Adhyaya 15

Mantra 1

अग्ने॑ जा॒तान् प्र णु॑दा नः स॒पत्ना॒न् प्रत्यजा॑तान् नुद जातवेदः। अधि॑ नो ब्रूहि सु॒मना॒ अहे॑डँ॒स्तव॑ स्याम॒ शर्मँ॑स्त्रि॒वरू॑थ उ॒द्भौ

ข้าแต่อัคนี โปรดขับไล่ศัตรูผู้บังเกิดแล้วของเราออกไป และโปรดขับไล่ผู้ที่บังเกิดมาเพื่อต่อต้านเราออกไปด้วย โอ ชาตเวทัส. โปรดประกาศเหนือเรา—ด้วยจิตเมตตา มิพิโรธ—เพื่อเราจักเป็นของท่าน; ในที่พึ่งอันมีการคุ้มครองสามชั้นของท่าน ขอให้เราถูกยกขึ้นและสถาปนาไว้มั่นคง.

Mantra 2

सह॑सा जा॒तान् प्र णु॑दा नः स॒पत्ना॒न् प्रत्यजा॑ताञ्जातवेदो नुदस्व । अधि॑ नो ब्रूहि सुमन॒स्यमा॑नो व॒यᳪ स्या॑म॒ प्र णु॑दा नः स॒पत्ना॑न्

ด้วยฤทธิ์เดช จงขับไล่ศัตรูคู่แข่งของเราผู้บังเกิดแล้ว; โอ ชาตเวทัส (Jātavedas) จงผลักไสผู้ที่บังเกิดมาเพื่อต่อต้านเรา. ขอพระองค์ผู้มีจิตเมตตา จงประกาศคุ้มครองเหนือเรา เพื่อให้เราดำรงอยู่อย่างมั่นคง; ด้วยฤทธิ์เดช จงขับไล่ศัตรูคู่แข่งของเรา.

Mantra 3

षो॒ड॒शी स्तोम॒ ओजो॒ द्रवि॑णं चतुश्चत्वारि॒ᳪश स्तोमो॒ वर्चो॒ द्रवि॑णम् । अ॒ग्नेः पुरी॑षम॒स्यप्सो॒ नाम॒ तां त्वा॒ विश्वे॑ अ॒भि गृ॑णन्तु दे॒वाः । स्तोम॑पृष्ठा घृ॒तव॑ती॒ह सी॑द प्र॒जाव॑द॒स्मे द्रवि॒णा य॑जस्व

สโตมะแห่งโศฑศิน (Ṣoḍaśin-stoma) คือพลังและทรัพย์; สโตมะสี่สิบสี่ประการคือรัศมีและทรัพย์. ท่านคือ ‘ความอัดแน่น/สิ่งเติมเต็ม’ ของอัคนี (Agni); นามของท่านคือ ‘การงาน’. ขอเทพทั้งปวงสรรเสริญท่าน. ผู้มีบทสรรเสริญเป็นดุจหลัง ผู้เปี่ยมด้วยเนยใส จงนั่ง ณ ที่นี้; จงบูชายัญเพื่อเรา ให้ทรัพย์พร้อมด้วยบุตรหลาน.

Mantra 4

एव॒श्छन्दो॒ वरि॑व॒श्छन्द॑: श॒म्भूश्छन्द॑: परि॒भूश्छन्द॑ आ॒च्छच्छन्दो॒ मन॒श्छन्दो॒ व्यच॒श्छन्द॒: सिन्धु॒श्छन्द॑: समु॒द्रश्छन्द॑:सरि॒रं छन्द॑: क॒कुप्छन्द॑स्त्रिक॒कुप्छन्द॑: का॒व्यं छन्दो॒ अङ्कु॒॒पं छन्दो॒ ऽक्षर॑पङ्क्ति॒श्छन्द॑: प॒दप॑ङ्क्ति॒श्छन्दो॑ विष्टा॒रप॑ङ्क्ति॒श्छन्द॑: क्षु॒रो भ्रज॒श्छन्द॑:

‘เอวา (Evá)’ เป็นฉันท์; ‘วริวัส (Varivas)’ เป็นฉันท์; ‘ศัมภู (Śambhū)’ เป็นฉันท์; ‘ปริภู (Paribhū)’ เป็นฉันท์; ‘อาจฉะ (Āccha)’ เป็นฉันท์; ‘มนัส (Manas)’ เป็นฉันท์; ‘วยจัส (Vyacas)’ เป็นฉันท์; ‘สินธุ (Sindhu)’ เป็นฉันท์; ‘สมุทร (Samudra)’ เป็นฉันท์; ‘สรีระ (Sarira)’ เป็นฉันท์; ‘กกุป (Kakup)’ เป็นฉันท์; ‘ตรี-กกุป (Tri-kakup)’ เป็นฉันท์; ‘กาวยะ (Kāvya)’ เป็นฉันท์; ‘อังกุปะ (Aṅkupa)’ เป็นฉันท์; ‘อักษร-ปังกติ (Akṣara-paṅkti: แถวพยางค์)’ เป็นฉันท์; ‘ปทะ-ปังกติ (Pada-paṅkti: แถวบาทคำ)’ เป็นฉันท์; ‘วิสตาระ-ปังกติ (Vistāra-paṅkti: แถวการแผ่ขยาย)’ เป็นฉันท์; ‘กษุระ-ภรชัส (Kṣura-bhrajas: รัศมีดุจมีดโกน)’ เป็นฉันท์.

Mantra 5

आ॒च्छच्छन्द॑: प्र॒च्छच्छन्द॑: सं॒यच्छन्दो॑ वि॒यच्छन्दो॑ बृ॒हच्छन्दो॑ रथन्त॒रञ्छन्दो॑ निका॒यश्छन्दो॑ विवधश्छन्दो॒ गिर॒श्छन्दो॒ भ्रज॒श्छन्द॑: स॒ᳪस्तुप्छन्दो॑ ऽनु॒ष्टुप्छन्द॒ एव॒श्छन्दो॒ वरि॑व॒श्छन्दो॒ वय॒श्छन्दो॑ वय॒स्कृच्छन्दो॒ विष्प॑र्धा॒श्छन्दो॑ विशा॒लं छन्द॑श्छ॒दिश्छन्दो॑ दूरोह॒णं छन्द॑स्त॒न्द्रं छन्दो॑ अङ्का॒ङ्कं छन्द॑:

‘Āccha’ เป็นฉันท์; ‘Praccha’ เป็นฉันท์; ‘Saṁya’ เป็นฉันท์; ‘Viya’ เป็นฉันท์; ‘Bṛhat’ เป็นฉันท์; ‘Rathantara’ เป็นฉันท์; ‘Nikāya’ เป็นฉันท์; ‘Vivādha’ เป็นฉันท์; ‘Giras’ เป็นฉันท์; ‘Bhrajas’ เป็นฉันท์; ‘Saṁstup’ เป็นฉันท์; ‘Anuṣṭubh’ เป็นฉันท์; ‘Evá’ เป็นฉันท์; ‘Varivas’ เป็นฉันท์; ‘Vayas’ เป็นฉันท์; ‘Vayaskṛt’ เป็นฉันท์; ‘Viṣpardhās’ เป็นฉันท์; ‘Viśāla’ เป็นฉันท์; ‘Chadi’ เป็นฉันท์; ‘Dūrohaṇa’ เป็นฉันท์; ‘Tandra’ เป็นฉันท์; ‘Aṅkāṅka’ เป็นฉันท์.

Mantra 6

र॒श्मिना॑ स॒त्याय॑ स॒त्यं जि॑न्व॒ प्रेति॑ना॒ धर्म॑णा॒ धर्मं॑ जि॒न्वान्वि॑त्या दि॒वा दिवं॑ जिन्व स॒न्धिना॒ऽन्तरि॑क्षेणा॒न्तरि॑क्षं जिन्व प्रति॒धिना॑ पृथि॒व्या पृ॑थि॒वीं जि॑न्व विष्ट॒म्भेन॒ वृष्ट्या॒ वृष्टिं॑ जिन्व प्र॒वयाऽह्नाऽह॑र्जिन्वानु॒या रात्र्या॒ रात्रीं॑ जिन्वो॒शिजा॒ वसु॑भ्यो॒ वसू॑ञ्जिन्व प्रके॒तेना॑दि॒त्येभ्य॑ आदि॒त्याञ्जि॑न्व

ด้วยสายบังเหียน (raśmi) เพื่อความจริง จงเร้าให้ความจริงรุ่งเรือง; ด้วยแรงผลักไปข้างหน้า (preti) ด้วยธรรม (dharma) จงเร้าให้ธรรมรุ่งเรือง. ด้วยความสืบต่อ (vityā) ด้วยสวรรค์ จงเร้าให้สวรรค์รุ่งเรือง; ด้วยรอยต่อ (sandhi) ด้วยอากาศระหว่าง (antarikṣa) จงเร้าให้อากาศระหว่างรุ่งเรือง; ด้วยรอยต่อคู่ (pratidhinā) ด้วยแผ่นดิน จงเร้าให้แผ่นดินรุ่งเรือง. ด้วยเครื่องค้ำ (viṣṭambha) ด้วยฝน จงเร้าให้ฝนรุ่งเรือง; ด้วยการก้าวไป (pravayā) ด้วยวัน จงเร้าให้วันรุ่งเรือง; ด้วยการตามไป (anuyā) ด้วยราตรี จงเร้าให้ราตรีรุ่งเรือง; ด้วยอุศิชา (Uśijā) เพื่อเหล่าวสุ (Vasus) จงเร้าให้เหล่าวสุรุ่งเรือง; ด้วยปฺรกเกตะ (praketa) เพื่อเหล่าอาทิตยะ (Ādityas) จงเร้าให้เหล่าอาทิตยะรุ่งเรือง.

Mantra 7

तन्तु॑ना रा॒यस्पोषे॑ण रा॒यस्पोषं॑ जिन्व सᳪस॒र्पे॑ण श्रु॒ताय॑ श्रु॒तं जि॑न्वै॒डेनौ॑षधीभि॒रोष॑धीर्जिन्वोत्त॒मेन॑ त॒नूभि॑स्त॒नूर्जि॑न्व व॑यो॒धसाधी॑ते॒नाधी॑तं जिन्वाभि॒जिता॒ तेज॑सा॒ तेजो॑ जिन्व

ด้วยเส้นด้าย (tantu) เพื่อความงอกงามแห่งทรัพย์ (rāyas-poṣa) จงเร้าให้ความงอกงามแห่งทรัพย์รุ่งเรือง; ด้วยการคืบคลานไปข้างหน้า (saṁsarpa) เพื่อการสดับอันศักดิ์สิทธิ์ (śruta) จงเร้าให้การสดับอันศักดิ์สิทธิ์รุ่งเรือง. ด้วยความหล่อเลี้ยง (eḍa) ด้วยเหล่าโอษธิ (oṣadhi) จงเร้าให้เหล่าโอษธิรุ่งเรือง; ด้วยสิ่งสูงสุด (uttama) ด้วยกายทั้งหลาย (tanū) จงเร้าให้กายรุ่งเรือง. ด้วยพลังประทานชีวิต (vayodhasādhīta) ด้วยสิ่งที่ได้ศึกษา (adhīta) จงเร้าให้สิ่งที่ได้ศึกษารุ่งเรือง; ด้วยชัยชนะ (abhijitā) ด้วยเดชรัศมี (tejas) จงเร้าให้เดชรัศมีรุ่งเรือง.

Mantra 8

प्रति॒पद॑सि प्रति॒पदे॑ त्वा ऽनु॒पद॑स्यनु॒पदे॑ त्वा स॒म्पद॑सि स॒म्पदे॑ त्वा तेजो॑ऽसि॒ तेज॑से त्वा

ท่านคือก้าวตอบ (pratipada); เพื่อก้าวตอบ ข้าพเจ้ารับท่านไว้. ท่านคือก้าวตาม (anupada); เพื่อก้าวตาม ข้าพเจ้ารับท่านไว้. ท่านคือก้าวอันครบถ้วน (sampada); เพื่อก้าวอันครบถ้วน ข้าพเจ้ารับท่านไว้. ท่านคือรัศมีรุ่งโรจน์ (tejas); เพื่อรัศมีรุ่งโรจน์ ข้าพเจ้ารับท่านไว้.

Mantra 9

त्रि॒वृद॑सि त्रि॒वृते॑ त्वा प्र॒वृद॑सि प्र॒वृते॑ त्वा वि॒वृद॑सि वि॒वृते॑ त्वा स॒वृद॑सि स॒वृते॑ त्वा ऽऽक्र॒मो॒ऽस्याक्र॒माय॑ त्वा संक्र॒मो॒ऽसि संक्र॒माय॑ त्वोत्क्र॒मो॒ऽस्युत्क्र॒माय॒ त्वोत्क्रा॑न्तिर॒स्युत्क्रा॑न्त्यै॒ त्वा ऽधि॑पतिनो॒र्जोर्जं॑ जिन्व

ท่านคือไตรวฤต (Trivṛt); เพื่อไตรวฤต ข้าพเจ้ารับท่านไว้. ท่านคือปรวฤต (Pravṛt); เพื่อปรวฤต ข้าพเจ้ารับท่านไว้. ท่านคือวิวฤต (Vivṛt); เพื่อวิวฤต ข้าพเจ้ารับท่านไว้. ท่านคือสวฤต (Savṛt); เพื่อสวฤต ข้าพเจ้ารับท่านไว้. ท่านคือก้าวแห่งการก้าวเข้า (ākrama); เพื่อก้าวนั้น ข้าพเจ้ารับท่านไว้. ท่านคือก้าวแห่งการผ่านต่อ (saṃkrama); เพื่อก้าวนั้น ข้าพเจ้ารับท่านไว้. ท่านคือก้าวแห่งการก้าวออก (utkrama); เพื่อก้าวนั้น ข้าพเจ้ารับท่านไว้. ท่านคือการก้าวพ้น (utkrānti); เพื่อการก้าวพ้น ข้าพเจ้ารับท่านไว้. ขอท่านจงเร้าเรี่ยวแรงของผู้เป็นใหญ่ ให้พลังเพิ่มพูนยิ่งขึ้น.

Mantra 11

राज्ञ्य॑सि॒ प्राची॒ दिग्वस॑वस्ते दे॒वा अधि॑पतयो॒ऽग्निर्हे॑ती॒नां प्र॑तिध॒र्ता त्रि॒वृत् त्वा॒ स्तोम॑: पृथि॒व्याᳪ श्र॑य॒त्वाज्य॑मु॒क्थमव्य॑थायै स्तभ्नातु रथन्त॒रᳪ साम॒ प्रति॑ष्ठित्या अ॒न्तरि॑क्ष॒ ऋष॑यस्त्वा प्रथम॒जा दे॒वेषु॑ दि॒वो मात्र॑या वरि॒म्णा प्र॑थन्तु विध॒र्ता चा॒यमधि॑पतिश्च॒ ते त्वा॒ सर्वे॑ संविदा॒ना नाक॑स्य पृ॒ष्ठे स्व॒र्गे लो॒के यज॑मानं च सादयन्तु ।। १ ०।। वि॒राड॑सि॒ दक्षि॑णा॒ दिग्रु॒द्रास्ते॑ दे॒वा अधि॑पतय॒ इन्द्रो॑ हेती॒नां प्र॑तिध॒र्ता प॑ञ्चद॒स्त्वा॒ स्तोम॑: पृथि॒व्याᳪश्र॑यतु॒ प्र उ॑गमु॒क्थमव्य॑थायै स्तभ्नातु बृ॒हत्साम॒ प्रति॑ष्ठित्या अ॒न्तरि॑क्ष॒ ऋष॑यस्त्वा प्रथम॒जा दे॒वेषु॑ दि॒वो मात्र॑या वरि॒म्णा प्र॑थन्तु विध॒र्ता चा॒यमधि॑पतिश्च॒ ते त्वा॒ सर्वे॑ संविदा॒ना नाक॑स्य पृ॒ष्ठे स्व॒र्गे लो॒के यज॑मानं च सादयन्तु

ท่านคืออำนาจแห่งพระราชินี (rājñī) คือทิศตะวันออก; วสุ (Vasus) เป็นเทพของท่าน; อัคนี (Agni) เป็นผู้คุ้มกันและผู้สกัดกั้นอาวุธที่พุ่งมา. Trivṛt เป็นบทสโตมะ (stoma) ของท่าน: ขอให้ตั้งอยู่พึ่งพาแผ่นดิน; ขอให้อาชยะ-อุกถะ (ājya-uktha) ค้ำจุนให้มั่นคงเพื่อความไม่เป็นอันตราย; ขอให้รถันตระ-สามัน (Rathantara Sāman) สถาปนาเพื่อความตั้งมั่น. ในอากาศกลาง เหล่าฤษี—ผู้บังเกิดก่อนในหมู่เทพ—จงแผ่ท่านด้วยมาตราของสวรรค์และด้วยความกว้างใหญ่. ผู้ทรงค้ำจุน (vidhārtā) และผู้เป็นใหญ่ (adhipati) นี้ก็เป็นของท่าน. ขอให้เขาทั้งปวงพร้อมเพรียงกัน บนหลังแห่งนภา ในโลกสวรรค์ ให้ยัชมานะ (ผู้ประกอบยัญ) ได้ประทับนั่งด้วย. ท่านคือวิราช (Virāj) คือทิศใต้; รุทระ (Rudras) เป็นเทพของท่าน; อินทระ (Indra) เป็นผู้คุ้มกันและผู้สกัดกั้นอาวุธที่พุ่งมา. Pañcadaśa เป็นบทสโตมะของท่าน: ขอให้ตั้งอยู่พึ่งพาแผ่นดิน; ขอให้อุกถะแห่งปราอุคะ (Prāuga uktha) ค้ำจุนให้มั่นคงเพื่อความไม่เป็นอันตราย; ขอให้พฤหัต-สามัน (Bṛhat Sāman) สถาปนาเพื่อความตั้งมั่น. ในอากาศกลาง เหล่าฤษี—ผู้บังเกิดก่อนในหมู่เทพ—จงแผ่ท่านด้วยมาตราของสวรรค์และด้วยความกว้างใหญ่. ผู้ทรงค้ำจุนและผู้เป็นใหญ่นี้ก็เป็นของท่าน. ขอให้เขาทั้งปวงพร้อมเพรียงกัน บนหลังแห่งนภา ในโลกสวรรค์ ให้ยัชมานะได้ประทับนั่งด้วย.

Mantra 12

स॒म्राड॑सि प्र॒तीची॒ दिगा॑दि॒त्यास्ते॑ दे॒वा अधि॑पतयो॒ वरु॑णो हेती॒नां प्र॑तिध॒र्ता स॑प्तद॒शस्त्वा॒ स्तोम॑: पृथि॒व्याᳪ श्र॑यतु मरुत्व॒तीय॑मु॒क्थमव्य॑थायै स्तभ्नातु वैरू॒पᳪसाम॒ प्रति॑ष्ठित्या अ॒न्तरि॑क्ष॒ ऋष॑यस्त्वा प्रथम॒जा दे॒वेषु॑ दि॒वो मात्र॑या वरि॒म्णा प्र॑थन्तु विध॒र्ता चा॒यमधि॑पतिश्च॒ ते त्वा॒ सर्वे॑ संविदा॒ना नाक॑स्य पृ॒ष्ठे स्व॒र्गे लो॒के यज॑मानं च सादयन्तु

ท่านคือผู้ครองสากล (Samrāṭ) คือทิศตะวันตก; อาทิตยะ (Ādityas) เป็นเทพของท่าน, วรุณะ (Varuṇa) เป็นผู้ป้องกันและขับไล่อาวุธพุ่ง. สัปตทศะ (Saptadaśa, สิบเจ็ด) เป็นสโตมะ (stoma) ของท่าน: ขอให้ตั้งอยู่บนแผ่นดิน; ขอให้มรุตวตียะ-อุกถะ (Marutvatīya-uktha) ค้ำจุนเพื่อความไม่เป็นอันตราย; ขอให้ไวรูปะ-สามัน (Vairūpa Sāman) สถาปนาเพื่อความมั่นคง. ในอันตริกษะ (antarikṣa) ฤษี (ṛṣi) ทั้งหลาย—ผู้บังเกิดก่อนในหมู่เทพ—จงทำให้ท่านแผ่กว้างด้วยมาตราและความไพศาลแห่งสวรรค์; ทั้งผู้ทรงค้ำจุน (Vidhartṛ) และผู้เป็นเจ้า (adhipati) นี้ก็เป็นของท่าน. ขอให้ทั้งหมดนั้นพร้อมเพรียงกัน ให้ท่านและยชามานะ (yajamāna) ได้นั่งบนหลังแห่งนภา ในโลกสวรรค์ (svarga-loka).

Mantra 13

स्व॒राड॒स्युदी॒ची॒ दिङ्म॒रुत॑स्ते दे॒वा अधि॑पतय॒: सोमो॑ हेती॒नां प्र॑तिध॒र्तैक॑वि॒ᳪशस्त्वा॒ स्तोम॑: पृथि॒व्याᳪ श्र॑यतु॒ निष्के॑वल्यमु॒क्थमव्य॑थायै स्तभ्नातु वैरा॒जँ साम॒ प्रति॑ष्ठित्या अ॒न्तरि॑क्ष॒ ऋष॑यस्त्वा प्रथम॒जा दे॒वेषु॑ दि॒वो मात्र॑या वरि॒म्णा प्र॑थन्तु विध॒र्ता चा॒यमधि॑पतिश्च॒ ते त्वा॒ सर्वे॑ संविदा॒ना नाक॑स्य पृ॒ष्ठे स्व॒र्गे लो॒के यज॑मानं च सादयन्तु

ท่านคือผู้เป็นใหญ่ด้วยตนเอง (Svarāṭ) คือทิศเหนือ; มรุต (Maruts) เป็นเทพของท่าน, โสมะ (Soma) เป็นผู้ป้องกันและขับไล่อาวุธพุ่ง. เอกวิงศะ (Ekaviṃśa, ยี่สิบเอ็ด) เป็นสโตมะ (stoma) ของท่าน: ขอให้ตั้งอยู่บนแผ่นดิน; ขอให้นิษเกวลยะ-อุกถะ (Niṣkevalya-uktha) ค้ำจุนเพื่อความไม่เป็นอันตราย; ขอให้ไวราชะ-สามัน (Vairāja Sāman) สถาปนาเพื่อความมั่นคง. ในอันตริกษะ (antarikṣa) ฤษี (ṛṣi) ทั้งหลาย—ผู้บังเกิดก่อนในหมู่เทพ—จงทำให้ท่านแผ่กว้างด้วยมาตราและความไพศาลแห่งสวรรค์; ทั้งผู้ทรงค้ำจุน (Vidhartṛ) และผู้เป็นเจ้า (adhipati) นี้ก็เป็นของท่าน. ขอให้ทั้งหมดนั้นพร้อมเพรียงกัน ให้ท่านและยชามานะ (yajamāna) ได้นั่งบนหลังแห่งนภา ในโลกสวรรค์ (svarga-loka).

Mantra 14

अधि॑पत्न्यसि बृह॒ती दिग्विश्वे॑ ते दे॒वा अधि॑पतयो॒ बृह॒स्पति॑र्हेती॒नां प्र॑तिध॒र्ता त्रि॑णवत्रयस्त्रि॒ᳪशौ त्वा॒ स्तोमौ॑ पृथि॒व्याᳪ श्र॑यतां वैश्वदेवाग्निमारु॒ते उ॒क्थे अव्य॑थायै स्तभ्नीताᳪ शाक्वररैव॒ते साम॑नी॒ प्रति॑ष्ठित्या अ॒न्तरि॑क्ष॒ ऋष॑यस्त्वा प्रथम॒जा दे॒वेषु॑ दि॒वो मात्र॑या वरि॒म्णा प्र॑थन्तु विध॒र्ता चा॒यमधि॑पतिश्च॒ ते त्वा॒ सर्वे॑ संविदा॒ना नाक॑स्य पृ॒ष्ठे स्व॒र्गे लो॒के यज॑मानं च सादयन्तु

ท่านคือพระนางผู้เป็นใหญ่ ผู้ครองทิศอันยิ่งใหญ่; เทพทั้งปวงเป็นผู้เป็นนายเหนือท่าน. พฤหสปติ (Bṛhaspati) เป็นผู้ต้านทานอาวุธที่พุ่งมา. สโตมะ (Stoma) สองบท คือ ตรินวะ (Trinava) และ ตรายัสตริṃศะ (Trayastriṃśa) —ขอให้สองสิ่งค้ำจุนนี้ตั้งมั่นพึ่งพาอยู่บนแผ่นดิน. ในอุคถะ (Uktha) แห่งไวศวเทวะ (Vaiśvadeva) และอัคนิมารุตะ (Agnimāruta) เพื่อความไม่สั่นสะท้าน ขอให้ท่านถูกค้ำยันและตั้งให้มั่น; ขอให้ท่านตั้งมั่นด้วยสามัน (Sāman) แห่งศากวร-ไรวตะ (Śākvara-Raivata). ฤษีแห่งอันตริกษะ (Antarikṣa) ผู้บังเกิดก่อนในหมู่เทพทั้งหลาย จงแผ่ท่านออกด้วยมาตราและความกว้างใหญ่แห่งสวรรค์. ขอให้วิธรรตา (Vidhartā) และเทพผู้เป็นนายเหนือท่านนี้ พร้อมด้วยเทพทั้งปวงผู้พร้อมเพรียงกัน ให้ท่านและยชามานะ (ผู้บูชายัญ) ได้นั่ง ณ หลังคาแห่งฟ้า ในโลกสวรรค์.

Mantra 15

अ॒यं पु॒रो हरि॑केश॒: सूर्य॑रश्मि॒स्तस्य॑ रथगृ॒त्सश्च॒ रथौ॑जाश्च सेनानीग्राम॒ण्यौ॒ | पु॒ञ्जि॒क॒स्थ॒ला च॑ क्रतुस्थ॒ला चा॑प्स॒रसौ॑ द॒ङ्क्ष्णव॑: प॒शवो॑ हे॒तिः पौ॑रुषेयो व॒धः प्रहे॑ति॒स्तेभ्यो॒ नमो॑ अस्तु॒ ते नो॑ऽवन्तु॒ ते नो॑ मृडयन्तु॒ ते यं द्वि॒ष्मो यश्च॑ नो॒ द्वेष्टि॒ तमे॑षां॒ जम्भे॑ दध्मः

ผู้นี้ที่อยู่เบื้องหน้า คือ หริเกศะ (Harikeśa) คือรัศมีแห่งสุริยะ; ของเขามี รถคฤตสะ (Rathagṛtsa) และ รถอุชาส (Rathaujās) เป็นผู้นำสองคน—แม่ทัพและหัวหน้าหมู่บ้าน. ปุญชิกัสถลา (Puñjikāsthalā) และ กรตุสถลา (Kratusthalā) เป็นอัปสราสสองนาง. สัตว์ที่กัดขบคือปศุของเขา; อาวุธเป็นของเขา คือการสังหารที่มนุษย์ส่งมา และอาวุธที่พุ่งไป. ขอนอบน้อมแด่พวกเขา: ขอให้พวกเขาคุ้มครองเรา ขอให้พวกเขาเมตตาเรา. ผู้ที่เราชัง และผู้ที่ชังเรา—ขอให้เราวางเขาไว้ในขากรรไกรของเหล่านี้.

Mantra 16

अ॒यं द॑क्षि॒णा वि॒श्वक॑र्मा॒ तस्य॑ रथस्व॒नश्च॒ रथे॑चित्रश्च सेनानीग्राम॒ण्यौ॒ । मे॒न॒का च॑ सहज॒न्या चा॑प्स॒रसौ॑ यातुधा॒ना हे॒ती रक्षा॑ᳪसि॒ प्रहे॑ति॒स्तेभ्यो॒ नमो॑ अस्तु॒ ते नो॑ऽवन्तु॒ ते नो॑ मृडयन्तु॒ ते यं द्वि॒ष्मो यश्च॑ नो॒ द्वेष्टि॒ तमे॑षां॒ जम्भे॑ दध्मः

นี้ทางทิศใต้ คือ วิศวกรรมัน (Viśvakarman). ของท่านมี รถสฺวนะ (Rathasvana) และ รถเษตร (Rathecitra) เป็นผู้นำทั้งสอง คือแม่ทัพและหัวหน้าหมู่บ้าน. เมนกา (Menakā) และ สหชนฺยา (Sahajanyā) เป็นอัปสราทั้งสอง (Apsaras). ยาตุธานะ (Yātudhāna) เป็นปศุของท่าน; อาวุธของท่านคือ เหติ (Heti) ทั้งพวก รักษัส (Rakṣas) และ ประเหติ (Praheti, อาวุธที่พุ่งไป). ขอความนอบน้อมจงมีแด่ท่านทั้งหลาย; ขอท่านทั้งหลายจงคุ้มครองเรา จงเมตตาเรา; ผู้ที่เราชัง และผู้ที่ชังเรา เราวางเขาไว้ในขากรรไกรของท่านทั้งหลาย.

Mantra 17

अ॒यं प॒श्चाद्वि॒श्वव्य॑चा॒स्तस्य॒ रथ॑प्रो॒तश्चास॑मरथश्च सेनानीग्राम॒ण्यौ॒ । प्र॒म्लोच॑न्ती चानु॒म्लोच॑न्ती चाप्स॒रसौ॑ व्या॒घ्रा हे॒तिः स॒र्पा: प्रहे॑ति॒स्तेभ्यो॒ नमो अ॑स्तु॒ ते नो॑ऽवन्तु॒ ते नो॑ मृडयन्तु॒ ते यं द्वि॒ष्मो यश्च॑ नो॒ द्वेष्टि॒ तमे॑षां॒ जम्भे॑ दध्मः

นี้ทางเบื้องหลัง คือ วิศววยจาส (Viśvavyacās) ผู้แผ่ซ่านทั่ว. ของท่านมี รถปรोतะ (Rathaprota) และ อสมรถะ (Asamaratha) เป็นผู้นำทั้งสอง คือแม่ทัพและหัวหน้าหมู่บ้าน. ปรมโลจนฺตี (Pramlocantī) และ อนุโมลจนฺตี (Anumlocantī) เป็นอัปสราทั้งสอง (Apsaras). เสือเป็นปศุของท่าน; อาวุธของท่านคือ เหติ (Heti) ทั้งหมู่งู และ ประเหติ (Praheti, อาวุธที่พุ่งไป). ขอความนอบน้อมจงมีแด่ท่านทั้งหลาย; ขอท่านทั้งหลายจงคุ้มครองเรา จงเมตตาเรา; ผู้ที่เราชัง และผู้ที่ชังเรา เราวางเขาไว้ในขากรรไกรของท่านทั้งหลาย.

Mantra 18

अ॒यमु॑त्त॒रात्सं॒यद्व॑सु॒स्तस्य॒ तार्क्ष्य॒श्चारि॑ष्टनेमिश्च सेनानीग्राम॒ण्यौ॒ । वि॒श्वाची॑ च घृ॒ताची॑ चाप्स॒रसा॒वापो॑ हे॒तिर्वात॒: प्रहे॑ति॒स्तेभ्यो॒ नमो॑ अस्तु॒ ते नो॑ऽवन्तु॒ ते नो॑ मृडयन्तु॒ ते यं द्वि॒ष्मो यश्च॑ नो॒ द्वेष्टि॒ तमे॑षां॒ जम्भे॑ दध्मः

นี้จากทิศเหนือ คือ สํยทฺวสุ (Saṁyadvasu). ของท่านมี ตารฺกฺษยะ (Tārkṣya) และ อริษฺฏเนมิ (Ariṣṭanemi) เป็นผู้นำทั้งสอง คือแม่ทัพและหัวหน้าหมู่บ้าน. วิศวาจี (Viśvācī) และ ฆฤตาจี (Ghṛtācī) เป็นอัปสราทั้งสอง (Apsaras). สายน้ำทั้งหลายเป็นปศุของท่าน; อาวุธของท่านคือ เหติ (Heti) ทั้งลม และ ประเหติ (Praheti, อาวุธที่พุ่งไป). ขอความนอบน้อมจงมีแด่ท่านทั้งหลาย; ขอท่านทั้งหลายจงคุ้มครองเรา จงเมตตาเรา; ผู้ที่เราชัง และผู้ที่ชังเรา เราวางเขาไว้ในขากรรไกรของท่านทั้งหลาย.

Mantra 19

अ॒यमु॒पर्य॒र्वाग्व॑सु॒स्तस्य॑ सेन॒जिच्च॑ सु॒षेण॑श्च सेनानीग्राम॒ण्यौ॒ । उ॒र्वशी॑ च पू॒र्वचि॑त्तिश्चाप्स॒रसा॑वब॒स्फूर्ज॑न् हे॒तिर्वि॒द्युत्प्रहे॑ति॒स्तेभ्यो॒ नमो॑ अस्तु॒ ते नो॑ऽवन्तु॒ ते नो॑ मृडयन्तु॒ ते यं द्वि॒ष्मो यश्च॑ नो॒ द्वेष्टि॒ तमे॑षां॒ जम्भे॑ दध्मः

วสุ (Vasu) องค์นี้เคลื่อนจากเบื้องบนลงมาสู่เบื้องล่าง; มีแม่ทัพสององค์คือ เสนชิต (Senajit) และ สุเศณะ (Suṣeṇa) เป็นผู้นำกองทัพและหมู่คณะ. อีกทั้ง อุรวศี (Urvaśī) และ ปูรวจิตติ (Pūrvacitti) อัปสรา (Apsaras) ทั้งหลาย; และเสียงฟ้าร้องอันกระแทกแตก, อาวุธพุ่ง, สายฟ้า, อาวุธที่ขว้างไปข้างหน้า—ขอนอบน้อมแด่ท่านทั้งหลาย! ขอท่านทั้งหลายจงคุ้มครองเรา; จงเมตตาเรา; ผู้ที่เราชัง และผู้ที่ชังเรา ขอให้เราวางเขาไว้ในขากรรไกรของท่านเหล่านี้

Mantra 20

अ॒ग्निर्मू॒र्धा दि॒वः क॒कुत्पति॑: पृथि॒व्या अ॒यम् । अ॒पाᳪ रेता॑ᳪसि जिन्वति

อัคนี (Agni) เป็นเศียรแห่งฟ้า เป็นเจ้าแห่งยอดแห่งแผ่นดิน; ท่านนั้นแลทำให้เมล็ดกำเนิดแห่งสายน้ำทั้งหลายพลุ่งพลัง

Mantra 21

अ॒यम॒ग्निः स॑ह॒स्रिणो॒ वाज॑स्य श॒तिन॒स्पति॑: । मू॒र्धा क॒वी र॑यी॒णाम्

อัคนีองค์นี้เป็นเจ้าแห่งพันเท่า เป็นนายแห่งรางวัล (วาชะ) ร้อยเท่า เป็นศีรษะแห่งทรัพย์ทั้งหลาย เป็นกวีผู้รู้แจ้ง.

Mantra 22

त्वाम॑ग्ने॒ पुष्क॑रा॒दध्यथ॑र्वा॒ निर॑मन्थत । मू॒र्ध्नो विश्व॑स्य वा॒घत॑:

โอ้อัคนี อถรรวานได้กวนให้ท่านบังเกิดออกมาจากสระบัว จากเบื้องบน—ท่านคือศีรษะแห่งผู้สรรเสริญทั้งปวง.

Mantra 23

भुवो॑ य॒ज्ञस्य॒ रज॑सश्च ने॒ता यत्रा॑ नि॒युद्भि॒: सच॑से शि॒वाभि॑: । दि॒वि मू॒र्धानं॑ दधिषे स्व॒र्षां जि॒ह्वाम॑ग्ने चकृषे हव्य॒वाह॑म्

ท่านเป็นผู้นำแห่งแผ่นดิน เป็นผู้นำแห่งยัญญะ และเป็นผู้นำแห่งแดนฟ้า (รชัส) ณ ที่ซึ่งท่านประสานตนกับพลังที่เทียมแอกอันเป็นมงคล. ในสวรรค์ท่านตั้งศีรษะของท่านไว้; โอ้อัคนี ท่านได้สร้างลิ้นอันชนะสวรรค์ และเป็นผู้แบกพาหะนำเครื่องบูชา.

Mantra 24

अबो॑ध्य॒ग्निः स॒मिधा॒ जना॑नां॒ प्रति॑ धे॒नुमि॑वाय॒तीमु॒षास॑म् । य॒ह्वा इव॒ प्र व॒यामु॒ज्जिहा॑ना॒: प्र भा॒नव॑: सिस्रते॒ नाक॒मच्छ॑

อัคนีถูกปลุกให้ตื่นด้วยเชื้อไฟของมนุษย์ทั้งหลาย ก้าวไปต้อนรับอุษัสประหนึ่งต้อนรับโคนม. ดุจม้าศึกผู้กระตือรือร้นแลบลิ้นออก รัศมีของท่านหลั่งไหลพุ่งไป สู่เพดานฟ้า.

Mantra 25

अवो॑चाम क॒वये॒ मेध्या॑य॒ वचो॑ व॒न्दारु॑ वृष॒भाय॒ वृष्णे॑ । गवि॑ष्ठिरो॒ नम॑सा॒ स्तोम॑म॒ग्नौ दि॒वी॒व रु॒क्ममु॑रु॒व्यञ्च॑मश्रेत्

เราทั้งหลายได้เปล่งวาจาต่อฤๅษีผู้ศักดิ์สิทธิ์ ผู้ทรงปัญญา และได้กล่าวถ้อยคำสรรเสริญแด่ผู้เป็นโคอุสภะ ผู้ทรงพลังยิ่ง. ผู้ใคร่โคเป็นที่สุดนั้น ได้ตั้งบทสโตมะไว้ในอัคนี (Agni) ด้วยนมัสการ ดุจเครื่องประดับทองในสวรรค์ ส่องไกลและแผ่กว้าง.

Mantra 26

अ॒यमि॒ह प्र॑थ॒मो धा॑यि धा॒तृभि॒र्होता॒ यजि॑ष्ठो अध्व॒रेष्वीड्य॑: । यमप्न॑वानो॒ भृग॑वो विरुरु॒चुर्वने॑षु चि॒त्रं वि॒भ्वं॒ वि॒शे-वि॑शे

ผู้นี้ ณ ที่นี้ ถูกสถาปนาขึ้นเป็นปฐมโดยผู้สถาปนา—เป็นโหตฤ (Hotṛ) ผู้ประกอบยัญญะได้ยอดเยี่ยม เป็นผู้ควรสรรเสริญในพิธีทั้งหลาย. ภฤคุ (Bhṛgu) เมื่อได้ผู้นี้แล้ว ได้ทำให้ท่านรุ่งเรืองในป่า—น่าอัศจรรย์ แผ่ซ่านทั่ว—เพื่อทุกตระกูลและทุกชน.

Mantra 27

जन॑स्य गो॒पा अ॑जनिष्ट॒ जागृ॑विर॒ग्निः सु॒दक्ष॑: सुवि॒ताय॒ नव्य॑से । घृ॒तप्र॑तीको बृह॒ता दि॑वि॒स्पृशा॑ द्यु॒मद्वि भा॑ति भर॒तेभ्य॒: शुचि॑:

ผู้พิทักษ์แห่งชนได้บังเกิดแล้ว—อัคนี (Agni) ผู้ตื่นรู้ ผู้ชำนาญดี เพื่อความเกื้อกูลอันใหม่อยู่เสมอ. มีฆฤตะเป็นพักตร์ ยิ่งใหญ่และแตะต้องสวรรค์ ท่านส่องประกายรุ่งเรือง—ผู้บริสุทธิ์—เพื่อเหล่าภารตะ (Bharata).

Mantra 28

त्वाम॑ग्ने॒ अङ्गि॑रसो॒ गुहा॑ हि॒तमन्व॑विन्दञ्छिश्रिया॒णं वने॑ – वने । स जा॑यसे म॒थ्यमा॑न॒: सहो॑ म॒हत्त्वामा॑हु॒: सह॑सस्पु॒त्रम॑ङ्गिरः

โอ อัคนี เหล่าอังคิรสได้ค้นพบพระองค์ ผู้ถูกวางไว้ในที่เร้นลับ ผู้พักพิงอยู่ในป่าแล้วป่าเล่า. พระองค์บังเกิดเมื่อถูกกวนไฟด้วยการเสียดสี; ฤทธานุภาพของพระองค์ยิ่งใหญ่. โอ อังคิระ เขาทั้งหลายเรียกพระองค์ว่า “บุตรแห่งพลัง”.

Mantra 29

सखा॑य॒: सं व॑: स॒म्यञ्च॒मिष॒ᳪ स्तोमं॑ चा॒ग्नये॑ । वर्षि॑ष्ठाय क्षिती॒नामू॒र्जो नप्त्रे॒ सह॑स्वते

สหายทั้งหลายเอ๋ย จงพร้อมเพรียงรวมกัน นำทั้งอาหารหล่อเลี้ยงและบทสรรเสริญถวายแด่อัคนี (Agni) — แด่ผู้ทรงเดชยิ่งในหมู่ชน แด่บุตรแห่งพลัง (Ūrjo Naptṛ) แด่ผู้ทรงอานุภาพ.

Mantra 30

सᳪस॒मिद्यु॑वसे वृष॒न्नग्ने॒ विश्वा॑न्य॒र्य आ । इ॒डस्प॒दे समि॑ध्यसे॒ स नो॒ वसू॒न्या भ॑र

โอ้อัคนี (Agni) ผู้เข้มแข็ง ผู้ถูกจุดให้ลุกโชนเพื่อเหล่าวัยหนุ่ม ผู้สูงศักดิ์ จงมาพร้อมสิ่งดีทั้งปวง. ณ ที่ประทับของอิฑา (Iḍā) ท่านถูกจุดให้สว่างไสว; ขอจงนำทรัพย์สมบัติมาสู่เรา.

Mantra 31

त्वां चि॑त्रश्रवस्तम॒ हव॑न्ते वि॒क्षु ज॒न्तव॑: । शो॒चिष्के॑शं पुरुप्रि॒याग्ने॑ ह॒व्याय॒ वोढ॑वे

เหล่าสัตว์ทั้งหลายท่ามกลางหมู่ชนต่าง ๆ เรียกขานท่าน—ผู้เลื่องชื่อหลากหลายยิ่ง; โอ อัคนี ผู้มีเส้นผมเป็นเปลวเพลิง ผู้เป็นที่รักของคนมากมาย ขอท่านจงเป็นผู้อุ้มพาเครื่องบูชา (หวิยะ) ไปถวาย

Mantra 32

ए॒ना वो॑ अ॒ग्निं नम॑सो॒र्जो नपा॑त॒मा हु॑वे । प्रि॒यं चेति॑ष्ठमर॒तिᳪ स्व॑ध्व॒रं विश्व॑स्य दू॒तम॒मृत॑म्

ด้วยถ้อยคำนี้และด้วยนมัสการ ข้าพเจ้าขอเชิญอัคนี—โอรสแห่งพลัง มายังท่านทั้งหลาย: ผู้เป็นที่รัก ผู้รู้จำแนกยิ่ง ผู้ชี้นำไปไกล ผู้ประกอบยัญอันดี ผู้เป็นทูตของสรรพสิ่ง ผู้เป็นอมตะ

Mantra 33

विश्व॑स्य दू॒तम॒मृतं॒ विश्व॑स्य दू॒तम॒मृत॑म् । स यो॑जते अरु॒षा वि॒श्वभो॑जसा॒ स दु॑द्रव॒त्स्वा॑हुतः

ทูตอมตะแห่งสรรพสิ่ง ทูตอมตะแห่งสรรพสิ่ง: เมื่อท่านถูกเทียมด้วยพลังสีแดงอรุณ ผู้กลืนกินทั่วทั้งปวง ครั้นได้รับการบูชาโดยชอบแล้ว ท่านย่อมแล่นออกไปอย่างรวดเร็ว

Mantra 34

स दु॑द्रव॒त्स्वा॒हुत॒: स दु॑द्रव॒त्स्वा॒हुतः । सु॒ब्रह्मा॑ य॒ज्ञः सु॒शमी॒ वसू॑नां दे॒वᳪ राधो॒ जना॑नाम्

มันแล่นไปอย่างรวดเร็ว ได้รับการถวายโดยชอบพร้อมคำประกาศ “สวาหา” (Svāhā); มันแล่นไปอย่างรวดเร็ว ได้รับการถวายโดยชอบพร้อมคำประกาศ “สวาหา”. ยัญญะ (yajña) นี้มีถ้อยคำพรหมันอันงดงาม (subrahmā) อ่อนโยนยิ่งเพื่อเหล่าวสุ (Vasus)—เป็นทานทิพย์ เป็นทรัพย์บุญแก่หมู่ชน.

Mantra 35

अग्ने॒ वाज॑स्य॒ गोम॑त॒ ईशा॑नः सहसो यहो । अ॒स्मे धे॑हि जातवेदो॒ महि॒ श्रव॑:

โอ อัคนี (Agni) ผู้เป็นเจ้าแห่งรางวัลชัยชนะ (vāja) อันอุดมด้วยโค ผู้ทรงอำนาจแห่งพลังและความองอาจ; โอ ชาตเวทัส (Jātavedas) ขอจงประทานเกียรติยศอันยิ่งใหญ่แก่เราเถิด.

Mantra 36

स इ॑धा॒नो वसु॑ष्क॒विर॒ग्निरी॒डेन्यो॑ गि॒रा । रे॒वद॒स्मभ्यं॑ पुर्वणीक दीदिहि

พระองค์ผู้ถูกจุดให้ลุก—อัคนี กวีผู้รู้ ผู้เป็นเจ้าแห่งทรัพย์ ผู้ควรแก่การสรรเสริญด้วยวาจาของเรา—ขอจงส่องประกายเพื่อเรา พร้อมด้วยความมั่งคั่ง โอ้ผู้มีรูปอันดึกดำบรรพ์ ขอจงลุกโชติช่วงยิ่งนักเถิด

Mantra 37

क्ष॒पो रा॑जन्नु॒त त्मनाग्ने॒ वस्तो॑रु॒तोषस॑: । स ति॑ग्मजम्भ र॒क्षसो॑ दह॒ प्रति॑

โอ้ราชาแห่งราตรี และด้วยฤทธิ์เดชของพระองค์เอง โอ้อัคนี—ผู้เป็นราชาในยามรุ่งอรุณและในอุษัสทั้งหลาย—โอ้ผู้มีเขี้ยวคม ขอจงเผาผลาญและผลักไสเหล่ารากษสให้ถอยกลับไป

Mantra 38

भ॒द्रो नो॑ अ॒ग्निराहु॑तो भ॒द्रा रा॒तिः सु॑भग भ॒द्रो अ॑ध्व॒रः । भ॒द्रा उ॒त प्रश॑स्तयः

อัคนีเมื่อถูกอัญเชิญย่อมเป็นมงคลแก่เรา; ทานนั้นเป็นมงคล โอ้ผู้เอื้อเฟื้อ; ยัญพิธีเป็นมงคล; และคำสรรเสริญทั้งหลายก็เป็นมงคลด้วย

Mantra 39

भ॒द्रा उ॒त प्रश॑स्तयो भ॒द्रं मन॑: कृणुष्व वृत्र॒तूर्ये॑ । येना॑ स॒मत्सु॑ सा॒सह॑: ।

เป็นมงคลทั้งหลาย ทั้งคำสรรเสริญก็เป็นมงคล; ในการปราบวฤตระ (Vṛtra) ขอท่านจงทำจิตให้เป็นมงคล—ด้วยสิ่งนั้น ในการปะทะทั้งหลายท่านย่อมมีชัย.

Mantra 40

येना॑ स॒मत्सु॑ सा॒सहोऽव॑ स्थि॒रा त॑नुहि॒ भूरि॒ शर्ध॑ताम् । व॒नेमा॑ ते अ॒भिष्टि॑भिः ।

ด้วยสิ่งนั้น ในการปะทะทั้งหลายท่านย่อมมีชัย—ขอท่านจงแผ่การคุ้มครองอันมั่นคง ต้านทานหมู่กองอันมากมาย; ด้วยความช่วยเหลือของท่าน ขอเราทั้งหลายจงมีชัย.

Mantra 41

अ॒ग्निं तं म॑न्ये॒ यो वसु॒रस्तं॒ यं यन्ति॑ धे॒नव॑: । अस्त॒मर्व॑न्त आ॒शवोऽस्तं॒ नित्या॑सो वा॒जिन॒ इष॑ᳪ स्तो॒तृभ्य॒ आ भ॑र ।

ข้าพเจ้าถือว่า อัคนี (Agni) คือผู้ประเสริฐผู้มั่งคั่ง (Vasu) นั้น; โคให้น้ำนมทั้งหลายไปสู่เรือนของท่าน; ม้าอาชวะผู้ว่องไวไปสู่เรือนของท่าน; และม้าวาชินผู้ชนะรางวัล ผู้เทียมแอกเป็นนิตย์ ก็ไปสู่เรือนของท่าน. ขอท่านจงนำพลังหล่อเลี้ยง (iṣ) มายังผู้สรรเสริญทั้งหลายเถิด.

Mantra 42

सो अ॒ग्निर्यो वसु॑र्गृ॒णे सं यमा॒यन्ति॑ धे॒नव॑: । समर्व॑न्तो रघु॒द्रुव॒: सᳪ सु॑जा॒तास॑: सू॒रय॒ इष॑ᳪ स्तो॒तृभ्य॒ आ भ॑र ।

อัคนี (Agni) ผู้ประเสริฐผู้มั่งคั่ง (Vasu) นั้น ย่อมได้รับการสรรเสริญ; โคให้น้ำนมทั้งหลายมาชุมนุมต่อท่าน; ม้าผู้วิ่งเร็วมั่นคงก็มาพร้อมกัน; และผู้อุปถัมภ์ผู้เกิดดีทั้งหลายก็มาพร้อมกัน. ขอท่านจงนำพลังหล่อเลี้ยง (iṣ) มายังผู้สรรเสริญทั้งหลายเถิด.

Mantra 43

उ॒भे सु॑श्चन्द्र स॒र्पिषो॒ दर्वी॑ श्रीणीष आ॒सनि॑ । उ॒तो न॒ उत्पु॑पूर्या उ॒क्थेषु॑ शवसस्पत॒ इष॑ᳪ स्तो॒तृभ्य॒ आ भ॑र ।

โอ้ผู้ส่องประกายงดงามเอ๋ย ท่านผสมเนยใส (sarpis) ทั้งสองด้วยทัพพี (darbī) บนที่นั่ง; และขอท่านจงทำให้เราพร้อมบริบูรณ์ในบทสรรเสริญ (uktha) ทั้งหลาย โอ้เจ้าแห่งพลัง (śavasaspati). ขอท่านจงนำพลังหล่อเลี้ยง (iṣ) มายังผู้สรรเสริญทั้งหลายเถิด.

Mantra 44

अग्ने॒ तम॒द्याश्वं॒ न स्तोमै॒ः क्रतुं॒ न भ॒द्रᳪ हृ॑दि॒स्पृश॑म् । ऋ॒ध्यामा॑ त॒ ओहै॑ः

โอ้ อัคนี (Agni) เอ๋ย—ขอให้พระองค์นั้น—ในวันนี้—ดุจม้าอาชา ด้วยบทสรรเสริญ; ดุจเจตจำนงอันประเสริฐ (kratu) อันสัมผัสถึงดวงใจ. ขอให้เราทั้งหลายเจริญรุ่งเรืองด้วยการเกื้อหนุนของพระองค์ (ohā).

Mantra 45

अधा॒ ह्य॒ग्ने॒ क्रतो॑र्भ॒द्रस्य॒ दक्ष॑स्य सा॒धोः । र॒थीरृ॒तस्य॑ बृह॒तो ब॒भूथ॑

ดังนั้น โอ อัคนี (Agni) ในพิธีบูชาอันเป็นมงคล (kratu) ในงานอันชำนาญและสำเร็จผล (dakṣa) และในความดีงาม (sādhu) ท่านได้เป็นสารถีแห่ง ṛta อันยิ่งใหญ่ (ระเบียบธรรมอันเที่ยงแท้ของจักรวาล) แล้ว

Mantra 46

ए॒भिर्नो॑ अर्कै॒र्भवा॑ नो अ॒र्वाङ् स्व॒र्ण ज्योति॑: । अग्ने॒ विश्वे॑भिः सु॒मना॒ अनी॑कैः

ด้วยบทสรรเสริญ (arka) เหล่านี้ของเรา ขอท่านจงหันมาสู่เราและเสด็จมา เป็นแสงสว่างอันรุ่งเรืองดุจสุริยัน; โอ อัคนี ขอท่านจงมีเมตตา (sumanā) ด้วยทุกพักตร์ทุกด้าน (anīka) ของท่าน

Mantra 47

अ॒ग्निᳪ होता॑रं मन्ये॒ दास्व॑न्तं॒ वसु॑ᳪ सू॒नुᳪ सह॑सो जा॒तवे॑दसं॒ विप्रं॒ न जा॒तवे॑दसम् । य ऊ॒र्ध्वया॑ स्वध्व॒रो दे॒वो दे॒वाच्या॑ कृ॒पा । घृ॒तस्य॒ विभ्रा॑ष्टि॒मनु॑ वष्टि शो॒चिषा॒ऽऽजुह्वा॑नस्य स॒र्पिष॑ः

ข้าพเจ้าถือว่า อัคนีเป็นโหตฤ (Hotṛ) ผู้ให้ทาน ผู้เป็นขุมทรัพย์ เป็นบุตรแห่งพลัง (sahas) เป็นชาตเวทัส (Jātavedas) ผู้รู้สิ่งทั้งปวง—แท้จริงเป็นฤๅษีผู้รู้ คือชาตเวทัสนั้นเอง. พระองค์ดำเนินขึ้นสู่เบื้องบน พิธีกรรมถูกต้องสมบูรณ์ เป็นเทพในรูปอันเทพยิ่ง และด้วยเปลวเพลิงทรงติดตามปลายอันระยับของฆฤตะ (ghṛta) คือเนยใส และส่องประกายตามเนยที่หลอมและซัรปิส (sarpis) ของผู้ถวายบูชา

Mantra 48

अग्ने॒ त्वं नो॒ अन्त॑म उ॒त त्रा॒ता शि॒वो भ॑व वरू॒थ्य॒ः । वसु॑र॒ग्निर्वसु॑श्रवा॒ अच्छा॑ नक्षि द्यु॒मत्त॑मᳪ र॒यिं दा॑ः । तं त्वा॑ शोचिष्ठ दीदिवः सु॒म्नाय॑ नू॒नमी॑महे॒ सखि॑भ्यः

อัคนีเอ๋ย ท่านเป็นผู้ใกล้ชิดที่สุดแก่เรา ทั้งเป็นผู้คุ้มครอง; ขอท่านจงเป็นผู้เกื้อกูล เป็นที่กำบังอันเป็นมงคล. อัคนีผู้มั่งคั่ง ผู้มีชื่อเสียงด้วยทรัพย์เอ๋ย จงมาที่นี่; จงมาถึงเรา และประทานทรัพย์อันรุ่งเรืองที่สุด. โอ้ผู้สว่างไสวที่สุด ผู้ทอประกายเจิดจ้า เพื่อพระกรุณาของท่าน เราทั้งหลายบัดนี้วอนขอท่าน—เพื่อสหายของเรา.

Mantra 49

येन॒ ऋष॑य॒स्तप॑सा स॒त्रमाय॒न्निन्धा॑ना अ॒ग्निᳪ स्व॑रा॒भर॑न्तः । तस्मि॑न्न॒हं नि द॑धे॒ नाके॑ अ॒ग्निं यमा॒हुर्मन॑व स्ती॒र्णब॑र्हिषम्

ด้วยสิ่งนี้ เหล่าฤษีทั้งหลายด้วยตบัส (ความเพียรเผากิเลส) ได้ไปสู่สัตรา (พิธีประชุมบูชา) จุดอัคนีให้ลุก และนำพาแสงสวรรค์ให้เคลื่อนไปข้างหน้า. ณ ที่นั้นเอง บัดนี้ข้าพเจ้าตั้งอัคนีไว้ในนากะ (ยอดฟ้า) คือไฟนั้นที่บุตรแห่งมนุเรียกว่า ‘อัคนีผู้มีบรรหิษ (หญ้าศักดิ์สิทธิ์) ปูไว้แล้ว’.

Mantra 50

तं पत्नी॑भि॒रनु॑ गच्छेम देवाः पु॒त्रैर्भ्रातृ॑भिरु॒त वा॒ हिर॑ण्यैः । नाकं॑ गृभ्णा॒नाः सु॑कृ॒तस्य॑ लो॒के तृ॒तीये॑ पृ॒ष्ठे अधि॑ रोच॒ने दि॒वः

โอ้เทพทั้งหลาย เราทั้งหลายจักติดตามท่านผู้นั้น—พร้อมด้วยภรรยา บุตร และพี่น้อง ทั้งพร้อมด้วยทองคำ; ในโลกแห่งผู้กระทำความดี จับยึดสวรรค์ไว้ ณ เบื้องสูงชั้นที่สาม ในแดนเรืองรองแห่งท้องฟ้า.

Mantra 51

आ वा॒चो मध्य॑मरुहद्भुर॒ण्युर॒यम॒ग्निः सत्प॑ति॒श्चेकि॑तानः । पृ॒ष्ठे पृ॑थि॒व्या निहि॑तो॒ दवि॑द्युतद॒धस्प॒दं कृ॑णुतां॒ ये पृ॑त॒न्यव॑:

ผู้ว่องไวได้ขึ้นสู่ที่นั่งกลางแห่งวาจาแล้ว; อัคนี (Agni) นี้ ผู้เป็นเจ้าแห่งผู้ดีงาม ได้ปรากฏชัด. เมื่อถูกวางไว้บนหลังแห่งปฐพี เขาก็ส่องวาบออกมา; ขอให้ผู้มุ่งวิวาททั้งหลายจัดหาที่เหยียบอันต่ำกว่าให้ตนเองเถิด.

Mantra 52

अ॒यम॒ग्निर्वी॒रत॑मो वयो॒धाः स॑ह॒स्रियो॑ द्योतता॒मप्र॑युच्छन् । वि॒भ्राज॑मानः सरि॒रस्य॒ मध्य॒ उप॒ प्र या॑हि दि॒व्यानि॒ धाम॑

อัคนี (Agni) นี้กล้าหาญยิ่ง เป็นผู้ประทานพลังชีวิต; ขอให้ท่านส่องประกายพันเท่าโดยไม่ขาดสาย. ผู้รุ่งเรืองอยู่กลางกายเอ๋ย จงก้าวไปสู่ที่สถิตอันเป็นทิพย์ในสวรรค์เถิด.

Mantra 53

स॒म्प्रच्य॑वध्व॒मुप॑ स॒म्प्रया॒ताग्ने॑ प॒थो दे॑व॒याना॑न् कृणुध्वम् । पुन॑: कृण्वा॒ना पि॒तरा॒ युवा॑ना॒ऽन्वाता॑ᳪसी॒त् त्वयि॒ तन्तु॑मे॒तम्

พวกท่านจงเคลื่อนไปพร้อมกัน จงเข้าใกล้พร้อมกันแล้วออกเดินทาง; โอ อัคนี (Agni) จงทำหนทางอันเป็นทางของเทพ ให้ไปสู่เหล่าเทพทั้งหลาย. เหล่าบิดร (Pitṛ) ทั้งหลายได้ฟื้นตนให้ใหม่ กลับเป็นหนุ่มอีกครั้ง แล้วติดตามมา; ด้ายสายนี้ถูกผูกยึดไว้ในท่าน.

Mantra 54

उद्बु॑ध्यस्वाग्ने॒ प्रति॑ जागृहि॒ त्वमि॑ष्टापू॒र्ते सᳪ सृ॑जेथाम॒यं च॑ । अ॒स्मिन्त्स॒धस्थे॒ अध्युत्त॑रस्मि॒न् विस्वे॑ देवा॒ यज॑मानाश्च सीदत

จงตื่นขึ้นเถิด อัคนี; และท่านจงตื่นเฝ้าระวังตอบรับด้วยเถิด. ขอให้บุรุษผู้นี้กับผลแห่งการบูชายัญและการให้ทาน (iṣṭāpūrta) ประสานรวมกัน. ณ ที่นั่งร่วมนี้ ณ สถานที่อันสูงยิ่งนี้ ขอให้เทพทั้งปวงและผู้ประกอบยัญ (yajamāna) จงนั่งลงเถิด.

Mantra 55

येन॒ वह॑सि स॒हस्रं॒ येना॑ग्ने सर्ववेद॒सम् । तेने॒मं य॒ज्ञं नो॑ नय॒ स्व॒र्दे॒वेषु॒ गन्त॑वे

ด้วยสิ่งนั้นซึ่งท่านแบกพันหนึ่ง ด้วยสิ่งนั้นซึ่งท่านแบกทรัพย์ทั้งปวง—โอ้อัคนีผู้รู้ทั่ว—ด้วยสิ่งนั้นขอท่านจงนำยัญนี้ของเรา ให้ไปถึงเหล่าเทพแห่งสวรรค์.

Mantra 56

अ॒यं ते॒ योनि॑रृ॒त्वियो॒ यतो॑ जा॒तो अरो॑चथा । तं जा॒नन्न॑ग्न आ रो॒हाथा॑ नो वर्धया र॒यिम्

นี่คือครรภ์ของท่าน (yoni) โอ้อัคนีผู้เป็นไปตามฤดูกาลแห่งพิธี; จากที่นี่ท่านได้บังเกิดและส่องประกาย. เมื่อรู้แล้ว โอ้อัคนี จงขึ้นมาที่นี่ และจงเพิ่มพูนทรัพย์แก่เรา.

Mantra 57

तप॑श्च तप॒स्य॒श्च शैशि॒रावृ॒तू अ॒ग्नेर॑न्तः श्ले॒षो॒ऽसि॒ कल्पे॑तां॒ द्यावा॑पृथि॒वी कल्प॑न्ता॒माप॒ ओष॑धय॒: कल्प॑न्ताम॒ग्नय॒: पृथ॒ङ्मम॒ ज्यैष्ठ्या॑य॒ सव्र॑ताः। ये अ॒ग्नय॒: सम॑नसोऽन्त॒रा द्यावा॑पृथि॒वी इ॒मे| शै॒शि॒रावृ॒तू अ॑भि॒कल्प॑माना॒ इन्द्र॑मिव दे॒वा अ॑भि॒संवि॑शन्तु॒ तया॑ दे॒वत॑याऽङ्गिर॒स्वद्ध्रु॒वे सी॑दतम्

ตบัส (tapas) และสิ่งที่เป็นของตบัส; ฤดูกาลทั้งสอง—ฤดูหนาว (śaiśira) และฤดูฝน (āvṛtū)—ท่านคือความยึดประสานภายในของอัคนี (Agni). ขอให้ฟ้าและดินจัดระเบียบโดยชอบ; ขอให้น้ำทั้งหลาย ขอให้พืชโอสถทั้งหลายจัดระเบียบโดยชอบ; ขอให้ไฟทั้งหลายแต่ละดวงแยกกัน ทว่าถือวัตรเดียวกัน จัดระเบียบโดยชอบเพื่อความเป็นใหญ่ของข้าพเจ้า. ไฟทั้งหลายผู้มีใจเป็นหนึ่ง อยู่ระหว่างฟ้าและดินนี้—เมื่อฤดูหนาวและฤดูฝนกำลังก่อรูปเป็นระเบียบ ขอให้ท่านทั้งหลายเข้ารวมกัน ณ ที่นี้ ดุจเทพทั้งหลายเข้ารวมสู่อินทรา (Indra). ด้วยเทวตา (devatā) นั้น โอ้พลังดุจอังคิรัส (Aṅgiras) จงนั่งลงในความมั่นคง (Dhruvā).

Mantra 58

प॒र॒मे॒ष्ठी त्वा॑ सादयतु दि॒वस्पृ॒ष्ठे ज्योति॑ष्मतीम् । विश्व॑स्मै प्रा॒णाया॑पा॒नाय॑ व्या॒नाय॒ विश्वं॒ ज्योति॑र्यच्छ । सूर्य॒स्तेऽधि॑पति॒स्तया॑ दे॒वत॑याऽङ्गिर॒स्वद् ध्रु॒वा सी॑द

ขอให้ปรเมษฐิน (Parameṣṭhin) ให้ท่านนั่งบนหลังแห่งสวรรค์ อันส่องสว่าง. เพื่อโลกทั้งปวง—เพื่อปราณะ (prāṇa) อปานะ (apāna) และวยานะ (vyāna)—จงประทานแสงสว่างอันทั่วถึง. สุริยะเป็นเจ้าเหนือท่าน; ด้วยเทวตา (devatā) นั้น โอ้พลังดุจอังคิรัส (Aṅgiras) โอ้ธรุวา (Dhruvā) ผู้มั่นคง จงนั่งลง.

Mantra 59

लो॒कं पृ॑ण छि॒द्रं पृ॒णाथो॑ सीद ध्रु॒वा त्वम् । इ॒न्द्रा॒ग्नी त्वा॒ बृह॒स्पति॑र॒स्मिन्योना॑वसीषदन्

จงเติมเต็มโลกนี้; จงอุดช่องโหว่; แล้วจงนั่งลงเถิด ผู้มั่นคงแน่วแน่. อินทระและอัคนี และพรหสปติ ได้ทำให้ท่านตั้งมั่นอยู่ในครรภ์ (ที่นั่ง) นี้.

Mantra 60

ता अ॑स्य॒ सूद॑दोहस॒: सोम॑ᳪ श्रीणन्ति॒ पृश्न॑यः । जन्म॑न्दे॒वानां॒ विश॑स्त्रि॒ष्वा रो॑च॒ने दि॒वः

โคเพศเมียลายด่างเหล่านั้น ผู้มีน้ำนมอุดม ย่อมปรุงโสมะ (Soma) ให้แก่เขา. นี่คือสถานที่กำเนิดแห่งหมู่คณะของเทพทั้งหลาย ในแดนสวรรค์อันสว่างไสวสามประการ.

Mantra 61

इन्द्रं॒ विश्वा॑ अवीवृधन्त्समु॒द्रव्य॑चसं॒ गिर॑: । र॒थीत॑मᳪ र॒थीनां॒ वाजा॑ना॒ᳪ सत्प॑तिं॒ पति॑म्

บทสรรเสริญทั้งปวงได้ทวีอินทรา (Indra) ให้ยิ่งใหญ่—ผู้แผ่ไพศาลดุจมหาสมุทร; ผู้เป็นยอดแห่งสารถีทั้งหลาย; เป็นเจ้าแห่งรางวัล เป็นเจ้า—เจ้าอันประเสริฐ.

Mantra 62

प्रोथ॒दश्वो॒ न यव॑सेऽवि॒ष्यन्य॒दा म॒हः सं॒वर॑णा॒द्वयस्था॑त् । आद॑स्य॒ वातो॒ अनु॑वाति शो॒चिरध॑ स्म ते॒ व्रज॑नं कृ॒ष्णम॑स्ति

ม้าศึกพุ่งออกไปดุจจะไปสู่ทุ่งหญ้า ครั้นมันยืนหยัดออกจากคอกอันใหญ่หลวงแล้ว; บัดนั้นลมพัดตามเปลวเพลิงของมัน และแล้วสำหรับท่าน รอยทางนั้นมืดดำ.

Mantra 63

आ॒योष्ट्वा॒ सद॑ने सादया॒म्यव॑तश्छा॒याया॑ᳪ समु॒द्रस्य॒ हृद॑ये । र॒श्मी॒वतीं॒ भास्व॑ती॒मा या द्यां भास्यापृ॑थि॒वीमोर्व॒न्तरि॑क्षम्

ข้าพเจ้ากระทำให้ท่านนั่ง ณ ที่นั่งของอายุ (Āyu) ในร่มเงาที่ทอดลงเบื้องล่าง ณ หทัยแห่งมหาสมุทร. ผู้มีรัศมี ผู้รุ่งโรจน์เอ๋ย ท่านส่องสว่างถึงฟ้า ถึงแผ่นดินอันกว้างใหญ่ และถึงอากาศระหว่างกลาง.

Mantra 64

प॒र॒मे॒ष्ठी त्वा॑ सादयतु दि॒वस्पृ॒ष्ठे व्यच॑स्वतीं॒ प्रथ॑स्वतीं॒ दिवं॑ यच्छ॒ दिवं॑ दृᳪह॒ दिवं॒ मा हि॑ᳪसीः । विश्व॑स्मै प्रा॒णाया॑पा॒नाय॑ व्या॒नायो॑दा॒नाय॑ प्रति॒ष्ठायै॑ च॒रित्रा॑य । सूर्य॑स्त्वा॒ऽभि पा॑तु म॒ह्या स्व॒स्त्या छ॒र्दिषा॒ शन्त॑मेन॒ तया॑ दे॒वत॑याऽङ्गिर॒स्वद् ध्रु॒वे सी॑दतम्

ขอให้ผู้สูงสุด (Parameṣṭhī, ปรชาปติ) ให้ท่านได้นั่งบนหลังแห่งสวรรค์—แผ่กว้าง ยืดไกล. จงยึดสวรรค์ไว้; จงทำสวรรค์ให้มั่นคง; อย่าได้ทำร้ายสวรรค์. เพื่อโลกทั้งปวง—เพื่อปราณะ (prāṇa) อปานะ (apāna) วยานะ (vyāna) อุทานะ (udāna)—เพื่อการตั้งมั่น (pratiṣṭhā) และเพื่อระเบียบแห่งการดำเนิน (caritra). ขอให้สุริยะ (Sūrya) คุ้มครองท่านด้วยความสวัสดีอันยิ่งใหญ่ ด้วยร่มเงาแห่งความสงบที่สุด (chardis). ด้วยเทวตานั้น (devatā) จงนั่งมั่นในที่อันแน่นอน (dhruva) ดุจอังคิรัส (Aṅgiras).

Mantra 65

स॒हस्र॑स्य प्र॒माऽसि॑ स॒हस्र॑स्य प्रति॒माऽसि॑ स॒हस्र॑स्यो॒न्माऽसि॑ साह॒स्रो॒ऽसि स॒हस्रा॑य त्वा

ท่านเป็นมาตราวัดแห่ง “พัน”; ท่านเป็นมาตราตอบแห่ง “พัน”; ท่านเป็นมาตราสูงแห่ง “พัน”; ท่านเป็นผู้มีพันเท่า: เพื่อ “พัน” ข้าพเจ้าขอรับท่านไว้