Shloka 19

इन्द्रजित्-वधः

The Slaying of Indrajit

Devanagari script

अथैवंछिन्नधन्वानमाशीविषविषोपमैः ।।।।विव्याधोरसिसौमित्रीरावणिंपञ्चभिःशरैः ।

Transliteration

athaivaṃ chinna-dhanvānam āśīviṣa-viṣopamaiḥ |

vivyādha urasi saumitrī rāvaṇiṃ pañcabhiḥ śaraiḥ ||

Translation

Sau đó, khi cây cung của hắn đã bị cắt, Laksmana bắn xuyên ngực Indrajit bằng năm mũi tên, tựa như nọc độc của loài rắn chết người.

Word by Word

• अथ: then
• अथ: सम्बन्ध (Discourse particle)
• Type: Indeclinable
• Root: अथ (अव्यय)
• Form: अव्ययम् (then)

• एवम्: thus
• एवम्: क्रियाविशेषण (Adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: एवम् (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; प्रकारार्थक (thus)

• छिन्नधन्वानम्: whose bow was cut
• छिन्नधन्वानम्: कर्म-विशेषण (Qualifier of object)
• Type: Adjective
• Root: छिन्न-धन्वन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे द्वितीया-एकवचनम् (Masculine, Accusative singular); क्त-प्रत्ययान्त + षष्ठी-तत्पुरुषः (छिन्नं धनुः यस्य) — अर्थतः बहुव्रीहिवत् प्रयोगः

• आशीविषविषोपमैः: like the venom of a serpent
• आशीविषविषोपमैः: करण-विशेषण (Qualifier of instrument)
• Type: Adjective
• Root: आशीविष-विष-उपम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे तृतीया-बहुवचनम् (Masculine, Instrumental plural); शरैः इति विशेषणम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (आशीविषस्य विषम् इव)

• विव्याध: pierced
• विव्याध: क्रिया (Main action)
• Type: Verb
• Root: व्यध्/विध् (धातु)
• Form: लिट्-लकारः (Perfect), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम् (3rd sg)

• उरसि: in the chest
• उरसि: अधिकरण (Adhikaraṇa/Location)
• Type: Noun
• Root: उरस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे सप्तमी-एकवचनम् (Neuter, Locative singular)

• सौमित्रिः: Saumitri (Lakshmana)
• सौमित्रिः: कर्ता (Karta/Agent)
• Type: Noun
• Root: सौमित्रि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे प्रथमा-एकवचनम्

• रावणिम्: Indrajit
• रावणिम्: कर्म (Karma/Object)
• Type: Noun
• Root: रावणि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे द्वितीया-एकवचनम्

• पञ्चभिः: with five
• पञ्चभिः: करण-विशेषण (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: पञ्च (संख्या-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे तृतीया-बहुवचनम् (Masculine, Instrumental plural); शरैः इति विशेषणम्

• शरैः: arrows
• शरैः: करण (Karaṇa/Instrument)
• Type: Noun
• Root: शर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे तृतीया-बहुवचनम् (Masculine, Instrumental plural)

Context

Then Saumithri pierced with five arrows into the chest of Indrajith like a venomous serpent and split the bow.

Characters & Entities

• Lakshmana (Saumitri)
• Indrajit (Ravani)

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Dharma in warfare includes decisive neutralization of a grave threat; when the aggressor endangers many, swift justice protects the innocent.

What is the narrative situation?

After breaking Indrajit’s bow, Lakshmana follows with a powerful counterattack, striking his chest with five arrows.

Which character virtue is emphasized?

Lakshmana’s righteous resolve—firm action taken for protection, not personal hatred.