Previous Verse
Next Verse

Shloka 30

इन्द्रजित्-वधः

The Slaying of Indrajit

अमर्षवशमापन्नःसौमित्रिर्दृढविक्रमः ।।।।प्रत्यविद्ध्यद्धयांस्तस्यशरैर्वित्रासयन् रणे ।

amaraṣavaśamāpannaḥ saumitrir dṛḍhavikramaḥ | pratyaviddhyad hayāṁs tasya śarair vitrāsayan raṇe ||

Saumitri (Lakṣmaṇa), dũng lực kiên cường, bị cơn phẫn nộ chiến trường cuốn lấy, liền dùng tên bắn trúng những con ngựa của Indrajit, khiến chúng kinh hoảng và ngã gục giữa trận.

अमर्षमाणःnot tolerating
अमर्षमाणः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Roota-marṣamāṇa (प्रातिपदिक)
FormPresent middle participle (शानच्/कृदन्त) from √mṛṣ 'to endure' with negation a-; Masculine, Nominative, Singular; 'not enduring/tolerating'
तत्that
तत्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormNeuter, Accusative, Singular; qualifies karma
कर्मdeed, action
कर्म:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootkarman (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Accusative, Singular; object of amarṣamāṇaḥ (not enduring that deed)
रावणस्यof Ravana
रावणस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootrāvaṇa (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Genitive, Singular
सुतःson
सुतः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootsuta (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular; subject apposition
बलीstrong
बली:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootbalin (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular; qualifies sutaḥ
विव्याथpierced, struck
विव्याथ:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootvi-√vyadh (धातु)
FormPerfect (लिट्), 3rd person, Singular; parasmaipada; 'pierced/struck'
दशभिःwith ten
दशभिः:
Karaṇa (करण)
TypeAdjective
Rootdaśa (संख्या-प्रातिपदिक)
FormNumeral; Instrumental, Plural; qualifies bāṇaiḥ
बाणैःwith arrows
बाणैः:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootbāṇa (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Instrumental, Plural
सौमित्रिम्Saumitr(i) (Lakshmana)
सौमित्रिम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootsaumitri (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Accusative, Singular
तम्that (him)
तम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormMasculine, Accusative, Singular; refers to saumitriṃ
अमर्षणम्fierce, hard to endure
अमर्षणम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootamarṣaṇa (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Accusative, Singular; qualifies tam/saumitriṃ; 'unbearable/irascible' (context: fierce)

Saumithri of untiring valour, overcome with fury in the battle, struck the horses to scare them and destroyed them.

L
Lakṣmaṇa (Saumitri)
I
Indrajit (implied)
H
horses

FAQs

It reflects kṣatriya-dharma and yuddha-nīti: in war, a warrior may strategically disable the opponent’s mobility (here, the horses) to check aggression and protect one’s side.

Lakṣmaṇa, enraged in the duel with Indrajit, targets Indrajit’s chariot-horses to disrupt his attack.

Lakṣmaṇa’s dṛḍha-vikrama—steadfast courage and decisive tactical action under pressure.