Varaha Purana - Adhyaya 179
Varaha PuranaAdhyaya 17935 Shlokas

Adhyaya 179: Enumeration of Ritual Offenses and Their Expiations; The Sacred Merit of Saukara and Mathurā Pilgrimage

Aparādha-nirdeśaḥ prāyaścitta-vidhiś ca; Saukara–Mathurā-tīrtha-māhātmyaṃ

Ritual-Manual and Sacred-Geography (Prāyaścitta + Tīrtha-māhātmya)

Sa diyalogo na inihahain ng pag-aalala ni Pṛthivī sa kaayusang etikal at ritwal, itinatanong niya kung paano sumisibol ang “aparādha” (pagkakasala) at paano naaapektuhan ang bunga ng pagsamba kapag marumi ang asal. Sumagot si Varāha sa pagbanggit ng tiyak na hanay ng mga paglabag (lalo na tatlumpu’t tatlo): mga ipinagbabawal na pagkain, mga tabu sa pagdikit ng katawan, maling asal sa templo, at pagkukulang sa paggalang sa debosyon. Pagkaraan, inilatag niya ang mga prāyaścitta: pag-aayuno, mga pampadalisay (pañcagavya, pañcāmṛta), at mga uri ng vrata (prājāpatya, cāndrāyaṇa, parāka) upang maibalik ang karapat-dapat sa pagsamba kay Viṣṇu. Dahil nababahala si Pṛthivī sa laganap na pagkakamali ng tao, humingi siya ng praktikal na lunas; inirekomenda ni Varāha ang taunang at pook-tiyak na paglilinis sa pamamagitan ng paliligo at pagtalima sa Saukara tīrtha at sa Mathurā, na itinataas bilang napakabisa sa pag-alis ng naipong kasalanan at sa pagpapanumbalik ng balanse sa lupa at lipunan.

Primary Speakers

VarāhaPṛthivī

Key Concepts

aparādha (ritual offense) and adhikāra (eligibility for worship)prāyaścitta (expiation) via vrata, fasting, and purificatory substancesdevālaya-ācāra (temple etiquette) and niṣiddha-upacāra (prohibited offerings)tīrtha-māhātmya (sacred geography) of Saukara and MathurāPṛthivī-centered ethical ecology: restoring order through regulated conduct and place-based purification

Shlokas in Adhyaya 179

Verse 1

धरण्युवाच ॥ तवापराधाद्देवेश वर्ज्योऽयं वैष्णवेन च ॥ विनापराधो मनुजः सापराधश्च जायते ॥

Sinabi ng Daigdig: “O Panginoon ng mga diyos, dahil sa pagkakasalang nagawa laban sa iyo, ang taong ito’y dapat iwasan kahit ng isang Vaiṣṇava. Ang taong walang sala ay nagiging may sala lamang sa pamamagitan ng pagkakasala.”

Verse 2

कर्मणाचरणेनैव करणेन जुगुप्सितः ॥ तच्च पूजाफलं सर्वं ज्ञायते तद्वदस्व मे ॥

Sa pamamagitan ng gawa—sa mismong pagsasagawa at sa kasangkapan nito—nagiging kapintasan ang tao; at ang buong bunga ng pagsamba ay naaapektuhan. Ipaalam mo sa akin ang tungkol doon.

Verse 3

श्रीवराह उवाच ॥ कर्मणा मनसा वाचा ये पापरुचयो जनाः ॥ भक्षणं दन्तकाष्ठस्य राजान्नस्य तु भोजनम् ॥

Sinabi ni Śrī Varāha: “Yaong mga taong ang hilig ay sa kasamaan—sa gawa, sa isip, at sa salita—(gumagawa ng mga bagay gaya ng) pagkain ng patpat na panlinis-ngipin at pagkain ng ‘pagkaing panghari,’ yaong pagkaing kaugnay ng maharlika o ipinagbabawal na kalagayan.”

Verse 4

मैथुनं शवसंस्पर्शं पुरीषोत्सर्गमेव च ॥ सूतकीउदक्याप्रेक्षा च स्पर्शनं मेहनं तथा ॥

Kabilang dito ang pakikipagtalik; pagdampi sa bangkay; pagdumi; pagtingin sa babaeng nasa kalagayang sūtaka/udakya (ritwal na karumihan/panahon ng regla); paghipo sa gayong kalagayan; at pati pag-ihi.

Verse 5

अभाष्य भाषणं चैव पिण्याकस्य च भक्षणम् ॥ रक्तपारक्यमलिनवस्त्रधारित्वनीलिजम् ॥

Kabilang din ang pagsasalita ng hindi dapat sabihin, at pagkain ng piṇyāka (latak ng langis/oil-cake); gayundin ang mga kalagayang may karumihang kaugnay ng dugo, pakikisalamuha sa itinuturing na ‘iba/di-kabilang’, pagsusuot ng maruruming kasuotan, at mga kalagayang inuugnay sa karumihang nīlī (tina na bughaw/indigo).

Verse 6

गुरोश्चालीकनिर्बन्धः पतितान्नस्य भक्षणम् ॥ अभक्ष्य भक्षणं चैव तण्डुलीयविभीतकम् ॥

(Kasama rin) ang mapanlinlang na paggiit o paratang laban sa sariling guro; pagkain ng pagkain ng patita (nahulog sa dharma o moral na napariwara); at pagkain ng ipinagbabawal; gayundin ang (mga bagay na binanggit sa talaan) gaya ng taṇḍulīya at vibhītaka.

Verse 7

अदानं तुवरान्नस्य जालपादवराकयोः ॥ भक्षणं देवतागारे सोपानत्कोपसर्पणम् ॥

Kabilang din ang hindi pagbibigay (bilang kaloob) ng tuvarā-na pagkain, at ang pagkain ng mga bagay na tinatawag na jāla, pāda, at varāka; at sa loob ng pook ng diyos/templo, ang paglapit o paggalaw hanggang sa mga hagdan (sopāna) sa paraang itinuturing dito na di-wasto.

Verse 8

तथैव देवपूजायां निषिद्धकुसुमार्च्चनम् ॥ अनुत्तार्य च निर्माल्यं पूजा क्षीणान्धकारयोः ॥

Gayundin, sa pagsamba sa diyos, ang pag-aalay ng mga bulaklak na ipinagbabawal ay kamalian; at kamalian din ang pagsamba nang hindi inaalis ang nirmālya (mga nalantang/naialay nang garland at mga nalalabi). Binabanggit din ang pagsamba sa kalagayang tinatawag na kṣīṇa-andhakāra (mahina o kulang na liwanag/dilim) bilang isang itinakdang kalagayan.

Verse 9

पानं सुराया देवस्य अन्धकारे प्रबोधनम् ॥ तावत्कर्मार्च्चने विष्णोरनमस्करणं तथा

Ang pag-inom ng nakalalasing na alak, ang paggising sa diyos sa kadiliman, at ang hindi pagyukod kay Viṣṇu sa pagsamba—ito’y mga pagkukulang sa ritwal na dapat ituwid.

Verse 10

दूरस्थो न नमस्कारं कुर्यात्पूजा तु राक्षसी ॥ एकरात्रं द्विरात्रं वा त्रिरात्रं स्नानमेव च ॥ सवासाः पञ्चगव्याशी मलसंवस्त्रकं क्रमात् ॥ नीलिरक्षापनॊदार्थं गोमयेन प्रघर्षणम् ॥ प्राजापत्येन शुद्धिः स्यान्नीलिवस्त्रस्य धारणात्

Ang nasa malayo ay hindi dapat magbigay ng pagyukod; ang pagsambang ginawa sa gayong di-wastong paraan ay tinatawag na ‘rākṣasī’. Dapat maligo sa loob ng isa, dalawa, o tatlong gabi; na nakasuot pa rin, uminom ng pañcagavya at sunod-sunod na asikasuhin ang maruming kasuotan. Upang alisin ang ‘nīlī’ na dungis, kuskusin ng dumi ng baka; ang paglilinis ay natatamo sa prājāpatya na panata kapag naisusuot ang kasuotang may bahid ng nīlī.

Verse 11

चान्द्रायणद्वयं कुर्याद्गुरोः क्षयितमुत्तमम् ॥ चान्द्रायणं पराकं च पतितान्नस्य भक्षणात्

Dapat isagawa ang dobleng Cāndrāyaṇa—na itinuturing na pinakamainam na pagtubos—para sa pagkakasalang may kinalaman sa guru na nagdulot ng ‘pagkabawas/pagkakain’. At sa pagkain ng pagkain ng isang patita (nahulog sa lipunan), dapat gawin ang Cāndrāyaṇa at gayundin ang Parāka.

Verse 12

चान्द्रायणं पराकं च प्राजापत्यं तथैव च ॥ गोप्रदानं च भोज्यं च अभक्ष्यस्य च भक्षणे

Sa pagkain ng ipinagbabawal, dapat isagawa ang Cāndrāyaṇa, ang Parāka, at gayundin ang prājāpatya na panata; at dapat ding maghandog ng isang baka at magbigay ng pagpapakain/piging (sa iba).

Verse 13

उपवासस्तु पञ्चाहं पञ्चगव्येन शुद्ध्यति ॥ सोपानत्कश्चरेत्पाद कॄच्छ्रस्य द्विरभोजनम्

Ang pag-aayuno sa loob ng limang araw ay tinatapos at nililinis sa pamamagitan ng pañcagavya. Dapat isagawa ang ‘pāda’ (isang-kapat) ng Kṛcchra na panata, na may dalawang pagkain ayon sa tuntunin.

Verse 14

पुष्पाभावेऽर्च्चनं स्नानं देवस्पर्शं च कारयन् ॥ अनिर्माल्यनमस्कारं स्नानं पञ्चामृतॆन तु

Kapag walang bulaklak, isagawa ang pagsamba sa pamamagitan ng pagligo at ng ritwal na paghipo sa diyos. Kung yumukod nang hindi inaalis ang nirmālya (mga garlandang inialay), itinatakda ang pagligo sa pañcāmṛta.

Verse 15

सुरापाने द्विजातीनां चान्द्रायणचतुष्टयम् ॥ तथैव द्वादशाब्दं तु प्राजापत्यत्रयं चरेत्

Sa pag-inom ng alak ng mga dvijāti (dalawang-beses na isinilang), itinakda ang apat na Cāndrāyaṇa na pagtalima; gayundin, dapat isagawa ang disiplina sa loob ng labindalawang taon at tuparin ang tatlong Prājāpatya.

Verse 16

ब्रह्मकूर्च्चेन शुद्धिः स्याद्गोप्रदानत्रयेण च ॥ त्रयाणामेकरात्रेण पञ्चामृतनिषेवणात्

Nakakamit ang paglilinis sa pamamagitan ng Brahmakūrcca na pagtalima at sa pamamagitan ng tatluhang pag-aalay ng baka. Sa tatlong ito, sa isang gabing pagtalima, sa pamamagitan ng pag-inom ng pañcāmṛta, nagkakaroon ng kadalisayan.

Verse 17

मुच्यते त्वपराधैस्तु तथा विष्णोः स्तवं पठन् ॥ एतत्ते कथितं गुह्यं किमन्यच्छ्रोतुमिच्छसि

Nalalaya rin siya sa gayong mga pagkakasala sa pamamagitan ng pagbigkas ng isang stava, isang himno ng papuri kay Viṣṇu. Ito ang lihim na aral na sinabi ko sa iyo; ano pa ang nais mong marinig?

Verse 18

मुहूर्तमात्रे सा देवी संज्ञां प्राप्येदमब्रवीत् ॥ अपराधे कृते देव सूतकी हि प्रजायते

Pagkaraan lamang ng isang sandali, nagbalik ang kamalayan ng diyosang iyon at sinabi niya ito: “Kapag may nagawang pagkakasala, O Deva, tunay na lumilitaw ang sūtaka, ang kalagayan ng karumihan.”

Verse 19

प्रायश्चित्तानि भूरीणि कृतानि तु नरैः सदा ॥ तेन मे मनसो मोहः दुःखदो यः समभ्ययात् ॥

Marami ngang mga ritwal ng pagtubos ang laging isinasagawa ng mga tao; dahil dito, dumating sa akin ang pagkalito ng isip—na nagdudulot ng pagdurusa.

Verse 20

अस्ति कश्चिदुपायोऽत्र येन त्वं नृषु तुष्यसि ॥ पूजितः सफलश्चासि अपराधविशोधनम् ॥

Mayroon bang paraan dito kung saan ikaw ay nalulugod sa mga tao—na kapag sinamba, ikaw ay nagiging mabunga—at kung saan nalilinis ang mga pagkakasala?

Verse 21

श्रीवराह उवाच ॥ संवत्सरस्य मध्ये तु तीर्थे सौकरवे मम ॥ कृतोपवासः स्नानेन गङ्गायां शुद्धिमाप्नुयात् ॥

Sinabi ni Śrīvarāha: “Sa loob ng isang taon, sa aking Saukara tīrtha, ang nagsagawa ng pag-aayuno ay nakakamit ang paglilinis sa pamamagitan ng pagligo sa Gaṅgā.”

Verse 22

मथुरायां तथाप्येवं सापराधः शुचिर्भवेत् ॥ अनयोस्तीर्थयोरेवं यः सेवेत सकृन्नरः ॥

Gayundin, sa Mathurā, maging ang may mabibigat na pagkakasala ay maaaring maging dalisay. Sa ganitong paraan, ang taong dumadalaw kahit minsan sa dalawang tīrtha na ito…

Verse 23

सहस्रजन्मसु कृतानपराधाञ्जहाति सः ॥ स्नानात्पानात्तथा ध्यानात्कीर्तनाद्धारणात्तथा ॥

…iniiwan niya ang mga pagkakasalang nagawa sa loob ng sanlibong kapanganakan—sa pamamagitan ng pagligo, pag-inom ng banal na tubig, gayundin sa pagninilay, sa pag-awit/pagbigkas ng papuri, at sa matatag na pagtuon.

Verse 24

श्रवणान्मननाच्चैव दर्शनाद्याति पातकम् ॥ पृथिव्युवाच ॥ मथुरा सूकरं चैव द्वावेतौ तव वल्लभौ ॥

“Sa pakikinig, sa pagninilay, at gayundin sa pagtanaw, napapawi ang kasalanan.” Wika ni Pṛthivī: “Ang Mathurā at ang Saukara—ang dalawang ito ay tunay na minamahal mo.”

Verse 25

विशिष्टमनयोः किं च सत्यं ब्रूहि सुरेश्वर ॥ श्रीवराह उवाच ॥ पृथिव्यां यानि तीर्थानि आसमुद्रसरांसि च ॥

“Ano ang natatangi sa dalawang ito? Ipagpahayag mo ang katotohanan, O Panginoon ng mga deva.” Wika ni Śrīvarāha: “Sa daigdig, ang lahat ng mga tīrtha, at ang mga lawa at batis hanggang sa dagat…”

Verse 26

कुब्जाम्रकं प्रशंसन्ति सदा मद्भावभाविताः ॥ तस्मात्कोटिगुणं गुह्यं सौकरतीर्थमुत्तमम् ॥

“Ang mga laging pinupuspos ng debosyon sa akin ay walang tigil na pumupuri sa Kubjāmraka. Kaya nga ang lihim at napakahusay na Saukara-tīrtha ay isang koting ulit na higit sa bisa (ng gantimpala).”

Verse 27

गुह्याद्गुह्यतरं पुण्यं माथुरं मम मण्डलम् ॥ फलं परार्द्धगुणितं सिततीर्थान्न संशयः ॥

“Higit na lihim kaysa sa lihim, ang banal na rehiyong Māthura ay aking sariling saklaw. Ang bunga nito’y napakalaking pinararami—higit pa kaysa Sita-tīrtha—walang pag-aalinlangan.”

Verse 28

अटित्वा सर्वतीर्थानि कुब्जाम्रादीनि नित्यशः ॥ अघं विनश्यते क्षिप्रं मथुरामागतस्य च ॥

“Kahit paulit-ulit na dalawin ang lahat ng mga tīrtha—mula sa Kubjāmraka at iba pa—ang kasalanan ay agad na nawawala sa taong dumating din sa Mathurā.”

Verse 29

विश्रमणाच्च विश्रान्तिस्तेन संज्ञा वरा मम ॥ सारात्सारतरं स्नानं गुह्यानां गुह्यमुत्तमम्

Mula sa pagpapahinga ay dumarating ang kapahingahan; kaya iyon ang aking marangal na pangalan. Ang paliligo na ito ang pinakasukdulan ng mga diwa—ang pinakamataas na lihim sa mga lihim.

Verse 30

गतिरन्वेषणीयानां मथुरा परमा गतिः ॥ कुब्जाम्रके सौकरे च मथुरायां विशेषतः

Para sa mga hinahanap ng mga naghahanap, ang Mathurā ang pinakamataas na hantungan—lalo na sa Kubjāmraka at sa Saukara, at higit sa lahat sa Mathurā mismo.

Verse 31

विना सांख्येन योगेन मुच्यते नात्र संशयः ॥ या गतिर्योगयुक्तस्य ब्राह्मणस्य मनीषिणः

Kung walang Sāṁkhya at Yoga, walang paglaya—walang pag-aalinlangan dito. Anuman ang huling kalagayan ng marunong na brāhmaṇa na nakatalaga sa Yoga—

Verse 32

सा गतिस्त्यजतः प्राणान्मथुरायां न संशयः ॥ एतत्ते कथितं सारं मया सत्येन सुव्रते ॥ न तीर्थं मथुराया हि न देवः केशवात्परः

Ang gayong kalagayan ay natatamo—walang pag-aalinlangan—ng sinumang nagbitiw ng hininga-buhay sa Mathurā. Ito ang buod na sinabi ko sa iyo nang tapat, O may mabubuting panata: walang tīrtha na kapantay ng Mathurā, at walang diyos na higit kay Keśava.

Verse 33

अपराधास्त्रयस्त्रिंशत्समाख्याता मया धरे ॥ एभिर्युक्तस्तु पुरुषो विष्णुं नैव प्रपश्यति

Ang tatlumpu’t tatlong pagkakasala ay ipinaliwanag ko, O Daigdig. Ang taong taglay ang mga ito ay hindi tunay na nakakakita kay Viṣṇu.

Verse 34

पुनः पुनरुवाचेदं देवदेवो जनार्दनः ॥ मोहङ्गता तु शृणुते नष्टसंज्ञेव लक्ष्यते

Muli’t muli, nagsalita ang Diyos ng mga diyos, si Janārdana. Ngunit ang nalulunod sa pagkalito ay nakikinig at waring walang malay, na para bang nawala ang kamalayan.

Verse 35

एकाहं मार्गशीर्ष्यां च द्वादश्यां सितवैष्णवम् ॥ गङ्गासागरिकं नाम पुराणेषु च पठ्यते

Sa ikalabing-isang araw ng Mārgaśīrṣa at sa maliwanag (śukla) na ikalabindalawa, ganito inilalarawan ang Vaiṣṇava na pagtalima; at ang pangalang “Gaṅgā-sāgarika” ay nababasa rin sa mga Purāṇa.

Frequently Asked Questions

The chapter frames ethical life as disciplined eligibility (adhikāra) for worship: improper conduct becomes aparādha that obscures devotional perception, while regulated expiation (prāyaścitta) restores social-ritual order. Through Pṛthivī’s anxiety about widespread human error, the narrative links personal discipline to broader terrestrial stability, implying that correct conduct and purification practices help sustain a balanced human–earth relationship.

The text specifies an annual timing (“within the year,” saṃvatsarasya madhye) for observance at Saukara tīrtha, and mentions Mārgaśīrṣa with a Vaiṣṇava dvādaśī (bright fortnight, śukla/sita dvādaśī) in connection with the Gaṅgā-sāgarika designation. It also uses counted-night observances (eka-rātra, dvi-rātra, tri-rātra) and longer vow-frames such as dvādaśābda (twelve-year) prescriptions in certain cases.

By placing Pṛthivī as the questioner and emotional barometer, the chapter treats ritual-ethical disorder as a burden on the earth: widespread aparādha produces social impurity and distress, while tīrtha-based bathing, fasting, and regulated conduct function as mechanisms for restoring harmony. The elevation of specific landscapes (Saukara, Mathurā, Gaṅgā-sāgara) presents the environment as an active moral-ecological resource—sites where human behavior can be recalibrated toward cleanliness, restraint, and renewal.

The chapter does not invoke explicit royal dynasties or named sage lineages in this excerpt. The principal figures are Varāha (as teacher and locus of tīrtha authority) and Pṛthivī (as the terrestrial interlocutor). Social categories appear indirectly through references to dvijāti conduct and guru-related offenses, indicating normative Brahmanical disciplinary contexts rather than specific historical genealogies.

Read Varaha Purana in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App