Sukta 108
Sukta 9.108
Soma Pavamana (for Indra)
अयं पवमानसोमस्तोत्रः नवशुद्धं सोमं मधुमयं दीप्तिमद् हर्षरूपं स्तौति, यः विशेषेण इन्द्रस्य बलवर्धनाय संस्कृतः। सोमं प्रार्थयते—स स्फुरतु प्रजापतिरिव पूर्णतायाः स्वामी, अन्तःस्थितानि बलस्य यशसश्च निधीनि विवृणोतु, अन्ते च नद्य इव समुद्रं प्रविशन्ति तथा इन्द्रस्य हृदयं प्रविश्य, मित्रवरुणवायुभिरपि धार्यमाणः परमोऽवलम्बो भवतु।
Mantras
Mantra 1
पवस्व मधुमत्तम इन्द्राय सोम क्रतुवित्तमो मदः । महि द्युक्षतमो मदः ॥
हे सोम, मधुमत्तमः पवस्व इन्द्राय; क्रतुवित्तमः मदः। महान् द्युक्षततमः मदः।
Mantra 2
यस्य ते पीत्वा वृषभो वृषायतेऽस्य पीता स्वर्विदः । स सुप्रकेतो अभ्यक्रमीदिषोऽच्छा वाजं नैतशः ॥
यस्य ते पीत्वा वृषभो वृषायते, अस्य पीता स्वर्विदः। स सुप्रकेतः अभ्यक्रमीद् इषोऽच्छा वाजं नैतशः॥
Mantra 3
त्वं ह्यङ्ग दैव्या पवमान जनिमानि द्युमत्तमः । अमृतत्वाय घोषयः ॥
त्वं ह्यङ्ग दैव्या पवमान जनिमानि द्युमत्तमः। अमृतत्वाय घोषयः॥
Mantra 4
येना नवग्वो दध्यङ्ङपोर्णुते येन विप्रास आपिरे । देवानां सुम्ने अमृतस्य चारुणो येन श्रवांस्यानशुः ॥
येन नवग्वो दध्यङ्ङपोर्णुते येन विप्रास आपिरे। देवानां सुम्ने अमृतस्य चारुणो येन श्रवांस्यानशुः॥
Mantra 5
एष स्य धारया सुतोऽव्यो वारेभिः पवते मदिन्तमः । क्रीळन्नूर्मिरपामिव ॥
एष स्य धारया सुतोऽव्यो वारेभिः पवते मदिन्तमः । क्रीळन्नूर्मिरपामिव ॥
Mantra 6
य उस्रिया अप्या अन्तरश्मनो निर्गा अकृन्तदोजसा । अभि व्रजं तत्निषे गव्यमश्व्यं वर्मीव धृष्णवा रुज ॥
य उ॒स्रिया॒ अप्या॑ अ॒न्तरश्म॑नो॒ निर्गा अकृ॑न्त॒दोज॑सा । अ॒भि व्र॒जं त॑त्निषे॒ गव्य॒मश्व्यं॑ व॒र्मीव॑ धृष्ण॒वा रु॑ज ॥
Mantra 7
आ सोता परि षिञ्चताश्वं न स्तोममप्तुरं रजस्तुरम् । वनक्रक्षमुदप्रुतम् ॥
आ सो॑ता॒ परि॑ षिञ्च॒ताश्वं॒ न स्तोम॑म॒प्तुरं॑ रज॒स्तुर॑म् । व॒न॒क्र॒क्षमु॑द॒प्रुत॑म् ॥
Mantra 8
सहस्रधारं वृषभं पयोवृधं प्रियं देवाय जन्मने । ऋतेन य ऋतजातो विवावृधे राजा देव ऋतं बृहत् ॥
सहस्रधारं वृषभं पयोवृधं प्रियं देवाय जन्मने। ऋतेन य ऋतजातो विवावृधे राजा देव ऋतं बृहत्॥
Mantra 9
अभि द्युम्नं बृहद्यश इषस्पते दिदीहि देव देवयुः । वि कोशं मध्यमं युव ॥
अभि द्युम्नं बृहद्यश इषस्पते दिदीहि देव देवयुः। वि कोशं मध्यमं युव॥
Mantra 10
आ वच्यस्व सुदक्ष चम्वोः सुतो विशां वह्निर्न विश्पतिः । वृष्टिं दिवः पवस्व रीतिमपां जिन्वा गविष्टये धियः ॥
आ वच्यस्व सुदक्ष चम्वोः सुतो विशां वह्निर्न विश्पतिः। वृष्टिं दिवः पवस्व रीतिमपां जिन्वा गविष्टये धियः॥
Mantra 11
एतमु त्यं मदच्युतं सहस्रधारं वृषभं दिवो दुहुः । विश्वा वसूनि बिभ्रतम् ॥
एतमु त्यं मदच्युतं सहस्रधारं वृषभं दिवो दुहुः । विश्वा वसूनि बिभ्रतम् ॥
Mantra 12
वृषा वि जज्ञे जनयन्नमर्त्यः प्रतपञ्ज्योतिषा तमः । स सुष्टुतः कविभिर्निर्णिजं दधे त्रिधात्वस्य दंससा ॥
वृषा वि जज्ञे जनयन्नमर्त्यः प्रतपञ्ज्योतिषा तमः । स सुष्टुतः कविभिर्निर्णिजं दधे त्रिधात्वस्य दंससा ॥
Mantra 13
स सुन्वे यो वसूनां यो रायामानेता य इळानाम् । सोमो यः सुक्षितीनाम् ॥
स सुन्वे यो वसूनां यो रायामानेता य इळानाम् । सोमो यः सुक्षितीनाम् ॥
Mantra 14
यस्य न इन्द्रः पिबाद्यस्य मरुतो यस्य वार्यमणा भगः । आ येन मित्रावरुणा करामह एन्द्रमवसे महे ॥
यस्य सोमं इन्द्रः पिबति, यस्य मरुतोऽपि, यस्य च आर्यमणो भगश्च भागं गृह्णीतः—येन वयं मित्रावरुणौ सम्यक् करोमः; तेन सोमेन वयं महत्यै अवसे इन्द्रम् उपगच्छाम।
Mantra 15
इन्द्राय सोम पातवे नृभिर्यतः स्वायुधो मदिन्तमः । पवस्व मधुमत्तमः ॥
इन्द्राय पातवे नृभिर्यतः प्रेरितः, हे सोम, स्वायुधः मदिन्तमः; पवस्व, मधुमत्तमः भव।
Mantra 16
इन्द्रस्य हार्दि सोमधानमा विश समुद्रमिव सिन्धवः । जुष्टो मित्राय वरुणाय वायवे दिवो विष्टम्भ उत्तमः ॥
इन्द्रस्य हार्दि, हे सोम, धानम् आ विश—समुद्रमिव सिन्धवः। मित्राय वरुणाय वायवे च जुष्टः, अस्मासु दिवो विष्टम्भ उत्तमः भव।
Inside Sukta 108
How it unfolds
- Where it opens
A direct imperative: Soma is urged to flow forth most honeyed and most luminous for Indra, as the highest exhilaration endowed with intelligent will (kratu).
- Development
The hymn expands Soma’s radiance into ‘great glory’ and abundance, asking him to blaze and to open an inner ‘middle treasury’—a storehouse of strength and nourishment.
- Climax
Soma’s power is envisioned as an inward penetration of the divine center: he is to enter Indra’s heart like rivers entering the ocean, becoming the establishing delight (somadhāna).
- Where it settles
The closing secures Soma’s acceptance by Mitra, Varuṇa, and Vāyu and frames him as the ‘supreme support of heaven’—a stabilizing, sustaining force after the surge of ecstasy.
The deity: Soma Pavamāna
- In the VedaSoma is celebrated as the pressed and filtered drink that “flows” (pavasva), honeyed and shining, bringing inspired exhilaration (mada) and opening stores of power and plenty. As Pavamāna, he is Soma in the very act of purification through the filter, becoming bright, swift, and fit for the gods.
- Cosmic functionHe mediates between earth and heaven through the rite: purified Soma strengthens Indra for cosmic victory and upholds ṛta by nourishing the divine order; his flowing is a ritual-cosmic circulation of vitality.
- Inner significanceSoma symbolizes clarified consciousness and inspired delight—an inner ‘nectar’ that, once purified of dullness, becomes discernment (kratu) and luminous joy, empowering the will to overcome inner obstacles.
Famous verses
pavasva madhumattama indrāya soma
अभि द्युम्नं बृहद्यश इषस्पते दिदीहि देव देवयुः । वि कोशं मध्यमं युव ॥samudram iva sindhavaḥ
Attributes of the deity
- pavamāna (self-purifying, flowing through the filter)
- madhumat (honeyed, sweet)
- dyukṣa (luminous, radiant)
- mada (rapture, exhilaration)
- īṣaspati (lord of plenitude/nourishment)
- Indra-śakti (specifically empowering Indra)
Also by this seer
- Maṇḍala 9 (Soma Pavamāna corpus) preserves several hymns with uncertain or variably transmitted seer-attributions in different recensions.
- This sukta participates in the broader Pavamāna tradition used in the Soma pressing rite, emphasizing purification, radiance, and Indra’s invigoration.
The rite, step by step
- Press Soma stalks and collect the expressed juice.
- Filter/purify through woolen strainers (pavitra), repeatedly letting Soma ‘flow forth’ (pavasva).
- Mix according to rite (often with water and/or milk) to make the offering fit and sweet.
- Offer libations to Indra with recitation of Pavamāna verses, inviting Soma to ‘enter Indra’s heart’.
- Conclude with distribution/consumption in the prescribed ritual context, sealing the energizing ‘mada’ for divine and officiant alike.
Offerings
- Purified Soma juice (pavamāna)
- Libations to Indra (primary)
- Implicit co-honoring/acceptance by Mitra, Varuṇa, and Vāyu as named in the concluding verse
Frequently Asked Questions
It praises Soma as he is purified and made ready for offering, asking him to flow sweetly and brightly to empower Indra and to awaken strength and glory within the worshipper.
“Pavamāna” means “purifying/flowing through the filter.” The hymn focuses on Soma in the act of filtration, becoming clear, radiant, and fit for the gods.
It is a ritual and symbolic image: the offering is meant to fully unite with Indra’s power, establishing exhilaration and support—just as rivers naturally merge into the sea.
Ask anything about Sukta 108 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
