्द्वयम्

Khi Gaurī—đấng Jagatmayī, thấm nhuần khắp vũ trụ—hiện ra trước mặt hai người, vị hiền triết tuy mù lòa cũng lập tức được phục hồi thị lực của cả đôi mắt.

Verse 10

तां वीक्ष्य जगतां धात्रीमाविर्भूतां पुरःस्थिताम् । निपेततुस्तत्पदयोः स मुनिः सा च कन्यका

Thấy Đấng Nâng đỡ muôn cõi đang hiển hiện đứng trước mặt, vị hiền triết và thiếu nữ ấy đều phủ phục dưới chân Ngài.

Verse 11

तौ भक्तिभावोच्छ्वसितामलाशयावानंदबाष्पोक्षित सर्वगात्रौ । उत्थाप्य देवी कृपया परिप्लुता प्रेम्णा बभाषे मृदुवल्गुभाषिणी

Thấy lòng họ trong sạch, dâng trào vì niềm sùng kính, toàn thân thấm đẫm lệ hoan hỷ, Nữ Thần tràn đầy từ mẫn đã đỡ họ đứng dậy và ân cần nói những lời dịu dàng, ngọt lành.

Verse 12

देव्युवाच । प्रीतास्मि ते मुनिश्रेष्ठ वत्से प्रीतास्मि तेऽनघे । किं वा ददाम्यभिमतं देवानामपि दुर्लभम्

Nữ Thần phán: “Hỡi bậc hiền triết tối thượng, Ta hài lòng về ngươi; hỡi con yêu, hỡi người vô tội, Ta hài lòng về con. Con mong Ta ban ân huệ nào—ân huệ mà ngay cả chư thiên cũng khó được?”

Verse 13

मुनिरुवाच । एषा तु शारदा नाम कन्या तु गतभतृका । मया प्रतिश्रुतं चास्यै तुष्टेन गतचक्षुषा

Đạo sĩ nói: “Thiếu nữ này tên là Śāradā, nay đã mất chồng. Khi ta còn mù lòa, nhưng lòng vẫn an nhiên, ta đã hứa một lời với nàng.”

Verse 14

सह भर्त्रा चिरं कालं विहृत्य सुतमुत्तमम् । लभस्वेति मया प्रोक्तं सत्यं कुरु नमोऽस्तु ते

“Sau khi sống lâu dài an vui cùng phu quân, nguyện nàng được một người con ưu tú”—ta đã nói như vậy. Ôi Nữ Thần, xin khiến lời ta thành sự thật; kính lễ Ngài.

Verse 15

श्रीदेव्युवाच । एषा पूर्वभवे बाला द्राविडस्य द्विजन्मनः । आसीद्द्वितीया दयिता भामिनी नाम विश्रुता

Thánh Nữ Thần phán: “Ở kiếp trước, cô gái này là người vợ thứ hai được yêu quý của một vị Bà-la-môn dvija xứ Drāviḍa, nổi danh với tên Bhāminī.”

Verse 16

सा भर्तृप्रेयसी नित्यं रूपमाधुर्यपेशला । भर्तारं वशमानिन्ये रूपवश्यादिकैतवैः

Nàng luôn được chồng yêu mến, dung nhan kiều diễm, ngọt ngào. Bằng những mưu thuật dối trá—như trói buộc bằng sắc đẹp và các kế khác—nàng khiến chồng phải thuận phục dưới quyền mình.

Verse 17

अस्यां चासक्तहृदयः स विप्रो मोहयंत्रितः । कदाचिदपि नैवागाज्ज्येष्ठपत्नीं पतिव्रताम्

Lòng chàng Bà-la-môn ấy vướng mắc nơi nàng, bị lưới mê hoặc trói buộc; chàng chưa từng một lần đến với người vợ cả, bậc pativratā thủy chung son sắt.

Verse 18

अनभ्यागमनाद्भर्तुः सा नारी पुत्रवर्जिता । सदा शोकेन संतप्ता कालेन निधनं गता

Vì phu quân không trở về, người nữ ấy vẫn không có con trai; luôn bị nỗi sầu thiêu đốt, rồi theo thời gian nàng đi đến cái chết.

Verse 19

अस्या गृहसमीपस्थो यः कश्चिद्ब्राह्मणो युवा । इमां वीक्ष्याथ चार्वंगीं कामार्तः करमग्रहीत्

Gần nhà nàng có một brāhmaṇa trẻ tuổi; thấy nàng thân thể đoan trang, chàng bị dục vọng bức bách liền nắm lấy tay nàng.

Verse 20

अनया रोषताम्राक्ष्या स विप्रस्तु निवारितः । इमां स्मरन्दिवानक्तं निधनं प्रत्यपद्यत

Bị nàng ngăn lại—đôi mắt đỏ vì giận—vị brāhmaṇa ấy phải lui bước; nhưng vì nhớ nàng ngày đêm, rốt cuộc chàng cũng gặp cái chết.

Verse 21

एषा संमोह्य भर्तारं ज्येष्ठपत्न्यां पराङ्मुखम् । चकार तेन पापेन भवेस्मिन्विधवाऽभवत्

Nàng mê hoặc phu quân, khiến chàng quay lưng với người vợ cả; bởi tội ấy, ngay trong đời này nàng trở thành góa phụ.

Verse 22

याः कुर्वंति स्त्रियो लोके जायापत्योश्च विप्रियम् । तासां कौमारवैधव्यमेकविंशतिजन्मसु

Những người nữ trong đời gây thù nghịch và chia rẽ giữa vợ chồng—đối với họ, sẽ chịu cảnh góa bụa từ thuở thiếu nữ suốt hai mươi mốt kiếp.

Verse 23

यदेतया पूर्वभवे मत्पूजा महती कृता । तेन पुण्येन तत्पापं नष्टं सर्वं तदैव हि

Nhưng vì trong đời trước nàng đã làm đại lễ thờ phụng Ta; nhờ công đức (puṇya) ấy, tội lỗi kia liền bị tiêu trừ hoàn toàn ngay lúc ấy.

Verse 24

यो विप्रो विरहार्तः सन्मृतः कामविमोहितः । सोऽस्याः पाणिग्रहं कृत्वा भवेस्मिन्निधनं गतः

Vị bà-la-môn ấy—đau khổ vì ly biệt và mê lầm bởi dục vọng—đã qua đời; và trong kiếp này, sau khi nắm tay nàng làm lễ thành hôn, ông lại gặp cái chết lần nữa.

Verse 25

प्राग्जन्मपतिरेतस्याः पांड्यराष्ट्रेषु सोऽधुना । जातो विप्रवरः श्रीमान्सदारः सपरिच्छदः

Người chồng từ đời trước của nàng nay đã sinh ở xứ Pāṇḍya, là một vị bà-la-môn ưu tú, danh giá và thịnh vượng, có vợ và đầy đủ gia quyến, gia sản.

Verse 26

तेन भर्त्रा प्रतिनिशं सैषा प्रेम्णाभिसंगता । स्वप्ने रतिसुखं यातु श्रेष्ठं जागरणादपि

Với người chồng ấy, nàng kết hợp trong tình yêu mỗi đêm; trong mộng nàng hưởng lạc của sự giao hòa (rati), còn thù thắng hơn cả lúc tỉnh thức.

Verse 27

षष्ट्युत्तरत्रिशतयोजनदूरसंस्थो देशादितो द्विजवरः स च कर्मगत्या । एनां वधूं प्रतिनिशं मनसोभिरामां स्वप्नेषु पश्यति चिरं रतिमादधानः

Dẫu vị bà-la-môn ưu tú ấy ở một xứ cách đây hơn ba trăm sáu mươi do-tuần, nhưng theo dòng nghiệp lực, ông vẫn thấy nàng tân nương khả ái này mỗi đêm trong mộng, lâu dài hoan hỷ trong sự giao hòa.

Verse 28

सैषा वै स्वप्नसंगत्या पत्युः प्रतिनिशं सती । कालेन लप्स्यते पुत्रं वेदवेदांगपारगम्

Người phụ nữ hiền trinh ấy, nhờ sự giao hòa với phu quân trong mộng mỗi đêm, theo thời gian sẽ được một người con trai—bậc tinh thông đến bờ kia của Veda và Vedāṅga.

Verse 29

एतस्यां तनयं जातमात्मनश्चिरसंगमात् । सोऽपि विप्रोऽनिशं स्वप्ने द्रक्ष्यति प्रेमभावितम्

Từ nàng, do mối duyên kết đã định từ lâu, một người con trai sẽ ra đời; và người con ấy cũng là một brāhmaṇa, lòng thấm đượm ái tình, sẽ luôn thấy người thương trong mộng.

Verse 30

अनयाराधिता पूर्वे भवे साहं महामुने । अस्यैव वरदानाय प्रादुर्भूतास्मि सांप्रतम्

Hỡi bậc đại hiền, ở đời trước nàng đã phụng thờ Ta; vì chính để ban cho nàng ân phúc ấy mà nay Ta hiện thân.

Verse 31

सूत उवाच । अथोवाच महादेवी तां बालां प्रति सादरम् । अयि वत्से महाभागे शृणु मे परमं वचः

Sūta nói: Bấy giờ Đại Nữ Thần ân cần bảo cô gái trẻ ấy: “Này con yêu, người hữu phúc, hãy nghe lời tối thượng của Ta.”

Verse 32

यदा कदापि भर्त्तारं क्वापि देशे पुरातनम् । द्रक्ष्यसि स्वप्नदृष्टं प्राक्ज्ञास्यसे त्वं विचक्षणा

Bất cứ khi nào, tại một miền đất danh tiếng từ thuở xưa, con gặp người phu quân mà trước kia con đã thấy trong mộng, con—vốn tinh tường—sẽ nhận ra ngay lập tức.

Verse 33

त्वां द्रक्ष्यति स विप्रोपि सुनयां स्वप्नलक्षणाम् । तदा परस्परालापो युवयोः संभविष्यति

Vị Bà-la-môn ấy cũng sẽ thấy nàng—hỡi Su-nayā, người mang dấu hiệu của mộng—và khi ấy cuộc đối thoại giữa hai người sẽ khởi sinh.

Verse 34

तदा स्वतनयं भद्रे तस्मै देहि बहुश्रुतम् । फलमस्य व्रतस्याग्र्यं तस्य हस्ते समर्पय

Bấy giờ, hỡi người cát tường, hãy trao cho ông ấy chính con trai của nàng—người đã thấu học kinh điển—và đặt vào tay ông ấy quả phúc thù thắng nhất của lời thệ nguyện này.

Verse 35

ततः प्रभृति तस्यैव वशे तिष्ठ सुमध्यमे । युवयोदैहिकः संगो माभूत्स्वप्नरतादृते

Từ đó về sau, hỡi người thắt lưng thon, hãy ở dưới sự dẫn dắt của chính vị ấy; và giữa hai người chớ có sự hòa hợp thân xác—ngoại trừ niềm hoan lạc trong mộng.

Verse 36

कालात्पंचत्वमापन्ने तस्मिन्ब्राह्मणसत्तमे । अग्निं प्रविश्य तेनैव सह यास्यसि मत्पदम्

Khi theo thời gian, vị Bà-la-môn tối thắng ấy đến lúc mãn phần, thì nàng sẽ bước vào lửa và cùng với ông ấy đi đến thánh cư của Ta.

Verse 37

पुत्रस्ते भविता सुभ्रु सर्वलोकमनोरमः । संपदश्च भविष्यंति प्राप्स्यते परमं पदम्

Hỡi người mày ngài xinh đẹp, nàng sẽ có một người con trai làm đẹp lòng muôn cõi; phú quý sẽ sinh khởi, và địa vị tối thượng sẽ được chứng đạt.

Verse 38

सूत उवाच । इत्युक्त्वा त्रिजगन्माता दत्त्वा तस्यै मनोरथम् । तयोः संपश्यतोरेव क्षणेनादर्शनं गता

Sūta nói: Nói xong như vậy, Mẹ của ba cõi ban cho nàng điều ước như ý; và ngay khi cả hai còn đang nhìn, Ngài liền biến mất khỏi tầm mắt trong khoảnh khắc.

Verse 39

सापि बाला वरं लब्ध्वा पार्वत्याः करुणानिधेः । अवाप परमानंदं पूजयामास तं गुरुम्

Cô gái trẻ ấy cũng vậy—được nhận ân phúc từ Pārvatī, biển cả của lòng từ mẫn—liền đạt niềm an lạc tối thượng và thành kính phụng thờ vị guru (bậc hiền triết) ấy.

Verse 40

तस्यां रात्र्यां व्यतीतायां स मुनिर्लब्धलोचनः । तस्याः पित्रोश्च तत्सर्वं रहस्याचष्ट धर्मवित्

Khi đêm ấy đã qua, vị muni lấy lại thị lực; và là người thông hiểu dharma, ngài kín đáo thuật lại toàn bộ sự việc cho cha mẹ nàng.

Verse 41

अथ सर्वानुपामंत्र्य शारदां च यशस्विनीम् । विधायानुग्रहं तेषां ययौ स्वैरगतिर्मुनिः

Rồi ngài từ biệt mọi người—đặc biệt là Śāradā rạng danh—ban ân phúc cho họ, và vị muni ra đi, thong dong theo ý nguyện của mình.

Verse 42

एवं दिनेषु गच्छत्सु सा बाला च प्रतिक्षणम् । भर्तुः समागमं लेभे स्वप्ने सुख विवर्धनम्

Cứ thế ngày tháng trôi qua; và người thiếu phụ ấy, mỗi khoảnh khắc, đều cảm nhận sự sum vầy với phu quân trong mộng—một niềm vui không ngừng tăng trưởng.

Verse 43

गौर्या वरप्रदानेन शारदा विशदव्रता । दधार गर्भं स्वप्नेपि भर्तुः संगानुभावतः

Nhờ ân phúc do Gaurī ban, Śāradā—người kiên định trong giới nguyện thanh tịnh—đã thụ thai, dẫu chỉ trong giấc mộng, bởi uy lực của sự hòa hợp với phu quân như đã cảm nhận nơi ấy.

Verse 44

तां श्रुत्वा भर्तृरहितां शारदां गर्भिणी सतीम् । सर्वे धिगिति प्रोचुस्तां जारिणीति जगुर्जनाः

Nghe rằng Śāradā—dù không có chồng—vẫn mang thai với tư cách một người satī, mọi người kêu lên: “Thật đáng hổ thẹn!”; dân chúng còn gán cho nàng tội ngoại tình.

Verse 45

संपरेतस्य तद्भर्तुर्ये जातिकुलवबांधवाः । तां वार्तां दुःसहां श्रुत्वा ययुस्तत्पितृमंदिरम्

Những thân quyến của người chồng đã khuất—gắn bó bởi huyết thống và dòng tộc—nghe tin chẳng thể chịu nổi ấy, liền đến nhà cha nàng.

Verse 46

अथ सर्वे समायाता ग्रामवृद्धाश्च पंडिताः । समाजं चक्रिरे तत्र कुलवृद्धैः समन्वितम्

Rồi tất cả đều tụ hội tại đó—các bô lão trong làng và những bậc học giả—và họ lập một hội đồng, có cả các trưởng lão trong tộc cùng tham dự.

Verse 47

अन्तर्वत्नीं समाहूय शारदां विनताननाम् । अतर्जयन्सुसंक्रुद्धाः केचिदासन्पराङ्मुखाः

Triệu gọi Śāradā đang mang thai, nét mặt cúi buồn, có kẻ—giận dữ bừng bừng—đe dọa và mắng nhiếc nàng; kẻ khác thì quay mặt đi, tỏ ý khinh chê.

Verse 48

अयि जारिणि दुर्बुद्धे किमेतत्ते विचेष्टितम् । अस्मत्कुले सुदुष्कीर्त्तिं कृतवत्यसि बालिशे

Hỡi kẻ ngoại tình, hỡi người tâm trí ác độc—đây là hành vi gì của ngươi? Hỡi cô gái dại khờ, ngươi đã đem nỗi ô nhục nặng nề lên dòng tộc của chúng ta.

Verse 49

इति संतर्जयंतस्ते ग्रामवृद्धा मनीषिणः । सर्वे संमंत्रयामासुः किं कुर्म इति भाषिणः

Sau khi quở trách và đe dọa nàng như vậy, các bậc trưởng lão hiền trí trong làng đều cùng nhau bàn nghị, nói rằng: “Chúng ta phải làm gì đây?”

Verse 50

तत्रोचुः के च वृद्धास्तां बालां प्रति विनिर्दयाः । एषा पापमतिर्बाला कुलद्वयविनाशिनी

Tại đó, vài vị trưởng lão không chút xót thương cô gái trẻ ấy mà nói: “Cô ta mang tâm ý tội lỗi, là kẻ sẽ làm tiêu vong cả hai gia tộc.”

Verse 51

कृत्वास्याः केशवपनं छित्त्वा कर्णौ च नासिकाम् । निर्वास्यतां बहिर्ग्रामात्परित्यज्य स्वगोत्रतः

“Hãy cạo trọc đầu nàng, chặt tai và cắt mũi; rồi đuổi nàng ra ngoài làng, đoạn tuyệt nàng khỏi dòng họ của mình.”

Verse 52

इति सर्वे समालोच्य तां तथा कर्तुमुद्यताः । अथांतरिक्षे संभूता शुश्रुवे वागगोचरा

Sau khi mọi người cùng bàn định như thế và sẵn sàng làm theo, bỗng từ hư không vang lên một tiếng nói linh thiêng, vượt ngoài tri giác thường tình.

Verse 53

अनया न कृतं पापं न चैव कुलदूषणम् । व्रतभंगो न चैतस्यास्सुचरित्रेयमंगना

Nàng ấy không hề tạo tội, cũng không làm hoen ố thanh danh gia tộc. Nàng không phá giới nguyện (vrata) nào—đây là người nữ có hạnh kiểm thanh lương.

Verse 54

इतः परमियं नारी जारिणीति वदंति ये । तेषां दोषविमूढानां सद्यो जिह्वा विदीर्यते

Từ nay về sau, ai gọi người nữ này là ‘jāriṇī’ (kẻ ngoại tình), những kẻ mê muội bởi lỗi lầm ấy sẽ bị lưỡi nứt toạc ngay tức khắc.

Verse 55

इत्यंतरिक्षे जनितां वाणीं श्रुत्वाऽशरीरिणीम् । सर्वे प्रजहृषुस्तस्या जननीजनकादयः

Nghe tiếng nói vô hình phát khởi giữa hư không, tất cả người thân của nàng—mẹ, cha và những người khác—đều hân hoan mừng rỡ.

Verse 56

ततः ससंभ्रमाः सर्वे ग्रामवृद्धाः सभाजनाः । मुहूर्त्तं मौनमालंब्य भीतास्तस्थुरधोमुखाः

Bấy giờ các bô lão trong làng và toàn thể hội chúng đều bối rối kinh hãi; họ lặng thinh trong chốc lát, đứng sợ sệt với gương mặt cúi xuống.

Verse 57

तत्र केचिदविश्वस्ता मिथ्यावाणीत्यवादिषुः । तेषां जिह्वा द्विधा भिन्ना ववमुस्ते कृमीन्क्षणात्

Tại đó, vài kẻ không tin nói: “Đó là lời giả dối.” Lập tức lưỡi họ bị chẻ làm đôi, và ngay tức thì họ nôn ra giun sán.

Verse 58

ततः संपूजयामासुस्तां बालां ज्ञातिबांधवाः । बांधवाश्च स्त्रियो वृद्धाः शशंसुः साधुसाध्विति

Bấy giờ, bà con quyến thuộc đều cung kính tôn vinh cô thiếu nữ ấy. Các bậc phụ nữ lớn tuổi trong gia tộc lại khen ngợi mãi, miệng nói: “Lành thay, lành thay!”

Verse 59

मुमुचुः केचिदानंदबाष्पबिंदून्कुलोत्तमाः । कुलस्त्रियः प्रमुदितास्तामुद्दिश्य समाश्वसन्

Một vài bậc ưu tú trong dòng tộc đã rơi những giọt lệ hoan hỷ. Còn các phụ nữ trong nhà thì vui mừng, nghĩ đến nàng mà nói lời an ủi, vỗ về.

Verse 60

अथ तत्रापरे प्रोचुर्देवो वदति नानृतम् । कथमेषां दधौ गर्भं शीलान्न चलिता ध्रुवम्

Rồi những người khác nói: “Thần linh không nói dối. Nhưng nàng đã thụ thai bằng cách nào? Hẳn nàng không hề lệch khỏi hạnh kiểm thanh tịnh.”

Verse 61

इति सर्वान्सभ्यजना न्संशयाविष्टचेतसः । विलोक्य वृद्धस्तत्रैको सर्वज्ञो लोकतत्त्ववित्

Thấy mọi bậc đáng kính đều bị nghi hoặc chi phối, một vị trưởng lão ở đó—bậc thông tri và am tường lẽ đời—lặng lẽ nhìn khắp.

Verse 62

मायामयमिदं विश्वं दृश्यते श्रूयते च यत् । किं भाव्यं किमभाव्यं वा संसारेऽस्मिन्क्षणात्मके

Vũ trụ này—mọi điều thấy và mọi điều nghe—đều là māyā. Trong cõi luân hồi mong manh từng sát-na ấy, điều gì thật là ‘có thể’, điều gì là ‘không thể’?

Verse 64

यूपकेतोश्च राजर्षेः शुक्रं निपतितं जले । सशुक्रं तज्जलं पीत्वा वेश्या गर्भं दधौ किल

Tinh dịch của vương hiền Yūpaketu rơi vào nước. Tương truyền, một kỹ nữ uống nước ấy lẫn tinh dịch và nhờ đó mà thụ thai.

Verse 65

मुनेर्विभांडकस्यापि शुक्रं पीत्वा सहांभसा । हरिणी गर्भिणी भूत्वा ऋष्यशृंगमसूयत

Cũng vậy, một con nai cái uống cùng nước tinh dịch của hiền giả Vibhāṇḍaka; nó liền mang thai và sinh ra Ṛṣyaśṛṅga.

Verse 66

सुराष्ट्रस्य तथा राज्ञः करं स्पृष्ट्वा मृगांगना । तत्क्षणाद्गर्भिणी भूत्वा मुनिं प्रासूत तापसम्

Cũng vậy, một con nai cái chỉ vừa chạm vào bàn tay vua xứ Surāṣṭra thì ngay khoảnh khắc ấy đã thụ thai và sinh ra một vị hiền sĩ khổ hạnh.

Verse 67

तथा सत्यवती नारी शफरीगर्भसंभवा । तथैव महिषीगर्भो जातश्च महिषासुरः

Cũng vậy, người nữ Satyavatī sinh ra từ lòng cá śapharī; và cũng theo cách ấy, Mahiṣāsura sinh từ bụng một con trâu cái.

Verse 68

तथा संति पुरा नार्यः कारुण्याद्गर्भसंभवाः । तथा हि वसुदेवेन रोहिण्या स्तनयोऽभवत्

Cũng vậy, thuở xưa có những người nữ thụ thai do lòng từ mẫn, trong những duyên sự phi thường. Quả thật, cũng theo cách ấy, Rohiṇī có con nhờ Vasudeva.

Verse 69

देवतानां महर्षीणां शापेन च वरेण च । अयुक्तमपि यत्कर्म युज्यते नात्र संशयः

Nhờ lời nguyền và cả ân phúc của chư thiên cùng các đại hiền triết, ngay cả việc tưởng như không hợp lẽ cũng có thể trở nên hợp đạo—điều ấy không chút nghi ngờ.

Verse 70

सांबस्य जठराज्जातं मुसलं मुनिशापतः । युवनाश्वस्य गर्भोऽभून्मुनीनां मंत्रगौरवात्

Do lời nguyền của các hiền triết, từ bụng Sāmba sinh ra một cây chùy; và do uy lực nặng sâu của thần chú các hiền triết, Yuvanāśva lại mang thai.

Verse 71

नूनमेषापि कल्याणी महर्षेः पादसेवनात् । महाव्रतानुभावाच्च धत्ते गर्भमनिं दिता

Hẳn nhiên người phụ nữ cát tường, không tì vết này mang thai nhờ phụng sự dưới chân bậc đại hiền triết, và nhờ uy lực của những đại nguyện khổ hạnh.

Verse 72

अस्मिन्नर्थे रहस्येनां सत्यं पृच्छंतु योषितः । ततो निवृत्तसंदेहो भविष्यति महाजनः

Trong việc này, hãy để các phụ nữ kín đáo hỏi nàng sự thật; rồi đại chúng sẽ hết mọi nghi ngờ.

Verse 73

ततस्तद्वचनादेव तामपृच्छन्स्त्रियो मिथः । ताभ्यः शशंस तत्सर्वं सा स्ववृत्तं महाद्भुतम्

Rồi đúng như lời ấy, các phụ nữ hỏi nàng với nhau; và nàng kể cho họ trọn vẹn trải nghiệm kỳ diệu của chính mình.

Verse 74

विजानंतस्ततः सर्वे मानयित्वा च तां सतीम् । मोदमानाः प्रशंसंतः प्रययुः स्वं स्वमालयम्

Hiểu rõ sự việc, mọi người đều kính trọng người phụ nữ hiền đức ấy; hoan hỷ ca ngợi nàng rồi ai nấy trở về nhà mình.

Verse 75

अथ काले शुभे प्राप्ते शारदा विमलाशया । असूत तनयं बाला बालार्कसमतेजसम्

Rồi khi thời khắc cát tường đến, Śāradā với tâm ý thanh tịnh đã sinh một người con trai—đứa trẻ rực sáng như mặt trời vừa mọc.

Verse 76

स कुमारो महोदारलक्षणः कमलेक्षणः । अवाप्य महतीं विद्यां बाल्य एव महामतिः

Cậu bé ấy mang những tướng tốt cao quý, mắt như hoa sen; ngay từ thuở ấu thơ, bậc đại trí ấy đã đạt được học vấn lớn lao.

Verse 77

अथोपनीतो गुरुणा काले लोकमनोरमः । स शारदेय एवेति लोके ख्याति मवाप ह

Rồi đến đúng thời, thầy làm lễ upanayana và trao cho cậu sợi dây thiêng; người khiến đời mến phục ấy được dân gian biết đến với danh xưng ‘Śāradeya’.

Verse 78

ऋग्वेदमष्टमे वर्षे नवमे यजुषां गणम् । दशमे सामवेदं च लीलयाध्यगमत्सुधीः

Năm tám tuổi, ngài tinh thông Ṛgveda; năm chín tuổi, các bộ Yajurveda; và năm mười tuổi, cả Sāmaveda—bậc hiền trí ấy học như chơi mà thành tựu.

Verse 79

अथ त्रिलोकमहिते संप्राप्ते शिवपर्वणि । गोकर्णं प्रययुः सर्वे जनाः सर्वनिवासिनः

Rồi khi lễ hội Śiva, được tôn kính khắp ba cõi, đến kỳ, mọi người từ khắp các miền đều lên đường hướng về Gokarṇa.

Verse 80

शारदापि स्वपुत्रेण गोकर्णं प्रययौ सती

Śāradā cũng vậy—người phụ nữ hiền đức—đã cùng chính con trai mình đi đến Gokarṇa.

Verse 81

तत्रापश्यत्समायातं सदा स्वप्नेषु लक्षितम् । पूर्वजन्मनि भर्त्तारं द्विजबंधुजनावृतम्

Tại đó nàng thấy chàng đến—chính người mà nàng hằng nhận ra trong mộng: người chồng của tiền kiếp, được bao quanh bởi thân quyến và bạn hữu trong hàng dvija.

Verse 82

तं दृष्ट्वा प्रेमनिर्विण्णा पुलकांकितविग्रहा । निरुद्धबाष्पप्रसरा तस्थौ तन्न्यस्तलोचना

Thấy chàng, nàng đứng lặng vì tình yêu dâng trào; thân thể rùng mình nổi gai ốc; kìm dòng lệ, mắt nàng chăm chăm hướng về chàng.

Verse 83

स च विप्रोऽपि तां दृष्ट्वा रूपलक्षणलक्षिताम् । स्वप्ने सदा भुज्यमानामात्मनो रतिदायिनीम्

Vị brāhmaṇa ấy cũng vậy: thấy nàng nổi bật bởi dung nhan và tướng mạo cát tường, chàng nhận ra chính người nữ mà chàng hằng gặp trong mộng—đấng ban niềm hoan hỷ cho trái tim mình.

Verse 84

तं कुमारमपि स्वप्ने दृष्ट्वा चात्म शरीरजम् । विलोक्य विस्मयाविष्टस्तदंतिकमुपाययौ

Thấy cả cậu bé ấy—người mà ông từng thấy trong mộng, sinh ra từ chính thân thể mình—ông nhìn trong niềm kinh ngạc rồi tiến lại gần họ.

Verse 85

भद्रे त्वां प्रष्टुमिच्छामि यत्किंचिन्मनसि स्थितम् । इति प्रथममाभाष्य रहः स्थानं निनाय ताम्

Ông nói: “Hỡi bhadrē, ta muốn hỏi điều gì đang nằm trong tâm nàng.” Nói lời ấy trước, ông trò chuyện với nàng rồi đưa nàng đến chốn kín đáo.

Verse 86

का त्वं कथय वामोरु कस्य भार्यासि सुव्रते । को देशः कस्य वा पुत्री किन्नामेत्यब्रवीच्च ताम्

Ông nói với nàng: “Nàng là ai? Hãy nói cho ta, hỡi người có đùi đẹp; hỡi người giữ hạnh nguyện lành, nàng là vợ của ai? Từ xứ nào đến, là con gái của ai, và tên nàng là gì?”

Verse 87

इति तेन समापृष्टा सा नारी बाष्पलोचना । व्याजहारात्मनोवृत्तं बाल्ये वैधव्यकारणम्

Bị ông hỏi như vậy, người phụ nữ—đôi mắt đẫm lệ—kể lại chuyện đời mình, cả nguyên do khiến nàng góa bụa từ thuở ấu thơ.

Verse 88

पुनः पप्रच्छ तां बालां पुत्रः कस्यायमुत्तमः । कथं धृतो वा जठरे बालोऽयं चंद्रसन्निभः

Rồi ông lại hỏi thiếu nữ ấy: “Cậu con trai ưu tú này là con của ai? Và đứa trẻ tựa vầng trăng này đã được thụ thai và mang trong dạ mẹ như thế nào?”

Verse 90

इति तस्या वचः श्रुत्वा विहस्य ब्राह्मणोत्तमः । प्रोवाच कष्टात्कष्टं हि चरितं तव भामिनि

Nghe lời nàng, vị Bà-la-môn tối thượng mỉm cười rồi nói: “Hỡi người nữ nồng nhiệt, chuyện đời nàng quả thật là khổ chồng lên khổ.”

Verse 91

पाणिग्रहणमात्रं ते कृत्वा भर्त्ता मृतः किल । कथं चायं सुतो जातस्तस्य कारणमुच्यताम्

“Nghe nói chỉ vừa làm lễ pāṇigrahaṇa (nắm tay trong hôn lễ) với nàng, chồng nàng đã qua đời. Vậy đứa con trai này sinh ra thế nào? Hãy nói rõ nguyên do.”

Verse 92

इति तेनोदितां वाणीमाकर्ण्यातीव लज्जिता । क्षणं चाश्रुमुखी भूत्वा धैर्यादित्थमभाषत

Nghe lời ông nói, nàng vô cùng thẹn thùng; trong chốc lát mặt nàng đẫm lệ, rồi gom góp can đảm, nàng nói như sau.

Verse 93

शारदोवाच । तदलं परिहासोक्त्या त्वं मां वेत्सि महामते । त्वामहं वेद्मि चार्थेऽस्मिन्प्रमाणं मन आवयोः

Śāradā nói: “Đủ rồi những lời đùa cợt. Hỡi bậc đại trí, ông biết ta, và ta cũng biết ông. Trong việc này, chỉ có sự thấu hiểu trong lòng hai ta làm chứng.”

Verse 94

इत्युक्त्वा सर्वमावेद्य देव्या दत्तं वरादिकम् । व्रतस्यार्धं कुमारं तं ददौ तस्मै धृतव्रतम्

Nói xong, nàng bày tỏ mọi điều—cả những ân huệ và phúc lành do Nữ Thần ban—rồi trao đứa bé ấy, như thể “nửa quả phúc” của lời nguyện, cho vị Bà-la-môn kiên định trong giới hạnh.

Verse 95

सोऽपि प्रमुदितो विप्रः कुमारं प्रतिगृह्य तम् । पित्रोरनुमतेनैव तां निनाय निजालयम्

Vị Bà-la-môn ấy cũng hoan hỷ, nhận lấy đứa bé; và với sự ưng thuận của cha mẹ, ông đưa nàng về nhà mình.

Verse 96

सापि स्थित्वा बहून्मासांस्तस्य विप्रस्य मंदिरे । तस्मिन्कालवशं प्राप्ते प्रविश्याग्निं तमन्वगात्

Nàng cũng ở nhiều tháng trong nhà vị Bà-la-môn ấy. Khi ông bị Thời gian chi phối (tức qua đời), nàng bước vào lửa và theo ông.

Verse 97

ततस्तौ दंपती भूत्वा विमानं दिव्यमास्थितौ । दिव्यभोगसमायुक्तौ जग्मतुः शिवमंदिरम्

Rồi hai người thành đôi phu thê, ngự trên cỗ vimāna thần diệu. Được hưởng lạc trời, họ đi đến thánh cảnh của Śiva.

Verse 98

इत्येततत्पुण्यमाख्यानं मया समनुवर्णितम् । पठतां शृण्वतां सम्यग्भुक्तिमुक्तिफलप्रदम्

Như vậy, ta đã thuật lại trọn vẹn câu chuyện công đức này. Ai đọc hay nghe đúng pháp, sẽ được quả báo hưởng phúc và giải thoát.

Verse 99

आयुरारोग्यसंपत्तिधनधत्यविवर्द्धनम् । स्त्रीणां मंगलसौभाग्यसंतानसुखसाधनम्

Điều ấy làm tăng thọ mạng, sức khỏe, phú túc, tài sản và lương thực dồi dào; và đối với phụ nữ, đem lại cát tường, phúc phần, con cái và an lạc.

Verse 100

एतन्महाख्यानमघौघनाशनं गौरीमहेशव्रतपुण्यकीर्तनम् । भक्त्या सकृद्यः शृणुयाच्च कीर्त्तयेद्भुक्त्वा स भोगान्पदमेति शाश्वतम्

Đại thánh truyện này diệt trừ dòng lũ tội lỗi và ca ngợi công đức của lời nguyện (vrata) của Gaurī và Maheśa. Ai với lòng bhakti chỉ một lần lắng nghe và cũng tụng niệm xưng tán, sau khi hưởng phúc lạc xứng đáng, sẽ đạt đến cảnh giới vĩnh hằng.