Sarga 91

Verse 1

स हताश्वोमहातेजाभूमौतिष्ठन्निशाचरः ।इन्द्रजित्परमक्रुद्धस्सजज्वालतेजसा ।।।।

Indrajit, dũng tướng đi trong đêm—ngựa đã bị giết—đứng trên mặt đất, phẫn nộ tột cùng, bừng cháy rực rỡ bởi uy quang của chính mình.

Verse 2

तौधवनिनौजिघांसन्तवन्योन्यमिषुभिर्भृशम् ।विजयेनाभिनिष्क्रान्तौवनेगजवृषाविव ।।।।

Hai dũng sĩ cung thủ, nung nấu ý diệt nhau, bắn tên dữ dội vào nhau; cả hai xông ra cầu thắng—tựa đôi voi chúa giữa rừng sâu.

Verse 3

निबर्हयन्तश्चान्योन्यंतेराक्ष्वनौकसः ।भर्तारं न जहुर्युद्धेसम्पतन्तस्ततस्ततः ।।।।

Bọn La-sát-sa và các chiến sĩ Vānara nơi rừng, giết hại lẫn nhau, xông dồn khắp chốn; nhưng trong chiến trận họ không rời bỏ chủ tướng, hết lần này đến lần khác lại lao về bên ngài.

Verse 4

ततस्तान् राक्षसान् सर्वान् हर्षयन् रावणात्मजः ।स्तुवानोहर्षमाणश्चइदंवचनमब्रवीत् ।।।।

Bấy giờ, con trai của Rāvaṇa khích lệ hết thảy các Rākṣasa, vừa ca ngợi vừa hân hoan, rồi cất lời nói này để nâng cao khí thế.

Verse 5

तमसाबहुलेनेमास्सम्सक्तांसर्वतोदिशः ।नेहविज्ञायतेस्वोवापरोवारक्षसोत्तमाः ।।।।

Bóng tối dày đặc phủ kín bốn phương, mọi hướng đều bị nghẹt lấp; nơi đây chẳng thể phân biệt ai là người mình, ai là kẻ khác—hỡi bậc tối thượng trong loài La-sát.

Verse 6

धृष्टंभवन्तोयुध्यन्तुहरीणांमोहनायवै ।अहंतुरथमास्थायआगमिष्यामिसंयुगे ।।।।

“Hãy dũng mãnh giao chiến để làm mê hoặc đạo quân Vānara. Còn ta, sẽ lên xe chiến mã và sẽ đến nơi trận địa.”

Verse 7

तथाभवन्तःकुर्वन्तुयथेमेहिवनौकसः ।न युध्येयुर्दुरात्मानःप्रविष्टेनगरंमयि ।।।।

Xin chư vị hãy hành động như thế, để khi ta tiến vào thành, bọn cư dân rừng núi tâm địa ác kia không dám giao chiến với ta.

Verse 8

इत्युक्त्वारावणसुतोवञ्चयित्वावनौकसः ।प्रविवेशपुरींलङ्कांरथहेतोरमित्रहा ।।।।

Nói xong như vậy, con trai của Rāvaṇa—kẻ diệt thù—lừa gạt bầy Vânara rồi vào thành Laṅkā để tìm lấy chiến xa của mình.

Verse 9

स रथंभूषयित्वाथरुचिरंहेमभूषितम् ।प्रासासिशरसंयुक्तंयुक्तंपरमवाजिभिः ।।।।अधिष्ठितंहयज्ञेनसूतेनाप्तोपदेशिना ।आरुरोहमहातेजारावणिःसमतिञ्जियः ।।।।

Bấy giờ Rāvaṇi—oai quang rực rỡ, chiến thắng nơi trận địa—cho trang sức cỗ chiến xa lộng lẫy, dát vàng huy hoàng, trang bị giáo, kiếm và tên; lại thắng yên bằng những tuấn mã thượng hạng. Được điều khiển bởi người đánh xe tinh thông ngựa và lời khuyên chân chính, chàng bước lên chiến xa.

Verse 10

स रथंभूषयित्वाथरुचिरंहेमभूषितम् ।प्रासासिशरसंयुक्तंयुक्तंपरमवाजिभिः ।।6.91.9।।अधिष्ठितंहयज्ञेनसूतेनाप्तोपदेशिना ।आरुरोहमहातेजारावणिःसमतिञ्जियः ।।6.91.10।।

Bấy giờ con của Rāvaṇa, rực sáng và vô địch nơi chiến địa, cho sửa soạn một cỗ chiến xa lộng lẫy, trang sức vàng ròng, đầy đủ lao, kiếm và tên. Xe được thắng bởi những tuấn mã thượng hạng, do người đánh xe tinh thông ngựa và khéo lời chỉ giáo điều khiển; vị đại oai lực ấy liền bước lên ngự xa.

Verse 11

स राक्षसगणैर्मुख्यैर्वृतोमन्दोदरीसुतः ।निर्ययौनगरावदीरःकृतान्तबलचोदितः ।।।।

Vị dũng sĩ, con của Mandodarī, được các rākṣasa bậc nhất vây quanh, liền xuất khỏi thành; như bị sức mạnh của định mệnh thúc giục, tiến thẳng ra trận.

Verse 12

सोऽभिनिष्क्रम्यनगरादिन्द्रजित्परवीरहा ।अभ्ययाज्ञवनैरश्वैर्लक्ष्मणंसविभीषणम् ।।।।

Indrajit, kẻ nổi danh diệt các dũng tướng địch, vừa ra khỏi thành liền thúc những tuấn mã phi nhanh, lao tới tấn công Lakṣmaṇa cùng với Vibhīṣaṇa.

Verse 13

ततोरथस्थमालोक्यसौमत्रीरावणात्मजम् ।वानराश्चमहावीर्याराक्षसश्चविभीषणः ।।।।विस्मयंपरमंजग्मुर्लाघवात्तस्यधीमतः ।

Bấy giờ, trông thấy con của Rāvaṇa ngồi trên chiến xa, Lakṣmaṇa, các vānara đại dũng, và rākṣasa Vibhīṣaṇa đều vô cùng kinh ngạc trước sự mau lẹ và tài nghệ linh hoạt của vị chiến sĩ trí tuệ ấy.

Verse 14

रावणिश्चापिसङ्क्रुद्धोरणेवानरयूथपान् ।।।।पातयामासबाणौघैःशतशोऽथसहस्रशः ।

Indrajit cũng nổi giận giữa trận tiền, liền dùng mưa tên dồn dập quật ngã các thủ lĩnh vānara—hết trăm rồi đến nghìn.

Verse 15

मण्डलीकृतधनूरावणिःसमतिञ्जयः ।।।।हरीनभ्यहनत्कृद्धःपरंलाघवमास्थितः ।

Indrajit, kẻ chinh phục trong trận chiến, xoay cây cung của mình thành một vòng tròn; đầy phẫn nộ và thể hiện sự nhanh nhẹn tột bậc, hắn liên tục tấn công các Vanara.

Verse 16

तेवध्यमानाहरयोनाराचैर्भीमविक्रमैः ।।।।सौमित्रिंशरणंप्राप्ताःप्रजापतिमिवप्रजाः ।

Những Vanara đó—dù có sức mạnh đáng sợ—khi bị trúng những mũi tên sắc nhọn, đã tìm nơi ẩn náu ở Laksmana, giống như muôn loài tìm nơi ẩn náu ở Đấng Tạo Hóa.

Verse 17

ततःसमरकोपेनज्वलितोरघुनन्दनः ।।।।चिच्छेदकार्मुकंतस्यदर्शयन् पाणिलाघवम् ।

Sau đó, niềm hân hoan của dòng dõi Raghu, bừng bừng khí thế chiến trận, đã chặt đứt cây cung của hắn, thể hiện sự tinh thông nhanh nhẹn của đôi tay.

Verse 18

सोन्यऽत्कार्मुकम् मादायसज्जंचक्रेत्वरन्निव ।।।।तदप्यस्यत्रिभिर्बाणैर्लक्ष्मणोनिरकृन्तत ।

Hắn chộp lấy một cây cung khác và vội vã chuẩn bị; nhưng Laksmana cũng chặt đứt cây cung đó bằng ba mũi tên.

Verse 19

अथैवंछिन्नधन्वानमाशीविषविषोपमैः ।।।।विव्याधोरसिसौमित्रीरावणिंपञ्चभिःशरैः ।

Sau đó, khi cây cung của hắn đã bị cắt, Laksmana bắn xuyên ngực Indrajit bằng năm mũi tên, tựa như nọc độc của loài rắn chết người.

Verse 20

तेतस्यकायंनिर्भिद्यमहाकार्मुकनिस्सृताः ।।।।निपेतुर्धरणींबाणारक्ताइवमहोरगाः ।

Những mũi tên ấy, phóng ra từ đại cung của Lakṣmaṇa, xuyên rách thân hắn rồi rơi xuống đất như những đại xà đỏ thẫm.

Verse 21

भिन्नवर्मारुधिरंवमन्वक्त्रेणरावणिः ।।।।जग्राहकार्मुकश्रेष्ठंदृढज्यंबलवत्तरम् ।

Giáp trụ bị phá, máu trào từ miệng, con của Rāvaṇa (Indrajit) liền nắm lấy cây thượng cung của mình—mạnh mẽ, dây cung căng chắc.

Verse 22

सःलक्ष्मणंसमुद्धिश्यपरंलाघवमाश्रितः ।।।।ववर्षशरवर्षाणिवर्षाणीवपुरन्दरः ।

Nhắm thẳng Lakṣmaṇa, nương vào sự mau lẹ tuyệt luân, hắn trút xuống mưa tên như Purandara (Indra) đổ mưa từ mây trời.

Verse 23

मुक्तमिन्द्रजितातत्तुशरवर्षमरिन्दमः ।।।।अवारयदसम्भ्रान्तोलक्ष्मणःसुदुरासदम् ।

Nhưng trận mưa tên do Indrajit phóng ra—khó bề chống đỡ—đã bị Lakṣmaṇa, bậc hàng phục kẻ thù, bình thản ngăn chặn, không hề nao núng.

Verse 24

संदर्शयामासतदारावणिंरघुनन्दनः ।।।।असम्ब्रान्तोमहातेजेस्तदद्भुतमिवाभवत् ।

Bấy giờ Lakṣmaṇa, bậc đại oai lực, tâm không hề nao núng—niềm hân hoan của dòng Raghu—đã phô bày uy dũng trước con trai Rāvaṇa; cảnh ấy thật tựa một điều kỳ diệu.

Verse 25

तस्तान् राक्षसान् सर्वांस्त्रिभिरेकैकमाहवे ।।।।अविध्यत्परमक्रुद्धश्शीघ्रास्त्रंसम्प्रदर्शयन् ।राक्षसेन्द्रसुतंचापिबाणौघैस्समताडयत् ।।।।

Rồi Lakṣmaṇa, cơn phẫn nộ bừng lên, vẫn giữ thần trí sáng suốt, liền trong trận chiến dùng ba mũi tên bắn trúng từng tên rākṣasa, phô bày thần thuật binh khí mau lẹ; lại còn lấy mưa tên dồn dập đánh dập cả con trai của chúa rākṣasa.

Verse 26

तस्तान् राक्षसान् सर्वांस्त्रिभिरेकैकमाहवे ।।6.91.25।।अविध्यत्परमक्रुद्धश्शीघ्रास्त्रंसम्प्रदर्शयन् ।राक्षसेन्द्रसुतंचापिबाणौघैस्समताडयत् ।।6.91.26।।

(Bản truyền trùng) Lakṣmaṇa, trong cơn đại nộ mà vẫn vững vàng, ở chiến địa dùng ba mũi tên bắn trúng từng rākṣasa, phô bày thần tốc của binh khí; và cũng lấy mưa tên dồn dập đánh dập con trai của chúa rākṣasa.

Verse 27

सोऽतिविद्धोबलवताशत्रुणाशत्रुघातिना ।असक्तंप्रेषयामासलक्ष्मणायबहून् शरान् ।।।।

Dẫu bị kẻ thù mạnh mẽ—Lakṣmaṇa, bậc diệt địch—đâm xuyên nặng nề, hắn vẫn không ngừng nghỉ, liên tiếp phóng về phía Lakṣmaṇa vô số mũi tên.

Verse 28

तानप्राप्तान् शितैर्भाणैश्चिच्छेदपरवीरहा ।सारथेरस्य च रणेरथिवोरघुसत्तमः ।।।।शिरोजहारधर्मात्माभल्लेनानतपर्वणा ।

Trước khi những mũi tên ấy kịp chạm tới, Lakṣmaṇa—bậc sát địch—đã dùng tên sắc chém đứt chúng; rồi giữa chiến trường, bậc chính trực, tối thượng của dòng Raghu, đã dùng mũi tên bhalla đầu rộng, thân không cong ở các đốt, chém lìa đầu người đánh xe của chiến xa ấy.

Verse 29

सूतास्तेहयास्तत्ररथमूहुरविक्लबाः ।।।।मण्डलान्यभिधावन्तस्तदद्भुतमिवाभवत् ।

Tại đó, dẫu người đánh xe đã khuất, những tuấn mã vẫn không hề rối loạn; chúng cứ kéo chiến xa chạy vòng quanh theo từng vòng tròn—cảnh ấy tựa một điều kỳ diệu.

Verse 30

अमर्षवशमापन्नःसौमित्रिर्दृढविक्रमः ।।।।प्रत्यविद्ध्यद्धयांस्तस्यशरैर्वित्रासयन् रणे ।

Saumitri (Lakṣmaṇa), dũng lực kiên cường, bị cơn phẫn nộ chiến trường cuốn lấy, liền dùng tên bắn trúng những con ngựa của Indrajit, khiến chúng kinh hoảng và ngã gục giữa trận.

Verse 31

अमर्षमाणस्तत्कर्मरावणस्यसुतोबली ।।।।विव्याथदशभिर्बाणैस्सौमित्रिंतममर्षणम् ।

Con trai hùng mạnh của Rāvaṇa không chịu nổi việc ấy; trong cơn giận, hắn bắn Saumitri—người không khuất phục—bằng mười mũi tên.

Verse 32

तेतस्यवज्रप्रतिमाःशरास्सर्पविषोपमाः ।।।।विलयंजग्मुरागत्यकवचंकाञ्चनप्रभम् ।

Những mũi tên ấy của hắn—tựa lôi chùy, độc như nọc rắn—lao đến chạm vào áo giáp ánh vàng; vừa va chạm liền vỡ tan và rơi rụng.

Verse 33

अभ्येद्यकवचंमत्वालक्ष्मणंरावणात्मजः ।।।।ललाटेलक्ष्मणंबाणैस्सुपुङ्खैस्त्रिभिरिन्द्रजित् ।अविध्यत्परमक्रुद्धःशीघ्रमस्त्रंप्रदर्शयन् ।।।।

Biết áo giáp của Lakṣmaṇa không thể xuyên thủng, Indrajit—con của Rāvaṇa—nổi giận tột cùng, mau lẹ phô bày thần kỹ binh khí, bắn ba mũi tên lông tốt trúng ngay trán Lakṣmaṇa.

Verse 34

अभ्येद्यकवचंमत्वालक्ष्मणंरावणात्मजः ।।6.91.33।।ललाटेलक्ष्मणंबाणैस्सुपुङ्खैस्त्रिभिरिन्द्रजित् ।अविध्यत्परमक्रुद्धःशीघ्रमस्त्रंप्रदर्शयन् ।।6.91.34।।

(Trùng tụng) Indrajit, biết áo giáp của Lakṣmaṇa không thể xuyên thủng, trong cơn thịnh nộ và mau lẹ phô bày thần kỹ binh khí, đã bắn ba mũi tên lông tốt trúng ngay trán Lakṣmaṇa.

Verse 35

तैःपृषत्कैर्ललाटस्थैश्शुशुभेरघुनन्दनः ।रणाग्रेसमरश्लाघीत्रिशृङ्गइवपर्वतः ।।।।

Với những mũi tên cắm nơi trán, Lakṣmaṇa—niềm hân hoan của dòng Raghu, kẻ ưa chiến trận—rực sáng giữa tiền tuyến như ngọn núi ba đỉnh.

Verse 36

स तथाह्यर्दितोबाणैराक्षसेनतदामृधे ।तमाशुप्रतिविव्याधलक्ष्मणःपञ्चभिःशरैः ।।।।विकृष्वेन्द्रजितोयुद्धेवदनेशुभकुण्डले ।

Bị mũi tên của rākṣasa làm thương trong cuộc giao tranh ấy, Lakṣmaṇa liền đáp trả: kéo cung thật nhanh, bắn năm mũi tên vào Indrajit—kẻ có gương mặt điểm trang đôi hoa tai cát tường.

Verse 37

लक्ष्मणेन्द्रजितौवीरौमहाबलशरासनौ ।।।।अन्योन्यंजघ्नतुर्बाणैर्विशिखैर्मीविक्रमौ ।

Lakṣmaṇa và Indrajit, hai dũng tướng sức mạnh phi thường, cầm cung lớn, oai lực đáng sợ, đã liên tiếp bắn những mũi tên sắc nhọn vào nhau.

Verse 38

ततःशोणितदिग्धाङ्गौलक्ष्मणेन्दजितावुभौ ।।।।रणेतौराजतुर्वीरौपुष्पिताविवकिंशुकौ ।

Bấy giờ, cả Lakṣmaṇa và Indrajit, thân thể nhuốm đẫm huyết, rực sáng giữa chiến địa như hai cây kiṁśuka đang nở rộ.

Verse 39

तौपरस्परमभ्येत्यसर्वगात्रेषुधवनिनौ ।।।।घोरैर्विव्यधतुर्भाणैःकृतभावावुभौजये ।

Hai cung thủ ấy lao đến giáp mặt nhau, khắp toàn thân đều bị những mũi tên ghê gớm xuyên thấu; cả hai đều quyết chí đoạt lấy chiến thắng.

Verse 40

ततःसमरकोपेनसम्वृतोरावणात्मजः ।।।।विभीषणंत्रिभिर्बाणैर्विव्याथवदनेशुभे ।

Rồi con trai của Rāvaṇa, bị cơn cuồng nộ chiến trận bao phủ, dùng ba mũi tên bắn trúng gương mặt đẹp của Vibhīṣaṇa.

Verse 41

अयोमुखैस्त्रिभिर्विद्ध्वाराक्षसेन्द्रंविभीषणम् ।।।।एकैकेनाभिविव्याथतान्सर्वान् हरियूथपान् ।

Sau khi dùng ba mũi tên đầu sắt xuyên thấu Vibhīṣaṇa—bậc chúa tể trong hàng Rākṣasa—hắn lại bắn trúng tất cả các thủ lĩnh Vānara, mỗi người một mũi tên.

Verse 42

तस्मैदृढतरंक्रुद्धोजघानगदयाहयान् ।।।।विभीषणोमहातेजारावणेस्सदुरात्मनः ।

Bấy giờ đại hùng Vibhīṣaṇa, lòng giận bừng bừng, dùng chùy nặng giáng một đòn thật mạnh, đánh Indrajit—kẻ con của Rāvaṇa, tâm địa ác—cùng cả đàn ngựa của hắn.

Verse 43

पहताश्वादवाप्लुत्यरथान्निहतसारथे: ।।।।रथशक्तिंमहातेजाःपितृव्यायमुमोच ह ।

Ngựa đã bị giết, xa phu cũng bị hạ, Indrajit rực rỡ liền nhảy khỏi chiến xa, phóng lao chiến xa về phía người chú của mình.

Verse 44

तामापततनींसम्प्रेक्ष्यसुमित्रानन्दवर्धनः ।।।।चिच्छेदनिशितैर्बाणैर्धशथापातयद्भुवि ।

Thấy ngọn lao lao vút đến, Lakṣmaṇa—niềm vui làm rạng rỡ lòng Sumitrā—liền dùng những mũi tên sắc bén chém nó thành mười mảnh, khiến rơi xuống đất.

Verse 45

तस्मैदृढतनुःक्रुद्धोहताश्वायविभीषणः ।।।।वज्रस्पर्शसमान् पञ्चससर्जोरसिसायकान् ।

Bấy giờ Vibhīṣaṇa thân thể cường tráng, giận dữ vì Indrajit đã giết ngựa, liền bắn năm mũi tên vào ngực hắn—mỗi mũi chạm như sấm sét.

Verse 46

तेतस्यकायंभित्वातुरुक्मपुङ्खानिमित्तगाः ।।।।बभूवुर्लोहितादिग्धारक्ताइवमहोरगाः ।

Những mũi tên ấy, cán vàng, lông đỏ, xuyên thấu thân hắn; dính đầy máu, trông như những đại mãng xà đỏ rực toàn thân.

Verse 47

सःपितृव्यस्यसङ्क्रुद्धःइन्द्रजिच्छरमाददे ।।।।उत्तमंरक्षसांमध्येयमदत्तंमहाबलम् ।

Indrajit, nổi giận với người chú, liền giữa hàng La-sát cầm lấy mũi tên thượng hạng, sức mạnh vô song, món ân tặng do thần Diêm Vương ban.

Verse 48

तंसमीक्ष्यमहातेजामहेषुंतेनसंहितम् ।।।।लक्ष्मणोऽप्याददेबाणमद्यभदीमपराक्रमः ।

Thấy mũi tên đại quang minh kia đã được hắn đặt sẵn, Lakṣmaṇa—dũng mãnh đáng sợ—cũng cầm lấy một mũi tên khác, quyết ý nghênh chiến.

Verse 49

कुबेरेणस्वयंस्वप्नेयद्दत्तममितात्मना ।।।।दुर्जयंदुर्विषह्यं च सेन्द्रैरपिसुरासुरैः ।

Mũi tên ấy—được Kubera, Đấng Chúa Tài Bảo, bậc đại hồn, tự thân ban trong giấc mộng—thật không thể kháng cự, khó bề chế ngự, dẫu chư thiên và a-tu-la, cả Indra, cũng vậy.

Verse 50

तयोस्तुधनुषीश्रेष्ठेबाहुभिःपरिघोपमैः ।।।।विकृष्यमाणेबलवत् क्रौञ्चविवचुकूजतुः ।

Nhưng khi hai cây cung tuyệt hảo ấy được kéo mạnh bởi đôi tay như đòn sắt, chúng vang lên rền rĩ như tiếng kêu của chim krauñca.

Verse 51

ताभ्यांतुधनुषिश्रेष्ठेसंसितौसायकोत्तमौ ।।।।विकृष्यमाणेवीराभ्यांभृशंजज्वलतुःश्रिया ।

Trên hai cây cung thượng hạng ấy, hai mũi tên tối thắng được đặt vào; khi hai dũng sĩ kéo căng dây cung, các phi tiễn bừng cháy rực rỡ ánh quang huy.

Verse 52

तौभासयन्तावाकाशंधनुर्भ्यांविशिखौच्युतौ ।।।।मुखेनमुखमाहत्यसन्निपेततुरोजसा ।

Hai mũi tên từ hai cây cung phóng ra, soi rạng cả hư không; chúng đâm thẳng đầu đối đầu, va chạm nhau bằng sức bừng cháy mãnh liệt.

Verse 53

सन्निपातस्तयोश्चासीच्छरयोर्घोररूपयोः ।।।।सधूमविस्फुलिङ्गश्चतज्जोऽनगिर्दारुणोऽभवत् ।

Cuộc va chạm của hai mũi tên mang hình tướng ghê rợn ấy liền phát sinh một ngọn lửa dữ dội—khói cuộn mịt mù, tia lửa tung bắn.

Verse 54

तौमहाग्रहसङ्काशावन्योन्यंसन्निपत्य च ।।।।सङ्ग्रामेशतधायातौमेदिन्यांचैवपेततुः ।

Tựa như hai hành tinh lớn, hai phi tiễn lao vào nhau giữa chiến trường; vỡ ra trăm mảnh rồi rơi xuống mặt đất.

Verse 55

शरौप्रतिहतौदृष्टवातावुभौरणमूर्धनि ।।।।व्रीडितौजातरोषौ च लक्ष्मणेन्द्रजितौतदा ।

Thấy mũi tên của mình bị đánh bật, trở nên vô hiệu ngay nơi mũi nhọn chiến trận, cả Lakṣmaṇa lẫn Indrajit đều hổ thẹn, rồi phẫn nộ bừng lên trong lòng.

Verse 56

सुसंरर्ब्धस्तुसौमित्रिरस्त्रंवारुमाददे ।।।।रौद्रंमहेन्द्रजिद्युद्धेऽप्यसृजद्युद्धनिष्ठितः ।

Bấy giờ Saumitrī (Lakṣmaṇa) bừng bừng phẫn nộ, liền cầm lấy Thủy Thần Varuṇa‑astra; còn Indrajit—kẻ chinh phục Mahendra, kiên định giữa chiến trường—phóng ra mũi thần khí mang uy lực Rudra trong cuộc giao tranh.

Verse 57

तेनतद्विहतंशस्त्रंवारुणंपरमाद्भुतम् ।।।।ततःक्रुद्धोमहातेजाइन्द्रजित्समितिञ्जयः ।आग्नेयंसन्दधेदीप्तं स लोकंसङ्क्षिपन्निव ।।।।

Bởi mũi ấy, Varuṇa‑astra kỳ diệu kia bị đánh tan và hóa giải. Khi ấy Indrajit—giận dữ, đại oai quang rực rỡ, bậc thắng trận—liền kết tụ Agni‑astra chói lòa, như thể muốn thiêu nuốt cả thế gian.

Verse 58

तेनतद्विहतंशस्त्रंवारुणंपरमाद्भुतम् ।।6.91.57।।ततःक्रुद्धोमहातेजाइन्द्रजित्समितिञ्जयः ।आग्नेयंसन्दधेदीप्तं स लोकंसङ्क्षिपन्निव ।।6.91.58।।

Bấy giờ Indrajit—giận dữ, quang huy rực rỡ, bậc thắng trận—liền vận khởi Agni‑astra bừng cháy, như thể muốn thiêu nuốt cả cõi đời.

Verse 59

सौरेणास्त्रणतवदीरोलक्ष्मणःपर्यवारयत् ।अस्त्रंनिवारितंदृष्टवारावणिःक्रोथमूर्छितः ।।।।आददेनिशितंबाणमासुरंशत्रुदारुणम् ।

Khi ấy vị dũng sĩ Lakṣmaṇa dùng Sūrya‑astra mà ngăn chặn. Thấy thần khí mình bị cản phá, Rāvaṇi (Indrajit) chìm trong cơn cuồng nộ, liền nắm lấy mũi tên Asura sắc bén, khủng khiếp đối với kẻ thù.

Verse 60

तस्माच्चापाद्विनिष्पेतुर्भास्वराःकूटमुद्गराः ।।।।शूलानि च मुशुण्ड्यश्चगदाःखङ्गा: परश्वथा: ।

Từ cây cung ấy vụt phóng ra những chùy sáng rực như lửa, những búa chùy nặng nề; lại có tam xoa, phi tiêu muśuṇḍī, chùy, kiếm và rìu chiến.

Verse 61

तद्दृष्टवालक्ष्मणःसङ्ख्येघोरमस्त्रंसुदारुणम् ।।।।अवार्यंसर्वभूतानांसर्वशस्त्रविदारणम् ।महेश्वरेणद्युतिमांस्तदस्त्रंप्रत्यवारयत् ।।।।

Thấy trong chiến địa thứ thần tiễn ghê gớm, cực kỳ tàn khốc ấy—không loài hữu tình nào có thể cưỡng lại, lại có sức nghiền nát mọi binh khí—Lakṣmaṇa rực sáng liền dùng Maheśvara-astra mà ngăn chặn, đẩy lùi.

Verse 62

तद्दृष्टवालक्ष्मणःसङ्ख्येघोरमस्त्रंसुदारुणम् ।।6.91.61।।अवार्यंसर्वभूतानांसर्वशस्त्रविदारणम् ।महेश्वरेणद्युतिमांस्तदस्त्रंप्रत्यवारयत् ।।6.91.62।।

Giữa hai bên bùng lên một trận chiến ngang sức, khiến người xem rợn tóc gáy; các hữu thể ở cõi hư không đứng nhìn, khi Lakṣmaṇa che chắn, đẩy lùi làn công kích.

Verse 63

तयोःसमुतुलंयुद्धंसम्बभूवारोमहर्षणम् ।गगनस्थानिभूतानिलक्ष्मणंपर्यवारयन् ।।।।

Giữa hai bên bùng lên một trận chiến ngang sức, khiến người xem rợn tóc gáy; các hữu thể ở cõi hư không đứng nhìn, khi Lakṣmaṇa che chắn, đẩy lùi làn công kích.

Verse 64

भैरवाभिरुतेभीमेयुद्धेवानरक्षसाम् ।भूतैर्बहुभिराकाशंविस्मितैरावृतंबभौ ।।।।

Trong cuộc chiến dữ dội giữa Vānara và Rākṣasa, tiếng gào thét kinh hoàng vang dậy; bầu trời như bị vô số hữu thể kinh ngạc phủ kín.

Verse 65

ऋषयःपितरोदेवागन्धर्वगरुडोरगाः ।शतक्रतुंपुरस्कृत्यररक्षुर्लक्ष्मणंरणे ।।।।

Các Ṛṣi, các Tổ linh (Pitṛ), chư Thiên, Gandharva, Garuḍa và Nāga—tôn Śatakratu (Indra) làm thủ lãnh—đã hộ trì Lakṣmaṇa giữa trận tiền.

Verse 66

अथान्यंमार्गणश्रेष्ठंसन्दधेराघवानुजः ।हुताशनसमस्पर्शंरावणात्मजदारणम् ।।।।

Bấy giờ em của Rāghava liền lắp vào một mũi tên khác, thượng hạng; chạm vào nóng rực như lửa, đủ sức xé nát con trai của Rāvaṇa.

Verse 67

सुपत्रमनुवृत्ताङ्गंसुपर्वाणंसुसंस्थितम् ।सुवर्णविकृतंवीरश्शरीरान्तकरंशरम् ।।।।दुरावारंदुर्विषहंराक्षसानांभयावहम् ।आशीविषविषप्रख्यंदेवसङ्घैःसमर्चितम् ।।।।

Vị dũng sĩ cầm lấy mũi tên: lông vũ đẹp đẽ, thân hình cân xứng, các đốt nối vững chắc, chế tác tinh xảo, lại điểm trang vàng ròng—mũi tên có thể kết liễu mạng sống. Khó ngăn, khó chịu đựng, nó gieo kinh hãi cho bọn Rākṣasa; độc như nọc rắn dữ, và còn được chư thiên tôn kính.

Verse 68

सुपत्रमनुवृत्ताङ्गंसुपर्वाणंसुसंस्थितम् ।सुवर्णविकृतंवीरश्शरीरान्तकरंशरम् ।।6.91.67।।दुरावारंदुर्विषहंराक्षसानांभयावहम् ।आशीविषविषप्रख्यंदेवसङ्घैःसमर्चितम् ।।6.91.68।।

Mũi tên ấy lông vũ tinh mỹ, hình thể viên mãn, chế tác khéo léo, khớp nối vững bền, lại trang sức vàng—một mũi tên đoạt mạng. Khó chống đỡ, khó chịu đựng, nó khiến bọn Rākṣasa run sợ; độc như rắn dữ, và được chư thiên tôn kính.

Verse 69

येनशक्रोमहातेजादानवानजत्प्रभुः ।पुरादेवासुरेयुद्धेवीर्यवान् हरिवाहनः ।।।।

Chính bằng (thần khí) ấy mà thuở xưa, trong cuộc chiến giữa chư thiên và asura, Śakra—Indra đại uy quang, bậc chủ không ai khuất phục, dũng mãnh, xe do ngựa xanh kéo—đã đánh bại bọn Dānava.

Verse 70

तदैन्द्रमस्त्रंसौमित्रिःसम्युगेष्वपराजितम् ।शरश्रेष्ठंधनु: श्रेष्ठेविकर्षन्निदमिब्रवीत् ।।।।लक्ष्मीवान् लक्ष्मणोवाक्यमर्थसाधकमात्मनः ।

Bấy giờ Saumitri (Lakṣmaṇa), người đầy phúc lộc và quyết thành tựu chí nguyện, kéo trên cây cung thượng hạng mũi tên tối thắng—Thần khí của Indra, bất bại giữa chiến trường—rồi cất lời.

Verse 71

धर्मात्मासत्यसन्धश्चरामोदाशरथिर्यति ।।।।पौरुषेचाप्रतिद्वन्द्वःशरैनंजसिरावणिम् ।

“Nếu Rāma, con vua Daśaratha, thật là bậc chính pháp trong tâm, kiên định nơi chân ngôn, và trong dũng lực không ai sánh kịp, thì—nhờ mũi tên này—hãy diệt Rāvaṇi (Indrajit)!”

Verse 72

इत्युक्त्वाबाणमाकर्णंविकृष्यतमजिह्मगम् ।।।।लक्ष्मणःसमरेवीरःससर्जेन्द्रजितंप्रति ।

Nói xong, vị dũng sĩ Lakṣmaṇa giữa chiến trận kéo mũi tên đến tận tai trên cây cung thẳng không cong, rồi phóng thẳng về phía Indrajit.

Verse 73

ऐन्द्रास्त्रेणसमायुज्यलक्ष्मणःपरवीरहा ।।।।ततशिरःसशिरस्त्राणंश्रीमज्ज्वलितकुण्डलम् ।प्रमथ्येन्द्रजितःकायात्पातयामासभूतले ।।।।

Lakṣmaṇa, kẻ diệt các dũng tướng địch, vận dụng Aindra thần khí; liền nghiền nát đầu Indrajit—đội mũ giáp, rực sáng với đôi khuyên tai chói lòa—và quăng khỏi thân, rơi xuống mặt đất.

Verse 74

ऐन्द्रास्त्रेणसमायुज्यलक्ष्मणःपरवीरहा ।।6.91.73।।ततशिरःसशिरस्त्राणंश्रीमज्ज्वलितकुण्डलम् ।प्रमथ्येन्द्रजितःकायात्पातयामासभूतले ।।6.91.74।।

Với vũ khí Aindra nhắm trúng đích, Laksmana—người tiêu diệt các tướng địch—đã chém rơi cái đầu đội mũ trụ tuyệt đẹp và lấp lánh hoa tai của Indrajit xuống đất.

Verse 75

तद्राक्षसतनूजस्यभिन्नस्कन्धंशिरोमहत् ।तपनीयनिभंभूमौददृशेरुधिरोक्षितम् ।।।।

Cái đầu to lớn của hoàng tử dòng dõi Rakshasa, với chiếc cổ bị cắt đứt, được nhìn thấy trên mặt đất—tắm trong máu nhưng vẫn lấp lánh như vàng.

Verse 76

हतः स निपपाताथधरण्यांरावणात्मजः ।कवचीसशिरस्त्राणोविद्धस्थशरासनः ।।।।

Sau đó, con trai của Ravana ngã xuống đất tử trận—mặc áo giáp, đội mũ trụ, với cung tên và vũ khí bị vỡ nát và xuyên thủng.

Verse 77

चुक्रुशुस्तेततःसर्वेवानराःसविभीषणाः ।हृष्यन्तोनिहतेतस्मिन् देवावृत्रवधेयथा ।।।।

Sau đó, tất cả các Vanara, cùng với Vibhishana, reo hò chiến thắng—vui mừng như các vị thần vui mừng khi Vritra bị tiêu diệt.

Verse 78

अथान्तरिक्षेभूतानामृषीणां च महात्मनाम् ।जज्ञेऽथजयसन्नादोगन्धर्वाप्सरसामपि ।।।।

Sau đó, trên bầu trời, một tiếng gầm vang chiến thắng nổi lên—từ các thiên thể và các đại hiền triết, cũng như từ các Gandharva và Apsara.

Verse 79

पतितंतमभिज्ञायराक्षसीसामहाचमूः ।वध्यमानादिशोभेजेहरिभिर्जितकाशिभिः ।।।।

Biết rõ kẻ ấy đã ngã xuống, đại quân La-sát ấy bị bầy Vânara khát thắng công kích liền tan vỡ, tản mác chạy về muôn phương.

Verse 80

वानरैर्वध्यमानास्तेशस्त्रानुत्सृज्यराक्षसाः ।लङ्कामभिमुखास्सस्रुर्भ्रष्टसंज्ञाःप्रधाविताः ।।।।

Bị bầy Vânara đánh giết, những La-sát ấy vứt bỏ binh khí, hoảng loạn mất thần trí, lao chạy về phía Laṅkā.

Verse 81

दुद्रुवुर्भहुधाभीताराक्षसाश्शतशोदिशः ।त्यक्त्वाप्रहरणान्सर्वेपट्टसासिपरश्वधान् ।।।।

Kinh hãi, các La-sát từng trăm tên, chia thành nhiều toán, bỏ lại hết vũ khí—lao, kiếm và rìu sắc—mà chạy trốn tứ phía.

Verse 82

केचिल्लङ्कांपरित्रस्ताःविष्टावानरार्दिताः ।समुद्रेपतिताःकेचित्केचित्पर्वतमाश्रिताः ।।।।

Bị bầy Vânara truy bức, có kẻ kinh hoàng chen vào Laṅkā; có kẻ rơi xuống biển; có kẻ nương náu trên núi.

Verse 83

हतमिन्द्रजितंदृष्टवाशयानं च रणक्षितौ ।राक्षसानांसहस्रेषु न कश्चित्प्रत्यदृश्यत ।।।।

Thấy Indrajit đã bị diệt, nằm trên mặt đất chiến trường, giữa muôn ngàn La-sát, chẳng còn một ai hiện diện nơi ấy.

Verse 84

यथास्तङ्गतआदित्येनावतिष्ठन्तिरश्मयः ।तथातस्मिन्निपतितेराक्षसास्तेगतादिशः ।।।।

Như khi mặt trời đã lặn, các tia sáng không còn lưu lại; cũng vậy, khi hắn ngã xuống, bọn La-sát ấy tán loạn, khuất về bốn phương.

Verse 85

शान्तरश्मिरिवादित्योनिर्वाणइवपावकः ।बभूव स महाबाहुर्व्यपास्तगतजीवितः ।।।।

Đại dũng sĩ ấy, tay rộng vai hùng, đã lìa sinh khí mà nằm bất động—như mặt trời nguội tia, như ngọn lửa đã tắt lịm.

Verse 86

प्रशान्तपीडाबहुलोविनष्टारिःप्रहर्षवान् ।बभूवलोकःपतितेराक्षसेन्द्रसुतोतदा ।।।।

Bấy giờ, khi con trai của chúa tể La-sát ngã xuống, thế gian được nhẹ nhõm lớn lao: áp bức lắng yên, kẻ thù tiêu vong, và lòng người hân hoan.

Verse 87

हर्षं च शक्रोभगवान् सहसर्वैर्महर्षिभिः ।जगामनिहतेतस्मिन्राक्षसेपापकर्मणि ।।।।

Khi tên La-sát tạo nghiệp ác ấy bị giết, đức Thích-đề-hoàn-nhân (Śakra/Indra) cùng hết thảy các đại hiền triết đều tràn đầy hoan hỷ.

Verse 88

आकाशेचापिदेवानांशुश्रुवेदुन्दुभिस्वनः ।नृत्यद्भिरप्सरोभिश्चगन्धर्वैश्चमहात्मभिः ।।।।

Trên cõi hư không, cũng vang lên tiếng trống trời của chư Thiên; giữa các Apsarā đang múa và các Gandharva đại tâm hồn, âm vang ấy rộn rã.

Verse 89

ववर्षुःपुष्पवर्षाणितदद्भुतमिवाभवत् ।प्रशशंसुर्हतेतस्मिन्राक्षसेक्रूरकर्मणि ।।।।

Họ rải xuống những trận mưa hoa—kỳ diệu như một phép mầu—và khi tên Rākṣasa làm ác kia đã bị diệt, họ tán thán chiến công ấy.

Verse 90

शुद्धाआपोनभश्चैवजहृषुर्देवदानवाः ।आजग्मुःपतितेतस्मिन्सर्वलोकभयावहे ।।।।

Khi kẻ gieo kinh hãi cho muôn cõi ấy ngã xuống, nước và bầu trời đều trở nên thanh tịnh; chư Thiên và Dānavā hoan hỷ, cùng tụ hội nơi đó.

Verse 91

ऊचुश्चसहितास्तुष्टादेवगन्धर्वदानवाः ।विज्वराश्शान्तकलुषाब्राह्मणाविचरन्त्विति ।।।।

Chư Thiên, Gandharva và Dānavā, vui mừng tụ hội, đồng thanh nói: “Nguyện các Bà-la-môn được tự do đi lại, không còn nóng sốt khổ não; mọi uế trược lắng yên, không còn sợ hãi.”

Verse 92

ततोऽभ्यनन्दन्सम्हृष्टास्समरेहरियूथपाः ।तमप्रतिबलंदृष्टवाहतंनैरृतपुङ्गवम् ।।।।

Bấy giờ, giữa chiến địa, các thủ lĩnh bầy Vānara hân hoan reo mừng; thấy vị dũng tướng Rākṣasa, sức mạnh vô song, đã bị hạ sát, liền đồng thanh tán thán (Lakṣmaṇa).

Verse 93

विभीषणोहनूमांश्चजाम्बवांश्चर्क्षयूथपः ।विजयेनाभिनन्दन्तसुष्टुवुश्चापिलक्ष्मणम् ।।।।

Vibhīṣaṇa, Hanūmān và Jāmbavān—thủ lĩnh loài gấu—đều chúc mừng Lakṣmaṇa vì chiến thắng, lại còn ca tụng ngài nữa.

Verse 94

क्ष्वेळन्तश्चप्लवन्तश्चगर्जन्तश्चप्लवङ्गमाः ।लब्दलक्षारघुसुतंपरिवार्योपतस्थिरे ।।।।

Đạt được mục tiêu, bầy khỉ nhảy nhót, vui đùa và gầm vang; họ vây quanh Lakṣmaṇa, hậu duệ nhà Raghu, rồi đứng hầu cận.

Verse 95

लाङ्गूलानिप्रविध्यन्तस्स्फोटयन्तश्चवानराः ।लक्ष्मणोजयतीत्येवंवाक्यंविश्रावयंस्तदा ।।।।

Bấy giờ, các vānara vung vẩy và quật đuôi lách tách, lớn tiếng truyền vang lời này: “Lakṣmaṇa chiến thắng!”

Verse 96

अन्योन्यं च समालशिष्यहरयोहृष्टमानसाः ।चक्रुरुच्चावगुणाराघवाश्रयसजा: कथा: ।।।।

Bầy khỉ lòng đầy hoan hỷ ôm chầm lấy nhau, rồi kể bao câu chuyện muôn vẻ, chan chứa lời tán dương, phát sinh từ lòng quy y nơi dòng dõi Rāghava.

Verse 97

तदसुकरमथाभिवीक्ष्यहृष्टाःप्रियसुहृदोयुधिलक्ष्मणस्यकर्म ।परममुपलभन्मनःप्रहर्षंविनिहतमिन्द्ररिपुंनिशम्यदेवाः ।।।।

Thấy chiến công của Lakṣmaṇa—khó bề thực hiện giữa trận tiền—các chư thiên hoan hỷ; và khi hay tin kẻ thù của Indra đã bị diệt, họ tràn đầy niềm hân hoan tối thượng trong lòng đối với người bạn hiền yêu quý.