Sukta 108

Mantra 1

पवस्व मधुमत्तम इन्द्राय सोम क्रतुवित्तमो मदः । महि द्युक्षतमो मदः ॥

હે સોમ, પવસ્વ—વહે; ઇન્દ્ર માટે અતિ મધુમત્તમ. તું ક્રતુવિત્તમ મદ—ઇચ્છાશક્તિ અને વિવેકથી સમૃદ્ધ રાપ્ચર. મહાન મદ, અતિ દ્યુક્ષતમ—અતિ તેજસ્વી પ્રકાશમાન.

Mantra 2

यस्य ते पीत्वा वृषभो वृषायतेऽस्य पीता स्वर्विदः । स सुप्रकेतो अभ्यक्रमीदिषोऽच्छा वाजं नैतशः ॥

હે સોમ! જે તને પી ને, તે પુરુષ બળમાં વૃષભ સમો પરાક્રમી બને છે; અને તારા પાનથી તે સ્વર્ (સૂર્યલોક) નો શોધક બને છે. તે સુપ્રકેત (સ્પષ્ટ પ્રજ્ઞાવાન) પુરુષ ઇષો (પ્રેરણાઓ) તરફ અને વાજ (પૂર્ણતા/વિજય-બળ) તરફ, એતશ (શીઘ્ર) સમો, આગળ વધે છે.

Mantra 3

त्वं ह्यङ्ग दैव्या पवमान जनिमानि द्युमत्तमः । अमृतत्वाय घोषयः ॥

હે દૈવ પવમાન! તું જ ખરેખર, દ્યુમત્તમ (અતિ તેજસ્વી) બની, અમૃતત્વ તરફ લઈ જતાં જનિમાનિ (જન્મો/ભવો) ને ઘોષિત કરે છે.

Mantra 4

येना नवग्वो दध्यङ्ङपोर्णुते येन विप्रास आपिरे । देवानां सुम्ने अमृतस्य चारुणो येन श्रवांस्यानशुः ॥

તારા દ્વારા નવગ્વો અને દધ્યઙ્ઙ (દધ્યઞ્ચ) આવરણમાંથી ઉઘાડા થયા; તારા દ્વારા વિપ્રો (ઋષિ-કવિઓ) પોતાના લક્ષ્ય સુધી પહોંચ્યા. દેવોના સુમ્ન (કૃપા) માં, અમૃતના ચારુ (મધુર/મનોહર) આનંદમાં, તારા દ્વારા તેમણે શ્રવાંસિ (યશસ્વી શ્રવણો/કીર્તિઓ) પ્રાપ્ત કરી.

Mantra 5

एष स्य धारया सुतोऽव्यो वारेभिः पवते मदिन्तमः । क्रीळन्नूर्मिरपामिव ॥

આ એ જ—ધારામાં સુત (પિષિત) સોમ—અવ્ય (ઊનના ગાળણ)માંથી, જળો સાથે, અતિમદક અને પરમાનંદદાયક બની વહે છે; જળની તરંગ સમ રમતો વહે છે.

Mantra 6

य उस्रिया अप्या अन्तरश्मनो निर्गा अकृन्तदोजसा । अभि व्रजं तत्निषे गव्यमश्व्यं वर्मीव धृष्णवा रुज ॥

જે પોતાના તેજસ્વી બળથી અવરોધક પથ્થરના અંદરથી છુપાયેલા પ્રકાશ-કિરણોને અને આંતરિક ગાયો (ઉસ્રિયા)ને કાપી કાઢી મુક્ત કરે છે; તે ગવ્ય-અશ્વ્ય—પ્રકાશસમૃદ્ધિ અને ઝડપી શક્તિઓથી ભરપૂર—વ્રજને વિસ્તારે છે; અને ધૃષ્ણુ વર્મી (ધાડસી મેષ/ઘનઘાતક) સમ પ્રતિરોધક આવરણને ભેદી નાખે છે.

Mantra 7

आ सोता परि षिञ्चताश्वं न स्तोममप्तुरं रजस्तुरम् । वनक्रक्षमुदप्रुतम् ॥

હે સોતાઓ (સોમ-પિષકો), સર્વત્ર પરિ ષિંચો—આ સ્તોમ સમ પ્રશંસ્ય ઉછાળો, અશ્વ સમ; જળોને પાર કરનાર, રજસ (મધ્યલોક)માં ધસી જનાર; વનક્રક્ષ (વન-ઝાડઝાંખર)ને ભેદનાર, અને નીચલા પ્રવાહથી ઉપર ઉછળનાર.

Mantra 8

सहस्रधारं वृषभं पयोवृधं प्रियं देवाय जन्मने । ऋतेन य ऋतजातो विवावृधे राजा देव ऋतं बृहत् ॥

હજાર ધારાઓવાળો વૃષભ, પયસ્ (દિવ્ય દૂધ/રસ)ને વધારનાર, દેવના જન્મને પ્રિય—જે ઋતથી જન્મેલો અને ઋતથી જ વૃદ્ધિ પામેલો છે, તે રાજસ દેવ બની ઊભરે છે: એ જ મહાન ઋત (વિશાળ સત્ય) છે.

Mantra 9

अभि द्युम्नं बृहद्यश इषस्पते दिदीहि देव देवयुः । वि कोशं मध्यमं युव ॥

હે ઇષસ્પતિ (સમૃદ્ધિના સ્વામી), મહાન દ્યુમ્ન અને વિશાળ યશ તરફ તેજસ્વી થા; હે દેવ, દેવયુ (દેવને ઇચ્છનાર) આત્માને પ્રિય બની દહક; અને અમારા અંદર મધ્યમ કોશ (મધ્ય ખજાનો)ને વિસ્તૃત રીતે ખોલી દે.

Mantra 10

आ वच्यस्व सुदक्ष चम्वोः सुतो विशां वह्निर्न विश्पतिः । वृष्टिं दिवः पवस्व रीतिमपां जिन्वा गविष्टये धियः ॥

હે સુદક્ષ, ચમૂઓમાં સુત (પિષિત) થયેલો તું વાચ્ય અને પ્રગટ થા—જાણે વહન કરતો અગ્નિ, જાણે વિશાંનો વિશ્પતિ. દિવ્ય વૃષ્ટિરૂપે પવિત્ર થા, અપાંની ઋતિ (યોગ્ય પ્રવાહ)માં પવસ; ગવિષ્ટયે—પ્રકાશકિરણોના વિજય માટે—અમારી ધિયઃ (વિચારશક્તિઓ)ને પ્રેર.

Mantra 11

एतमु त्यं मदच्युतं सहस्रधारं वृषभं दिवो दुहुः । विश्वा वसूनि बिभ्रतम् ॥

આ જ તે મદચ્યુત—આનંદરસે ટપકતો—સહસ્રધારા વૃષભને તેઓ દ્યૌમાંથી દોહે છે; જે સર્વ વસુઓને પોતાના અંદર ધારણ કરે છે.

Mantra 12

वृषा वि जज्ञे जनयन्नमर्त्यः प्रतपञ्ज्योतिषा तमः । स सुष्टुतः कविभिर्निर्णिजं दधे त्रिधात्वस्य दंससा ॥

વૃષા જન્મે છે—અમર્ત્ય જનક—પોતાના જ્યોતિથી અંધકારને દહે છે. કવિઓ દ્વારા સુસ્તુત થઈ, તે ત્રિધાત્વની દંસથી પોતાનું તેજસ્વી નિર્ણિજ (વસ્ત્ર) ધારણ કરે છે.

Mantra 13

स सुन्वे यो वसूनां यो रायामानेता य इळानाम् । सोमो यः सुक्षितीनाम् ॥

તે સુન્વે માટે છે—વસુઓનો દાતા; રાયનો આનેતા, ઇળાઓનો નેતા; સોમ, જે સુક્ષિતિઓને સુસ્થિર અને શુભ નિવાસમાં સ્થાપે છે.

Mantra 14

यस्य न इन्द्रः पिबाद्यस्य मरुतो यस्य वार्यमणा भगः । आ येन मित्रावरुणा करामह एन्द्रमवसे महे ॥

જેનો ઇન્દ્ર પાન કરે છે, જેનો મરુતો પણ, અને જેનો આર્યમન તથા ભગ પણ ભાગ લે છે—જેનાથી અમે મિત્ર-વરુણને તૈયાર કરીએ છીએ; તે સોમ દ્વારા મહાન રક્ષણ માટે અમે ઇન્દ્રની શરણમાં જઈએ.

Mantra 15

इन्द्राय सोम पातवे नृभिर्यतः स्वायुधो मदिन्तमः । पवस्व मधुमत्तमः ॥

ઇન્દ્ર માટે પાન કરવા, ઉપાસકો દ્વારા પ્રેરિત, હે સોમ—સ્વયં-શસ્ત્રધારી, અતિમદક—તું પવિત્ર થા; સર્વોત્તમ મધુર-રસથી પરિપૂર્ણ થા.

Mantra 16

इन्द्रस्य हार्दि सोमधानमा विश समुद्रमिव सिन्धवः । जुष्टो मित्राय वरुणाय वायवे दिवो विष्टम्भ उत्तमः ॥

હે સોમ, ઇન્દ્રના હૃદયમાં આનંદ-સ્થાપક ધામરૂપે પ્રવેશ કર; જેમ નદીઓ સમુદ્રમાં પ્રવેશે તેમ. મિત્ર અને વરુણ તથા વાયુ દ્વારા સ્વીકારાયેલો, અમારા અંદર દિવ્ય આકાશનો સર્વોત્તમ આધાર બન.