Opening the text

Śatrughnacarita-śravaṇa-vidhiḥ (Lavaṇāsura-vadha-smaraṇam)
Ritual-Manual (Vratavidhi) with Itihāsa-Allusion
Ipinapaliwanag ni Varāha kay Pṛthivī ang ugnayan ng pag-alaala sa salaysay at bisa ng ritwal. Inaalaala kung paanong winasak ni Śatrughna ang mabagsik na Lavaṇa, ang “annam-ugra” na lumalamon ng pagkain, at ginawa ito para sa kalinga ng mga brāhmaṇa (dvijānugraha). Itinatakda ang parang-vrata: sa dvādaśī ng Mārgaśīrṣa mag-ayuno nang may kadalisayan at bigkasin/isagawa ang carita ni Śatrughna; sa naunang ekādaśī mag-upavāsa, maligo, magsagawa ng mahotsava kasama ang pamilya, at pagkatapos ay pakainin at pasiyahin ang mga brāhmaṇa sa inihandang pagkain. Bunga: paglaya sa kasalanan, kagalakan kasama ang mga pitṛ, at mahabang pananatili sa svarga.
Verse 1
श्रीवराह उवाच ॥ शत्रुघ्नेन पुरा घोरो लवणः सूदितो यथा ॥ द्विजानुग्रहकामार्थमन्नमुग्रस्वरूपिणम् ॥
Sinabi ni Śrī Varāha: “Kung paanong noong una ay napatay ni Śatrughna ang mabagsik na Lavaṇa, at kung paanong, upang pagpalain ang mga dvija, ang pagkain ay nagpakita sa isang nakatatakot na anyo—iyan ang aking isasalaysay.”
Verse 2
द्वादश्यां मार्गशीर्षस्य उपोष्य नियतः शुचिः ॥ यः करोति वरारोहे शत्रुघ्नचरितं यथा ॥
Sa ikalabindalawang araw ng buwan ng Mārgaśīrṣa, matapos mag-ayuno, disiplinado at dalisay—sinumang, O marikit ang balakang, magsagawa o bumigkas ng salaysay ni Śatrughna ayon sa itinakdang paraan—
Verse 3
द्विजानां प्रीणनं कृत्वा स्वधान्नपटुभोजनैः ॥ लवणस्य वधादेव शत्रुघ्नस्य शरीरिके ॥
Matapos pasiyahin ang mga dvija (dalawang-ulit na isinilang) sa masustansiyang pagkain na inihanda mula sa sariling handog—ito’y tuwirang kaugnay ng pagpaslang kay Lavaṇa sa makalupang salaysay ni Śatrughna.
Verse 4
हर्षस्तु सुमहान्जातो रामस्याक्लिष्टकर्मणः ॥ अयोध्यायाः समायातो रामः सबलवाहनः ॥
Isang napakalaking kagalakan ang sumibol para kay Rāma, na di-napapagod ang mga gawa. Dumating si Rāma mula sa Ayodhyā, kasama ang kaniyang mga hukbo at mga sasakyang pandigma.
Verse 5
महोत्सवं च कर्तुं स शत्रुघ्नस्य महात्मनः ॥ सीतामाग्रहणीं प्राप्य मथुरां लवणान्तकः ॥
At siya’y naghandang magsagawa ng dakilang pagdiriwang para sa dakilang-kaluluwang Śatrughna. Pagdating sa Sītāmāgrahaṇī, ang pumatay kay Lavaṇa ay nagpatuloy patungong Mathurā.
Verse 6
एकादश्यां सोपवासः स्नात्वा विश्रान्तिसंज्ञके ॥ कृत्वा महोत्सवं तत्र कुटुम्बसहितः पुरा ॥
Sa Ekādaśī, na may pag-aayuno, matapos maligo sa pook na tinatawag na Viśrānti, noon ay nagsagawa siya roon ng dakilang pagdiriwang kasama ang kaniyang sambahayan.
Verse 7
तस्मिन्मुक्त्वा यथाकामं ब्राह्मणान्वै प्रतर्प्य च ॥ तस्मिन्नहनि तत्रैव यः कुर्यात्स महोत्सवम् ॥
Sa pook na yaon, matapos magbigay ng kawanggawa ayon sa nais at maayos na mapagbigay-galang na mapabusog ang mga brāhmaṇa, sinumang sa araw ding iyon ay magsagawa roon ng isang dakilang pagdiriwang—iyon ang itinakdang pagsasagawa.
Verse 8
सर्वपापविनिर्मुक्तः पितृभिः सह मोदते ॥ स्वर्गलोके चिरं कालं यावत्स्थित्यन्तजन्मनः ॥
Nalilinis sa lahat ng kasalanan, siya’y nagagalak kasama ng mga ninuno, at nananatili nang mahabang panahon sa daigdig ng langit—hanggang sa matapos ang takdang panahon na nagtatakda ng kapanganakang iyon.
Varāha addresses Pṛthivī in a prescriptive mode, presenting merit (puṇya) as attainable through disciplined observance that fuses itihāsa-smaraṇa (narrative remembrance) with vrata-like regulation and dvijānugraha (support of brāhmaṇas).
The chapter recalls Śatrughna’s slaying of the fierce, food-devouring Lavaṇa—explicitly framed as an act done for the favor and welfare of brāhmaṇas—and then converts that remembrance into a calendrically fixed rite: ekādaśī preparation followed by dvādaśī fasting and recitation/celebration of Śatrughna’s deeds.
The ritual sequence culminates in a family-inclusive mahotsava and the feeding/satiation of brāhmaṇas with prepared foods, sealing the rite’s efficacy by transforming restrained consumption (upavāsa) into righteous redistribution (bhojana/tarpaṇa).
Phala is stated as pāpavinirmukti (release from sins), joy/companionship with the pitṛs (ancestral satisfaction and continuity), and prolonged residence in svarga (heavenly enjoyment).
Ayodhyā; Mathurā; (implied) Lavaṇāntaka’s sphere of action associated with Mathurā; Mārgaśīrṣa (seasonal-lunar calendric context rather than a location).
The text frames ethical order through dvijānugraha: merit is generated by disciplined fasting, narrative remembrance, and materially sustaining learned communities via brāhmaṇa-feeding. Social reciprocity (supporting custodians of learning), ancestral continuity (pitṛ association), and self-regulation (niyama, śauca) are presented as the core moral-ritual logic.
The observance is anchored in Mārgaśīrṣa: fasting/recitation is prescribed on dvādaśī, with a preparatory ekādaśī upavāsa, bathing (snāna), and a mahotsava conducted in that temporal window.
While not explicitly ecological, the chapter implicitly ties terrestrial well-being to regulated consumption and redistribution of food (anna): the narrative contrasts a destructive, food-devouring force with a social practice of feeding and ritual restraint. Read through Pṛthivī-centered ethics, it models governance of appetite and communal provisioning as stabilizing forces for life on Earth.
Śatrughna is central, with Rāma referenced as returning to Ayodhyā and participating in celebratory framing. Lavaṇa appears as the antagonist whose death is commemorated. Mathurā and the epithet Lavaṇāntaka locate Śatrughna within a recognizable North Indian epic-cultural geography.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Varaha Purana in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.